Elektrik Mühendisliği · Sayı 392 · 1993 / 2
ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI'NDA ELEKTRİK ÜRETİM SEKTÖRÜNDE ÖZELLEŞTİRME ÇALIŞMALARI
Enerji politikası, piyasa ve özelleştirme Teknik / bilimsel makale
- Yıl
- 1993
- Sayfa
- 5
- Okuma süresi
- 13 dk
- Görüntülenme
- 0
Konu
Enerji politikası, piyasa ve özelleştirme
İlgili: Elektrik üretimi ve santraller, Mevzuat ve hukuk
Anahtar kelimeler
- TEK
- 3096 Sayılı Kanun
- Yap İşlet Devret
- özelleştirme
- dağıtım imtiyazı
- Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı
Özet
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nda elektrik üretim sektöründe yürütülen özelleştirme çalışmaları; TEK'in yeniden yapılandırılması, dağıtım imtiyazları ve Yap-İşlet-Devret modeli kapsamında yapılan uygulamalar ele alınmaktadır.
Tam metin
Metin PDF'ten otomatik çıkarılmıştır; tablo, şekil ve formüller eksik ya da hatalı olabilir. Özgün dizgi için PDF'e bakın.
ENERJİ VE TABİ İ KAY NAKLAR ONSOZ
BAKANLIĞI NDA E 1
konomik ve sosyal kalkınma
nın ana girdilerinden biri olan
elektrik enerjisinin ucuz, iste
ELEKTRİK ÜRETİM SEKTÖRÜNDE
nilen kalite ve miktarda ke
sintisiz olarak tüketicilerin hizmetine
ÖZELLEŞTİ RME ÇALIŞM ALARI sunulması, enerji politikamızın ana il kelerinden biridir. Elektrik sektörün
de, gerek mevcut tesislerin günün
şartlarına ve ihtiyaçlarına uygun bir
düzeye getirilmesi, gerekse artan
elektrik ihtiyacının gecikmeden ve
emniyetli olarak karşılanması, çok
büyük miktarlara varan yatırım yapıl
masını gerektirmektedir. Mevcut te
sislerin daha verimli çalıştırılmasında
ve yeni üretim tesislerinin yapımında
Devlet imkanlarının sınırlı olması ne
deniyle ayrıca kârlılığı ve verimliliği
artırmak amacıyla, sektöre özel mü
teşebbislerin katkılarının sağlanması
için Bakanlığımız bünyesinde öze
lleştirme çalışmaları başlatılmıştır.
Öncelikle, bu alanda yasal düzenle meler yapılmış, elektrik üretimi, ileti mi, dağıtımı ve ticareti, Türkiye Elek trik Kurumunun tekelinden çıkarıl mıştır. 3096 Sayılı Kanun, özel giri şimciye, elektrik sektöründe yatırım, işletme ve ticaret yapma imkanı sa ğlamaktadır. Daha sonra çıkarılan çeşitli yönetmeliklerle elektrik sektö rünün değişik alt sektörlerindeki da ğıtım tesisleri, üretim tesisleri v.b. alanlardaki özel sektörün çalışma esasları belirlenmiştir.
Elektrik sektöründeki özelleştirme çalışmaları 1985 yılından beri sürdü rülmesine rağmen, bugüne kadar elde edilen gelişme, istenilen hızda ve düzeyde olamamıştır. Gerek yasal mevzuatta karşılaşılan birtakım belir sizlik ve yetersizlikler, gerekse bazı idari engeller özelleştirme çalışmala rının amaçlanan hedeflerin gerisinde kalmasına neden olmuştur.
1. Genel
Bugüne kadar tüm dünyada ve ülke mizde elektrik sektörü; kamuya hiz met veren sektörlerden biri olması, büyük miktarlarda sermaye ihtiyacı olması ve yatırımın kâra geçişinin uzun yıllar alması gibi nedenlerle de vletin faaliyet göstermesi gereken sektörlerden biri olarak değerlendiril miştir. Ancak bugün, gelişmiş ve ge Emine N.AY BAR lişmekte olan ülkelerde gözlediğimiz gelişmeler, bu yaklaşımın artık yıkıldı
Ekonomisl. Enerji Dairesi Başkam, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. Emek Ankara ğini, doğrudan halka hizmet veren bu
392 ELEKTRİK 44 4 MÜHENDİSLİĞİ I I I
Özelleştirme programı kapsamında TEK'in yeniden yapılandırılması, son dört beş yıldan beri üzerinde önemle durulan konulardandır. Diğer kamu kuruluşlarına göre oldukça genç bir kuruluş olan TEK, zaman içerisinde sorumluluk ve kapsamının çok büyümesi nedeniyle, çok kısa bir zaman süresi içinde hantal ve düşük performanslı bir yapıya dönüşmüştür.
sektörün bir monopol olmaktan çıka rılarak tükeci tercihlerinin yönlendir diği yeni bir yapıya dönüştürülmesi gerektiğini bize göstermektedir.
Elektrik sektöründe özelleştirme ça lışmalarının ülkemiz açısından iki önemli boyutu bulunmaktadır. Bun lar;
a Tüketicinin korunması;
— Arz ile ilgili kararlarda tüketici tercihlerinin dikkate alınması,
— Bir rekabet ortamı içerisinde tü keticiye daha ekonomik arz imkanı sağlanması,
— Tüketiciye daha kaliteli ve kesintisiz bir enerji servisi sağlan ması, b Devletin yatırım lardaki mali yükünün hafifletilmesi;
— Özel kesimin fi nansman kaynakları nın enerji sektörüne kanalize edilmesi ve bu şekilde sınırlı olan Devlet kaynaklarının eğitim, sağlık gibi ana hizmet kalemlerine kaydırılması,
— Özel sektörün daha rantabl olan iş letmeciliği ile kaynak ziyanının önüne geçil mesi,
— Personel istihdamının ve kaynak dağılımının rasyonelleştirilmesidir.
Elektrik enerjisi sektöründe özelleş tirmeye konu olabilecek temel faali yetler dört ana başlık halinde incele nebilir;
— Üretim
— İletim
— Dağıtım
— Arz ve ticaret
Bu faliyetlerden iletimi, üretim mer kezlerinden dağıtım merkezlerine en terkonnekte sistem aracılığı ile elek trik enerjisini iletme fonksiyonudur, ve özelleştirmeye konu olması olduk ça zordur. Ancak, iletim dışında üre tim, şehir şebekelerinden dağıtım ve ticaret, özelleştirmeye daha elverişli dir. Nitekim, Yurdumuzda da önceli kle bu dağıtım ve üretim işlevleri öze lleştirme kapsamına alınmıştır. Adapte edilmeye çalışılan sistemle, üretim ve tüketiciye arz işlevlerinde rekabeti özendirerek daha rasyonel kaynak kullanımı amaçlanmaktadır.
2. Elektrik Sektöründe Özelleştirme Çalışmaları 2.1. TEK Genel Müdürlüğünün Y eniden Y apılandırılması
Elektrik hizmetlerinin belli bir disiplin ve koordinasyon altında yürütülmesi amacıyla 1970 yılında 1312 Sayılı
Kanunla kurulan TEK, elektrik üreti mi, iletimi, dağıtımı ve ticareti alanla rında bir monopol olarak kurulmuş tur.
Halen, TEK faaliyetlerini üretim ve iletim müesseseleri ile 73 dağıtım müessesesi kanalı ile yürütmektedir. Kurulduğu yıldan bu güne kadar TEK, Türkiye'nin elektrifikasyonu konusun da önemli atılımlar gerçekleştirmiştir. Ancak, zaman içerisindeki Kurum, özellikle son altı yedi yıl içerisinde, ekonomik ve teknik bakımlardan önemli sıkıntılarla karşı karşıyadır. TEK'in yeniden yapılandırılması ile hantal bir duruma gelmiş olan yapısı nın iyileştirilmesinin yanısıra, özellikle yatırımlardaki ekonomik yükünün ha fifletilmesi ve özel sektörün gerek sermaye, gerekse diğer kaynakları ile aktif olarak sektöre katkısının sağlan ması kaçınılmaz görünmektedir.
Özelleştirme programı kapsamında
TEK'in yeniden yapılandırılması, son
dört beş yıldan beri üzerinde önemle
durulan konulardandır. Diğer kamu
kuruluşlarına göre oldukça genç bir
kuruluş olan TEK, zaman içerisinde
sorumluluk ve kapsamının çok büyü
mesi nedeniyle, çok kısa bir zaman
süresi içinde hantal ve düşük perfor
manslı bir yapıya dönüşmüştür. Bu
nedenle, TEK'in teknik ve mali yapı
sının iyileştirilmesine yönelik bir re
form programı uygulamaya konmuş
tur. TEK'in ileride nasıl bir yapıya ve
sorumluluklara sahip olmasının eko
nomimiz açısın
dan daha rasyo
nel
olacağı
konusunda çeşi
tli tartışmalar,
değişik görüşler
mevcuttur. Örne
ğin bir Holding
şekline dönüşe
cek Kurumun
ana iletim tesis
leri ve dört beş
termik santral
grubu ile benzer
hidrolik santral
gruplarını kapsa
yarak yaklaşık on
dağıtım müesse
sesini elinde bu
lundurması öze
lleştirme yolu ile
TEK'in ticarileşti
rilmesi bu görüş
lerden biridir.
112 392 E L E K T R I K MÜHENDİSLİĞİ
TEK'in içinde bu
lunduğu yapısal
sorunlarından
arındırmak ve
daha kolay yöneti
lebilir bir boyuta kü
çülterek rasyonel işlet
mecilik
yapabilmesini
sağlamak amacıyla kurumda işletme
ve Finansman Yönetimi Geliştirme
Programlarının (OMIP ve FMIP) uy
gulamaya konulması düşünülmekte
dir.
işletme Yönetiminin iyileştirilmesi Programı (OMIP) çerçevesinde kuru mun muhasebe sisteminin bilgisaya ra dayalı olarak yeniden organize edilmesi, maliyetler konusunda ol dukça karmaşık modellerin geliştiril mesi amaçlanmaktadır. Bu yöntemle, TEK elektrik alışveriş fiyatları tesbit kriterlerini ve mekanizmasını sağlıklı olarak geliştirebilecek ve verimlilik seviyelerini kontrol edebilecektir.
Mali Yönetimi Geliştirme Programı (FMIP) ile de, TEK muhaebe sistemi nin uluslararası standartlar düzeyine yükseltilmesi ve gelir yönetiminin iyi leştirilmesi hedeflenmektedir.
droelektrik Santralı ile Hasanlar Hi droelektrik Santralı gerçekleştirilmiş tir. İmtiyazlı Şirketler grubunda yer alan Çukurova Elektrik A.Ş ile Kepez Elektrik T.A.Ş'nin de daha sonra gö revli şirket kapsamına alınmaları ile dağıtım alanında dört bölge özelleş tirme kapsamında yer almıştır. Bu uygulamaların tümünde, hizmet, sa dece işletme hakkının devri şeklinde dir. Tüm tesislerin sahibi hala TEK'dir, ve bu şirketler TEK adına dağıtım ve satış hizmetlerini yürüt mektedirler.
2.3. Üretim Tesislerinin Y ap İşlet Devret Modeli ile Gerçekleştirilmesi
Gerek termik, gerekse hidrolik santral tesislerinin yerli ve yabancı sermaye nin katılımı ile yapımı, işletilmesi ve sözleşme süresi sonunda bedelsiz olarak devlete devredilmesi şeklinde kısaca özetlenebi lecek olan Yap İşlet Devlet (Y.İ.D.) modeline yine 3096 Sayılı Kanunla işlerlik kazandırılmıştır.
llikler arzetmektedir ve anlaşma do kümanları üzerinde yapılan görüş meler oldukça uzun zaman almakta dır.
Bakanlığımızca halen Y.İ.D. modeli konusunda karşılaşılan karmaşık ya pıyı sadeleştirmek, çok uzun zaman alan görüşmeleri kısaltmak amacıyla bir takım çözümler üzerinde çalışıl maktadır. YİD alalında benimsenen yeni yaklaşım; başvuran girişimci ile sadece satış fiyatını tartışmak, ser mayenin yapısı ve miktarı, buna karşı kâr oranı toplam kredi ihtiyacı ve şar tları v.b. konularına girmemek şeklin de özetlenebilir. Bu yeni modelde Devlet sadece üretilen elektriğin daha önce belirlenmiş miktarda alı mını ve bedelinin ödenmesini garanti etmektedir.
2.4. Y ap İşlet Devret Modeli Kapsamında Y apılan İşler:
2.2. Özelleştirme Kapsamında Bugüne Kadar Y apılan Uygulamalar
Elektrik sektörüne özel kesimin katılı mını sağlamak amacıyla 1984 yılında 3096 Sayılı Kanun çıkarılmıştır. Bu Kanunla, Türkiye'de yerli ve yabancı girişimciler, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile yapacakları bir sözleşme ile elektrik santralı kurma, işletme, enerji üretme ve ticaretini yapma yetkisini elde edebilmektedirler. Daha sonra bu Kanuna bağlı olarak çıkarılan çeşitli yönetmelikler ile uy gulama, işletme ve hizmet şekillerine açıklık getirlmiştir. Ancak, gerek Kanun ve gerekse yönetmeliklerde yoruma açık olabilecek birtakım hu suslar ile uygulamalar sonucunda or taya çıkan bazı eksiklikler bulunmak tadır. Bu konuda titizlikle yapılacak bir yeniden düzenleme çalışmasına ihti yaç bulunmaktadır.
Bu Kanun ve yönetmelikler çerçeve sinde günümüze kadar yapılan uygu lamalar ile dağıtım konusunda istan bul'un Anadolu yakasında Aktaş Elektrik Ticaret A.Ş. ve Kayseri ve Civarı Elektrik T.A.Ş. devreye girmiş, üretim alanında ise Aksu Çayköy Hi
Y.İ.D modelinin ana felsefesi, özel sektörün sermaye ve kredi temin ederek bir elektrik üretim tesisi kur ması, bu tesisi iş leterek temin ettiği krediyi ve getirdiği sermayeyi geri al ması, bu sermayeye makul bir makul bir kâr vermesi ve diğer masraflarını karşılayacak süre için çalıştırılması, bu sürenin sonunda da tesisleri be delsiz olarak Devlete devretmesi ola rak özetlenebilir. Bu modelin en büyük avantajı, projelerin gerçekleş tirilmesi için gerekli kredinin, Hazine nin borç yükümlülüğünü arttırmadan temin edilmesine olanak sağlaması dır. Diğer bir avantajı ise, enerji sek törüne yeni teknolojilerin ve yönetim sistemlerinin getirilmesi ve işin za manında bitirilmesi ile üretim ve işlet me verimliliğinin arttırılmasıdır.
Y.İ.D. projelerinde bugüne kadar karşılaşılan en önemli aksaklık, kredi garantileri konusunda, konsorsiyum lar tarafından talep edilen ağır şartlar olmuştur. Model, özellikle hukuki ve ekonomik yapı açısından birçok öze
Özel sektöre enerji üretim imkanı sa ğlayan 3096 Sayılı Kanunun 4. Mad desi ve ilgili Yönetmelik hükümlerine göre bugüne kadar Bakanlığımıza gerek hidroelektrik gerekse termik santral tesisi için çok sayıda müra caat yapılmıştır.
Hidroelektrik santrallarla ilgili olarak 35 projenin gerçekleştirilmesi için 25 firma ile tesis sözleşmesi imzalan mıştır
Bunların arasında 672 MVV'lık Birecik, 380 MVV'lık Of Solaklı, 180 MVV'lık Dilek Güroğlu, 210 MVV'lık Konaktepe gibi önemli projeler sayılabilir. Bu santrallardan, sözleşmesi Şubat 1986 tarihinde imzalanan 15 MW ku rulu gücündeki Aksu Çayköy Kasım 1989 da; sözleşmesi Haziran 1987 de imzalanan 9.35 MVV'lık Hasanlar
392: E L E K T R i K I I Q MÜHENDİSLİĞİ I I O
Termik Sant. Hidro Elektrik Toplam
Yapımları devam eden
Anlaşma Sağlanan
Yetki Verilen ve Müracaatı Değeri. 4150
Toplam
Tablo 1: Yap Işlet Devret Projeleri (MW)
Hidroelektrik Santralı ise Mayıs 1991 tarihinde ticari işletmeye açılmıştır. Sözleşmesi Nisan 1987 tarihinde im zalanmış olan 31.5 MVV'lık Mudurnu Projesi kapsamındaki Mansurlar Hi droelektrik santralı yapım çalışmaları sürdürülmektedir. Tesis sözleşmeleri imzalanan büyük hidroelektrik santral projeleri ile ilgili olarak konsorsiyum lar veya şirketler tarafından finans man temininde çıkan güçlükler nede niyle bu projelerin bugüne kadar gerçekleştirilmesi sağlanamamıştır. Birecik Projesinde finansman darbo ğazı aşılmış olup, sözleşme dokü manları üzerinde yenileme çalışma ları yapılmaktadır. Tesisin yapımına Mayıs 1993'de başlanması program lanmaktadır. Diğer büyük projelerin canlandırılması konusunda da giri şimler mevcuttur. Tesis sözleşmesi imzalanan diğer birçok küçük hidroe lektrik santralla ilgili olarak müracaat çılara tekrar çağrı yapılarak ya giri şimlerini verilen belirli süre içerisinde canlandırılmaları, ya da sözleşmeleri nin iptal edilerek projelerinin müra caat edilebilir projeler listesine alına cağı bildirilmiştir. Bu kapsamda herhangibir gelişme kaydedilemeyen 15 proje için 8 firma ile yapılan söz leşmeler iptal edilmiştir.
bir iyi niyet protokolü imzalanmış olup, söz konusu grupla; 1. aşamada Marmara Ereğlisi'nde 400 MW kurulu gücünde, 2. aşamada Gebze'de 1000 MVV'lık, 3. aşamada izmir Aliağa da 700 MW lık doğalgaz san trallarının tesis edilip işletilmesi konu sunda mutabakata varılmıştır. 17 Aralık 1992 tarihinde söz konusu santrallara ilişkin birer Mutabakat Zaptı imzalanmıştır.
Daha sonra aynı bölgelerde üç doğal gaz santralı kurmak amacıyla Unit International Firmasından teklif alın mıştır. Halen bu teklifler değerlendi rilmektedir.
Yap İşlet Devret modeline göre ger çekleştirilmesi planlanan ithal kömü re dayalı termik santrallerden izmir Aliağa Serbest Bölgesinde tesis edi lecek olan 2x500 MW gücündeki Aliağa Termik Santralı ile ilgili olarak Japon EPDC Firması liderliğindeki konsorsiyum ile 11 Temmuz 1989 tarihinde uygulama, Tesis, İşletme ve Bakım Anlaşmaları, 22 Eylül 1989 ta
rihinde ise Enerji Satış Anlaşması parafe edilmiştir. Söz konusu santra lın tesis edileceği sahayı serbest bölge ilan eden 19 Nisan 1990 Tarih ve 90/380 Sayılı Bakanlar Kurulu Ka rarı'nın Danıştay tarafından iptal edil mesi üzerine, Santralın Adana Yumurtalık Bölgesine kaydırılmasına, veya yapılacak ön değerlendirme so nuçlarına bağlı olarak gerek duyuldu ğu takdirde, alternatif sahaların seçil mesine karar verilmiş olup, yer seçimi ile ilgili çalışmalar halen devam et mektedir.
Ayrıca yine Adana Yumurtalık bölge sinde 1400 MW kurulu gücünde ithal kömüre dayalı bir termik santral ile 10 milyon ton/yıl kapasiteli bir liman te sisini kapsayan entegre proje için 1984 yılında Bakanlığımıza teklif veren ve bazı proje dokümanlarının paraf edilmesinden sonra firmanın proje ile ilgili finansman paketini ta mamlayamaması nedeniyle çalışma ları durduran Gazi Termik Santralını tesis edip işletecek olan Avustralyalı SEAPAC Firması, daha sonra tekrar başvurmuş ve finansmanı tamamla dığını belirterek 1600 MW kurulu gü cünde santral ve 20 milyon ton/yıl kapasiteli liman tesisi için teklifini ye nilemiştir. Bu firma ile görüşmelere yakın bir tarihte tekrar başlanacaktır.
3 Uzun Vadeli Enerji Talebinin Karşılanmasında Y İD Projelerinin Y eri
Termik santrallar ile ilgili müracaatlar ise sayı olarak hidroelektrik santra llara nazaran daha az, ancak kurulu güç olarak daha yüksektir. Bu kap samda Akışkan Yatak teknolojisine dayalı olarak Amerikan Trinity Part ners International Inc. Firması liderli ğindeki bir konsorsiyum tarafından tesis edilip işletilmesi planlanan 250 MW gücündeki yerli kömüre dayalı Çankırı Orta Termik Santralı ile ilgili Uygulama Anlaşması 8 Ağustos 1992 tarihinde paraf edilmiş, tesisin temeli 14 Kasım 1992 tarihinde atıl mıştır.
Doğalgaza dayalı santral kurmak için teklif veren Gama, Enron ve Wing Merril Firmalarından oluşan bir kon sorsiyum ile 22 Nisan 1992 tarihinde
114 392 E L E K T R i K MÜHENDİSLİĞİ
1992 yılı sonu itibariyle ülkemizin elektrik talebi, 18780 MW toplam güce sahip termik ve hidroelektrik sandallarımızla karşılanmaktadır. Halen 85 milyar KVVH'lık üretim ka pasitesine karşılık 66.5 milyar KVVH'lık fiili üretim mevcuttur. TEK Genel Müdürlüğü yatırım programla rında yer alan 2480 MVV'lık termik ve DSİ Genel Müdürlüğünce yapımları sürdürülen 2520 MVV'lık hidro elektrik santrallere ilave olarak, özel sektör tarafından yapımları sürdürülen 47 MVV'lık Karacaören II, 510 MVV'lık Berke ve 201 MVV'lık Beşkonak Hi droelektrik Santralları ile YİD kapsa mında yapımları sürdürülen toplam 43 MVV'lık Kısık ve Mudurnu Projeleri ile elektrik talebi 1997 yılına kadar karşılanabilecektir. 1997 yılından iti baren karşılaşabileceğimiz bir enerji darboğazına karşı bugünden ciddi önlemlerin alınması gerekmektedir.
Halen DSİ Genel Müdürlüğün tara fından ele alınması planlanan yakla şık 2000 MVV'lık proje bulunmaktadır. Bu projelerin önümüzdeki yıldan iti baren başlatılması düşünülmektedir.
Yap işlet Devret kapsamında bugü ne kadar ele alınan projelerin Kurulu Güçleri ise özet olarak aşağıda ta bloda verilmiştir.
Halen YİD kapsamında ele alınan to plam 6500 MVV'lık termik santral pro jesinden 2350 MVV'nın mutabakat zabıtları imzalanmış, önemli sorunları çözülmüştür. 2330 MVV'lık hidro elektrik projenin 1495 MW'ı, yine aynı durumdadır. Yetki verilen ve müra caatları değerlendirilen projeler ara sında ise halen yer seçimi çalışmaları devam eden 1000 MVV'lık Aliağa ithal kömür santralı, 1600 MVV'lık Gazi Yumurtalık ithal kömür santralı yer almaktadır.
Yaklaşık 9000 MVV'a yakın bir kapa site ile 55 milyar Kwh'lık bir üretim imkanı sağlayacak olan bu tesisler, gerçekleştirilebildiği takdirde elektrik talebimiz 2002 yılına kadar rahat bir şekilde karşılanabilecektir.
4 SONUÇLAR
Özelleştirme ile elektrik enerjisi sek töründe Devlet tekelinin kaldırılarak, faaliyetlerde özel sektöre imkan sa ğlanmıştır. Burada, özel sektörün ka tılımının tabii ki kâr ile cezbedilmesi söz konusudur.
Yıllardan beri özel girişimcilerin fazla rağbet etmedikleri ve büyük boyu tlarda sermaye gerektiren, yatırımın kendini ödeme, ve kâra geçişin uzun bir süre aidığı elektrik enerjisi sektörü, bugün bütün dünyada ve özellikle ül kemizde yatırımcılar için bir cazibe merkezi haline gelmiştir. Devlet, özel girişimciyi yatırım yapmaya ve sektö re katılmaya teşvik edebilmek için değişik modeller üzerinde çalışmakta ve değişik uygulamalar denemekte dir. Amaç, gerek Devlet, gerekse özel girişimcinin karşılıklı olarak bu işbirli ğinden kazançlı çıkması ve bu yolla hizmetin aksaksız, ekonomik ve kali teli bir şekilde tüketiciye ulaştırılması dır.
Özelleştirme programı ilo yasalar ve hukuki düzenlemelerle rekabet orta mının yaratılarak, tüketicinin faaliyet ortamını kontrol edebildiği bir sistem yaratılması amaçlanmaktadır. Reka bet, ekonomik verimlilik için gerekli bir şarttır.
Ancak ülkemizde ekonomide serbest bir rekabet ortamının oluşmasını sa ğlayacak gerekli yasal düzenlemeler Batı Dünyasında olduğu anlamda henüz mevcut değildir. Enerji sektö ründe monopol davranışları önleye cek yasal düzenleme çalışmaları başlatılmıştır. Ancak, bu çalışmaların
geliştirilmesi gereklidir. Sektörde, diğer tüketim malları piyasalarına benzer bir rekabet piyasasının oluş ması tabiatı itibariyle mümkün olma makla birlikte, elektrik enerjisi ile ilgili faaliyetlerde de daha düşük maliye tler, daha düşük fiyatlar ve tüketici tercihlerinin yönlendireceği bir orta mın yaratılması mümkündür.
KAY NAKLAR
1) K.V.S.K. Nathan; "The Regulation and Privatization of the Electric Povver Sector" Vol. 1. Report. The VVorld Bank. August 17. 1992.
2) James Capel; "Reshaping the Electricity Supply Industry in England and VVales" February 1988.
3) Jamet Capel; "Reshaping the Electricity Supply Industry in England and VVales. A Note on the Electricity Bili" February 1990.
4) Mark Augenblich B. Scott Custer Jr.; "The Build, Operate and Transfer ("BOT") Appoach to Infrastructure Projects in Developing Countries" The VVorld Bank, August 1990 VV.P.S. 498.
5) Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlı ğı, Enerji Dairesi Başkanlığı Uzman larınca hazırlanan Çeşitli Notlar.
ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ DERGİSİ TÜM ODA
ÜY ELERİNE ÜCRETSİZ OLARAK
GÖNDERİLMEKTEDİR. LÜTFEN ADRES
DEĞİŞİKLİKLERİNİZİ GÜNCELLEY İNİZ
392 E L E K T R i K I I C MÜHEND İSLİĞİ I I O