Elektronik, haberleşme ve bilişim
Bilgisayar, yazılım ve internet
Bilgisayar sistemleri, yazılım, özgür yazılım, internet, veri ve siber güvenlik, yapay zekâ ve makine öğrenmesi (doğal dil işleme, görüntü işleme dahil), bilişim politikaları. Bir yöntem belirli bir alana (sağlık, enerji, tarım…) uygulanıyorsa ana tema o alandır, bu tema yan temadır.
Yıllara göre
Bir döneme tıklayarak yazıları o yıllarla sınırlayın.
Sık geçen konular
-
Zeytin Ağaçlarının Otomatik Tespiti, Dijital Kimliklendirilmesi ve Akıllı Takibi
İzmir Belevi'deki zeytin arazilerinde dron ve uydu görüntüleriyle YOLOv8 tabanlı model kullanılarak zeytin ağaçlarının otomatik tespiti, konumlandırılması ve QR kodlarla dijital kimliklendirilmesi gerçekleştirilmiştir. Çalışma, üretimden tüketime izlenebilirlik zincirinin kurulmasına yönelik bir pilot uygulama sunmaktadır.
-
Az Örnekli Öğrenme Yöntemiyle Ağaçlık Alan Bölütlemesi
Çalışma, yüksek çözünürlüklü hava görüntülerinde ağaçlık alanların bölütlenmesi için prototip ağları tabanlı bir az örnekli öğrenme yaklaşımı önermekte ve sekiz farklı öznitelik omurgasını LandCover.ai veri kümesi üzerinde karşılaştırmaktadır. Sonuçlar, dönüştürücü tabanlı mimarinin dondurulmuş koşulda en yüksek başarımı sağladığını, sadece beş etiketli örnekle anlamlı bölütleme performansı elde edilebildiğini göstermektedir.
-
A Novel Deep Learning Algorithm: Hybrid Layer Collaboration-based Forward-Forward Network (HiLaCob-FF)
Çalışma, Hinton'ın geri yayılıma alternatif ileri-ileri (forward-forward) algoritmasına dayanan, katmanlar arası küresel iyilik (goodness) etkileşimi ve yeni bir swish tabanlı kayıp fonksiyonu kullanan HiLaCob-FF adlı hibrit bir derin öğrenme algoritması önermektedir. MNIST, Fashion MNIST ve CIFAR-10 veri setlerinde yapılan deneyler, önerilen algoritmanın eğitim kaybını ve hata oranını Hinton ve SymBa yöntemlerine kıyasla iyileştirdiğini göstermektedir.
-
HashDrone: Otonom İHA Sürü Ağları için Hafif Blokzincir Tabanlı Veri Bütünlüğü Doğrulama Mimarisi
Çalışma, otonom İHA sürü ağlarında sensör verilerinin bütünlüğünü sağlamak için SHA-256 tabanlı hafif bir blokzincir mimarisi olan HashDrone'u önermekte, merkezi mimarilerin güvenlik açıklarına karşı kaynak açısından verimli ve dağıtık bir doğrulama yöntemi sunmaktadır. Benzetim sonuçları, önerilen yöntemin veri manipülasyonuna karşı yüksek duyarlılıkla ve düşük gecikmeyle çalıştığını göstermektedir.
-
Scanning Capabilities of Nessus, Qualys and OpenVAS Vulnerability Scanner Tools for Vulnerable Operating Systems and Web Applications
Bu çalışmada Nessus, Qualys ve OpenVAS zafiyet tarama araçları, işletim sistemi ve web uygulaması güvenlik zafiyetlerini tespit etme kabiliyetleri açısından karşılaştırılmıştır; Metasploitable II ve Kevgir sistemleri üzerinde yapılan testlerde Nessus'un en fazla zafiyeti tespit ettiği, Qualys ve OpenVAS'ın ise farklı raporlama ve kapsam özellikleri sunduğu ortaya konmuştur.
-
Adaptif Testlerde Öğrenci Yanıt Sürelerinin Zaman Serisi Kümelemesi: Akademik Başari İle İlişkilerinin İncelenmesi / Time Series Clustering of Student Response Times in Adaptive Tests: Exploring Their
Çalışma, bilgisayarlı uyarlanabilir testlerde öğrenci yanıt sürelerini analiz etmek için önerilen DETECT zaman serisi kümeleme algoritmasını K-ortalama ve hiyerarşik kümeleme yöntemleriyle karşılaştırarak akademik başarıyla ilişkisini incelemektedir. 150 öğrenciden elde edilen veriler üzerinde yapılan istatistiksel testler, klasik yöntemlerin performansa göre anlamlı gruplar oluşturduğunu, DETECT'in ise zamansal davranış kalıplarına odaklanarak farklı bir bakış açısı sunduğunu göstermiştir.
-
Nanoşebekede Yapay Zeka Tabanlı Enerji Yönetim Sistemi Tasarımı / Artificial Intelligence-Based Energy Management System Design in Nanogrid
Makale, nanoşebekelerde yapay zeka tabanlı bir enerji yönetim sisteminin tasarımını ve MATLAB/Simulink ortamında simülasyonunu sunmakta, yapay sinir ağı tabanlı yük tahmini ile enerji akış optimizasyonunu tek bir karar mekanizmasında birleştirerek klasik yöntemlerle karşılaştırmaktadır.
-
Maymun Çiçeği Hastalığının Cilt Lezyon Görüntüleri Üzerinden Yapay Zekâ Algoritmaları İle Sınıflandırılması / Artificial Intelligence–Based Classification of Monkeypox Disease from Skin Lesion Images
Çalışma, maymun çiçeği hastalığının cilt lezyon görüntülerinden tespiti için sekiz derin öğrenme modelini karşılaştırmakta ve DenseNet169, DenseNet201 ile Xception modellerinin özelliklerini birleştiren yığınlama temelli bir topluluk öğrenmesi modeli önermektedir; geliştirilen model test veri setinde %99.30 doğruluk elde etmiş ve Grad-CAM ile sınıflandırma kararları görselleştirilmiştir.
-
Yarı-Otomatik Etiketleme Ve Segformer Tabanlı Bölütleme İle QAP Diyagramına Dayalı Kayaç Türü Sınıflandırması/Semi-Automatic Labeling and Segformer-Based Segmentation for Rock Type Classification Base
Çalışma, magmatik kayaçların mikroskobik ince kesit görüntülerinden mineral bileşimlerinin süperpiksel tabanlı etiketleme ve SegFormer mimarisi ile otomatik bölütlenmesini ve QAP diyagramı üzerinden kayaç türü sınıflandırılmasını önermektedir. Karşılaştırmalı deneylerde SegFormer modeli %94.56 doğruluk ve %73.78 ortalama IoU ile klasik derin öğrenme mimarilerine göre daha yüksek başarım göstermiştir.
-
Sentinel-2 Multispektral Zaman Serileri Kullanarak 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremi 17 Sonrası Tarımda Değişim Tespiti
Çalışmada, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleri sonrası Hatay'ın Kumlu ilçesindeki bir tarım bölgesinde Sentinel-2 uydu görüntüleri ve NDVI tabanlı k-ortalamalar++ kümeleme yöntemi kullanılarak 2022-2024 yılları arasındaki tarımsal ekim değişimleri tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlar resmi tarım verileriyle karşılaştırılarak yöntemin geçerliliği doğrulanmıştır.
-
Kritik Altyapıların Savunmasında Yeni Nesil Yöntemler: Siber Saldırıların Tespitinde 31 Yapay Zekâ Uygulamaları
Bu derleme makale, kritik altyapıların yönetiminde kullanılan SCADA sistemlerinin yapısını, güvenlik zafiyetlerini ve maruz kaldığı siber saldırı türlerini incelemekte, bu saldırıların yapay zekâ ve makine öğrenmesi yöntemleriyle tespit edilmesine ilişkin literatürü karşılaştırmalı olarak değerlendirmektedir. Bulgular, makine öğrenmesi algoritmalarının siber saldırı tespitinde daha yaygın kullanıldığını ve geliştirilecek yapay zekâ tabanlı sistemlerin SCADA güvenliğini güçlendirebileceğini ortaya koymaktadır.
-
Single-Image HDR Reconstruction with Attention-Driven Autoencoder
Çalışmada, tek bir düşük dinamik aralıklı (LDR) görüntüden yüksek dinamik aralıklı (HDR) sahne yeniden oluşturmak için U-Net benzeri bir otomatik kodlayıcı mimarisine beş farklı dikkat mekanizmasının (Spatial, Channel, Bottleneck, SE, Self-Attention) ayrı ayrı entegre edildiği HDR-AttNet modeli önerilmektedir. DrTMO veri kümesi üzerinde yapılan deneyler, Spatial Attention varyantının SSIM, PSNR ve LPIPS metriklerinde en iyi performansı gösterdiğini ortaya koymaktadır.
-
Farklı Topoloji̇ler Altında Robotik Kablosuz Sensör Ağlarında Sınırlı Kapasiteli Bataryalı Bir İHA Aracılığıyla Verimlilik ve Enerji Farkında Veri Toplama
Makale, sınırlı batarya kapasiteli bir İHA aracılığıyla robotik kablosuz sensör ağlarında küme başı robotlardan veri toplamayı ele alarak, farklı topolojiler altında enerji verimliliğini artıran En Yakın Komşu tabanlı yeni bir algoritma önermektedir. Önerilen yöntem, genetik algoritma tabanlı yaklaşımlara kıyasla toplam ortak maliyeti azaltırken çok daha hızlı çalışmaktadır.
-
Grup Seyreklik ve Düşük Dereceli Modellerin Uzlaştırılmasıyla Çarpımsal Gürültünün Giderilmesi
Bu araştırma makalesi, sentetik açıklıklı radar, sonar, ultrason ve lazer görüntüleme sistemlerinde görülen çarpımsal benek gürültüsünün giderilmesi için homomorfik dönüşüm ile grup seyreklik ve düşük ranklı modellerin entegrasyonuna dayanan yeni bir yöntem önermektedir. Sentetik ve gerçek görüntüler üzerinde yapılan deneyler önerilen yöntemin etkinliğini göstermektedir.
-
Görüntü ve Sinyal İşleme İçin Adaptif Daire Yerleşimi Yoluyla Geometrik Maskeleme / Geometric Masking via Adaptive Circle Placement for Image and Signal Processing
Çalışma, düzensiz geometrik alanları çakışmayan veya kontrollü çakışan dairelerle temsil eden yenilikçi bir daire yerleştirme algoritması önermekte; bu yöntem görüntü ve sinyal işlemede maskeleme, filtreleme, segmentasyon ve özellik çıkarma gibi uygulamalarda kullanılabilmektedir.
-
SCADA Sistemlerinde Dijital Dönüşüm: Endüstri 4.0 Çağında / WinCC Unified Digital Transformation In SCADA Systems: WinCC Unified In The Era of Industry 4.0
Çalışma, Siemens'in WinCC Unified SCADA platformunu web tabanlı mimari, IT/OT entegrasyonu ve siber güvenlik açısından incelemekte, Ignition, AVEVA, GE Digital iFIX gibi diğer SCADA sistemleriyle karşılaştırmaktadır. Bulgular, WinCC Unified'ın IEC 62443 uyumlu güvenlik özellikleri ve esnek yapısıyla rakiplerine üstünlük sağladığını, ancak uygulama maliyetleri gibi sınırlamalarının da bulunduğunu göstermektedir.
-
Bireylerin Çevresel Tutumlarını Tahminde Makine Öğrenmesi: ANOVA ve Ki-Kare Temelli Özellik Seçimi ile Algoritma Performanslarının Karşılaştırılması/Predicting Individuals’ Environmental Attitudes Usi
Çalışma, bireylerin çevresel tutumlarını sınıflandırmak için beş farklı makine öğrenmesi algoritmasının performansını ANOVA ve Ki-Kare tabanlı özellik seçimi yöntemleriyle karşılaştırmaktadır. Sonuçlar, Gradyan Artırma algoritmasının doğruluk, kesinlik ve F1 skoru bakımından en üstün performansı gösterdiğini ortaya koymaktadır.
-
Telekomünikasyon Sektöründe Müşteri Kaybı Tahmini İçin Açıklanabilir Makine Öğrenmesi / Explainable Machine Learning for Customer Churn Prediction in Telecommunication Industry
Çalışma, telekomünikasyon sektöründe müşteri kaybını tahmin etmek için Lojistik Regresyon, Destek Vektör Makineleri, Rastgele Orman ve Gradyan Artırma gibi makine öğrenmesi yöntemlerinin performansını karşılaştırmakta, sınıf dengesizliği sorununu SMOTE ile çözmekte ve Shapley Additive Explanation yöntemiyle sonuçları yorumlayarak müşteri kaybına neden olan faktörleri belirlemektedir.
-
Türkçe Görüntü Altyazılama: Mevcut Çalışmalar, Uygulamalar, Veri Setleri, Metrikler ve Gelecekteki Olası Eğilimler Üzerine Bir İnceleme/Turkish Image Captioning: A Review of Current Studies, Applicati
Makale, Türkçe görüntü altyazılama alanındaki mevcut çalışmaları, uygulama alanlarını, veri setlerini ve performans metriklerini kapsamlı biçimde inceleyen bir derleme çalışmasıdır. Ayrıca alanın gelecekteki olası eğilimleri yazarların perspektifinden tartışılmaktadır.
-
Yapay Zeka ve Havacılık Endüstrisindeki Gelişmeler
Havacılık endüstrisinde yapay zekâ uygulamalarını hava trafik yönetimi, güvenlik, bakım-onarım ve otonom hava araçları başlıkları altında inceleyen bir literatür derlemesi sunulmaktadır.
-
5G ve Ötesi: Devrime Kalkışıp Evrime Razı Olmak
Yazı, 5G teknolojisinin temel özelliklerini (eMBB, mMTC, uRLLC) ve sürümlere göre gelişimini teknik olarak açıklıyor, dünyadaki ve Türkiye'deki 5G kullanım durumunu ve gecikme nedenlerini değerlendiriyor.
-
Sağlıkta Giyilebilir Teknolojiler ve Yapay Zeka: İnsan-Makine Bütünleşmesine Doğru Bir Adım
Yazı, giyilebilir sağlık teknolojilerinin gelişimini, kullanılan biyomedikal sensörleri ve yapay zekânın bu cihazları nasıl kişiselleştirilmiş ve öngörücü sağlık çözümlerine dönüştürdüğünü ele almaktadır.
-
Fotovoltaik Verilerin Tahminlemesinde Hiper-Parametre Etkisinin İncelenmesi Examination of Hyper-Parameter Effect on Estimation of Photovoltaic Data
Çalışmada fotovoltaik enerji üretim verilerinin tahminlemesinde kullanılan Gauss Süreç Regresyonu, Çekirdek Ridge Regresyonu, Destek Vektör Regresyonu ve Çok Katmanlı Algılayıcı modellerinin hiper-parametre seçiminin başarıya etkisi gerçek bir veri seti üzerinde incelenmiştir. Sonuçlar, hiper-parametre optimizasyonunun model tahmin başarısını doğrudan etkilediğini göstermiştir.
-
Behçet Üveiti Hastalığının Tespitinde Farklı Makine Öğrenme Algoritmaları ve Yeniden Örnekleme Tekniklerinin İncelenmesi Investigation of Different Machine Learning Algorithms and Resampling Technique
Çalışmada, Behçet hastalığına bağlı üveit tanısının desteklenmesi amacıyla beş farklı makine öğrenmesi algoritmasının performansı on farklı yeniden örnekleme tekniği ve değişik eğitim/test bölünme oranları kullanılarak karşılaştırılmıştır. En yüksek doğruluk oranı (%87), veri setinin 70/30 oranında bölünmesi ve Near Miss az örnekleme tekniği uygulanan Bagging algoritmasıyla elde edilmiştir.
-
Değişimli Oto-Kodlayıcılar kullanarak Diyalog Geliştirme Dialogue Enhancement using Variational Autoencoders
Makale, birden fazla ses kaynağından oluşan kayıtlarda diyalog seslerini güçlendirmek için negatif olmayan gürültü giderici değişimli oto-kodlayıcı modellerine dayalı bir kaynak ayrıştırma yöntemi önermektedir. Önerilen yöntem, akan veri ve gerçek zamanlı uygulamalara uyarlanabilir olup farklı veri tabanlarında denenmiştir.
-
Kuantum Anahtar Dağıtım Protokolleri ve Saldırı Yöntemleri Quantum Key Distribution Protocols and Attack Methods
Yazı, kuantum anahtar dağıtım (KAD) sistemlerinin güvenliğini tehdit eden saldırı yöntemlerini kapsamlı biçimde ele alırken kriptografinin tarihini, kuantum sonrası kriptografi çalışmalarını, kuantum mekaniği ilkelerini ve KAD protokollerini incelemektedir.
-
BEYİN MAKİNE ARAYÜZLERİ ve YAPAY ZEKA
Yazı, nöronun elektriksel çalışma prensiplerinden yola çıkarak beyin-makine arayüzü (BMA) teknolojilerinin tarihsel gelişimini ve yapay zeka/makine öğrenmesi algoritmalarının bu alandaki rolünü teknik açıdan ele alıyor. İnvazif, yarı-invazif ve non-invazif sinyal kayıt yöntemleri ile bunların protez ve robotik uygulamalardaki kullanımı örneklerle açıklanıyor.
-
YAPAY ZEKÂ VE FOTOVOLTAİK SİSTEM UYGULAMALARI
Yazıda fotovoltaik santralların üretim tahmini, tasarım, saha seçimi, bakım ve solar hücre üretimi gibi süreçlerde yapay zeka uygulamalarının rolü akademik kaynaklara dayanılarak ele alınmakta ve yapay zekanın bu alanda giderek zorunlu hale geldiği vurgulanmaktadır.
-
Elektrikli Araçlarda Otonom Batarya Yönetim Sistemi Literatür İncelemesi
Elektrikli araçlarda kullanılan lityum-iyon bataryalar için prognostik ve sağlık yönetimi (PHM) ile batarya yönetim sistemleri (BMS) konularını ele alan bir literatür incelemesi sunulmakta, batarya şarj durumu ve sağlık durumu tahmin yöntemleri ile veri setleri karşılaştırmalı olarak değerlendirilmektedir.
-
Geleceğin Harekât Ortamında Otonom Sürü SİHA Konseptlerinin Stratejik Önemi ve Kullanım Taktiklerinin Örnek Bir Senaryo Üzerinden İncelenmesi
Makale, otonom sürü Silahlı İnsansız Hava Araçları (SİHA) kavramının gelişimini, teknolojik ve stratejik önemini ele alarak örnek bir harekât senaryosu üzerinden kullanım taktiklerini incelemektedir.