Bilim, teknoloji ve meslek tarihi
Bilim ve teknoloji tarihi, elektriğin öncüleri, Türkiye elektrifikasyon tarihi, meslek büyükleri ve tarihsel anlatılar. Anma, biyografi ve hatıra yazılarının çoğunun ana teması budur.
Yıllara göre
Tüm yıllarBir döneme tıklayarak yazıları o yıllarla sınırlayın.
Sık geçen konular
-
BESLENME GERİLİMLERİ VE İLETİM
Elektrik enerjisi üretim ve iletiminde kullanılan gerilim değerlerinin tarihsel gelişimi, ülkelere göre standart gerilimler ile çok yüksek gerilim ve doğru akım iletim uygulamaları ele alınmaktadır.
-
KUANTUM ELEKTRONİĞİNE GİRİŞ
Yazıda MASER ve LASER gibi modern cihazları anlamak için gerekli temel fizik kavramları, termal radyasyon, Rayleigh-Jeans ve Planck çözümlemeleri ile fotoelektrik olay üzerinden öz ve anlaşılır biçimde açıklanmaktadır.
-
B. B. C. TELEVİZYON MERKEZİ VE TEKNİK KOLAYLIKLARI
Yazı, dünyanın ilk televizyon kumanda merkezi olan BBC Televizyon Merkezi'nin kuruluş sürecini, stüdyo ve teknik altyapısını, güç kaynaklarını ve Londra çevresindeki program dağıtım şebekesini ayrıntılı olarak tanıtmaktadır.
-
SUN'İ PEYKLER VASITASI İLE TELEKOMİNİKASYON
Yazı, uydular aracılığıyla telekomünikasyonun ekonomik yönlerini (fırlatma, yer istasyonu kuruluş masrafları, peyk kiralama ücretleri) ve ABD, Rusya ile Batı Avrupa'daki millî ve milletlerarası uydu telekomünikasyon girişimlerini konferans metni olarak ele almaktadır.
-
SİLAHDAR ELEKTRİK SANTRALI
Yazıda İstanbul'u uzun süre besleyen Silahdar Elektrik Santralı'nın kuruluşu, gelişimi ve 1969 itibarıyla teknik durumu (kazanlar, soğutma suyu, yakıt temini, personel yapısı) ayrıntılı olarak ele alınmakta ve santralın işletmesinin enterkonnekte sistemi yöneten kuruma devredilmesi önerilmektedir.
-
PEYKLERLE TELEKOMİNİKASYON II
Konferans metninde peykler (uydular) aracılığıyla telekomünikasyonun gelişimi, önceki irtibat yöntemleriyle karşılaştırması, kullanılan frekans bandları ile pasif ve aktif peyk türleri teknik olarak anlatılmaktadır.
-
KASKAT BAĞLI GERİLİM TRANSFORMATÖRLERİ
Yazı, çok yüksek gerilimlerde yalıtım problemini kolaylaştırmak için geliştirilen kaskat bağlı gerilim transformatörünün çalışma prensibini, tasarım denklemlerini ve Türkiye'de imal edilen 154 kV'luk örneğini ele almakta; ayrıca Britanya'da geliştirilen 400 kV'luk benzer bir transformatör kısaca tanıtılmaktadır.
-
PEYKLERLE TELEKOMİNİKASYON
COMSAT tarafından hazırlanan ve Ankara'da verilen bir konferansın çevirisi olan bu yazıda, INTELSAT peyk (uydu) telekomünikasyon sisteminin gelişimi, Early Bird ve INTELSAT II-III peyklerinin teknik özellikleri ve yer istasyonlarının dünya çapında yaygınlaşması anlatılmaktadır.
-
HESAP CETVELLERİYLE TOPLAMA VE ÇIKARMA İŞLERMLERİ NASIL YAPILIR?
Yazar, hesap cetveliyle daha önce literatürde yer almayan yöntemlerle toplama ve çıkarma işlemlerinin nasıl yapılabileceğini örneklerle açıklıyor ve bu yöntemlerin hesap makinelerine kıyasla hız avantajlarını karşılaştırmalı tablolarla gösteriyor.
-
RENKLİ TELEVİZYON
Yazıda dünyada renkli televizyon yayıncılığının gelişimi (NTSC, SECAM, PAL sistemleri) ve renkli televizyon görüntü lambasının çalışma prensipleri, üç-renk teorisi ile renk ölçümü esasları açıklanmaktadır.
-
PLASTİK İZOLELİ SODYUM KABLO
Yazı, bakır ve alüminyuma alternatif olarak geliştirilen plastik izoleli sodyum kabloların tarihçesini, imalat yöntemini ve mekanik-elektriksel test sonuçlarını (esneklik, kısa devre dayanımı, korona seviyesi) ekonomik karşılaştırmalarla birlikte ele almaktadır.
-
AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİNDEKİ BİR YÜKSEK MÜHENDİSLİK OKULUNDA ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ ÖĞRENİMİ
Yazıda, Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (M.I.T.) bülteninden özetlenerek ABD'deki bir yüksek mühendislik okulunda elektrik mühendisliği eğitiminin yapısı, lisans ve yüksek lisans/doktora programları, ders içerikleri ve araştırma alanları ayrıntılı biçimde anlatılmaktadır. Kuvvetli ve zayıf akım ayrımının yapılmaması gibi özellikler Türkiye'deki mühendislik okullarıyla karşılaştırmalı olarak değerlendirilmektedir.
-
KARABÜK DEMİR VE ÇELİK İŞLETMELERİ VE BU İŞLETMELERİN YURT EKONOMİSİNDE OYNADIĞI ROL
Yazı, Türkiye'nin ilk ağır sanayi tesisi olan Karabük Demir Çelik İşletmeleri'nin kuruluş tarihçesini, tesislerin genişleme aşamalarını ve fabrikaların (kok, yüksek fırın, boru, sülfürik asit vb.) üretim kapasiteleri ile 1965 yılı fiili üretim verilerini detaylı tablolarla sunmaktadır.
-
KAHL ATOM SANTRALI
Yazar, Almanya'da A.E.G. tarafından kurulan ve hafif su ile çalışan 16 MW'lık KAHL deneme atom santralını ziyaretine dayanarak reaktörün yapısı, yakıt elemanları, çalışma prensibi, radyoaktif döküntülerin yönetimi ve maliyetleri hakkında teknik bilgi vermekte; Türkiye için hidroelektrik potansiyeli tükenmeden nükleer santral kurulmasına karşı görüş belirtmektedir.
-
İSTİKBALDEKİ TELEFON YOĞUNLUĞUNUN LAYİNİ METODU
Yazıda, bir ülkedeki gelecekteki telefon yoğunluğunun milli gelir ve lojistik fonksiyonlar kullanılarak tahmin edilmesine yönelik matematiksel bir yöntem tanıtılmakta ve yatırım planlamasındaki önemi tartışılmaktadır.
-
İLERİ KOMUNİKASYON HİKAYESİ
Yazı, 1960'lı yıllarda geliştirilen aktif ve pasif haberleşme uydularının (Telstar, Relay, Syncom, Echo 1-2 vb.) teknik özelliklerini ve uzay komünikasyon sistemlerinin gelişimini ele almaktadır. Ayrıca komuta, kontrol ve telemetri işlevlerini birleştiren uydu tasarım eğilimleri ile Shannon'ın haberleşme teorisinin bu alandaki etkisi anlatılmaktadır.
-
AVRUPA KUVVETLİ AKIM KABLO TEKNİĞİNİN İNKİŞAF KRONOLOJİSİ
Avrupa'da kuvvetli akım kablo tekniğinin tarihsel gelişimi; kâğıt-kurşun kablolardan sun'i madde izoleli (PVC, Polietilen) kablolara geçiş süreci ve alçak-yüksek gerilim uygulamalarındaki farklılıklar teknik açıdan ele alınmaktadır.
-
HABERLEŞME PEYK'LERİNİN UZAKTAN KUMANDA VE KONTROL ROBLEMLERİ
Haberleşme uydularının fırlatılması, yörünge tayini, duruş vaziyeti ve yayın cihazlarının uzaktan kumanda ve kontrolüne ilişkin teknik problemler ile dönemin çözüm yaklaşımları ele alınmaktadır.
-
LİNEER GRAFLAR TEORİSİNİN DEVRE FONKSİYONLARINA UYGULANIŞI
Yazıda pasif, aktif, resiprok ve resiprok olmayan lineer devrelerin giriş, çıkış, transfer imitansı ile akım-gerilim kazanç fonksiyonlarının Lineer Graflar Teorisi (Devre Topolojisi) kullanılarak hesaplanması yöntemi, topolojik tanımlar ve örnek devre elemanları (tüp, transistör, giratör) üzerinden anlatılmaktadır.
-
TÜRKİYE ELEKTRİK KURUMU
Yazı, Türkiye'de 19. yüzyıl sonundan 1960'lara kadar elektrik işletmeciliğinin tarihsel gelişimini; yabancı sermayeli imtiyazlı şirketlerden belediye işletmelerine ve bölge elektrik işletmelerine geçiş sürecini, tarife ve mevzuat düzenlemelerini ele almaktadır. İstanbul, İzmir gibi şehirlerdeki imtiyaz sözleşmeleri, millileştirme süreci ve tarife politikalarının işletmeler üzerindeki etkileri detaylı biçimde incelenmektedir.
-
HABERLEŞME TEKNİĞİNİN GELECEĞİ
Yazı, gelecekteki milletlerarası haberleşme ihtiyaçlarını karşılamak için önerilen yüksek irtifalı senkron uydu sistemini, çalışma prensiplerini, kanal kapasitesini ve maliyet avantajlarını teknik açıdan ele almaktadır.
-
ARZIN ATMOSFERİNİN DİK OLARAK GÖNDERİLEN ELEKTRO-MAGNETİK DALGALARIN İYONİZELİ BİR ORTAMDAKİ DURUMU
Yazıda, atmosfere dik gönderilen elektro-magnetik dalgaların iyonizeli bir ortam olan iyonosferdeki kırılma, gecikme ve yansıma davranışları; kritik frekans, yükseklik ölçümü, çoklu tabaka ekoları ve arzın magnetik alanının dalgalar üzerindeki etkileri teknik olarak açıklanmaktadır.
-
TÜRKİYE'DE ELEKTRİK TARİFELERİ VE BU TARİFELERİN BİRİM TARİFEYE İRCA EDİLMESİ
Yazıda Türkiye'de elektrik tarifelerinin tarihçesi, İstanbul'daki ilk imtiyaz sözleşmesinden başlayarak Bayındırlık Bakanlığı'nın 1941 tarihli tamimine kadar tarife tespit esasları ayrıntılı biçimde ele alınmaktadır. Masraf kalemleri, amortisman, tecdit akçası ve tarife komisyonlarının işleyişi açıklanarak tarifelerin birim tarifeye indirilmesi konusuna giriş yapılmaktadır.
-
ATOM ENERJİSİ VE ÜRETİMİ, DŞĞER ENERJİ KAYNAKLARIYLAEKONOMİK KIYASLAMA
Yazıda atom çekirdeği yapısı, izotoplar, radyoaktivite ve zincirleme reaksiyon gibi temel nükleer fizik kavramları anlatılarak atom enerjisinin diğer enerji kaynaklarıyla ekonomik karşılaştırmasına giriş yapılmaktadır. Ayrıca bilim ve teknik eleman yetiştirme ihtiyacına dair değerlendirmeler yer almaktadır.
-
TELEFON SİSTEMLERİNİN BUGÜNE KADARKİ GELİŞMESİNE GENEL BİR BAKIŞ
Telefonun icadından itibaren manyeto sistemden otomatik santrallara, adım-adım ve krosbar sistemlerine kadar telefon santral teknolojilerinin tarihsel gelişimi teknik olarak anlatılmaktadır.
-
ARZ İYONOSFER BOŞLUK REZONANSI
Yazıda, NATO AGARD İyonosferik Araştırma Komitesi'nin Münih'teki teknik toplantısında sunulan Arz-İyonosfer Boşluk Rezonansı çalışmaları özetlenmekte; Schumann rezonansı, ELF bandı gürültü ölçümleri ve bunları inceleyen sayısal ve analog cihazlar hakkında bilgi verilmektedir.
-
TELEVİZYON YAYINLARI VE SİSTEM ÖZELLİKLERİ
Yazı, televizyonun ABD ve İngiltere'deki tarihsel gelişimini, yayın standartlarının oluşumunu ve televizyon sisteminin teknik esaslarını (tarama, resim niteliği, band genişliği hesapları) ayrıntılı biçimde ele almaktadır.
-
OTOMATİK KONTROL
Yazı, otomatik kontrol kavramının doğuşunu canlı organizmalardaki denge mekanizmalarıyla ilişkilendirerek incelemekte, insan-makina etkileşimi ve tekniğin tarihsel gelişimini alet, kurulmalı mekanizma ve ısı makinaları gibi teknolojik sınıflar üzerinden ele almaktadır.
-
DİSK ÜZERİNE KAYIT VE SES ÜRETİM TEKNİĞİNİN GELİŞMESİ
Fonografın icadından başlayarak disk üzerine ses kaydı ve ses üretim tekniğinin tarihsel gelişimi, Edison ve Berliner'in çalışmaları, elektro-akustik ilerlemeler ve yanal-düşey kayıt sistemleri karşılaştırmalı olarak anlatılmaktadır.
-
MÜTHİŞ IŞIK HÜZMESİ: LAZER
Yazı, laser teknolojisinin çalışma prensibini, tarihsel gelişimini ve o dönemde askeri, tıbbi, endüstriyel ve iletişim alanlarındaki potansiyel uygulamalarını Amerika'daki deneylerden örneklerle anlatmaktadır.