HIZLA KAMUSAL ANLAMDA YATIRIM YAPILMALI

TMMOB Enerji Komisyonu Başkanı Göltaş, VI. Türkiye Sorunlarına Çözüm Konferansı'nda sunum yaptıe o+,=/$.$086$/ $1/$0'$<$7,5,0

<$3,/0$/,p

¡DQND\D .ÖOWÖU YH 6DQDW 9DNIÜ WD UDIÜQGDQ GÖ]HQOHQHQ o7ÖUNL\HnQLQ *HOHFHğL İÁLQ <HQL $UD\ÜşODUp NRQX OX 9, 7ÖUNL\H 6RUXQODUÜQD ¡Ğ]ÖP .RQIHUDQVÜ NDSVDPÜQGD 0DUW &XPD JÖQÖ GÖ]HQOHQHQ 2WXUXP ÁHUÁHYHVLQGHo(QHUMLpNRQXVXPDVD\D \DWÜUÜOGÜ 7002% (QHUML .RPLV\R QX%DşNDQÜYH(OHNWULN0ÖKHQGLVOHUL 2GDVÜ <ĞQHWLP .XUXOX <D]PDQÜ &HQJL]*ĞOWDşDQDUDSRUVXQXPXQX JHUÁHNOHşWLUGL 7002% (QHUML 5D SRUXn\ÜJÖQFHOOHşWLUHUHNDNWDUDQ *ĞOWDşHQHUMLNXOODQÜPÜQGDGÖQ\DGD \DşDQDQ GHQJHVL]OLğH GLNNDW ÁHNWL 'ÖQ\D QÖIXVXQXQ \Ö]GH nVLQLQ HQHUMLQLQ \Ö]GH nÜQÜ WÖNHWWLğLQL LIDGHHGHQ*ĞOWDşPLO\DULQVDQÜQ WLFDUL RODUDN HQHUML\H HULşLP RODQDğÜ EXOXQPDGÜğÜQÜND\GHWWL

Elektrik üretiminde kullanılan kay- naklar içinde kömürün yüzde 40.1 ile birinci sırada yer aldığını, doğalgazın payının yüzde 19.4, hidrolik üretimin payının yüzde 15.9, nükleer üretim payının yüzde 15.8, petrolün payının yüzde 6.9, diğer kaynakların payının da yüzde 1.9 olduğunu bildirdi.

Yapılan tahminlere göre kömürde 2005 yılına kadar bir düşüş olsa da 2010'lu yıllardan itibaren bir den- gelenme olmasının ve 2020'li yıllara doğru da bir yükselişin olmasının beklendiğini kaydeden Göltaş, top- lam dünya kömür rezervinin 909 milyar ton olduğunu, kömür kayna-

TMMOB Enerji Komisyonu Başkanı Cengiz Göltaş, Uluslararası Enerji Ajansı'nın tahminlerine göre 2030 yılına kadar dünya enerji ihtiyacının fosil yakıtlardan önemli ölçüde kar- şılanmaya devam edileceğini ifade etti. Buna göre 2030'da birincil enerji arzı tahminin 16 milyar 500 milyon TEP (Ton Petrol Eşdeğeri) olduğunu, bunun da yüzde 35'inin petrol, yüzde 25'inin doğalgaz, yüz- de 21.8'inin kömür, yüzde 18'inin de diğer kaynaklardan karşılanacağını aktardı. Kömür rezervlerinin 164 yıl, doğalgazın 67 yıl, petrolün de 40 yıllık kalan ömür süresi tahmini bulundu- ğunu ifade eden Göltaş, elektriğin genel enerji içindeki payının yüzde 40-50'lere ulaştığına dikkat çekti.

ğının yüzde 70.1'i oranında elektrik üretimi amaçlı kullanıldığını, 2030'da bu oranın yüzde 80'e yükselmesinin beklendiğini ifade etti.

Türkiye'nin kömür rezervinin 8.4 milyar ton linyit, 1.12 milyar ton taşkömüründen oluştuğunu, ancak elektrik üretiminde kömürün payı- nın yüzde 20'lerin altına düştüğünü belirten Göltaş, dünyada kömürün elektrik üretimi amaçlı kullanımının oldukça yüksek olduğuna işaret etti. Polonya'da bu oranın yüzde 96, Gü- ney Afrika'da yüzde 88, Çin'de yüzde 78, Avustralya ve Hindistan'da yüzde 77, Yunanistan'da yüzde 67, ABD'de yüzde 55, Almanya'da yüzde 52.5 ol- duğunu kaydetti.

&HQJL]*ĞOWDşOLQ\LWOHHOHNWULNÖUHWLP SRWDQVL\HOLQLQPLO\DUNLORYDWVDDW ROPDVÜQD NDUşÜQ \Ö]GH nLQH GHQN JHOHQ PLO\DU NLORYDWVDDWOLN EĞOÖ PÖQÖQ 7ÖUNL\HnGH NXOODQÜOÜU GX UXPGDROGXğXQXNXUXOXJÖFÖQGH ELQ PHJDYDW ROGXğXQX ELOGLUGL *ĞOWDş NĞPÖU UH]HUYOHULQLQ \Ö]GH nXQXQ7.İ\Ö]GHnVÜQÜQ(¶$ì \Ö]GHnÖQÖQGHĞ]HOVHNWĞUHOLQGH EXOXQGXğXELOJLVLQLYHUGL

Dünyada doğalgaz üretiminin 2 tril- yon 692 milyar metreküp, tüketimin ise 2 trilyon 689 milyar metreküp ol- duğu, 179 trilyon 530 milyar metre- küp de doğalgaz rezervi bulunduğunu kaydetti. Türkiye'nin 1986'da SSCB ile 6 milyon metreküplük doğalgaz alım anlaşmasıyla 1987 yılından itibaren doğalgaz kullanmaya başla- dığını anımsatan Göltaş, bu tarihte 522 milyon metreküp olan doğalgaz tüketiminin 2005 yılına gelindiğinde 51.5 kat artarak 26 milyar 865 milyon metreküpe ulaştığını bildirdi.

&HQJL] *ĞOWDş (OHNWULN İşOHUL (WÖW İGDUHVLnQLQ WHNQLN GHğHUOHQGLULOHEL OLUKLGUROLNSRWDQVL\HOKHVDEÜQÜQ\ÜOOÜN PLO\DUNLORYDWVDDWROGXğXQX \ÜOÜQGDWHNQLNYHHNRQRPLNRODUDNEX UDNDPÜQPLO\DUNLORYDWVDDWROGX ğXQXDQFDN\ÜOÜLWLEDUL\OHEXSR WDQVL\HOLQ\Ö]GHnVLQHGHQNJHOHQ PLO\DUNLORYDWVDDWLQLQGHğHUOHQGLULOGL

ğini söyledi. Türkiye'nin 4-5 milyar dolarlık suyunun boşa aktığını ifade eden Göltaş, jeotermalin Türkiye'de yüksek potansiyeli bulunmasına kar- şın enerji üretimindeki payının yüzde 4'lerde olduğunu söyledi. Göltaş, je- otermal ısı potansiyelinin teorik brüt olarak 31 bin 500 megavat olduğunu, teknik olarak bunun 7 bin 500 mega- vat olarak ifade edildiğini anımsattı. Göltaş, Türkiye'deki jeotermal kay- nak potansiyelinin 1400 megavatlık nükleer santralın 5 katı, ısı olarak da 3 katı değerinde olduğunu kaydetti.

TMMOB Enerji Komisyonu Başka- nı Göltaş, rüzgarda 20 bin megava- tın üzerinde kapasite bulunduğunu, ancak Enerji Bakanı'nın geçtiğimiz günler içerisinde 48 bin megavat potansiyel bulunduğunu açıkladığı- nı anımsattı. Bu potansiyele karşın Türkiye'nin rüzgar santralı kurulu

´Türkiye·nin Geleceùi şçin Yeni Aray×ülar µ baül×kl×, VI. Türkiye Sorunlar×na dözüm Konferans×·n×n

´Enerjiµ oturumunda ana rapor sunumunu gerçekleütiren TMMOB Enerji Komisyonu Baükan× Cengiz Göltaü, Türkiye·nin h×zla kamusal anlamda yat×r×m yapmas× gerektiùini söyledi.

JÖFÖQÖQ PHJDYDWWD NDOGÜğÜQÜ DQODWÜUNHQ o 0HJDYDW UÖ]JDU ELQ DğDFD HşGHğHU RNVLMHQ WDVDUUXIX VDğOÜ\RUp GHGL $OPDQ\DnGD UÖ]JDU VDQWUDOÜ NXUXOX JÖFÖQÖQ ELQ PHJDYDW İVSDQ\DnGD ELQ PH JDYDW $%'nGH ELQ PHJDYDW ROGXğXQXND\GHWWL

Türkiye'nin yıllık güneşlenme sü- resinin 2 bin 640 saat olduğunu, bunun ancak 200'de 1'inin kullanılır durumda olduğunu, biokütlenin de ihmal edilen bir diğer alan olduğunu anlatan Göltaş, 2006 yılsonu itibariyle 173.2 milyar kilovatsaat olan elektrik üretiminin 75.8 milyar kilovatsaat ile yüzde 43.8'inin doğalgaza, 37.1 milyar kilovatsaat ile yüzde 21'inin linyite, 39 milyar kilovatsaat ile yüzde 22.5'nin hidrolik üretime, 10 milyar kilovat- saat ile yüzde 5.9'unun ithal kömüre dayalı olduğunu bildirdi. Yine 2006 yılsonu itibariyle 40 bin 185 megavat olan kurulu gücün 27 bin 41 mega- vatının termik, 13 bin 144 megavatlık bölümünün de hidrolik, jeotermal ve rüzgar santralarından oluştuğunu kaydetti. 2006 yılı puant güç talebinin 27 bin 594 megavat olduğunu belir- ten Göltaş, kayıp-kaçak oranlarındaki yüksekliğe dikkat çekerek, enerji ta- sarrufunun, enerji verimliliğinin ve enerji yoğunluğunun düşürülmesinin önemini anlattı.

Göltaş, enerjinin stratejik konumu- nun da altını çizerek, konuşmasının sonunda çözüm önerisini şöyle ortaya koydu:

çEnerjiye kamusal hizmet anla- yışı penceresinden baktık. Kamu yararına dönük, toplumun ortak gereksinimlerinin karşılanması- na yönelik, sürekli etkinliklerdir. Merkezi bütünsel yapı kullanıla- rak yönetilmelidir. Doğası gereği depo edilemez. Doğru bir şekilde planlanması gerekir. Enerji kri- zini yaşıyoruz aslında. Türkiye hızla kamusal anlamda yatırım yapmalı. Nükleer santrallerin ihtiyaç olmadığını, doğru bir yaklaşımla yerli kaynakların değerlendirilmesi gerektiğini dü- şünüyoruz.p