AKTAŞ'TAN KAMU ZARARI 6 MİLYAR DOLARA ULAŞTI

TETAŞ, 1998-2002 dönemi mahsuplaşması için 1.7 milyar YTL'lik dava açtıe

$.7$ìn7$1.$08=$5$5,

0İ/<$5'2/$5$

8/$ì7,

Hayati Küçük EMO Hukuk Müşaviri

İVWDQEXOİOL$QDGROX<DNDVÜnQGDHOHNW ULNGDğÜWÜPLşL\OHJĞUHYOLLNHQLPWL\D] VĞ]OHşPHVL'DQÜşWD\WDUDIÜQGDQLSWDO HGLOHQ$.7$ì(OHNWULNnLQ GĞQHPLQH LOLşNLQ PDKVXSODşPDGDQ GRğDQ NDPX DODFDNODUÜ LÁLQ QLKD\HW GDYDDÁÜOGÜ7ÖUNL\H(OHNWULN7LFDUHW YH 7DDKKÖW $ì WDUDIÜQGDQ $QNDUD 1ĞEHWÁL 7LFDUHW 0DKNHPHVLnQGH DÁÜODQ GDYDGD \ÜOODUÜ LOH nQLQ 0D\ÜVÜQD ND GDU RODQ GĞQHP LÁLQ WRSODP NDPX DODFDğÜQÜQ DQD SDUD YH WHFLO IDL]L LOH ELUOLNWH PLO\DU PLO\RQ ELQ <7/nQLQWDKVLOLLVWHQGL $.7$ì(OHNWULN$ìnQLQJĞUHY\DSWÜğÜ \ÜOODUÜDUDVÜQGDNLIDDOL\HWOH ULQH\ĞQHOLNRODUDNNDPXşLUNHWOHUL\OH LPWL\D] VĞ]OHşPHVL JHUHğL \DSPDVÜ JHUHNHQ PDKVXSODşPD LşOHPOHUL JHUÁHNOHşWLULOHPHPLşWL \ÜOODUÜQÜNDSVD\DQELUJHÁLFLPDKVXS ODşPD\DSÜOPÜşDQFDNEXPDKVXSODş PD şLUNHWLQ NHQGL DÁÜNODGÜğÜ ELODQÁR GHğHUOHUL Ö]HULQGHQ \DSÜOGÜğÜQGDQ JHUÁHN GXUXPX \DQVÜWPDGÜğÜ RUWD\D ÁÜNPÜşWÜ1LWHNLPşLUNHWLQIDDOL\HWOH ULLOHLOJLOL\ÜOÜGÜşÜQGDVĞ]OHşPH JHUHğL\DSÜOPDVÜJHUHNHQĞQGHQHWLP LşOHPLGHKLÁELU]DPDQJHUÁHNOHşPH PLşWLU\ÜOÜQGD(QHUML%DNDQOÜğÜ 7HIWLş .XUXOX LOH 7('$ì YH 7($ì PÖIHWWLşOHULQGHQ ROXşDQ GHQHWLP ELULPOHULQLQ ÁDOÜşPDODUÜ VRQXFXQ GD %DşEDNDQOÜN 7HIWLş .XUXOXnQXQ UDSRUODUÜQGD EHOLUOHQHQ PDKVXSODş PD XVXOÖQH JĞUH JHUÁHNOHşWLULOHQ KHVDSODPDODU VRQXFX EX \HGL \ÜOOÜN

dönem için 2001 yılı sonu itibarıyla tecil faizleriyle birlikte kamunun AKTAŞ'tan alacağının 1 katrilyon 369 trilyon 65 milyar 975 milyon 903 bin 580 TL olduğu hesaplanmıştı. Bu alacak için hem AKTAŞ, hem de bu zararda ihmali olduğu ileri sürülen kamu personeli aleyhine alacak ve tazminat davası açılmıştı.

1998 yılından şirketin faaliyetlerinin sona erdiği 31 Mayıs 2002 tarihine ka- dar olan dönemle ilgili karşılıklı mah- suplaşma işlemi de gerçekleşememiş, yine denetim birimlerinin raporlarıyla şirketin kamuya olan borcu hesap- lanmak zorunda kalınmıştır. Ancak daha önceki denetim raporu kısa bir sürede hazırlanıp tespit edilen zarar üzerinden alacak davası açılabildiği halde, 1998 sonrası döneme ilişkin mahsuplaşma işleminin 2007 yılına kadar sürmüş olması soru işaretleri doğurmuştur. Oysa mahsuplaşmanın nasıl yapılacağı daha önceki raporlar- da açıkça belirlenmiş ve şirketin tüm belge ve bilgileri 2002 yılında TE- DAŞ'a devredilmiştir ve bu mahsup- laşmanın daha kısa sürede bitirilmesi olanağı doğmuştur.

Yapılan mahsuplaşma işlemleri her ne kadar bir ön denetim işlemine dayan- madığından gerçek durumu tam ola- rak yansıtmamakla birlikte, AKTAŞ'ın 1994 yılı denetim raporlarında tespit edilen usuller üzerinden kamunun zararının en aza indirilmesi suretiyle gerçekleştirilmiş olması söz konusu- dur. AKTAŞ'ın daha fazla kar uğruna başvurduğu tespit edilebilmiş usulsüz- lüklerin, bu şirketin denetimsiz kalması ya da bu usulsüzlüklere göz yumulma- sıyla gerçekleşebileceği açıktır. Elektrik enerjisini stoklama becerisi gösteren, yan şirketlere fahiş fiyatlarla iş yaptıra- rak maliyeti yükselten, batan bankalar aracılığıyla kamuya olan borçlarını öde- meye kalkışan, kayıp/kaçak oranlarını dilediği gibi belirleyen, karını gizleyen ancak ortaklarına usulsüz temettü dağı- tan bir şirketin bu usulsüzlükleri tespit edildiği halde, kontrol edilmemesi için mahsuplaşmaya esas tüm belgeleri SE- KA'ya göndererek imha etmiş olması, daha ne gibi usulsüzlüklerin yapıldığı sorusunu akla getirmektedir.

Elektrik Mühendisleri Odası'nın uzun mücadeleleri sonucunda söz- leşmesinin ikinci kez yargı kararıyla iptal edilmesiyle kamu tarafından el konularak bu zararlardan kalıcı olarak kurtulma olanağı doğmuştur. Açılan son dava ile birlikte, AKTAŞ'ın kamu- ya vermiş olduğu zarar bugüne uyar- landığında 6 milyar dolara ulaşmıştır. Kamunun finansman gücü olmadığı iddiasıyla özel bir şirket görevlendireceksiniz ve bu size fazladan 6 milyar dolara mal olacak! Özel sektör rekabet ve kalite getirecek diyeceksiniz, kamu şirketlerinden daha katı tekeller ya- ratacaksınız ve olmayan kalemlerle maliyetler yükseltilerek az sayıda kişinin aşırı karlar elde etmesini sağlayacaksınız! AKTAŞ örneğinin özelleştirme/serbestleştirmelere yönelik bize öğrettikleri kısaca bun- lardır.

.$<6(5ú(/(.75ú.·(

0ú/<21<7/·/ú.

<(1ú'$9$

Kayseri ve Civar× Elektrik T.A.û.·nin 1998-2003 y×llar× aras× mahsup- laüma iülemlerine yönelik yap×lan denetim çal×ümalar× sonucunda, 73 milyon 285 bin 887 YTL tutar×nda alacak davas× aç×ld×. ûirketin 1990-1997 y×llar× aras×ndaki mahsuplaüma iülemleriyle ilgili olarak da 74 trilyon TL tutar×nda bir alacak davas× aç×lm×üt×.

AKTAû·ta olduùu gibi Kayseri Elektrik ile ilgili mahsuplaümalarda da ön denetim iülemlerinin yap×lmam×ü olmas× nedeniyle, denetim birimlerinin raporlar×yla gerçek mahsuplaüma rakamlar×n×n bulun- mas× yoluna gidildi. Kayseri Elektrik·te AKTAû·ta olduùu gibi aü×r× usulsüzlükler olmamakla birlikte, ´kay×p-kaçak oran×, makul temet- tü hesab× ve tecil faizi uygulamas×µ gibi konularda uyuümazl×klar nedeniyle kamu alacaklar× tespit ediliyor. TETAû taraf×ndan Ankara Nöbetçi Ticaret Mahkemesi·nde aç×lan son dava ile birlikte, Kay- seri ve Civar× Elektrik T.A.û.·nin mahsuplaümalardan doùan alacak davalar×ndaki rakam 150 milyon YTL boyutuna ulaüt×.