Elektronik, haberleşme ve bilişim
Bilgisayar, yazılım ve internet
Bilgisayar sistemleri, yazılım, özgür yazılım, internet, veri ve siber güvenlik, yapay zekâ ve makine öğrenmesi (doğal dil işleme, görüntü işleme dahil), bilişim politikaları. Bir yöntem belirli bir alana (sağlık, enerji, tarım…) uygulanıyorsa ana tema o alandır, bu tema yan temadır.
Yıllara göre
Bir döneme tıklayarak yazıları o yıllarla sınırlayın.
Sık geçen konular
-
BİLGİSAYAR YARDIMIYLA ŞEBEKE PLANLAMASI VE TELEFON SANTRAL YERİNİN SAPTANMASI
Yazıda, ITT laboratuvarlarınca geliştirilen ve şehir içi telefon santrallerinin en uygun sayı ve konumlarını belirlemeye yardımcı olan bilgisayar destekli şebeke planlama modeli tanıtılmakta; modelin varsayımları, maliyet kıstasları ve uygulama örnekleri anlatılmaktadır.
-
BİLGİ İŞLEM KAVRAMI
Yazı, veri işlem ile bilgi işlem kavramları arasındaki farkı açıklayarak bilgi işlem sistemlerinin tanımını, kurulma koşullarını ve ticari, hukuki, bankacılık gibi çeşitli alanlardaki uygulama örneklerini ele almaktadır.
-
BİLGİSAYAR EDİNME YÖNTEMLERİ ANALİZİ
Yazıda bilgisayar edinme yöntemleri (kiralama, üçüncü el kiralama ve satın alma) ekonomik ve teknik açıdan karşılaştırılmakta, kesim noktası ve para akışı metodlarıyla hangi yöntemin ne zaman daha avantajlı olduğu hesaplanmaktadır.
-
MONTE CARLO YÖNTEMLERİ VE KISMİ DİFFERANSİYEL DENKLEM ÇÖZÜMÜNE UYGULANMALARI
Yazıda Monte Carlo yöntemleri ve rasgele sayı üretimi tanıtılarak, kare bir levha üzerindeki durgun durum ısı dağılımını veren eliptik kısmi differansiyel denklemin kesikli ve sürekli Monte Carlo yöntemleriyle çözümü örneklerle ele alınmaktadır.
-
OTOKORELASYON METODU İLE RASTGELE FONKSİYONLARIN SPEKRAL ANALİZİ
Yazıda rastgele fonksiyonların otokorelasyon metodu kullanılarak spektral analizinin teorik temelleri, Wiener-Khintchine bağıntısı ve pencere fonksiyonları anlatılmakta, eşit aralıklı verilerle bilgisayar üzerinde hesaplama yöntemi adım adım açıklanmaktadır.
-
ARAYA GİRME KAYBI İLE SÜZGEÇ SENTEZİ
Yazıda, LC elemanlarıyla süzgeç tasarımında kullanılan araya girme kaybı yönteminin matematiksel temelleri anlatılmakta; Butterworth, Tchebychev, Cauer ve genel parametreli filtre tiplerinin yaklaşıklık yöntemleri ile z-parametrelerinin elde edilişi incelenmektedir.
-
ÖRNEKSEL VE SAYISAL BİLGİSAYARLAR
Yazıda örneksel (analog) ve sayısal bilgisayarların çalışma ilkeleri karşılaştırılmakta, örneksel bilgisayarların yapı taşları (toplama, çarpma, integral alma blokları) ile mekanik sistem ve Kepler denklemi gibi örnekler üzerinden çalışma ilkeleri açıklanmaktadır.
-
BİLGİ İŞLEM TARİHÇESİ 1914-1967
Yazı, 1614'ten 1958'e kadar hesaplama araçlarının ve bilgisayarların gelişimini kronolojik olarak, önemli mucitler ve şirketlerin katkılarıyla anlatmaktadır.
-
GÜNÜMÜZDE BİLGİ AKIŞ TEKNOLOJİLERİ
Yazıda, kalkınmakta olan ülkelerin bilgi akış (bilgisayarlı bilgi işlem) teknolojisini ilkel, temel, işletim ve ileri düzey olarak sınıflandıran bir model sunulmakta ve bu düzeyler arasında geçiş için izlenmesi gereken eğitim, politika ve uygulama adımları Birleşmiş Milletler kaynaklı bir çalışmaya dayanarak önerilmektedir.
-
BİLİMSEL YÖNETİM VE BİLGİ AKIŞ TEKNOLOJİSİ
Yazıda bilimsel yönetim kavramı; amaç belirleme, karar verme ve denetim görevleri çerçevesinde ele alınıp, bu görevleri destekleyen bilgi akış teknolojisi, bilgi bankası ve yönetim/karar bilişim sistemleri tanıtılmakta ve kuruluşlarda bu sistemlerin kurulması için izlenmesi gereken adımlar sıralanmaktadır.
-
YÖNETİMDE BİLGİSAYAR KULLANIMINA İLİŞKİN KİMİ SORUNLAR
Yazı, yönetimde bilgisayar kullanımının teknik ve örgütsel koşullarını dünya deneyimleri ışığında ele alıp, Türkiye'nin 1968 ve 1971 yıllarındaki bilgisayar yatırımları ve karşılaşılan sorunları DPT raporu verileriyle inceliyor.
-
BİLGİ BANKASINA GİDECEK BİLGİLERİN ÖN ANALİZİ
Yazıda, bir bilişim sistemi ve bilgi bankası kurulmadan önce yapılması gereken ön bilgi analizi süreci; bilgi boyutlarının, tiplerinin, kaynaklarının, toplama yöntem ve zamanlarının ve bilgi hacminin belirlenmesi aşamalarıyla anlatılmaktadır.
-
TÜRKİYE'DE BİLGİSAYAR KURULUŞLARI
Türkiye'de 1970 sonuna kadar kurulmuş 76 bilgisayarın sektör, coğrafi bölge, kuruluş yılı ve maliyet açısından istatistiksel dağılımı incelenmekte; IBM, UNIVAC, Burroughs ve NCR firmalarının pazar payları ile toplam kira yatırımları tablolarla sunulmaktadır.
-
BİLGİ İŞLEM DONANIMLARI KİRALAMA VE SATINALMA KARARLARI
Kuruluşların bilgi işlem donanımı kiralama ya da satın alma kararında dikkate alması gereken teknolojik/fonksiyonel eskime, dolaylı mali kazançlar ve mali faktörler ekonomik bir model ve formüllerle incelenmekte, örnek bir sistem üzerinden hesaplamalar grafiklerle sunulmaktadır.
-
TÜRKİYE'DE BİLGİSAYAR YAPIMINA BAŞLANMALIDIR
Yazar, Türkiye'nin bilgisayar ve masa hesaplayıcısı piyasasının çapını ve dışa bağımlılığını inceleyerek yerli bilgisayar yapımına başlanmasının donanım, yazılım ve bakım alanlarında sağlayacağı yararları tartışıyor ve somut önerilerle sonuçlandırıyor.
-
GÖZTERİCİ UÇLAR İLE HASTA BİLGİLERİ TOPLAMA SİSTEMLERİ
Doktor veya yardımcısının bilgisayar bağlantılı gösterici uçlar (terminaller) aracılığıyla hasta bilgilerini ağaç dallanması mantığıyla kodlayarak topladığı ve bu bilgilerin daha sonra teleks üzerinden cümlecikler halinde rapor olarak elde edildiği bir sistem tanıtılmaktadır. Sistem Hacettepe Hastahaneleri için geliştirilmiş olup deneme aşamasındadır.
-
TÜRKÇE BİLİŞİM SÖZLERİ
Aydın Köksal, bilgisayar ve bilgi işlem alanında İngilizce terimlerin yarattığı iletişim ve öğretim sorunlarına dikkat çekerek, Türkçenin yapısına uygun bilişim terimleri türetme çalışmalarını ve 1000 dolayındaki terim listesinden örnekleri sunar.
-
RASTLAŞIM - ENGELLEME DEVRELERİNİN NÜKLEER ELEKTRONİKTE KULLANILMA ALANLARI VE BOOLE CEBRİ İLE ÇÖZÜMLENMESİ
Yazıda nükleer fizikte kullanılan rastlaşım (coincidence) ve engelleme (anti-coincidence) devrelerinin çeşitli uygulama alanları anlatılmakta, bu devrelerin Boole cebri ile matematiksel ifadeleri ve VE kapısı tasarımı örneklerle incelenmektedir.
-
ELEKTRONİK HESAP MAKİNALARI İLE DİNAMİK STABİLİTE ETÜDLERİ
Makale, elektrik enerji nakil şebekelerinde dinamik stabilite etüdlerinin elektronik hesap makinaları kullanılarak nasıl yapılabileceğini, klasik stabilite teorisi, devre denklemlerinin düğüm metoduyla ifadesi ve çözüm algoritmalarını anlatmaktadır. Yazarlar, Türkiye'de bu alandaki literatür eksikliğini gidermeyi ve program yazmak isteyenlere yol göstermeyi amaçlamaktadır.
-
YENİ TERMİN PLANLAMA METODLARI
Yazı, büyük projelerin zamanında bitirilmesi için geliştirilen termin planlama yöntemlerini, özellikle Kritik Yol Metodu (CPM) ve PERT tekniğini tarihçesi ve uygulama kuralları ile tanıtmaktadır.
-
TEKNİK BASINDAN SEÇMELER
Yabancı teknik dergilerden derlenen özetlerde yüksek gerilim güç transformatörlerinin hesabı, gerilim muayeneleri, kuru transformatörler ve şebekelerdeki yürüyen dalga olayları ele alınmakta; ayrıca analog, dijital ve hibrit kompüterlerin elektroteknik, makina, uçak ve kimya mühendisliği gibi alanlardaki uygulamaları özetlenmektedir.
-
ELEKTRONİK HESAP MAKİNALARI VE ENERJİ ŞEBEKELERİNİN ANALİZİ
Yazıda elektronik hesap makinalarının enerji şebekelerinin analizinde kullanımına ilişkin temel yöntemler, özellikle düğüm metodu ve yük akışı ile arıza etüdleri anlatılmakta, Türk enterkonnekte şebekesi için ODTÜ'de yapılan çalışmalardan bahsedilmektedir.
-
BOOLE CEBRİNE BİR BAKIŞ
George Boole'un geliştirdiği mantık cebrinin açma-kapama (switching) devrelerine uygulanışı; VE, YAHUT, DEĞİL fonksiyonları, doğruluk tabloları, dualite ilkesi, De Morgan teoremi ve mantık devrelerinin sentez yöntemleri örneklerle açıklanmaktadır.
-
MİKRODEVRELER KULLANILARAK YAPILAN YENİ HESAPLAYICILAR
IBM 360 hesaplayıcı sisteminde kullanılan mikroelektronik devrelerin yapısı, üretim teknikleri ve sağladığı avantajlar özetlenmekte, ayrıca sistemin hafıza ve haberleşme özellikleri tanıtılmaktadır.
-
ÇEŞİTLİ ORGANİZASYONLARDA KONTROL VE KOMİNİKASYON
Yazı, Norbert Wiener'in kurduğu sibernetik biliminin temel kavramlarını; organizasyonlarda kontrol ve komünikasyon modellerini, negatif/pozitif reaksiyon (feedback) prensibini ve transformasyon, ayırıcı, hedef güden ve otomatik hedef değiştiren ünite tiplerini örneklerle açıklamaktadır.
-
ENFORMASYON TEORİSİNİN ESASLARI
Yazıda enformasyon (bilgi) teorisinin temel kavramları, enformasyon ölçü birimi olan bit'in tanımı ve ihtimaliyat teorisinden temel formüller örneklerle açıklanmaktadır.
-
HAREKAT ARAŞTIRMASI; TEKNİĞİNİN ANA HATLARI
Yazı, II. Dünya Savaşı'nda askeri amaçlarla ortaya çıkıp sonrasında endüstriyel yönetim problemlerinin çözümünde kullanılmaya başlanan Harekât Araştırması (Operasyon Araştırması) tekniğinin tarihçesini, temel prensiplerini ve uygulama safhalarını anlatmaktadır. Ayrıca bu tekniğin Türkiye'deki büyük işletmelerde de uygulanmasının gerekliliğine değinilmektedir.
-
TERCÜME MAKİNALARI
Yazı, 1946'dan itibaren gelişen makine ile tercüme (otomatik çeviri) fikrini ve Elektronik Sayısal Hesap Makinalarının bu iş için nasıl programlandığını, sözlük ve saklama organlarının rolünü, İngilizce-Rusça tercüme programı örneğiyle açıklamaktadır.
-
ELEKTRONİK BEYİN (COMPUTER) SİSTEMLERİ VE ÇALIŞMALARI
Yazıda elektronik bilgisayarların (computer) tarihçesi, analog ve dijital türleri, çalışma mantığı, programlama süreci ve o dönemdeki hız/kapasite örnekleri, Karayolları Genel Müdürlüğü'ndeki IBM sistemi üzerinden anlatılmaktadır.