Tematik alan
Toplum, ekonomi ve tarih
Yıllara göre
Bir döneme tıklayarak yazıları o yıllarla sınırlayın.
Sık geçen konular
-
ELEKTROMAGNETİK DALGA ÜRETİLMESİ VE SEZİLMESİ
Charles Süsskind'in IEEE Spectrum'da yayımlanan yazı dizisinden çevrilen bu makale, Maxwell'in elektromagnetik kuramından Hertz öncesi dönemdeki deneylere ve Marconi'nin uygulamalarına uzanan süreçte elektromagnetik dalga üretimi ve algılanmasına ilişkin önemli kişileri ve buluşları anlatır.
-
RADAR SONAR VE 2. DÜNYA SAVAŞI
Yazı, radar ve sonar teknolojilerinin tarihsel gelişimini, Faraday ve Maxwell'den başlayarak 2. Dünya Savaşı öncesi ve başlangıcındaki ABD ve İngiltere'deki geliştirme çalışmalarına kadar anlatmaktadır.
-
İLK TELEVİZYON ÖNERİLERİ
1877-1884 yılları arasında görsel işaretlerin elektrikle iletilmesi için önerilen çok ve tek devreli ilk televizyon fikirleri, selenyum ve akkor öğelerin kullanımı, tarama ve eşzamanlama ilkeleri ile Nipkow'un mekanik televizyon icadına giden süreç ele alınmaktadır.
-
TRANZİSTORUN DOĞUŞU
Yazı, 1948'de Bell Telefon Laboratuvarları'nda bulunan tranzistorun bilimsel arka planını, öncesindeki uluslararası araştırmaları ve sonrasında yarıiletken teknolojisinde yaşanan gelişmeleri anlatmakta, buluşun tek bir ülkenin değil uluslararası bilim birikiminin ürünü olduğunu vurgulamaktadır.
-
UYDULARDAN DOĞRUDAN YAYIN
Yazı, uydulardan doğrudan TV alıcılarına yayın yapan doğrudan yayın uydularının teknik yapısını, kullanılacak yörüngeyi ve 12 GHz bandının özelliklerini incelemekte, Türkiye'nin de katıldığı doğrudan yayın dizgesi planlama çalışmaları hakkında bilgi vermektedir.
-
UYDULAR ARACILIĞIYLA İLETİŞİM
Yazı, uydular aracılığıyla iletişimin tarihçesini, uydu iletişim dizgelerinin sınıflandırılmasını ve mikrodalga ile denizaltı kablosu dizgeleriyle karşılaştırmasını ele alarak INTELSAT ve INTERSPUTNIK sistemlerinin yapısını ayrıntılı olarak inceliyor.
-
BİR DAMITMA KULESİNDE ÜRETİM SÜRECİNİN ENİYİLENMESİ VE TÜMLEŞİK DENETİM
Yazıda bir pilot ölçekli damıtma kulesinde üretim sürecinin eniyilenmesi problemi ele alınarak, üretim sıraya dizme, kararlı durum eniyilemesi ve rastlansal uyarlamalı denetim alt problemlerine bölünen çok düzeyli bir tümleşik denetim sistemi tasarımı sunulmaktadır.
-
ELEKTRİK VE MAGNETİK ALANLARIN BİYOLOJİK ETKİLERİ
Yüksek gerilim hatları ve trafo merkezlerinde oluşan elektrik ve magnetik alanların canlılar üzerindeki biyolojik etkilerine ilişkin uluslararası araştırmalar özetlenmekte, ölçme, laboratuvar ve kuramsal yaklaşımlar tartışılmakta; Türkiye'de bu konuda çalışma yapılmadığı ve Ankara Demetevler örneğiyle gecekondu bölgelerindeki riskler vurgulanmaktadır.
-
TÜRKİYE'DE RADYO TELEVİZYON TARİHÇESİ
Yazı, Türkiye'de radyo yayıncılığının 1927'den 1975'e kadar geçirdiği tarihsel gelişimi vericiler, yayın içerikleri ve yasal düzenlemeler açısından dönemlere ayırarak inceliyor.
-
TÜRKİYE'DE TELEVİZYON ALICISI VE RENKLİ TELEVİZYONA GEÇİŞ BELİRTİLERİ
Yazı, Türkiye'de televizyon alıcısı üretimi, montaj sanayii, ithal parça oranları ve döviz maliyetlerini inceleyerek renkli televizyona geçiş sürecinin ekonomik ve teknik boyutlarını değerlendiriyor.
-
PETROL RAFİNERİLERİNDE YÜKSEK GERİLİM SİSTEMLERİNİN TOPRAKLANMASI
Petrol rafinerilerini besleyen yüksek gerilim sistemlerinde faz-toprak kısa devrelerinde oluşan elektrot geriliminin nedenleri, tehlikeleri ve bu gerilimi düşürmek için topraklama direnci, akım dağılım katsayısı ve reaktans topraklama gibi yöntemler teknik olarak incelenmektedir.
-
BİRİNCİL ENERJİ KAYNAKLARININ RASYONEL KULLANIMI VE TÜRKİYE
Yazıda Türkiye'nin su, kömür, petrol ve ticari olmayan yakıtlar gibi birincil enerji kaynaklarının üretim-tüketim dengesi ile dünya ve çeşitli ülkelerle karşılaştırmalı istatistikler üzerinden irrasyonel kullanım sorunları incelenmekte ve yabancı petrol tekellerinin etkisiyle enerji politikalarının yeniden ele alınması gerektiği vurgulanmaktadır.
-
DÜNYA BİLGİSAYAR ENDÜSTRİSİNE GENEL BİR BAKIŞ
Yazı, ABD, Batı Avrupa ve Japonya'daki başlıca bilgisayar üreticisi firmaların pazar paylarını, gelirlerini ve uluslararası rekabet stratejilerini karşılaştırmalı olarak inceliyor.
-
MÜHENDİSLİK DÜNYASI
Yazı, ilk elektronik bilgisayarlardan ENIAC'ın ortaya çıkış sürecini, John Mauchly ve Presper Eckert'in çalışmalarını, dönemin teknik zorluklarını ve UNIVAC'a uzanan gelişmeleri tarihsel olarak aktarıyor; ardından ODTÜ'de yapılmış bilgisayar ve haberleşme konulu yüksek lisans tezlerinin özetleri sunuluyor.
-
TÜRKİYE'DE VE DÜNYADA ELEKTROTEKNİK EKİPMAN SANAYİİNİN YAPISI VE GELİŞİMİ
Yazı, Türkiye'deki elektroteknik ekipman sanayiinin (EES) tarihsel gelişimini, imalat sanayii içindeki yerini ve yapısal özelliklerini istatistiklerle inceleyerek dünya örnekleriyle karşılaştırıyor ve sektördeki dışa bağımlılık sorununu tartışıyor.
-
UZUN ERİMLİ KÖY ELEKTRİKLENDİRİLMESİ PLANLANMASI VE ANA SORUNLAR
Yazıda, Türkiye'de köy elektriklendirilmesi yatırımlarının uzun erimli planlaması ele alınarak, finansman ve malzeme temininde yaşanan sorunlar (ağaç direk üretimi ve ithalat zorlukları dahil) ayrıntılı olarak incelenmekte ve çözüm önerileri sunulmaktadır.
-
ÜNİVERSİTE SEÇME SINAVLARI ÜZERİNE
Yazar, 1974 ve 1976 üniversite seçme sınavlarına ilişkin DPT/DİE anket verilerini kullanarak sınav başarısının il, kent-kır, baba geliri, baba mesleği ve dershane kursu gibi etmenlere göre nasıl farklılaştığını inceleyerek eğitimde fırsat eşitsizliğini ortaya koyuyor. Ayrıca mevcut masraflı sınav sistemine alternatif olarak daha az maliyetli fakat aynı eşitsizlikleri koruyan bir puanlama yöntemi önerisi sunuyor.
-
AĞIR ENERJİ MAKİNELERİ SANAYİİ KOMPLEKSİNİN 3. BEŞ YILLIK PLANDAKİ YERİ
Yazı, TEK tarafından hazırlanan ağır enerji makineleri sanayii kompleksi fizibilite raporunu özetleyerek bu sanayinin Türkiye'de kurulmasının gerekçelerini, üretilecek makinelerin (su/buhar türbini, generatör, elektrik motoru) teknik özelliklerini ve 3. Beş Yıllık Plan'daki yerini ele almaktadır.
-
ÜLKE SANAYİLEŞMESİ VE ELEKTRİK ENERJİSİ SEKTÖRÜ
Yazı, Türkiye'nin elektrik enerjisi üretimi ve sanayileşme düzeyini gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerle karşılaştırarak geri kalmışlığın temel nedeninin ağır makine sanayiinde yeterli girişim yapılmamasına bağlı olduğunu ortaya koymaktadır. Beş Yıllık Kalkınma Planı'nın yatırım malları ve sanayi politikaları eleştirel biçimde ele alınmaktadır.
-
ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETİMİNDE KÖMÜR
Yazı, Türkiye'de elektrik enerjisi üretiminin tarihçesini ve kömüre (özellikle linyite) dayalı termik santrallerin gelişimini, dışa bağımlılık sorununu ve dönemin üretim istatistiklerini ele almaktadır.
-
GENEL ENERJİ ÜRETİMİNDE KÖMÜRÜN YERİ
Maden Mühendisleri Odası'nca hazırlanan bu tebliğ, Türkiye'nin taşkömürü ve linyit kömür rezervlerini, üretim-tüketim durumunu ve sektörel dağılımını inceleyerek gelecekteki arz-talep dengesizliklerine dikkat çekmektedir. Zonguldak taşkömürü havzası ile linyit yataklarının rezerv büyüklükleri, TKİ Kurumu'nun üretim rakamları ve demir-çelik sektörünün artan kömür talebi karşısında oluşacak üretim açıkları tablolarla desteklenerek tartışılmıştır.
-
ELEKTRİK İŞLETMECİLİĞİNDE ÖZEL KESİMİN YERİ VE İMTİYAZLI ORTAKLIKLAR
Yazı, Türkiye'de elektrik işletmeciliğinde imtiyaz kavramının tarihsel gelişimini, imtiyazlı yabancı ortaklıkların (özellikle İstanbul'un elektriklendirilmesi) kuruluşunu ve Anayasalar ile kanunlardaki imtiyaz düzenlemelerini hukuki açıdan incelemektedir.
-
FİZİKSEL BÜYÜKLÜKLERİN KARAKTERSEL ANALİZİ
Yazar, fiziksel büyüklük ve kavramların vektörel ya da skalar karakterini belirlemek için kendi geliştirdiği 'karaktersel analiz' yöntemini tanıtmakta, vektörle bölme tanımına dayanarak açı, basınç, yüzeysel yük ve akım yoğunluğu gibi örneklerle yöntemin uygulanışını göstermektedir.
-
FİZİKSEL BÜYÜKLÜKLERİN KARAKTERSEL ANALİZİ ÜZERİNE NOTLAR
Yazar, Dr. Gürmen'in fiziksel büyüklüklerin karaktersel analizi hakkındaki yazısına ilişkin görüşlerini fizik yasalarının boyutsal ve tansörsel tutarlılık kurallarını açıklayarak sunmakta, kuvvet momenti ile işin farklı boyutlarda olduğunu ve vektör bölme işlemine gerek kalmadan çeşitli fiziksel büyüklüklerin skalar/vektör niteliğinin gösterilebileceğini matematiksel olarak ortaya koymaktadır.
-
MÜHENDİSLİK DÜNYASI
Yazı iki ayrı içerikten oluşuyor: TÜBİTAK Marmara Araştırma Enstitüsü'nde geliştirilen kapalı devre televizyon kamerasının teknik özellikleri ile transformatör tasarımında demir ve bakır kayıplarının parasal değerlendirilmesinin ekonomik ve teknik etkileri anlatılmaktadır.
-
TEKNOLOJİK UYGULAMA YAPAY UYDUSU İLE ANTEN ÖRÜNTÜ ÖLÇME DENEYİ
Yazı, NASA'nın 1974'te fırlattığı ATS F (ATS 6) iletişim uydusunu, eğitim ve sağlık alanındaki uygulamalarını ve uydunun gerçekleştirdiği yirmiye yakın deney arasından anten örüntü ölçme deneyini ayrıntılı olarak tanıtmaktadır.
-
SÜREÇ DENETİMİN TANIMI VE TEMELLERİ
Süreç denetimin tarihsel gelişimi ve temel kavramları anlatılarak, genelleştirilmiş akış sürecinin matematiksel modeli ısı geçişim örneği üzerinden Laplace dönüşümü ile çözümlenmektedir.
-
YAPAY US VE GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERDE BİLGİSAYAR KULLANIMI
Yazıda yapay zekâ (yapay us) kavramı, tarihsel gelişimi ve satranç, teorem tanıtlama, örüntü tanıma, doğal dil anlama gibi uygulama alanları tanıtılmakta; gelişmekte olan ülkelerde, özellikle Türkiye'de bilgisayar kullanımı sorunlarına bu alandaki gelişmelerin kısmi çözümler sunabileceği tartışılmaktadır.
-
BİLGİ ERİŞİM GEREKSİNİMİ, DÜNYADA DURUM VE EĞİLİMLER
Türkiye Bilişim Derneği Başkanı Aydın Köksal'ın DPT'ye sunduğu tebliğden özetlenen bu yazı, dünyadaki bilimsel ve teknik bilgi üretimi ile bilgi erişim sistemlerinin gelişimini, çeşitli ülkelerdeki uygulama örneklerini ve Türkiye'nin bu alandaki gereksinimlerini ele almaktadır.
-
TÜRKİYE'DE BİLGİSAYAR KULLANIMI
Aydın Köksal, 1960'tan 1974'e Türkiye'de bilgisayar kullanımının kesimlere (bankacılık, eğitim, kamu, endüstri) göre gelişimini, bilgisayar yatırım ve kira harcamalarını, mevcut ve gerekli bilgi işlem insangücünü ve çeşitli alanlardaki (üniversite, bankacılık, hastane, savunma) uygulamaları istatistiklerle inceliyor.