EMOENERJİ Toplumsal Haber ve Araştırma Dergisi · Sayı 2 · Haziran/2007
NÜKLEER ENERJİ ACELECİLİĞİNE KÖŞK FRENİ
Nükleer enerji Haber ve etkinlik
- Yıl
- 2007
- Sayfa
- 6
- Okuma süresi
- 6 dk
- Görüntülenme
- 0
Konu
İlgili: Mevzuat ve hukuk, Toplum, demokrasi ve emek
Anahtar kelimeler
- Nükleer Güç Santralleri Yasası
- Cumhurbaşkanı Sezer
- EMO Yönetim Kurulu
- Çernobil
- Sinop nükleer santral
- Nükleer Karşıtı Platform
Özet
EMO Yönetim Kurulu, TBMM'den geçen Nükleer Güç Santrallerinin Kurulması ve İşletilmesi Hakkındaki Yasa'ya ilişkin görüşlerini Cumhurbaşkanı Sezer'e iletti; Sezer yasayı bazı maddeleri gerekçesiyle TBMM'ye geri gönderdi. Ayrıca Çernobil felaketinin yıldönümünde Ankara ve İstanbul'da nükleer karşıtı eylemler düzenlendiği aktarılıyor.
Tam metin
Metin PDF'ten otomatik çıkarılmıştır; tablo, şekil ve formüller eksik ya da hatalı olabilir. Özgün dizgi için PDF'e bakın.
EMO, Nükleer Enerji Yasası'na ilişkin görüşlerini, Cumhurbaşkanı'na ilettie
1¶./((5(1(5-İ $&(/(&İ/İïİ1(.°ì.)5(1İ
$.3+ÖNÖPHWLo1ÖNOHHU*ÖÁ6DQW UDOODUÜQÜQ .XUXOPDVÜ YH İşOHWLOPHVL +DNNÜQGDNL<DVD7DVDUÜVÜpQÜNDPX R\XQXQ WHSNLVLQH UDğPHQ 7%00 *HQHO .XUXO JÖQGHPLQH JHWLUHUHN \DVDODşWÜUGÜo<DQJÜQGDQPDONDÁÜUÜU FDVÜQDp\DSÜODQGÖ]HQOHPH\LHOHşWLUHQ (OHNWULN0ÖKHQGLVOHUL2GDVÜ(02
<ĞQHWLP .XUXOX &XPKXUEDşNDQÜ $KPHW 1HFGHW 6H]HUnL ]L\DUHW HGH UHN\DVDQÜQRQD\ODQPDPDVÜQÜLVWHGL &XPKXUEDşNDQÜ6H]HU\DVD\ÜPDG GHVLELUNH]GDKDJĞUÖşÖOPHNÖ]HUH 7%00n\HJHULJĞQGHUGL
1ÖNOHHU *ÖÁ 6DQWUDOODUÜQÜQ .XUXO PDVÜYHİşOHWLOPHVL+DNNÜQGDNL<DVD 7DVDUÜVÜKÖNÖPHWWDUDIÜQGDQ7%00 *HQHO .XUXO JÖQGHPLQGH HOH DOÜQD UDN 0D\ÜV WDULKLQGH NDEXO HGLOGL 7%00 *HQHO .XUXOXnQGD JĞUÖşPHOHULQ VÖUGÖğÖ VDDWOHUGH (02 <ĞQHWLP .XUXOX WDUDIÜQGD \DSÜODQ EDVÜQ DÁÜNODPDVÜQGD ÖONH JHOHFHğLQL LOJLOHQGLUHQ ELU NRQXGD \DQJÜQGDQ PDO NDÁÜUÜUFDVÜQD \DVDO GÖ]HQOHPHOHU\DSÜOPDPDVÜJHUHNWLğL YXUJXODQGÜ
Açıklamada söyle denildi:
o1ÖNOHHU *ÖÁ 6DQWUDOODUÜQÜQ .XUXOPDVÜ YH İşOHWLOPHVL +DN NÜQGDNL<DVD7DVDUÜVÜJLGHUD\DN KÖNÖPHWWDUDIÜQGDQ7%00*HQHO .XUXO JÖQGHPLQGH HOH DOÜQDUDN \DVDODşWÜUÜOPDN LVWHQPHNWHGLU &XPKXUEDşNDQÜ VHÁLPLQL \DSD PDPÜş YH GHUKDO VHÁLPH JLWPH ]RUXQOXOXğX LÁHULVLQGH EXOXQDQ 3DUODPHQWRnGD \DQJÜQGDQ PDO NDÁÜUÜUFDVÜQD ÖONHQLQ JHOHFHğLQL LOJLOHQGLUHQ NRQXODUGD \DVDO GÖ]HQOHPHOHU \DSÜOPDNWDGÜU %X GXUXPNDEXOHGLOHPH]p
Nükleer santralların kurulmak is- tendiği Sinop ve Akkuyu'daki yöre halkının mitinglerle gösterdikleri karşı duruşun altı çizilen açıklamada, Türkiye genelinde toplanan 100 bine yakın imza hatırlatıldı. Bilim insanla- rının nükleer enerji karşıtı bildirileri ve tepkilere karşın nükleer santral kurma konusunda ısrar edilmesinin anti-demokratik bir yaklaşım olduğu vurgulanan açıklamada şu görüşlere yer verildi:
çÜlkemiz, yetkisi ve etkisi tartışılır bir hükümetin dayatmasıyla karşı karşıyadır. Ülkenin 2008 ve 2009 yıllarında, hatta bu yaz aylarında elektriksiz kalma tehdidi ortada dururken, bugünün sorunlarına
bile çözüm bulamayan hükümet, abartılı talep tahminleriyle yerli ve yenilenebilir enerji kaynak- larını göz ardı ederek nükleer santral kurumu konusunda halkın tercihleri yerine çeşitli kesimlerin lobi faaliyetlerine aracılık etmek- tedir.p
Cumhurbaşkanı'na Ziyaret
Kamuoyunun tepkilerine rağmen TBMM'den geçirilen yasa, 11 Mayıs 2007 tarihinde Cumhurbaşkanlığı'na gönderildi. Bu gelişme üzerine EMO Yönetim Kurulu, Cumhurbaşkanlığı makamına görüşlerini iletmek için başvurdu. EMO Yönetim Kuru- lu'ndan Başkan Kemal Ulusaler,
6D\PDQ+ÖVH\LQ°QGHUÖ\HOHU0DKLU 8OXWDşYHİEUDKLP$NVĞ]nGHQROXşDQ KH\HW 0D\ÜV ¡DUşDPED JÖQÖ &XPKXUEDşNDQÜ $KPHW 1HFGHW 6H ]HUWDUDIÜQGDQNDEXOHGLOGL1ÖNOHHU *ÖÁ 6DQWUDOODUÜQÜQ .XUXOPDVÜ YH İşOHWLOPHVLİOH(QHUML6DWÜşÜQDİOLşNLQ .DQXQnD LOLşNLQ GHğHUOHQGLUPHOHULQL ELU UDSRU KDOLQGH 6H]HUnH VXQDQ (02 KH\HWL JĞUÖşPHGH GÖQ\DQÜQ YH 7ÖUNL\HnQLQ NDUşÜ NDUşÜ\D NDOGÜğÜ HQHUML VRUXQODUÜQD LOLşNLQ JHOLşPH OHUL YH GHğHUOHQGLUPHOHULQL DNWDUGÜ *ĞUÖşPHGH 7ÖUNL\HnQLQ QÖNOHHU HQHUML GÜşÜQGD ELUÁRN DOWHUQDWLILQLQ EXOXQGXğX YXUJXODQÜUNHQ 7ÖUNL \HnQLQ HQHUML ND\QDğÜ SRWDQVL\HOLQLQ \ÜOOÜN ELU SURMHNVL\RQ LOH EHOLUOHQ PHVLJHUHNWLğLLIDGHHGLOGL
Hükümetin apar topar Meclis'ten geçirdiği ve Köşk'te onay bekleyen ciddip olduğu belirtilirken, çkarayol- larıyla ilgili yasa bile 38-40 sayfa iken,
'nin geleceğini etkileyecek bir asasının 4 sayfa olmasının
yasanın zayıflığını gösterdiğip ifade edildi. EMO heyeti, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu ile Türkiye Atom Enerji Kurumu ve atıklar için oluşturulacak fon konusunda yasada- ki sorunlara da dikkat çekti.
Aynı gün Cumhurbaşkanı Sezer tarafından kabul edilen Sinoplu bir heyet de yasanın onaylanmaması talebini ilettiler.
Sezer'den Üç Vurgu
&XPKXUEDşNDQÜ6H]HU0D\ÜV WDULKLQGHo/LVDQVİ]LQYH<ÖNÖPOÖ OÖNOHUp EDşOÜNOÜ PDGGHVL o.DPX İşWLUDNLYH<DWÜUÜPÜpEDşOÜNOÜPDG GHVLYHo7HşYLNOHUpEDşOÜNOÜPDGGH OHULQLQ\HQLGHQJĞUÖşÖOPHVLWDOHEL\OH \DVD\Ü7%00n\HJHULJĞQGHUGL
Cumhurbaşkanı'nın veto gerekçe- lerinin temelini, çBakanlar Kurulu kararıyla kurulacak kamu şirketinin TBMM tarafından denetlenmesi ge- rektiği, bu kamu şirketine özel şir- ketin istediği oranda ortak olmasına
yönelik düzenlemeyle özelleştirme öngörüldüğü, ancak buna yönelik düzenleme yapılmadığı gibi özelleş- tirilecek kamu payı konusunda ini- siyatifin özel şirkete bırakılmasının Anayasa'ya aykırı olduğu, atıkların depolanması ve santralın sökümüne ilişkin oluşacak maliyet konusunda da kamu yararının gözetilmediğip oluşturdu.
Cumhurbaşkanlığı'ndan yapılan açıklamada, özetle şu tespitlere yer verildi:
2OXşWXUXODFDN şLUNHW .İ7nWLU YH GHQHWOHQPHOLGLU %DNDQODU .XUXOXNDUDUÜ\ODĞ]HOKXNXNNX UDOODUÜQD EDğOÜ RODUDN NXUXODFDN şLUNHWLQ VHUPD\HVLQLQ NDPX ND\ QDğÜROGXğXQGDYHNXUXFXLVWHQFL \ĞQÖQGHQGHELUNDPXşLUNHWLROD FDğÜQGDNXşNXEXOXQPDPDNWDGÜU $QD\DVDnQÜQ PDGGHVLQGH oVHUPD\HVLQLQ\DUÜVÜQGDQID]ODVÜ GRğUXGDQ GRğUX\D YH\D GROD\OÜ RODUDN'HYOHWHDLWRODQNDPXNX UXOXşYHRUWDNOÜNODUÜQÜQp7ÖUNL\H %Ö\ÖN0LOOHW0HFOLVLnQFHGHQHWOH QHFHğL EHOLUWLOPLşWLU %X QHGHQOH 7ÖUNL\H %Ö\ÖN 0LOOHW 0HFOLVL DGÜQD şLUNHW GHQHWLPLQLQ KDQJL NXUXPFD \DSÜODFDğÜQÜQ <DVDnGD EHOLUWLOPHVLJHUHNPHNWHGLU
Özelleştirme öngörülmüş, ancak düzenleme yapılma- mıştır: Ortaklık (nükleer santralı kuracak kamu şirketine özel şirke- tin ortaklığı), şirketin kuruluşunda olabileceği gibi, şirket kurulduktan sonra pay devri yoluyla da sağ- lanabilecektir. Yasa'nın verdiği yetkiye dayanarak, nükleer sant- ral kurup elektrik enerjisi üret- mek ve satmak üzere, Bakanlar Kurulu kararıyla kurulacak olan ve sermayesinin yarısından faz- lası doğrudan ya da dolaylı ola- rak Devlet'e ilişkin bulunan, bir kamu iktisadi teşebbüsü niteliği taşıyan bu şirkete, sonradan pay devri yoluyla ortak olunmasının, ketin işletme ve varlıklarının leştirilmesi niteliğinde olduğu
açıktır. Yasa'da, bir özelleştirme olduğunda kuşku bulunmayan işlemin yöntemi gösterilmemiş, yalnızca bu şirketlere özel sektör şirketlerinin istemleri oranında ortak olabileceklerinin belirtil- mesiyle yetinilmiştir. Bu nedenle, incelenen Yasa'nın 6. maddesi, Anayasa'nın 47. maddesiyle (Devletleştirme ve Özelleştirme başlıklı) bağdaşmamaktadır. Ay- rıca, Anayasa'nın 47. maddesine göre, özelleştirmeye karar verme yetkisinin Devlet'e ilişkin olması gerekmektedir. Oysa, bu Yasa kapsamında kurulacak şirkete, özel sektör şirketlerinin çtalep ettikleri oranda ortak olabilecek- lerip belirtilerek özelleştirmede inisiyatif özel sektöre bırakılmış görünmektedir.
Atık Fonu yükünün Hazine'ye bırakılması kamu yararına ay- kırı: Nükleer santralların işletme sürelerinin sonunda sökülmesinin, kurulması kadar ve belki de daha fazla maliyet gerektirdiği, Dünya uygulamalarından bilinen bir gerçektir. Nitekim, incelenen Yasa'yla, bu durum gözetilerek, nükleer santralın işletme süresinin sonunda sökülmesi için gereken maliyetin şirket üzerinde bırakıl- madığı; bunun yerine, söküm işinin bu amaçla oluşturulan fonlardan karşılanması esasının benimsen- diği; hatta, fon kaynaklarının bu işlemler için yetersiz kalması durumunda maliyetin Hazine tarafından karşılanacağının be- lirtildiği görülmektedir. Böylece, düzenlemenin Hazine'ye büyük bir mali yük getireceği anlaşılmak- tadır. Yetersiz kalması durumun- da Hazine'ce karşılanan santralın sökülmesi maliyetinin, aslında bu işlemi yapmakla yükümlü olan ve işletme süresince ürettiği elektrik enerjisini satarak gelir elde etmiş bulunan şirketten geri alınacağı- na ilişkin bir kurala Yasa'da yer verilmemesini de kamu yararıyla bağdaştırmak güçtür.
d ( 5 1 2 % ú / «
Bir Daha Asla
Sekretaryas×n× Elektrik Mühendisleri Odas×·n×n yürüttüùü Nükleer Karü×t× Platform, Küresel Eylem Grubu ile birlikte Ankara·da dernobil·in Facias×·n×n 21. y×l×nda insan zinciri oluüturularak, ülkemizde nükleer santral kurma gi- riüimlerini protesto etti.
Kat×l×mc×lar 26 Nisan Perüembe günü K×z×lay·da PTT Binas× önünde buluüa- rak, ´Güneü, rüzgar bize yeterµ, ´Nükleersiz bir dünya mümkünµ, ´Her yer Sinop, Sinopluyuzµ sloganlar× ile Yüksel Caddesi·ne yürüdüler. ûair Mehmet gzer·in sunumu ile yap×lan etkinlikte, Sinop·ta düzenlenen Nükleersiz Yaüam ûenliùi·ne destek vermek için gittikleri Gençlik Kamp×·nda denizde boùularak yaüamlar×n× yitiren Soner Balta, gmer Balta kardeüler ve Güneü Korkmaz ile kanser nedeniyle kaybettiùimiz Karadenizli Sanatç× Kaz×m Koyuncu an×l- d×. NKP Yürütme Kurulu Üyesi Sanem Yard×mc× taraf×ndan okunan bas×n aç×klamas×n×n ard×ndan Grup Günyüzü·nün sahne ald×ù× mini bir konser ile etkinlik tamamland×.
´Rüzgar, Güneü Bize Yeter!µ dernobil·in y×ldönümünde, nükleer enerji politikalar× ve küresel ×s×nman×n yaratt×ù× olumsuz sonuçlar, 28 Nisan Cumartesi günü şstanbul Kad×köy ·de düzenlenen mitingle de protesto edildi. Küresel Eylem Grubu·nun çaùr×s×yla Kad×köy ·de buluüan, aralar×nda Nükleer Karü×t× Platform·un da bulunduùu kitle örgütleri kortejlerinden, s×k s×k ´Baüka bir enerji mümkünµ, Kapitalizm öldürürµ, ´Nükleere hay×rµ, ´Bu dere bu halk sat×l×k deùilµ, ´Hükümet bizi kanser ediyorµ, ´Sinop dernobil olmayacakµ sloganlar× yükseldi. Mitingde bas×n aç×klamas×n× Küresel Eylem Grubu ad×na sanatç× Görkem Yeltan okudu. 26 Nisan·×n dernobil·in 21. y×l× olduùunu hat×rlatan Yeltan, dernobil felake- ti nedeniyle 500 bin insan×n yaüam×n× yitirdiùini vurgulayarak, Sinop·ta da dernobil benzeri bir felaketin tekrarlanmak istendiùini söyledi. Yeltan, AKP Hükümeti·ni Kyoto Anlaümas×·n× hemen imzalamas×, küresel bir y×k×m×n ya- vaülat×lmas× için alternatif enerjilere dayal× bir ekonominin ilk ad×m×n× atmas×n× istedi. Miting, Zeynep Casalini·nin konseri ile sona erdi.