Bilim, teknoloji ve meslek tarihi
Bilim ve teknoloji tarihi, elektriğin öncüleri, Türkiye elektrifikasyon tarihi, meslek büyükleri ve tarihsel anlatılar. Anma, biyografi ve hatıra yazılarının çoğunun ana teması budur.
Yıllara göre
Bir döneme tıklayarak yazıları o yıllarla sınırlayın.
Sık geçen konular
-
Uzun Süre Tutulmuş Bir Nefes: Çin’in İleri Teknolojideki Sessiz Yükselişi
Yazar, Çin'in son kırk yılda ileri teknolojide yakaladığı yükselişi devlet-üniversite-sanayi eşgüdümü, uzun vadeli sabır ve 'acele etmeme' anlayışı üzerinden felsefi bir bakışla değerlendiriyor.
-
Çip Yapalım Mı? Çip Fabrikası Kurmak-1/2/3
Yazar, Türkiye'de yapay zekâ çipi ve yarı iletken üretimi yapma fikrini teknik ve ekonomik açıdan eleştirel biçimde değerlendiriyor; çip üretiminin hammadde, tasarım, süreç ve özellikle elektrik maliyeti açısından zorluklarını, TESTAŞ ve YİTAL örnekleriyle Türkiye'nin geçmiş deneyimlerini anlatıyor.
-
Bir Ziyaret ve Hatırlattıkları
Yazar, ATEK-MİDAS şirketini ziyaretinden yola çıkarak Türkiye'de tümdevre (IC) tasarımı ve mikroelektronik üretimi alanındaki gelişmeleri, TICA kümelenmesini ve geçmişten günümüze TESTAŞ, YİTAL, İTÜ-ETA gibi kuruluşların tarihini kronolojik olarak anlatıyor.
-
Eğitimin Ülkemizdeki Yaşanmışlığı
Yazar, Osmanlı'dan Cumhuriyet'e Türkiye'deki eğitim tarihini ve Köy Enstitüleri'nin kapatılmasından YÖK'e ve eğitimin ticarileşmesine uzanan süreci eleştirel biçimde değerlendirerek mühendislik eğitiminin sağlıklı bir zemine kavuşması için öneriler sunuyor.
-
Yapay Zeka ve Emek: Bir Toplumsal Tarih
Yazar, yapay zekâ ve dijitalleşmenin toplumsal tarihini Goethe, Marx ve Babbage'a dayanarak inceliyor; makinelerin 'zekâ' kazanma sürecini emek, üretim ilişkileri ve teknoloji fetişizmi bağlamında tartışıyor.
-
EMO 70 YILDIR ÜLKEMİZDE ELEKTRİK ENERJİSİ POLİTİKASININ TOPLUM YARARI ÖNCELİĞİ GÖZETİLEREK OLUŞTURULMASI İÇİN ÇALIŞIYOR
EMO 25. Dönem Yönetim Kurulu Başkanı, Cumhuriyet'ten günümüze Türkiye'de elektrik enerjisi politikasının kamu hizmeti anlayışından piyasalaşmaya ve özelleştirmeye evrilme sürecini, EMO'nun 70 yıllık tarihi boyunca bu politikalara karşı savunduğu toplum yararı odaklı görüşler çerçevesinde ele almaktadır.
-
Birçok Mühendislerimizin Hayatta Büyük Başarı Gösterememelerinin Sebepleri
1950-1951 yıllarında yazılmış bu tarihi metinde Ord. Prof. Dr. Abdullah Türkmen, mühendislerin hayatta yeterince başarılı olamamasının nedenlerini; meslek odalarının yokluğu, tek yönlü yetişme ve toplumsal/politik hizmetlerden kaçınma gibi başlıklar altında ele alıyor. Yazı, EMO ve TMMOB'un savunduğu mesleki örgütlenme değerlerinin köklerine ışık tutan bir arşiv belgesi olarak sunulmuştur.
-
FİDANDAN ÇINARA EMO’NUN 70 YILLIK YOLCULUĞU…
EMO'nun kuruluşunun 70. yılı vesilesiyle Odanın tarihçesini, mühendislik odalarının önemine ilişkin 1951 tarihli bir görüşü ve Aralık 2024'te çıkarılacak 70. Yıl Özel Sayısı çalışmasını anlatan bir değerlendirme yazısı.
-
EDİTÖRDEN
Yazar, Cumhuriyet'in 100. yılında Türkiye'nin ekonomik ve mesleki gelişimini, mühendislik eğitiminin tarihsel seyrini ve neoliberal politikaların mühendis istihdamı ile ücretlere etkisini değerlendiriyor.
-
TÜRKİYE BİLİM VE TEKNOLOJİDE NEDEN GERİ KALDI?
Yazar, Cumhuriyet döneminde bilim, teknoloji ve sanayileşme politikalarını; üniversite kuruluşları, birinci ve ikinci sanayi planları, elektrik enerjisi altyapısının gelişimi ve ilk yerli uçak üretim denemelerini tarihsel bir perspektiften ele alarak Türkiye'nin bilim ve teknolojide geri kalmasının nedenlerini tartışıyor.
-
ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI BELGELERİNDEN ÜLKEMİZDE ELEKTRONİK SANAYİNİN DURUMU KISA ÖZET
Yazı, Elektrik Mühendisleri Odası'nın 1962-2015 yılları arasında Elektrik Mühendisliği Dergisi ve diğer yayınlarında Türkiye'deki elektronik sanayinin tarihsel gelişimi, sorunları ve durumuna ilişkin yayımlanan makale, rapor ve çalışmaları kronolojik olarak derlemektedir. Radyo amatörlüğünden bilgisayar üretimine, ASELSAN'dan Teletaş'ın özelleştirilmesine kadar geniş bir yelpazede EMO'nun konuya dair katkılarını özetlemektedir.
-
CUMHURİYETİN 100. YILINDA TRT VE YAYINCILIK
Yazı, Cumhuriyetin 100. yılında Türkiye'de radyo-televizyon yayıncılığının tarihsel gelişimini, TRT'nin kuruluşundan bugüne özerklik mücadelesini ve EMO'nun bu süreçteki kamusal duruşunu anlatmaktadır.
-
CUMHURİYET DEĞİL; ATATÜRK CUMHURİYETİ
Eski EMO Yönetim Kurulu Başkanı Özdoğan Gündüz, Cumhuriyet'in 100. yılı vesilesiyle Atatürk döneminin tarihsel koşullarını ve başarılarını anlatarak 'Atatürk Cumhuriyeti' kavramını değerlendiriyor.
-
1923’TEN 2023’E MÜHENDİSLERİN TOPLUMSAL ROLÜ VE TMMOB
Yazar, Cumhuriyet'in kuruluşundan 2023'e kadar Türkiye'deki ekonomik modelleri, mühendislik eğitiminin gelişimini ve mühendis-mimar örgütlenmelerinin tarihsel sürecini inceleyerek TMMOB'nin kuruluşuna ve korporatist niteliğine değiniyor.
-
TARİHİ KENDİNE GÖRE YAZMA GÜCÜNE SAHİP OLANLAR BİLMELİ Kİ, BİZ DE SİLME GÜCÜNE SAHİBİZ!
Yazar, Cumhuriyet'in 100. yılı vesilesiyle cumhuriyet kavramından başlayarak Osmanlı'dan Cumhuriyet'e meslek örgütlerinin (Ahi Ocakları, Loncalar, Hassa Mimarlar Ocağı, Osmanlı Mühendis ve Mimar Cemiyeti, Türk Mühendisler Birliği) gelişimini ve TMMOB'nin kuruluşuna uzanan sanayileşme ve teknik eleman politikalarını tarihsel bir perspektifle ele alıyor.
-
Zamansız Kadınlar
Yazar, bilim ve mühendislik alanında kadınların görünmezliğini sorgulayarak Nobel ödüllü kadın bilim insanlarından ve Edith Clarke, Hedy Lamarr, Donna Strickland gibi öncü kadınlardan örnekler veriyor.
-
EMO’dan
Yazıda Elektrik Mühendisliği dergisinin misyonu, içeriği ve yayın ilkeleri; haber niteliği, mesleki sorunlara çözüm önerileri, söyleşiler ve tarihsel yazılar gibi hedefleri tartışılıyor.
-
FOSİL YAKITLARDAN YENİLENEBİLİR ENERJİYE
Yazar, sanayi devriminden bugüne enerji kullanımının tarihsel gelişimini fosil yakıtlar, nükleer enerji ve petrol krizleri üzerinden anlatarak, iklim değişikliğiyle mücadelede güneş, rüzgar ve hidroelektrik gibi yenilenebilir enerji kaynaklarının önemine değiniyor.
-
KADIN DOĞULMAZ OLUNUR
Yazar, Simone de Beauvoir'ın 'kadın doğulmaz, olunur' sözünden yola çıkarak toplumsal cinsiyetin tarihsel inşasını, kadın mücadelesinin tarihini ve 2017'de dünyada ve Türkiye'de yaşanan kadın hareketlerini (Trump karşıtı eylemler, MeToo, Korkusuz Kız heykeli) değerlendiriyor.
-
MESLEK ODALARI EĞİTİM-BELGELENDİRME ve AKREDİTASYON
Yazıda TMMOB ve EMO bünyesinde meslek içi eğitim, belgelendirme ve akreditasyon çalışmalarına yönelik tartışmalar ele alınmakta, konuya ilişkin iki farklı eğilim tartışılmakta ve Türkiye'deki mühendislik örgütlenmesinin tarihsel gelişimi özetlenmektedir.
-
İŞÇİLEŞME ve MÜHENDİSİN OASİSİ
Yazar, mühendisliğin zanaatkâr-usta kimliğinden kapitalizmle birlikte işçileşmiş bir mesleğe dönüşümünü tarihsel olarak ele alıyor; kitleselleşen mühendis arzının, beyin göçü ve rezerv işgücü ordusu dinamikleriyle mühendislik emeğinin ayrıcalıklarını nasıl aşındırdığını çeşitli ülke örnekleriyle tartışıyor.
-
İNSANLIĞIN DEĞİŞTİRİLEBİLİR YAZGISI
Stefan Zweig'in telgrafın okyanusu aşmasını anlattığı öyküsünden yola çıkarak, iletişim teknolojilerindeki tarihsel dönüşüm ile günümüzdeki gözetim toplumu, medya tekelleşmesi ve teknolojinin kullanımına ilişkin eleştirel bir değerlendirme sunuluyor.
-
EDİTÖRDEN MÜHENDİSLİK, TEKNOLOJİ VE TEMEL BİLİM
Yazar, mühendislik eğitiminde temel bilim derslerinin öneminin azalmasını eleştiriyor; MÜDEK ölçütlerini ve Türkiye'de temel bilimlerin kurumsal tarihini (Cahit Arf, TÜBİTAK Temel Bilimler Araştırma Enstitüsü'nün dönüşümü) örnekleyerek temel bilim eğitiminin zayıflatılmasının mühendislik mesleğine zarar verdiğini savunuyor.
-
TEMEL BİLİMSİZ BİR TOPLUMDA KAÇINILMAZ SON: KARANLIK GELECEK
Yazarlar, mühendislik eğitiminin sağlam bir temel bilim eğitimine dayanması gerektiğini savunarak, temel bilimlere önem vermeyen toplumların gelişme ve sürdürülebilirlikten yoksun kalacağını tarihsel örneklerle tartışıyor.
-
MATEMATİĞİMİZ VE UYGARLIĞIMIZ
Prof. Dr. Mithat İdemen'in bir konuşmasından derlenen bu yazıda, matematiğin tarihsel gelişiminin uygarlığın ilerlemesindeki rolü; Yunan matematikçilerinden Kepler ve Newton'a uzanan bilimsel devrimler örnekleriyle ele alınıyor.
-
TEMEL BİLİMSİZ MÜHENDİS OLMAZ
EMO'nun sekretaryasını üstlendiği Bölüm Başkanları Konseyi'ne katılan elektrik, elektronik ve biyomedikal mühendisliği bölüm başkanlarının temel bilimler eğitiminin mühendislik eğitimi ve mesleğine etkisi, temel bilim bölümlerinin kapanma süreci ve çözüm önerileri üzerine görüşleri derlenmiştir.
-
FİKRİ MÜLKİYET HAKLARININ “KORUNMASI
Ha-Joon Chang'in kitabından derlenen bu yazıda fikri mülkiyet haklarının, özellikle patent sisteminin tarihsel gelişimi ve gelişmekte olan ülkeler ile teknoloji transferi üzerindeki etkileri ele alınıyor; HIV/AIDS ilaçları örneği üzerinden patent lobisinin baskıları ve kamu yararı arasındaki gerilim tartışılıyor.
-
1977’den Bir Kesintinin Öyküsü
Yazar, 1977'de New York'ta yaşanan ve 9 milyon kişiyi etkileyen büyük elektrik kesintisini konu alan eski bir makaleyi, 31 Mart 2015'te Türkiye'de yaşanan büyük kesinti sonrası yeniden yayımlayarak, ülkemizdeki şebeke arızalarının şeffaf ve bilimsel biçimde incelenmediğini eleştiriyor.
-
Kadın Hareketinin Süreçleri, Talepleri ve Kazanımları
Yazı, dünyada ve Osmanlı/Türkiye'de kadın hareketinin tarihsel gelişimini, feminizmin birinci dalgasını, kadın dernekleri ve kazanımlarını tarihsel bir çerçevede ele almaktadır.
-
Cinsiyete Dayalı İş Bölümü Üzerine Notlar
Yazar, kavramsal ve tarihsel bir çerçeveyle cinsiyete dayalı iş bölümünün ataerkil sistemle bağını, Marx ve Engels'in yaklaşımlarını referans alarak inceliyor; antik, feodal ve kapitalist toplumlarda kadınların ev içi bakım emeğinin nasıl görünmez kılındığını tartışıyor.