Elektrik Mühendisliği · Sayı 392 · 1993 / 2

TÜRKİYE'DE ELEKTRİK SEKTÖRÜNDE ÖZELLEŞTİRME ÇALIŞMALARI VE KAMU ORTAKLIĞI İDARESİ

Üstün Sanver

Enerji politikası, piyasa ve özelleştirme Teknik / bilimsel makale

Yıl
1993
Sayfa
4
Okuma süresi
12 dk
Görüntülenme
0

Konu

Enerji politikası, piyasa ve özelleştirme

İlgili: Elektrik üretimi ve santraller, Mevzuat ve hukuk

Anahtar kelimeler

  • Kamu Ortaklığı İdaresi
  • TEK özelleştirmesi
  • 3096 Sayılı Kanun
  • yap-işlet-devret
  • İngiltere modeli
  • KİT'ler

Özet

Yazı, Türkiye'de elektrik sektöründeki özelleştirme çalışmalarını, TEK'in yapısını, İngiltere modelini ve Kamu Ortaklığı İdaresi'nin yürüttüğü özelleştirme uygulamalarını mevzuat ve rakamlarla ele almaktadır.

Tam metin

Metin PDF'ten otomatik çıkarılmıştır; tablo, şekil ve formüller eksik ya da hatalı olabilir. Özgün dizgi için PDF'e bakın.

Üstün SANVER

TC. Başbakanlık Kamu Ortaklığı İdaresi Başkanı. Ankara

GİRİŞ:

B üyük ölçekte yürütülmesi ge reken elektrik, su, telekomü nikasyon vb. gibi temel üre tim faaliyetleri birçok ülkede Devlet tekelindedir. Kamu hizmeti olarak tanımlanan bu alanlarda Devlet müdahalesi olmadığı zaman bunları üret me durumunda olan birtakım özel te şebbüs kuruluşlarının doğal tekel du rumuna gelmesi yerine kamu tekellerinin oluşturulması tercih edil miştir. 1970lerin sonundan itibaren yüksek enflasyon, artan kamu kesimi borçlanma gereksinimi, dünya piya salarında kamu kuruluşlarının reka bet gücünün azalması gibi nedenler le, ekonomiye büyük bir yük haline gelen elektrik, su, telekomünikasyon, ulaştırma gibi hizmetlerin özelleştiril mesi birçok ülkenin ekonomik politi kaları arasında giderek önem kazan maya başlamıştır.

İNGİLTERE MODELİ

Dünyada birçok ülkede elektrik sek töründe özelleştirme çalışmaları ya pılmış bunların arasında en başarılı örnek İngiltere modeli olmuştur, in giltere'de üretimde bir rekabet ortamı yaratabilmek için Merkezi Elektrik Üretim Kuruluşu (CEGB) üç ayrı üre tim şirketine bölünmüş, böylece yeni üreticilerin de sektöre girmesi teşvik edilmiştir. Dağıtımda on iki ayrı ba ğımsız dağıtım şirketiyle tüketicilerin kendi dağıtım şirketlerini seçme im kanı sağlanmıştır. Bağımsız bir iletim şebekesi yaratılmış, üreticilere ve dağıtıcılara bu şebekeyi belli bir ücret karşılığı kullanma hakkı verilmiştir. Rekabeti teşvik eden ve tüketicileri koruyan bağımsız bir düzenleyici organ kurulmuştur. İngiltere'de reka bet ortamı yaratılarak işletme, ve ya tırım maliyetlerinde %15 20 tasarruf

sağlanmıştır. Tüketicilere kendi dağı tım şirketlerini seçme ve kendi böl gelerindeki dağıtıcıların performans larını inceleme imkanı sağlanmıştır. Büyük tüketicilere iletim sistemine gi rerek kendi kendilerinin dağıtıcıları olma hakkı verilmiştir. İşgücü açısın dan çok sayıda hizmet şirketinin re kabet ettiği istihdam alanları doğmuş ve işçilerin de yönetime katılarak hisse sahibi olma imkanı sağlanmış tır. Ayrıca, sermayenin tabana yayıl masıyla birlikte vergilendirilebilir mü kellef sayısında da bir artış olmuştur.

Elektrik enerji sektörünün boyut ve karmaşıklığı dikkate alınarak, öze lleştirilmesi İngiltere'de sağlam hü kümlere dayandırılmıştır. Bu nedenle, TEK'in özelleştirilmesi için ingiltere modeli iyi bir örnek teşkil etmektedir.

Enerji ve Tabii Kaynaklar

122 392 E L E K T R i K MÜHENDİSLİĞİ

Halen, Elektrik

Enerjisi Fonuna yeterli kaynak aktarılamadığından bu sektöre yatırım yapılması yerli ve yabancı sermaye şirketlerine yeterince cazip gelmemektedir.

Bakanlığı Tarafından Y ürütülen Özelleştirme Uygulamaları

Türkiye'de elektrik sektörünün öze lleştirmesi ile ilgili olarak biri Türkiye Elektrik Kurumu (TEK) ile doğrudan ilişkili Enerji ve Tabii Kaynaklar Ba kanlığı tarafından yürütülen 4 12 1984 tarih ve 3096 Sayılı Kanun, diğeri de genel özelleştirme konularını içeren 2983 ve 3291 Sayılı Kanunlar ve diğer mevzuat olmak üzere iki tür mevzuat mevcuttur.

TEK 70 bin kişiye varan personeli ile büyük bir yapıya sahiptir. 1992 yılı sonunda beklenen zararı 4.630 mil yar TL'dir. TEK mevcut yapısı içinde bu ölçüde bir zararla, yatırımlarına yeterli kaynak aktaramamakta, bütçe üzerinde büyük bir ekonomik yük oluşturmaktadır. TEK'in özelleştiril mesi, hem sektörde serbest bir reka bet ortamının yaratılması, hem de TEK'in elektrik enerji sektörünün de netimini yapan, finansman sorunlarını çözen bir merkez haline gelmesi ve ulusal ekonominin üzerinde büyük bir yük olmaktan çıkarılması açısından büyük bir önem taşımaktadır.

Türkiye'de elektrik sektörüne özel sektörün dinamizmini, teknolojisini ve sermayesini çekme çalışmaları 3096 Sayılı "Türkiye Elektrik Kurumu Dı şındaki kuruluşların Elektrik Üretimi, İletimi, Dağıtımı ve Ticareti ile Göre vlendirilmesi Hakkındaki Kanun ile başlamıştır.

TEK'in elektrik sektöründe bir tekel olma durumunu ortadan kaldırarak, özel hukuk hükümlerine tabi sermaye

şirketleri statüsüne sahip, yerli ve ya bancı şirketlerin elektrik üretimi, iletimi veuJağıtımı ve ticareti ile görevlendiril mesini düzenleyen Kanun, "Üretim Şirketi" ve "Görev Şirketi" uygulama sını getirmiş, bu sektörde TEK'in kendi kendini özelleştirmesi şeklinde bir uy gulama ortaya çıkarmıştır.

Üretim Şirketi uygulamasında; Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, elektrik enerjisini üretmek amacıyla, tesis kurma ve tesisi işletme izni vermekte dir. Görevli Şirket uygulamasında ise, aday şirket ile bir görev sözleşmesi imzalanarak, yönetmeliklerle belirlen miş görev bölgelerinde elektrik üretim, iletim ve dağıtım tesisleri kurulması, işletilmesi ve ticareti yaptırılmaktadır. Bugüne kadar Türkiye'de 21 görev bölgesi belirlenmiştir. Halen, Adana, Hatay, içel illerini kapsayan görev bölgesinde Çukurova Elektrik A.Ş., Antalya ilini kapsayan görev bölge sinde Kepez Elektrik A.Ş, Kayseri ilini kapsayan görev bölgesinde Kayseri ve Civarı Elektrik T.A.Ş., ve İstanbul ili Anadolu Yakası bölgesinde Aktaş Elektrik ve Tic. A.Ş. ile görev sözleş meleri imzalanmıştır.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı dağıtım şirketlerinin özelleştirilmesin de görev bölgelerinin kapsamını ge nişleterek, Aydın, Denizli, Muğla, İs parta, Eskişehir, Bilecik, Balıkesir ve İzmir görev bölgelerini de dahil et miştir. Ancak, belirlenen bu görev bölgelerinde görevli şirketlerle henüz görev sözleşmeleri imzalanmamıştır.

Ayrıca, elektrik enerji sektöründe araştırma, geliştirme, etüt, proje, de netim faaliyetleriyle, kurulacak tesisle re mali destek ve elektrik enerji fiya tlarında istikrar sağlamak için 15 Mart 1990 Tarih ve 3613 Sayılı Kanun ile Elektrik Enerjisi Fonu kurulmuştur.

TEK'de geleceğe dönük olarak uygu lanan özelleştirme modeli yap işlet devret modelidir. Bu modelin amacı, projelerin yürütülmesindeki gecikme leri azaltmak, maliyet artışlarını önle mek, verimliliği arttırmak, Devlet kay nakları yerine özel sektör kaynaklarını kullanmak ve modern sistem işletme ve kontrol teknolojile rinin ülkeye daha hızlı olarak girme sini sağlamaktır.

1984 yılında Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından başlatılan elek trik sektörünün özelleştirilmesi çalış malarında, uygulamada birtakım ak

saklıklar ortaya çıkmasına rağmen önemli mesafe katedilmiştir.

Halen, Elektrik Enerjisi Fonuna ye terli kaynak aktarılamadığından bu sektöre yatırım yapılması yerli ve ya bancı sermaye şirketlerine yeterince cazip gelmemektedir. Yatırımların fi nansman ve gerçekleşme açısından aksaması, kayıp ve kaçakların azaltı lamaması ve personel devri konu sunda belirsizlikler nedeniyle, Yap işlet devret modelinin işlemesinde güçlükler ortaya çıkmıştır.

Kamu Ortaklığı İdaresi Tarafından Y ürütülen Özelleştirme Uygulamaları

İlk kurulduğu yıllarda ekonomik kal kınmada çok önemli görevler üstle nen KiT'ler bugün artık bu geleneksel işlevlerinden uzaklaşmışlardır. Aşırı istihdam, eski teknoloji ve verimsiz çalışma gibi nedenlerle, dünya fiya tlarının çok üzerinde maliyetlerle üre tim yapan bu kuruluşlar, Devlet büt çesinden büyük ölçüde sübvanse edilmektedir. 1992 yılı itibariyle, öze lleştirme kapsamı dışındaki KiT'lerde toplam 556.469 kişi istihdam edil mekte olup, personel giderleri 50.3 trilyon TL'na ulaşmıştır. KiT'lerin 1992 yılı sonunda beklenen zararı 16.5 tril yon TL'dir. Bugün en kârlı durumdaki KiT'lerin bile gelecekteki ihtiyaca cevap verebilmeleri için milyarlarca dolarlık yeni yatırımlara ihtiyaçları ol duğu bilinmektedir. Bu yatırımların bugünkü hacmi itibarıyla Devlet büt çesinden finansmanları mümkün de ğildir. Tüm bunlara rağmen, bu yatı rımların Devlet bütçesinden gerçekleştirilmesi Devletin vereceği diğer altyapı ve sosyal hizmetlerin den feragat etmesi anlamına gel mektedir.

Beşinci ve Altıncı Beş Yıllık Kalkınma Planlarında yer alan özelleştirme programı, çeşitli kanunlarla değişikli klere uğrayan 29 Şubat 1984 Tarih ve 2983 Sayılı Kanun, 28 Mayıs 1986 Tarih ve 3291 Sayılı Kanun ile 20 Aralık 1991 Tarih ve 473 Sayılı KHK ve diğer ilgili mevzuat çerçevesinde yürütülmektedir.

2983 Sayılı "Tasarrufların Teşviki ve Kamu Yatırımlarının Hızlandırılması Hakkında" Kanun ile kurulan Kamu Ortaklığı idaresinin (KOİ) kuruluş amacı, tasarrufların istikrarlı ve güve nilir bir gelir sağlayarak teşvik edil mesi, bu yolla sağlanacak kaynakla

rın altyapı finansmanlarında kullanıl mak üzere Kamu Ortaklığı Fonu al tında toplanması ve özelleştirme pro gramının uygulanmasıdır.

Yürütülen özelleştirme programı ile bir yandan mülkiyetin tabana yayıl ması, diğer yandan sermaye piyasa larının gelişmesine katkıda bulunması yoluyla kaynak kullanımında etkinli ğin artırılması ve KiT'lerin bütçe üze rindeki ekonomik yüklerinin azaltıla rak, Devletin asli görevleri arasında yer alan altyapı yatırımlarının daha hızlı gerçekleştirilmesinin sağlanması amaçlanmaktadır.

Özelleştirme çalışmaları KOİ bünye sinde görevli uzman bir ekip tarafın dan yürütülmektedir. Özelleştirme kapsamına alınan şirketlerle ile ilgili olarak, Türkiye'de faaliyet gösteren yabancı yatırım bankaları ile işbirliği içinde çalışan ihtisas bankalarına yaptırılan değerlendirme çalışmaları, yine bu uzman ekip tarafından ince lenmekte ve gerektiğinde revize edil mektedir. Çok geniş kapsamlı olarak yürütülen bu çalışmalar sonucunda KOİ'de konu ile ilgili büyük bir bilgi birikimi oluşmuştur. KOİ, bu bilgi biri

kimi ve kadroları ile bundan sonra gerçekleştirilecek her türlü özelleştir me çalışmalarına olumlu katkılarda bulunacak duruma gelmiştir.

Bugüne kadar çeşitli kuruluşlar KOİ tarafından blok satış, halka arz ve halka arzı içeren blok satış yöntem leriyle özelleştirilmiştir.

Özelleştirme, yöntemi seçilirken, her türlü kriteri gözönünde bulundurmak, uygun zaman ve koşulları değerlen dirmek gerekmektedir. Özelleştirme nin hedef ve yöntemleri özelleştirile cek olan kuruluşa bağlı olarak farklılıklar göstermektedir. Blok satış, halka arz ve halka arzı içeren blok satış yöntemlerinden hangisinin seçi leceği, şirketin faaliyette bulunduğu sektör içindeki yeri, üretim ve satış hacmi gibi konuların yanısıra tasarru fların ve sermaye piyasasının durumu da gözönüde bulundurularak belir lenmektedir.

Blok satış yöntemi ile özelleştirmede temel amaç, şirketi ekonominin ge rektirdiği verimlilikte işletebilecek, endüstrinin yeniden yapılanmasını ve dünya pazarlarında söz sahibi olma sını sağlayacak bir yatırımcı kuruluş

veya grubun, yerli ve yabancı ayrımı gözetilmeksizin şirkete ortak edilme sidir. Özelleştirilecek kuruluşun de ğeri belirlenirken, uluslararası düzey de genel kabul görmüş birtakım kriter ve yöntemler kullanılmaktadır. Blok satışlarda, görüşmeler sonucu bu değer esas alınarak en uygun teklif veren firmalara satış gerçekleştiril mektedir.

Özelleştirme portföyündeki bir şirke tin konumu halka arza uygun ve borsa da bu konuda elverişli ise, bu şirketin halka arz yoluyla özelleştiril mesi mümkün olmaktadır.

Bugüne kadar özelleştirme kapsamı na alınarak, kamu payları KOİ'ni de vredilen kuruluş sayısı 112'dir. Bu kuruluşlardan 2 tanesi daha sonra özelleştirme kapsamından çıkarılmış tır. Ayrıca, kamuya ait yarım kalmış ve işletilemez durumda bulunan 27 tesis de KOİ'ne devredilmiştir. 17 şirket yalnızca halka arz, 40 şirket yalnızca blok satış, ve 6 şirket de halka arzı içeren blok satış yöntemiyle kısmen veya tamamen özelleştirilmiştir. Bu satışlar Tablo 1'de listelenmiştir. Bunlardan başka, sözkonusu dö nemde 17 yarım kalmış ve çalışma

KURULUŞ SAY ISI

GELİR TUTAR ($)

1986 91

1993 (*)

ÖZELLEŞTİRME KAPSAMINDA

—

KAMU HİSSELERİ KOİ'YE

DEVREDİLEN KURULUŞLAR

;

ÖZELLEŞTİRME KAPSAMINDA KOİ'YE

DEVREDİLEN YARIM KALMIŞ TESİSLER

ÖZELLEŞTİRME İŞLEMİ GERÇEKLEŞTİRİLEN KURULUŞLAR

Blok Satış işlemi Gerçekleştirilen Kuruluşlar Halka Arz işlemi Gerçekleştirilen Kuruluşlar Blok Satış ve Halka Arz İşlemi Birlikte Gerçekleştirilen Kuruluşlar

40 (***) 153.442.282 389.295.485 25.418.579

388.792.594

38.106.232 22.500.000 125.217.277

YARIM KALMIŞ TESİSLERDEN SATIŞ VEYA DEVİR İŞLEMİ GERÇEKLEŞTİRİLEN KURULUŞLAR 17

25.777.586

HİSSE SENETLERİ İMKB'DE İŞLEM GÖREN KURULUŞLAR

TOPLAM HİSSE SENEDİ SATIŞ TUTARI TOPLAM TEMETTÜ GELİRİ TOPLAM ÖZELLEŞTİRME GELİRİ

281.885.856 424.412.442 150.635.856

888.003.856 424.412.442 150.635.856

405.794.184 147.928.141

431.083

1.293.798.040 572.340.583 151.066.939

(*) : 1992 yılı sonunda blok satış konusunda KOYK kararı alınan istanbul Demir Çelik A.Ş.'nin satış Sözleşmesi imza aşamasında bulunduğundan 1993 yılı satış geliri rakamlarına dahil edilmemiştir. (") : 1993 yılı gider rakamları, 31.1.1993 itibariyledir. (—) : Sözkonusu 40 kuruluş arasında yeralan NETAŞ'ın %20 hissesi 3 5 Mart tarihleri arasında halka arz edilecektir.

Tablo 1 : 1986 92 Yılları Arasında ve 1993 yılında Gerçekleştirilen Özelleştirme Uygulamaları.

"t O / l 392 E L E K T R İ K I £J+ M Ü H E N D İ S L İ Ğ İ

yan tesisin satış veya devir işlemi gerçekleştirilmiş, bir kuruluşun ise iş letme hakkı devredilmiştir. Halen, özelleştirme kapsamında bulunan 25 Şirketin hisse senetleri İMKB'de işlem görmektedir.

Özelleştirme uygulamalarının başla dığı 1986 yılından 1991 yılı sonuna kadar toplan 3.6 trilyon TL(1.2 milyon Dolar), 1992 yılında toplam 4.2 trilyon TL (572 milyon Dolar), 1993 yılı ilk iki ay içinde ise 1.3 trilyon TL (151 mil yon Dolar) düzeyinde gelir elde edil miştir.

Elektrik Sektöründe Kamu Ortaklığı İdaresi'nin Rolü

KOİ'nin elektrik sektörüyle ilişkisi Kamu Ortaklığı Fonu aracılığıyla baraj ve hidroelektrik santrallerinin finans manlarının sağlanması ve TEK'den KOİ'ne devredilen kamu hisselerinin satışı şeklindedir.

Kamu Ortaklığı Fonu (KOF) 1984 yı lında çıkarılan 2983 Sayılı Kanun ile kurulmuştur. Bu Fon aracılığıyla, oto yollar, barajlar, içmesuyu tesisleri ve serbest bölgeler gibi altyapı yatırımla rına, Kalkınmada Öncelikli Yöreler ile diğer yörelerde istihdamı artırıcı öze llikte yatırımlara ve bunların işletme finansmanlarına kaynak aktarılmak tadır. Ayrıca, KiT'ler ve bunlara bağlı ortaklık ve iştiraklerine gerçek ve tüzel kişilerin ortak edilmesi amacıyla, hisse senedi ihraç edilmekte, ve buna ek olarak bu tesislerin belirli süre ve koşullarda işletme hakkının devredil mesine de imkan tanınmaktadır.

KOF'nun gelir kaynağının en büyük kısmını akaryakıt tüketim vergisinden alınan paylar ile gelir ortaklığı senedi ve diğer menkul kıymetlerin ihracı ile elde edilen altyapı tesislerinin gelir satışları oluşturmaktadır. Gelir orta klığı senedi uygulamasıyla, altyapı tesislerinin gelirlerine gerçek ve tüzel kişileri ortak edilmekte, bu suretle elde edilen kaynaklar tekrar altyapı tesislerinin finansmanına kanalize edilerek yatırımlar daha kısa bir za manda tamamlanmaktadır.

1985 yılından itibaren Kamu Ortaklığı Fonu kapsamında finansman sağla nan 24 baraj ve hidroelektrik santra lından 13 tanesi bitirilmiştir. Projeleri DSİ tarafından yürütülen bu 13 ba rajdan 8 tanesi halen hizmete girmiş bulunmaktadır. KOF'dan bu barajlar için 1985 91 yılları arasında 2.980

milyar TL, 1992 yılında da 1.204 mil yar TL olmak üzere toplam 4.184 milyar TL finansman sağlanmıştır, Bu barajlar; Atatürk, Adıgüzel, Kapulu kaya, Menzelet, Altınkaya, Kılıçkaya, Çatalan, Gezende I, Gezende II, Ka racaören, Köklüce, Derbent, Özlüce, Karakaya, Batman, Keban, Kralkızı, Kürtün ve Yenice'dir. Ayrıca KOİ'den Kalkınmada Öncelikli Yörelere sağla nan finansman çerçevesinde TEK'e özel şartlarla 40 milyar TL yatırım kredisi verilerek köy elektrifikasyon yatırımlarının daha süratli olarak ta mamlanması sağlanmıştır.

Gelir ortaklığı senedi uygulamasında bugüne kadar 32 ayrı tertipte senet ihraç edilmiştir. Bunların bir bölümü dövize endeksli olarak çıkarılmıştır. 31 Aralık 1992 tarihi itibariyle KOF'dan 7 trilyon 381 milyar TL TEK'e tahsis edilerek, TEK tarafından bir bölümü dövize endeksli olarak ihraç edilen tahvillerin alımında kulla nılmıştır.

3291 Sayılı Kanun çerçevesinde, 30 Nisan 1987'de özelleştirilme kararı alınarak Kamu Ortaklığı İdaresine devredilen Çukurova Elektrik A.Ş. (ÇEAŞ) ve Kepez Elektrik T.A.Ş. (KEPEZ)'e kamu hisselerinin satıl masına karar verilmiştir. Aynı şekilde 11 Eylül 1991 tarihinde de TEK'in iş tiraki olan AEG ETİ Elektrik Endüs trisi A.Ş.'ne ait %11.11 oranındaki hissesi de KOİ'ne devredilmiştir.

1950'li yıllarda imtiyazlı elektrik işlet meciliği statüsünde kurulan ÇEAŞ, Adana, içel ve Hatay illerinde, KEPEZ Elektrik T.A.Ş. ise Antalya bölgesinde imtiyaz sahibi olmuştur. Bu bölgeler dışında elektrifikasyon işini Etibank yürütmüştür. 1970 yılın da elektrik sektöründe bir bütünlük sağlamak amacıyla TEK'in kurulma sıyla tüm ülkede Etibank'a ait elektrik tesisleri TEK'e devredilmiş, ancak ÇEAŞ ve KEPEZ A.Ş. faaliyetlerini sürdürmüştür.

1984 yılında Kamu kaynaklarının elektrik sektörünün finansman ihtiya cı için yetersiz kalması nedeniyle Yap İşlet Devret modeli çerçevesin de özel sektörün elektrik üretim, ile tim ve dağıtım faaliyetlerine katılma larına imkan tanıyan 3096 Sayılı Kanun çıkarılmıştır. Bu kanun çerçe vesinde Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile imzalanan görev söz leşmeleriyle, KEPEZ Elektrik T.A.Ş.,

Antalya ilinin tamamı ile Burdur ili ile Bucak ilçesine bağlı Karacaören, Kargı ve Çobanpınan köyleri sınırları içinde kalan görev bölgesinde, ÇEAŞ; Adana, Hatay, içel illeri ile Kahramanmaraş ilinde Sır ve Berke proje alanlarından oluşan görev böl gelerinde 70 yıl süreyle elektrik üre tim, iletim, dağıtım ve ticaretini yürüt mek üzere hukuki bir statüye sahip olmuştur.

ÇEAŞ, halen 6 hidroelektrik ve 1 ter mik santralı ile Türkiye toplam elektrik enerji tüketiminin %1.9'unu, KEPEZ A.Ş. ise 3 baraj ve hidroelektrik san traliyle toplam elektrik enerji tüketimi nin %0.4'ünü karşılamaktadır.

SATIŞLAR:

Hisseleri geniş bir tabana yayılmış olan ÇEAŞ ve KEPEZ'in 4 Aralık 1989'da hisselerinin KOİ tarafından belirlenen bir bölümünün halka arzı na karar verilmiş ve Nisan 1990'da KEPEZ'e ait %42.05 oranındaki his selerin %8.14'ü, ÇEAŞ'ait %18.65 oranındaki hisselerin %5.45'i halka arz edilmiştir. Halka arz yoluyla öze lleştirilen KEPEZ A.Ş.'den 9.390.359 ABD Doları karşılığı 24 milyar TL, ÇEAŞ'dan 38.829.409 ABD Doları karşılığı 97 milyar TL. gelir elde edil miştir. Ayrıca 1992 yılı sonunda, KOİ'nin KEPEZ'deki %25.45 oranın da hissesinin tamamı satışa çıkarıl mıştır. Bu hisselerin 25.126.257.000 TL. nominal değerdeki kısmı (A) grubu ve kalan kısmı (B) grubu his selerinden oluşmaktadır. KOİ'nin ÇEAŞ'daki %11.50 oranında hissesi nin %11.25'i (B) grubu hisseleri ola rak satışa sunulmuştur. Şubat 1993 tarihinde KEPEZ 302.103 milyon TL.'na (33.158.988 ABD Doları), ÇEAŞ, 738.852 milyon TL.'na (81.096.789 ABD Doları) Rumeli Elektrik Yatırım A.Ş.'ne satılmıştır.

SONUÇ

Türkiye'de özelleştirme uygulamala rında ilgili kanunlar çerçevesinde kendisine düşen görevi yerine getiren Kamu Ortaklığı idaresi, elektrik sek törünün özelleştirilmesi çalışmaların da bilgi ve deneyimini Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile paylaşmaktan ve bu yolla ülke ekonomisinin gü çlenmesine daha fazla katkıda bu lunmaktan onur duyacaktır.