HOLDİNGLERDEN ENERJİYE HÜCUM

(.2(1(5-ú

(1(5-ñ

+2/'ñ1*/(5'(1 (1(5-ñ<(+¶&80

Mustafa Sönmez

Türkiye·nin IMF-Dünya Bankas× ikilisinin telkinleriyle de, özelleütirme, liberalleütirme, piyasalaüt×rma süre- cinde öncelik verdiùi sektörlerden biri enerji oldu.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanl×ù×·n×n deùerlendirmesi- ne göre Türkiye, 2020 y×l×n×n sonuna kadar 128 milyar dolarl×k enerji yat×r×m×na ihtiyaç duyuyor. Bu yat×r×m×n ise tamam×na yak×n k×sm×n×n özel sektör taraf×ndan gerçekleütirilmesi öngörülüyor. Ayr×ca, Türkiye·nin 21 bölgeye bölünmüü olan elektrik daù×t×m aù×n×n tamam×n×n önümüzdeki 1-2 y×l içinde özelleütirilmesi hedefleniyor. Diùer taraftan yeni hidroelektrik, termik, rüzgar santrallar×n×n kurulumu ve mevcut santrallar×n özelleütiril- mesi de gündemde«

Enerji, Türkiye ithalat×nda giderek artan bir pay al×rken, bu ithalat×n taü×nma ve iç tüketime sunumu da önemli bir pazar büyüklüùüne ulaüm×ü durumda. Dahas×, bir enerji koridoru olmaya soyunan Tür- kiye·de enerjiye yat×r×m bugün, dünden daha çekicilik kazand×.

Enerjinin bu kadar çekicilik kazanmas× ve özelleütirme f×rsatlar×, büyük sermaye gruplar×n×, holdingleri, stratejik anlamda enerjiye yönlendirmiü durumda. Koç·tan Sabanc×·ya, Doùan·a, Doùuü·tan Zorlu·ya kadar Türkiye·nin önde gelen gruplar×n×n öncelik yat×r×m alanlar×n× enerji oluüturmaya baülad×.

Koç ara açtıe gzelleütirme sürecinden TÜPRAû·× sat×n alan Koç için enerji, bir anda en önemli sektör durumuna geldi. Nitekim 2006 y×l×nda yaklaü×k 50 milyar YTL·lik ciroya ulaüan Koç·un toplam cirosunda enerjinin pay× yüzde 48.5·u bulurken, eski göz aùr×s× otomotiv yüzde 13, beyaz eüya yüzde 15 dolaylar×na düümüü durumda. Koç, 2006·daki karlar×n×n yüzde 34·ünü de enerji sektöründen saùlam×ü durumda. Yat×r×mlar×n×n yüzde 33·ünü enerji sektörüne ay×ran Koç·ta 90 milyona yaklaüan istihdamda enerjinin pay× ise yüzde 11 dolay×nda.

Enerji ile ilgisi LPG sektörü ile s×n×rl× iken TÜPRAû ile sektöre büyük bir hamle yapan Koç, enerjiyi ileriki y×llar×n omurgas× yapmay× ve enerji lokomotifliùinde büyümeyi hedefler görünmektedir.

Sabancı ve enerjie

2006 y×l× konsolide cirosunu yaklaü×k 17 milyar YTL olarak aç×klayan Sabanc× Grubu, medya taraf×ndan, al×ü×ld×k olduùu üzere, 2006 y×l×n× yaklaü×k 50 milyar YTL konsolide ciro ile kapatan Koç Grubu·nun çok gerisine düütü. Koç, TÜPRAû, Yap× Kredi ve Tansaü al×mlar× ile Sabanc×·y× bir hayli gerilerde b×rakt×.

Grubun enerji alanlar×ndaki giriüimleri art×yor. Sabanc×·n×n baz× enerji üretim üirketlerini sat×n ald×ù× ve nükleer enerjiyle ilgilendiùi belirtiliyor.

Grup, ´Sabanc× Holding olarak hedefimiz 2010 y×l×nda Türkiye elektrik enerjisi pazar×nda üretim ve daù×t×m anlam×nda yüzde 15·lik bir paya ulaümakt×rµ üeklindeki hedefini kamuoyuna aç×k- lam×ü durumda.

Elektrik dağıtım özelleştirmeleri..

gzellikle özelleütirme pastas×ndan pay almak için yoùun bir uùraü var. Petrol Ofisi·ni bünyesinde bulundurmakla enerji sektöründe önemli bir yer tutan Doùan Grubu, özellikle elektrik daù×t×m firmalar× özelleütirmeleri ile ilgilenen büyük gruplar×n baü×nda.

Seçimler sonras×na ertelenen elektrik daù×t×m aù×n×n özelleütirilmesi ile ilgili ihalelerde de yine büyük gruplar× görebilmekteyiz.

Türkiye·nin üç büyük bölgesinin elektrik daù×t×m×n× üu üç büyük kamu üirketi yap×yor: Baükent Elektrik Daù×t×m Aû, Sakarya Elektrik Daù×t×m Aû ve şstanbul Anadolu Yakas× Elektrik Daù×t×m Aû.

21 daù×t×m bölgesinden en karl×, en büyük üçünün öncelikle özel- leütirilmesi konusunda, AKP Hükümeti·nde en küçük bir tereddüt yoktu. gzelleütirme Yüksek Kurulu kararlar× dahil, yasal ve bürok- ratik süreçler isletilmiüti. Dünya Bankas× ve IMF de destekçiydi. gşB, ihaleler için yeterli bulduùu gruplar× 19 Ocak·a kadar teklif vermeye çaù×rm×üt×.

Bu üç büyük kamu üirketinin özelleütirilmesi için bütün haz×rl×klar tamamd×. daùr× yap×lm×üt×. gşB, 82 firmay× ihalelere kat×lmak için ´yeterliµ bulmuütu. Tam bu s×rada R. Tayyip Erdoùan·×n yapt×ù× aç×k- lama düüüyordu ortal×ùa. Baübakan, özelleütirme operasyonundan vazgeçtiklerini söylüyordu.

Ertelemeye gerekçe olarak önce elektrik zamm×n×n seçim öncesin- de yaratacaù× s×k×nt×lar gösteriliyor; buna ek olarak, iletim hatlar×n×n yeralt×na indirilmesi gibi, en az zam kadar ´inand×r×c×l×ktanµ uzak yeni bir gerekçe sunuluyordu.

Elektrik zamm×ndan kaç×nma, iletim hatlar×n× yer alt×na indirme bahaneydi, esas neden medyaya bu aù×z suland×ran havucu göste- rip seçimlerde onlar×n gard×n× indirmek, rehin almakt×. Türkiye·nin etkili, yayg×n yaz×l× ve elektronik medyas×na sahip 4 grup ihalelerde öne ç×k×yorlard×.

Doùan ve Doùuü, ihalelere birlikte kat×l×yorlard×. Doùan Grubu Baükent Elektrik·e tek baü×na; Sakarya ile şstanbul Anadolu Yakas×·na Unit Investment Doùuü Holding·le birlikte (UDDA) talipti.

Doùuü Grubu UDDA içinde şstanbul Anadolu Yakas× ile Sakarya bölgesine talipti. Show TV-Aküam-Digitürk·ün sahibi dukurova Grubu, Sakarya Bölgesi·ne Turkuaz Petrol Ürünleri Aû. ile ortak- laüa talipti.

Sabah-ATV·nin eski sahibi Park Holding de, yine Anadolu Yakas× ile Sakarya·ya talipti.

Yayg×n kan× üöyleydi: şhaleleri son dakikada ertelemekle Tayyip Erdoùan, medya gücünü Cumhurbaükanl×ù× ve genel seçim sü- reçlerinde, en az×ndan etkisiz b×rakmay× amaçlam×üt× ve bir yere kadar bunu baüard× da. Medyan×n, endüstriyel bir yap×yla iktidarlar×n tehditlerine aç×k, yumuüak kar×nl× bir organizmaya dönüütüùünün fark×nda olan Erdoùan, bu f×rsat× sonuna kadar kullanmay× dene- yecek gibi duruyor.

+D]LUDQq6D\Ü