Bilim, teknoloji ve meslek tarihi
Bilim ve teknoloji tarihi, elektriğin öncüleri, Türkiye elektrifikasyon tarihi, meslek büyükleri ve tarihsel anlatılar. Anma, biyografi ve hatıra yazılarının çoğunun ana teması budur.
Yıllara göre
Bir döneme tıklayarak yazıları o yıllarla sınırlayın.
Sık geçen konular
-
TEKNOLOJİ-BİLİM İLİŞKİSİNİN İNSAN YAŞAMINDA YERİ
Yazar, bilim ve teknolojinin tarihsel gelişimini ve mühendislik, zanaatkârlık, teknisyenlik gibi meslek kategorilerini felsefi bir çerçevede ele alarak insan yaşamındaki yerini sorgulamaktadır.
-
ENERJİ SEKTÖRÜNDE LİBERALLEŞME ve TÜRKİYE ÖRNEĞİ
Yazı, dünyada ve Türkiye'de elektrik sektöründeki liberalleşme, deregülasyon ve özelleştirme politikalarının tarihsel gelişimini ve sonuçlarını ABD, İngiltere, AB ülkeleri örnekleriyle inceleyip Türkiye'deki elektrik enerjisi politikalarının tarihsel evrimini ele almaktadır.
-
TÜRKİYE'DE ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİNİNGEÇEN ELLİ YILINA BİR BAKIŞ
Yazar, Türkiye'de elektronik mühendisliğinin ve elektronik sanayiinin son elli yıllık gelişimini üniversite eğitiminden montaj sanayiine, Ar-Ge kuruluşlarının (Teletaş, Netaş, Aselsan) ortaya çıkışına ve ihracata dayalı ev cihazları sanayiine kadar özetleyerek geleceğe yönelik nanoteknoloji öngörülerini paylaşıyor.
-
TÜRKİYE'DE ELEKTRİK ÜRETİMİNİN İLK YILLARI
Yazar, dünyada ve Türkiye'de elektrik enerjisi üretiminin tarihsel gelişimini Faraday, Edison ve Tesla gibi öncülerden başlayarak anlatıyor, Türkiye'deki elektrifikasyon sürecini imtiyazlı şirketlerden TEK'e kadar özetleyip günümüz enerji politikası sorunlarına ve yenilenebilir enerji potansiyeline değiniyor.
-
TÜRKÇE YAZMAK İSTEYENLERE E-EVRENDE TAM ÖZGÜRLÜK YAKIN MI?
Yazar, Türkçe karakterlerin bilgisayar ve klavye teknolojilerinde tarihsel olarak nasıl göz ardı edildiğini, F-klavye/Q-klavye tartışmasını ve kod tablolarının (ASCII, EBCDIC, ISO8859) gelişim sürecinde Türkiye'nin dışarıda kalışını kişisel gözlem ve anekdotlarla değerlendiriyor.
-
İŞLETİM SİSTEMLERİ: SİSTEM NASIL İŞLİYOR
Yazı, işletim sistemleri pazarındaki rekabeti teknik üstünlükten çok pazarlama ve tekelleşme dinamikleri üzerinden ele alıyor; Microsoft'un MS-DOS, DR-DOS ve Windows üzerinden pazar hakimiyeti kurma stratejilerini ve Linux/GPL modelinin alternatif bir yaklaşım sunuşunu tartışıyor.
-
MÜHENDİSLİK BİLİMİ VE MODERN TEKNOLOJİ İLE TOPLUMUN GETİRDİĞİ EĞİTİM GEREKSİNMELERİ
Yazar, modern teknolojinin hızla gelişmesi karşısında mühendislik eğitiminin nasıl şekillenmesi gerektiğini tartışıyor; mühendislerin topluma karşı sorumluluğu, fen-sosyal bilimlerin bir arada okutulması, matematik eğitiminin önemi ve üniversitelerde araştırma-öğretim ilişkisi üzerine görüşlerini sıralıyor.
-
ELEKTRİK MOTORLARI
Konuk editör Prof. Dr. H. Bülent Ertan, derginin Elektrik Makinaları ve Güç Elektroniği özel sayısını tanıtarak motor teknolojilerindeki gelişmeleri, verimlilik ve tasarım alanındaki yenilikleri değerlendiriyor ve sayıdaki yazılara giriş yapıyor.
-
MÜHENDİS İLETİŞİMİ NEYLER?
Yazar, iletişim kavramının felsefi kökenlerinden hareketle teknoloji ve mühendislik ile insan iletişimi arasındaki ilişkiyi sorgulayarak mühendisin sadece teknik değil toplumsal ve insani sorumluluklarının da olması gerektiğini savunuyor.
-
İLETİŞİM, İNSAN, TEKNOLOJİ
Yazar, Osmanlı döneminde demiryolunun getirilişini örnek göstererek iletişim teknolojilerinin (telefon, televizyon) Türkiye'ye girişinin de benzer biçimde dışa bağımlı ve toplumsal eşitsizlikleri pekiştiren bir süreç olduğunu tartışır. İletişim teknolojisinin insanların yararına değil, egemen ekonomik ve siyasi çıkarlara hizmet ettiğini savunarak özgür ve eşit haber dolaşımının önemine dikkat çeker.
-
ODA TARİHİNDEN
1970 yılında Hüseyin Pekin tarafından yazılan bu makale, teknolojinin toplum, üretim, emek, tarım, milli savunma, hukuk ve eğitim üzerindeki geniş etkilerini ele alarak mühendisliğin teorik ve sosyal bilimlerle ilişkisini tartışıyor. Oda tarihinden bölümünde yeniden yayımlanan yazı, teknolojik gelişmenin toplumsal yapıyı nasıl dönüştürdüğünü inceliyor.
-
YAYIN KURULUNDAN
Yayın kurulu başyazısında, mikroelektronik teknolojisinin yol açtığı sanayi dönüşümü ve bunun uluslararası işbölümüne etkileri değerlendirilerek, Türkiye'nin elektrik-elektronik sanayiinin bu süreçte stratejik önemine dikkat çekiliyor.
-
ÇEVRE EĞİTİMİNİN FELSEFİ TEMELLERİ
Yazar, çevre sorunlarının enerji, teknoloji ve toplumsal yaşamla iç içe geçmiş boyutlarını ele alarak, salt mühendislik ve bilimsel çözümlerin yetersizliğini tartışır ve çevre eğitiminin felsefi temeli olarak 'çevre bilgeliği' kavramını önerir.
-
Mehmet ERDEMİRİN 30 YIL ÖNCE YAZDIĞI VE 1990 LARDA GÜNCELLİĞİNİ KORUYAN YAZISI
1960 yılında Elektrik Mühendisliği Mecmuası'nda yayımlanmış olan bu yazı, 27 Mayıs sonrası dönemde mühendislik meslek örgütlerinin siyasi iktidara karşı sorumluluklarını ve iktidara yakın davranan 'fetvacı' meslektaşları eleştiriyor; 1990'da yeniden yayımlanarak günceliğini koruduğu vurgulanıyor. Yazının ardından iki üyenin vefatına ilişkin başsağlığı duyuruları yer alıyor.
-
DÜNYADA VE ÜLKEMİZDE ÜNİVERSİTE-ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ
Yazar, ODTÜ'de verdiği bir seminerin metnini temel alarak dünyada ve Türkiye'de üniversite-endüstri ilişkilerini, özellikle ABD ve Avrupa üniversite sistemlerini karşılaştırarak inceliyor. Temel ve uygulamalı araştırmanın önemi, bilim-endüstri-pazar zinciri kavramı üzerinden gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler arasındaki teknolojik uçurumun nedenleri tartışılıyor.
-
ODA TARİHİNDEN
1976 yılında dergide yayımlanan ve 1989'da 'Oda Tarihinden' köşesinde yeniden basılan bu yazıda, eğitim üretici güçlerin bir parçası olarak ele alınmakta, geleneksel eğitim sisteminin yetersizliği ve üretim içinde örgütlenmiş bir eğitim modelinin gerekliliği tartışılmaktadır.
-
ODA TARİHİNDEN
Yazı önce soğuk füzyon iddiaları ve nükleer enerji tartışmalarına eleştirel bir bakış sunuyor, ardından 1959-1960'ta dergi okurlarına yapılan anketin sonuçlarını ve dergiye yönelik dilekleri geriye dönük olarak değerlendiriyor.
-
MÜHENDİSLİK AHLAKI
ODTÜ Felsefe Bölümü'nden Ahmet İnam, mühendisin bir mesleğin üyesi olarak yaşama biçimini ahlak felsefesi açısından sorguluyor; eylem ahlakı, bilgi ahlakı kavramlarını tartışıp mühendislik mesleğinin tarihsel gelişimini ve toplumdaki dört temel işlevini ele alıyor.
-
II. DÜNYA SAVAŞINDAN BU YANA ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ EĞİTİM PROĞRAMI ÜZERİNDEKİ ASKERİ ETKİLER
II. Dünya Savaşı sonrasında ABD'de askeri kaynakların üniversite araştırmalarını ve elektrik mühendisliği eğitim programlarını nasıl şekillendirdiği; radar, bilgisayar ve uzay teknolojilerindeki askeri etkiler tartışılmaktadır.
-
ENERJİ, SOSYAL YAPI VE ÇEVRE ETKİLEŞİMİ
Yazıda insanlık tarihi boyunca enerji kullanımının toplumsal yapı, nüfus artışı ve kentleşme üzerindeki etkileri ile enerji üretiminin çevreye verdiği olumsuz etkiler tarihsel bir perspektifle ele alınmaktadır.
-
BİLİMSEL DÜŞÜNCE VE TOPLUMSAL DOKU
Yazar, 'zakkum olayı' üzerinden bilimsel düşüncenin toplumda deforme oluşunu, TV'nin sorumsuz habercilik anlayışını ve toplumun bilim dışı yaklaşımlara olan eğilimini tartışıyor; kitle örgütlerinin bilimsel bilgiyi kamuoyuna doğru aktarma sorumluluğuna dikkat çekiyor.
-
İLETİŞİMDE BİLİM VE TEKNOLOJİNİN EVLİLİĞİ
Yazı, ırakiletişim (telekomünikasyon) alanındaki mühendislik gelişmelerinin arkasındaki bilimsel köşetaşlarını -elektrodinamik, iletişim kuramı, yarıiletken fiziği ve bilgisayar bilimi- tarihsel bağlamıyla ele alıyor ve geleceğe yönelik öngörülerde bulunuyor.
-
NE KADAR FEN, O KADAR TEKNİK
Yazar, zengin ve yoksul ülkeler arasındaki bilim-teknoloji yatırım farkını ve yüksek teknolojinin malzeme biliminden kaynaklandığını tartışarak, gelişmekte olan ülkelerin kendi araştırma kapasitesini ve uzman kadrolarını güçlendirmesi gerektiğini savunuyor.
-
DÜNYA BARIŞ YILI'NI GERİDE BIRAKIRKEN
Yazı, Dünya Barış Yılı olarak ilan edilen 1986'yı değerlendirerek dünya savaşlarının insan ve maddi kayıplarını, nükleer silahların yıkım gücünü ve dünya barış hareketinin tarihini anlatmaktadır.
-
BİLİM VE KURUMLAR İLİŞKİSİ BAĞLAMINDA GALİLE VE OPPENHEİMER ÜZERİNE
Yazı, Bertolt Brecht'in Galile'nin Yaşamı ve Heinar Kipphardt'ın Oppenheimer üzerine oyunlarını karşılaştırarak bilim ile kurumlar (Kilise, devlet) arasındaki çatışmayı, bilimsel dinamizm ile kurumsal ataleti tarihsel örnekler üzerinden inceler.
-
DÜNYA BARIŞ YILI
Birleşmiş Milletler'in 1986'yı Dünya Barış Yılı ilan etmesi vesilesiyle yazı, nükleer silahlanma tehlikesine karşı tarihsel barış hareketlerini (Dünya Barış Kongresi, Stockholm Çağrısı, Russell-Einstein Bildirisi) hatırlatarak barışın herkesin sorumluluğu olduğunu vurguluyor.
-
BİLİMİ ELEŞTİRMEK
ODTÜ Felsefe Bölümü öğretim üyesi Ahmet İnam, bilimin toplumda nasıl yanlış anlaşıldığını beş başlıkta ele alıp bilimi ve bilim anlayışlarını eleştirmenin yöntemleri üzerine felsefi bir değerlendirme sunuyor.
-
ODA'DAN HABERLER
TMMOB Başkanı Bülent Tanık, 'Türkiye'de Mühendislik Hizmetleri' kongresinin açılışında mühendislik ve mimarlık mesleklerinin tarihsel evrimini, Türkiye'deki ekonomik ilişkiler içinde mühendislerin konumunu ve mesleki formasyonun önündeki güçlükleri ele alıyor.
-
DİL VE ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ EĞİTİMİ
Yazar, elektrik mühendisliği eğitiminde dilin ve teknik terimlerin öneminden yola çıkarak, Türkçe'nin bilim ve teknik dil olarak yeterliliğini tartışıyor ve mühendislerin özgün Türkçe terimler türetmesi gerektiğini savunuyor.