EMO Kadın Bülteni · Sayı 9 · Kasım 2022

Zamansız Kadınlar

Deniz Berfin Özdener

Kadın ve toplumsal cinsiyet Görüş ve değerlendirme

Yıl
2022
Sayfa
1
Okuma süresi
2 dk
Görüntülenme
0

Konu

Kadın ve toplumsal cinsiyet

İlgili: Bilim, teknoloji ve meslek tarihi

Anahtar kelimeler

  • Nobel Ödülü
  • Edith Clarke
  • Hedy Lamarr
  • Donna Strickland
  • kadın mühendisler
  • toplumsal cinsiyet eşitliği

Özet

Yazar, bilim ve mühendislik alanında kadınların görünmezliğini sorgulayarak Nobel ödüllü kadın bilim insanlarından ve Edith Clarke, Hedy Lamarr, Donna Strickland gibi öncü kadınlardan örnekler veriyor.

Tam metin

Metin PDF'ten otomatik çıkarılmıştır; tablo, şekil ve formüller eksik ya da hatalı olabilir. Özgün dizgi için PDF'e bakın.

ZAMANSIZ KADINLAR

Denİz Berfİn ÖZDENER [email protected]

Tarihi “bile” değiştiren kadınlar var derken, malum cümledeki o 4 harfli sözcük hepimizi çok rahatsız etti biliyorum. Hatta

sosyal medya kanallarında dönen bir konudan yola çıkarak araştırmaya başladım. Genelde erkekler tarafından gündeme getirilen ve beni

çoğumuz sosyal medya hesaplarımızdan dile araştırmaya iten soru da şuydu; “Neden kadınlar

getirdik bu rahatsızlığımızı. Ben burada bir kere temel bilimlerde başarılı değiller ya da ilgilendaha sormak istiyorum hepimiz adına: Herhangi miyorlar?” Bu soruya cevap yerine geçebilecek

bir zorlu görev ya da başka bir hedef için “Erkek- bir araştırma yaptım ben de; Nobel ödüllerini

ler bile yapabilir” gibi bir cümle duydunuz mu? kazanan kişileri araştırdım.

Ben duymadım açıkçası. Ama ben 1-2 örnek cümle kurmak isterim: “Erkekler bile ütü yapabilir”, “Erkekler bile çamaşır yıkayabilir.”

Nobel ödülleri 6 farklı dalda veriliyor. Fizik, kimya, fizyoloji ve tıp, edebiyat, barış ve görece yeni olan ekonomi. 1901’den günümüze kadar verilen

Kelimemizi cümle

Nobel ödüllerinde

içinde kullandıysak

fizik alanında 3,

size tarihi, hatta

kimya alanında

bilimi bile değiş-

5, fizyoloji ve tıp

tiren kadınlardan

alanında 8, edebahsetmek isterim.

biyat alanında 15,

Bültene bu sayfayı

barış alanında 17 ,

koyarken tarihe

ekonomi alanında

adını yazdırabilmiş

ise sadece 2 kadın

kadınları anlatma-

Nobel Ödülü almış.

yı düşündük ama

Tabloya baktığıburada ancak kısa

mızda yukarıdaki

kısa bahsedebiliriz.

soruyu soran

Bu yazıya başlamadan önce muhtelif

Edith Clarke

erkekler haklıymış gibi görünse de

26 EMO KADIN BÜLTENİ

Biraz günümüze dönecek olursak lazer teknolojisi üzerine çalışmasıyla Nobel Fizik Ödülü kazanan Donna Strickland var karşımızda. Strickland da bizim gibi düşündüğünü şu sözlerle anlatmış: “Artık kadın fizikçilerin farkına varılması gerek. Çünkü biz varız ve umuyoruz ki gelecekte daha da çoğalacağız.”

Donna Strickland acaba kadınlar sosyolojik anlamda erkeklerle tamamen eşit koşullarda aynı imkanlara sahip olsaydı, tablo yine bu şekilde mi olurdu? Bence hayır. Kadınlar genel olarak önce ev işlerini yapıp sonra varsa çocuklarına vakit ayırıp ondan sonra kendi işleriyle ilgilenecekleri zaman enerjileri ne kadar kalmıştır sizce? Peki bu saydığım, genel olarak sadece kadınların yaptıkları işlerle sadece kadınlar ilgilenmeseydi, cinsiyet eşitlikçi yaklaşımla ev içi bakım, temizlik işleri vb erkekler tarafından da üstlenilseydi sizce nasıl olurdu? Bu sorulara içimizden aynı cevabı verdiğimizi biliyorum. Evet belki de böyle bir soru bile sormazdı erkekler.

Tarihi yazan erkeklik tarafından seks sahnesiyle bilinen ama aslında Wi-Fi’nin mucidi Hedy Llamar ile tanıştırmak isterim sizleri. 1914 doğumlu olan Llamar çok sayıda popüler filmde rol aldı elbette ama oyunculuktan sıkıldığında temel bilimlerle ilgilenmeye başladı. 2. Dünya Savaşı’nın başlangıcında George Antheil ile birlikte “Frekans Atlamalı Yayılma Spektrumu”nu icat etti ve ABD’de patentini aldılar. Günümüzdeyse bu teknolojinin çalışma prensipleri, kullandığımız Wi-Fi ve Bluetooth’un temelini oluşturmaktadır. Hem güzel hem zeki hem mucit olan, erkeklerin güzellik ve zekâyı bir arada kabullenemeyen algılarını yerle bir eden Lamarr, 2000 yılında hayata gözlerini yummuştur.

Gelelim size bahsetmek istediğim mühendislik bile yapabilen zamansız kadınlara… İlk olarak meslektaşımız olan Edith Clarke’tan bahsetmek istiyorum ki kendisi elektrik enerjisi analizinde uzmanlaşmış ilk kadın elektrik mühendisidir. Aynı zamanda lisans sırasında çoğumuzun kullandığı hesap makinesini icat eden kişidir. Teksas Üniversitesi’nde ders veren ilk kadın elektrik mühendisi, profesörüdür.

Hedy Llamar

SAYI : 9 | Kasım 2022 27