Elektrik üretimi ve santraller
Hidroelektrik, termik, kömür, doğalgaz santralleri; kurulu güç, üretim planlaması, santral işletmesi. Nükleer ve yenilenebilir kaynaklar kendi temalarındadır.
Yıllara göre
Bir döneme tıklayarak yazıları o yıllarla sınırlayın.
Sık geçen konular
-
ELEKTRİK SANTRALLARI VE ENDÜSTRİ TESİSLERİNDE BULUNAN ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETİMİ VE ELEKTRİKLE TARİHTE KULLANILAN DONANIMIN İŞLETME KULLANMA VE BAKIMINDA KARŞILAŞILAN SORUNLAR
Termik, hidroelektrik ve gaz türbinli santrallar ile endüstriyel tesislerde kullanılan generatör, ikaz sistemi, elektrikli tahrik motoru ve transformatörlerin işletme, kullanma ve bakımında karşılaşılan teknik sorunlar ayrıntılı olarak ele alınmaktadır.
-
HARİCİ TİP YÜKSEK GERİLİM İZOLATÖRLERİNİN İŞLETMESİ VE BAKIMI
Yazı, harici tip yüksek gerilim izolatörlerinin yüzeyindeki kirlenme nedeniyle oluşan atlama olayını, ölçüm yöntemlerini (eşdeğer tuz çökeltisi yoğunluğu, tuz buharı ve ıslak bulaşıcı deneyleri) ve izolasyon boyutlandırma ile bakım stratejilerini Macaristan şebekesi örneğiyle ele almaktadır.
-
TÜRKİYE'DE ELEKTRİK ENERJİSİ SEKTÖRÜNÜN YAPISI VE TARİHSEL GELİŞİMİ
EMO Enerji Komisyonu'nun hazırladığı bu yazı, Türkiye'de elektrik enerjisi sektörünün Osmanlı döneminden 1981'e uzanan tarihsel gelişimini ve dönemin üretim-kurulu güç yapısını kuruluşlar, yakıt türleri ve bölgesel dağılım verileriyle ele almaktadır. Cumhuriyet öncesi imtiyazlı şirket dönemi, devletleştirme süreci ve Türkiye Elektrik Kurumu'nun kuruluşu ile 1970-1980 yılları arası kurulu güç istatistikleri aktarılmaktadır.
-
BİLEŞİK ISI-ELEKTRİK ÜRETİMİ VE ENERJİ TUTUMLULUĞU
Yazıda buhar santrallarında atılan artık ısının değerlendirilmesiyle yakıt veriminin artırılmasını sağlayan bileşik ısı elektrik üretimi (kojenerasyon) yöntemi teknik olarak açıklanmakta ve Türkiye'nin 1983-1997 dönemi elektrik enerjisi planlamasında kurulacak termik santralların bu yöntemle inşasının sağlayacağı yakıt tasarrufu incelenmektedir.
-
GÜÇ DİZGELERİNDE TAPA YÜKÜ ÜRETİM PLANLAMSI, İLGİLİ PARAMETRELER VE BAĞLI ETKİLERİ
İtalyan ENEL uzmanlarınca yazılan ve TEK için çevrilen bu makale, güç dizgelerinde tepe yükü üretim birimlerinin (gaz türbini, türbojet, pompaj santralleri) taban birimlerle en iyi bileşiminin bilgisayar modeliyle nasıl belirlenebileceğini, yatırım/işletme maliyetleri ve arıza olasılıkları gibi parametrelerin bu optimizasyona etkisini inceler.
-
MÜHENDİSLİK DÜNYASI
Derginin 'Mühendislik Dünyası' köşesinde DA motor sürücüleri için doğrusal yumuşak başlatma devresi, enerji tasarrufu sağlayan yeni bir iletken alaşımı, 1979 yılı uluslararası elektrik-elektronik sergi ve konferansları ile dağıtım sistemleri, hidrotermik ünite seçimi ve karma sistemlerde hidroelektrik santral çalışması konularında yapılan yüksek lisans tezlerinin özetleri sunulmaktadır.
-
LANETLİ ALMAŞIK AKIM
ABD'de 1886-1895 yılları arasında Edison'un doğru akım (DA) sistemi ile Westinghouse'un öncülüğündeki almaşık akım (AA) sistemi arasındaki rekabetin teknik, ekonomik ve tarihsel arka planı incelenmekte; bakır fiyatlarındaki artışın ve güvenlik tartışmalarının bu mücadeledeki rolü ele alınmaktadır. Sonuçta AA sisteminin enerji iletiminde üstün geldiği ve Westinghouse'un elektrik endüstrisinde büyük bir güç haline geldiği anlatılmaktadır.
-
MÜHENDİSLİK DÜNYASI
Yazı, DA motor hız/faz denetimi, taban kavramalı mantık (TKM) devreleri ve programlanabilir tekdurumu kararlı devreler gibi elektronik uygulamaları tanıtırken, ayrıca generatörlerin yüklenmesi, ısınması ve kW-kVAr ilişkilerine dair teknik bilgiler sunmaktadır.
-
TOPRAKLAMA TASARIMININ HAZIRLANMASI
Yazıda, tipik bir trafo merkezinin topraklama tasarımının nasıl hazırlanacağı; toprak özgül direncinin saptanması, maksimum toprak kısa devre akımı, iletken kesitinin per unit yöntemiyle hesaplanması ve topraklama direncinin belirlenmesi adım adım örnek bir Ferro-Krom fabrikası indirici merkezi üzerinden anlatılmaktadır. Ayrıca hesapların baraj, fabrika, TRT verici merkezleri gibi tesislere uygulanması da ele alınmaktadır.
-
BİLDİRİ ÖZETLERİ
Bir kongrede sunulan çok sayıda bildirinin özetlerini içeren bu yazı, Türkiye'nin elektrik enerjisi üretim ve tüketim yapısını, nükleer enerji seçeneğini, dışa bağımlılığı ve enerji politikasındaki sorunları farklı yazarların bakış açılarıyla ele almaktadır.
-
KÖY ELEKTRİKLENDİRİLMESİNDE KÜÇÜK SU KAYNAKLARINDAN DA YARARLANILMALIDIR
Yazar, Türkiye'deki köylerin elektriklendirilmesinde enterkonnekte şebekeye bağlanma yerine, uzak ve elverişli su kaynağı olan köylerde küçük hidroelektrik santrallerinden yararlanılmasını önermekte, bu amaçla yerli türbin, regülatör ve generatör üretiminin sağlanması gerektiğini savunmaktadır. TEK'in tüm kırsal alanı enterkonnekte sistemle besleme ilkesinin ekonomik ve pratik açıdan sakıncalı olduğu örneklerle tartışılmaktadır.
-
10. DÜNYA ENERJİ KONFERANSINA TOPLU BİR BAKIŞ
1977'de İstanbul'da toplanan 10. Dünya Enerji Konferansı'nda ele alınan dünya enerji talebi öngörüleri, petrol ve kömür kaynaklarının geleceği ile su kaynaklarının değerlendirilmesine ilişkin raporlar özetlenmektedir.
-
BİRİNCİL ENERJİ KAYNAKLARININ RASYONEL KULLANIMI VE TÜRKİYE
Yazıda Türkiye'nin su, kömür, petrol ve ticari olmayan yakıtlar gibi birincil enerji kaynaklarının üretim-tüketim dengesi ile dünya ve çeşitli ülkelerle karşılaştırmalı istatistikler üzerinden irrasyonel kullanım sorunları incelenmekte ve yabancı petrol tekellerinin etkisiyle enerji politikalarının yeniden ele alınması gerektiği vurgulanmaktadır.
-
SU KAYNAKLARININ MAKSİMAL GELİŞTİRİLMESİ
10. Dünya Enerji Konferansı'na sunulan bir tebliğin özeti aktarılarak, Türkiye gibi birincil enerji kaynağı az olan ülkelerde hidroelektrik potansiyelin optimizasyon yerine maksimizasyon yaklaşımıyla sonuna kadar değerlendirilmesi gerektiği tartışılıyor. Türkiye'nin brüt, teknik ve ekonomik işletilebilir hidroelektrik potansiyeli ile bunların yararlanma oranları çizelge üzerinden karşılaştırılıyor.
-
TASARRUF KOMİSYONU RAPORLARI
Dünya Enerji Konferansı Tasarruf Komisyonu raporlarına dayanarak 1975-2020 döneminde kömür, petrol, doğal gaz, nükleer ve yenilenebilir kaynakların dünya enerji arzındaki payının nasıl değişeceği tahmin edilmekte, üretim engelleri ve senaryolar tartışılmaktadır.
-
ISI GÜÇ İSTASYONLARININ ALINABİLİRLİK FAKTÖRLERİ
Dünya Enerji Konferansı ve UNIPEDE'nin ortak komitesince hazırlanan bu ön rapor, ısıl güç istasyonlarının alınabilirlik faktörlerinin uluslararası karşılaştırılabilir biçimde hesaplanmasına ilişkin yöntem, tanım ve sınıflandırmaları ele almaktadır. Metinde maksimum, alınabilir ve alınamayan kapasite kavramları, birim yaşının alınabilirliğe etkisi ve nükleer birimlerin sınıflandırılması ayrıntılı olarak anlatılmaktadır.
-
TERMİK VE SU SANTRALLARININ ANA VE YARDIMCI BAĞLANTI SİSTEMLERİ
Polonya'daki termik ve su santrallarının teknik özellikleri ile ana ve yardımcı elektrik bağlantı sistemleri, tek hat şemaları üzerinden ayrıntılı olarak açıklanmaktadır.
-
BİLDİRİ ÖZETLERİ
Bir uluslararası teknik toplantıya sunulan bildirilerin özetlerini içeren bu yazıda, Polonya'nın enerji şebekesi, santral bağlantı sistemleri, elektrik şoklarından korunma, endüstriyel dağıtım, alçak gerilim panoları, tiristorlu sürücüler ve büyük generatörlerin uyarı-denetim sistemleri gibi konular ayrı ayrı özetlenmektedir.
-
FRANSA'DA KURULU BİR POMPA/TÜRBİN ELEKTRİK SANTRALI
Fransa'daki Siyahgöl pompa/türbin santralının teknik özellikleri, işleyişi ve enerji depolama prensibi tanıtılmakta; benzer topografik koşullara sahip Erçek-Van gölleri ile Kuşçu barajı örnekleri üzerinden Türkiye'de benzer santrallerin kurulabilirliği değerlendirilmektedir.
-
İNGİLTERE'DE KURULU BİR POMPA/TÜRBİN ELEKTRİK SANTRALI
İngiltere'nin Kuzey İskoçya bölgesinde 1975'te kurulan ve 150 MW'lık iki pompa/türbin grubundan oluşan Foyers pompa/türbin elektrik santralının inşaat işleri, santral yapısı, pompa/türbin ve generatör/motor karakteristikleri ile denetim-koruma teçhizatı ayrıntılı biçimde tanıtılmaktadır. Yazı, Türkiye'de henüz bir örneği bulunmayan bu tür tepe yük santrallarının teknik özelliklerini örnekleyerek aktarmaktadır.
-
AYLIK ENRJİ ÜRETİMİNİN MATEMETİK MODELİ
Yazıda, otokorelasyon ve tayfsal çözümleme yöntemleri kullanılarak 1963-1971 dönemi Türkiye aylık brüt elektrik enerjisi üretim verilerine dayalı bir matematik model geliştirilmekte; üretim sürecinin eğilim, periyodik ve stokastik bileşenlerden oluştuğu gösterilmektedir. Model, gelecekteki aylık üretim tahminlerinin güven sınırlarıyla yapılabilmesini amaçlamaktadır.
-
ÜRETİM TESİSLERİNİN KURULMASINI GECİKTİREN SORUNLAR
Yazı, Türkiye'de 1962-1975 yılları arasında planlanan elektrik üretim santrallarının inşaat sürecindeki gecikmeleri ve maliyet artışlarını somut örneklerle (Ambarlı, Sarıyar, Tunçbilek, Hazar santralları) incelemekte, kişi başına enerji tüketimi karşılaştırmaları ve gerçekçi planlama gerekliliği üzerinde durmaktadır.
-
DEV KAZICILARIN DA MOTORLARINI SÜREN TİRİSTORLU ÇEVİRGEÇLER
Almanya'daki bir dev kömür kazıcısının zincir sürücü DA motorlarının tiristorlu çevirgeçlerle beslenmesi ve bunun geleneksel Ward Leonard dizgesine göre üstünlükleri, adımsız alan tersinimi ile hız denetimi ve normal alan tersinimi ile gerilim düzenlemesi teknikleri ayrıntılı olarak açıklanmaktadır.
-
ELEKTRİK ÜRETİMİNDE NÜKLEER SANTRALLAR
Petrol krizi sonrası dünyadaki enerji kaynaklarının durumu ve nükleer enerjinin elektrik üretimindeki artan payı değerlendirilerek, Türkiye'nin gelecekteki elektrik tüketim tahminleri ve nükleer santral kurulmasının gerekliliği tartışılmaktadır.
-
ENERJİ DAĞITIMINDA ENTERKONNEKTE SİSTEMİN YERİ VE KÜÇÜK GÜÇLÜ ELEKTRİK SANTRALLARININ ENERJİ PLANLAMASINDAKİ ÖZEL GÖREVİ
Yazar, Türkiye'deki enterkonnekte sistemin gelişimini ve gelecekte uzun erimli bir enterkonnekte sistem projesinin gerekliliğini tartışırken, yüksek gerilim iletiminin enerji kayıplarına etkisini ve ülkenin enerji gereksinimini hesaplayarak küçük güçlü santrallerin enerji planlamasındaki rolünü ele almaktadır.
-
MÜHENDİSLİK DÜNYASI
Gaz türbinlerinin elektrik sistemlerinde döner yedek (spinning reserve) olarak kullanılmasının teknik ve ekonomik gerekçeleri, yük dağıtım yöntemleri ve buhar türbinleriyle karşılaştırmalı tepki süreleri üzerinden ele alındığı çeviri bir teknik makale.
-
AĞIR ENERJİ MAKİNELERİ SANAYİİ KOMPLEKSİNİN 3. BEŞ YILLIK PLANDAKİ YERİ
Yazı, TEK tarafından hazırlanan ağır enerji makineleri sanayii kompleksi fizibilite raporunu özetleyerek bu sanayinin Türkiye'de kurulmasının gerekçelerini, üretilecek makinelerin (su/buhar türbini, generatör, elektrik motoru) teknik özelliklerini ve 3. Beş Yıllık Plan'daki yerini ele almaktadır.
-
ÜLKE SANAYİLEŞMESİ VE ELEKTRİK ENERJİSİ SEKTÖRÜ
Yazı, Türkiye'nin elektrik enerjisi üretimi ve sanayileşme düzeyini gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerle karşılaştırarak geri kalmışlığın temel nedeninin ağır makine sanayiinde yeterli girişim yapılmamasına bağlı olduğunu ortaya koymaktadır. Beş Yıllık Kalkınma Planı'nın yatırım malları ve sanayi politikaları eleştirel biçimde ele alınmaktadır.
-
ELEKTRİK ENERJİSİ TÜKETİMİNDE ULUSÇA YAPABİLECEĞİMİZ ARTIRMALAR
Yazar, 1976 yılı elektrik enerjisi kısıntıları ve akaryakıta dayalı üretimin yol açtığı döviz kaybını ele alarak, iç tesisatlardan sokak aydınlatmasına ve kaçak kullanımdan ışıklı reklamlara kadar farklı alanlarda ulusça yapılabilecek enerji tasarrufu önlemlerini sıralamaktadır.
-
ELEKTRİKLİ ULAŞIM SİSTEMLERİNİN BÜYÜK HIZLARA ULAŞMASIYLA YENİDEN DEĞER KAZANAN DOĞRUSAL MOTORUN ÖNEMİ VE YAPISI
Elektrikli ulaşım sistemlerinde büyük hızlara ulaşılmasıyla yeniden önem kazanan doğrusal (lineer) elektrik motorlarının yapısı, türleri (doğru akım, senkron, asenkron) ve elektrikli cer tekniğindeki uygulama biçimleri teknik olarak incelenmektedir.