AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİNDEKİ BİR YÜKSEK MÜHENDİSLİK OKULUNDA ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ ÖĞRENİMİ

Amerika Birleşik Devletlerindeki bir Yüksek

Mühendislik Okulunda Elektrik

Mühendisliği Öğrenimi

(Massa chusetts Teknoloji Enstitüsü bülteninden özetlenmiştir)

Özet :

Özetleyen Hüseyin Pekin

Bu yazıda Amerika Birleşik Devletlerinde modern mühendislik eğitimi yapan Massachusetts Teknoloji Enstitüsünde (M.İ.T.) elektrik mühendislerinin yetiştirilmesi anlatılmaktadır. M.I.T. özel bir öğrenim müessesesidir ve masrafların takriben yarısı talebeden ve diğer yarısı da etüt bursları, bağışlar ve Devletin araştırma yardımlarından sağlanan meblağlarla karşılanır. Bu müessesede talebeye spesifik teknolojik bilgiler yerine temel formasyonu sağlıyacak teorik bilgiler verilmektedir. Takriben on yıl kadar evvel Enstitüde reform yapılmış ve bu tarihten beri de modern öğrenim metodlarıntn uygulanmasına devam olunmuştur. Elektrik mühendisliği Kuvvetli Akım ve Zayıf gibi iki kola ayrılmamakta ve bu husus zararlı bulunmaktadır. Memleketimizde mevcut yüksek dereceli mühendislik öğrenimi yapan müessese lerle mukayese edilince enteresan ve düşündürücü sonuçlara varılmaktadır.

Takriben yuz yıl kadar önce nisbeten mütevazi bir mühendislik kolu olarak doğan Elektrik Mühendisliği ,bugün çok gelişmiş ve çok şümullü hale gelmiştir. Bu teknik dalının eserleri ve hizmetleri dünya nüfusunun büyük kısmının günlük yaşayışını etkilemektedir. Bu alanda devamlı olarak yeni gelişme ve kavramlar tezahür etmekte olduğundan, mesleki öğrenim ve çalışmaların bugünün problemlerini çözebilecek nitelikleri verebilecek seviyede olmaları gerekmektedir. Öğrenciler sadece spesifik bilgiler ve metodlar kazanmayı aramamalı, daha önemlisi mesleklerinin derin anlamını kavrayarak kendilerini istikbal için yetiştirmelidir.

M.Î.T, de elektrik mühendisliği öğrenimi prensip itibariyle insanın iki arzusunun gerçekleştirilmesine dayanır. Bunlardan birincisi, insanla insan, insanla makina ve makina ile makina arasındaki komünikasyonu sağlamaktır. Radar, telli ve telsiz telefon, ölçme tekniği, elektronik, hesap ve kontrol teknikleri komünikasyonun sağlandığı alanlardır. İkincisi de, insanın adale gücü yerine makine gücünü ikame etmektir. Dev motorlar, makineler sanayiin çarklarını kontrol eden enerji sistemleri bize aynı zamanda ısı ve ışık ta verımektedirler. İnsanın adale gücü yerine ikame olunan enerji işlem, transmisyon ve kontrol enerjisidir.

M.Î.T. de öğrenim ortamının hayati unsuru, akademik programın uygulanmasında, araştırmaya büyük önem verilmesidir. Araştırma faaliyetlerinin tekemmülü için bir çok alanlar-

da gemş imkanlara sahip lâbratuarlardan faydalanılır.

MÜHENDİSLİK ÖĞRENİMİ (Undergraduaie Curricula):

Fakülte iki mühendislik derecesi programı takıp etmektedir. Birincisi Elektrik Mühendisliği (Electrical Engineerıng), ikincisi de Elektik Bilimi ve Mühendisliği (Electrical Science and Engineering) dir. Bu program normal olarak dört yılda tamamlanır ve Bachelor of Science (B.S.) derecesini verir. Her iki kursun da müşterek gayeleri talebeyi mükemmel bir kariyere sahip kılmaktır. Bu maksatla M.t.T. de temel mühendislik derslerine büyük önem verilir. Matematik, fizik ve kimya gibi bilimlerde talebeye derin bir temel kültür verilir. Aynı şekilde mekanik, elektroteknik ve magnetizma, termodinamik okutulur. Elektrik mühendisliğinin prensipleri ve tatbikatı bu bilimler üzerine oturtulur.

Son üç yılın mesleki programlarının esas bölümleri, devre teorisi, elektronik cihazla!1, devreler ve sinyaller ,alan teorisi, enerji üretimi ve malzeme bügisi olmak üzere 8 derstir ve bu dersler fakültedeki bütün talebeler için alınması mecburi derslerdir. Derste, evvela, temel analiz prensip ve metotları üzerinde durulur, sonra bunların çok geniş bir alanı kapsayan elektrik olay ve cihazlarına uygulaması yapılır. Böylece talebe bu prensip ve tatbikatlarınelektrik ilminin nüvesini teşkil ettiğini kavramış olur Dördüncü yıldaki tez araştırmalarıyla talebe, kendi sahasındaki tekniklerin

anlamını çok iyi kavramış olur. M.l.T de elektrik mühendisliği Kuvvetli Akım ve Zayıf Akım olarak ikiye ayrılmamıştır. Fakülte bu ayrımın zararlı olduğu kanaatindedir.

Lâbratuar çalışmaları sekiz dersten herbiri ile koordine olarak yürütülür. Bu çalışmalarla talebe, mühendislik muhakemesine ihtiyacı, takım halinde çalışmayı ve dikkatli plânlamayı öğrenir, müşahede kabiliyetini pekleştirir, müstakil ve yaratıcı düşünce mahsulü kararların verilmesinde kendi şahsiyetine güveni artar ve sorumluluk duygusu kazanır. Ayni zamanda talebelerin ferdi çalışmaları teşvik olunur ve küçük sınıflarda benzer alakalı talebeler arasında sıhhatli münazaralar tertip olunur. Bu çalışmalar öğretim üyelerinin nezaretinde yürütülür.

Elektrik Mühendisliği Kursu :

Bu dört yıllık program talebenin tahsilini devam ettirmemek veya M.S. derecesi almak maksadıyla devam ettirmek durumuna göre tayin olunur. Seçime bağlı sosyal ilimler derslerine ilâveten, diğer seçime bağlı teknik dersler de alınır ve bunların miktarı önemli bir yekûn tutar. Elektrik mühendisliğinde B.S. derecesi alan bir öğrenci başka alanlarda M.S. derecesi almak gayesiyle öğrenimine devam edebilir, veya sanayi alamna girebilir. B.S. programının hazırlanmasında bu hususlar göz önünde tutulur. Fakülte dersleri arasında atom fiziği, moleküler mühendislik, elektromekanik enerji dönüşümü, ve ileri yüksek matematik önemli bir yer tutar.

Elektrik İlmi ve Mühendisliği Kursu:

Sadece, graduate study, yapacak olan talebeler bu kursa alınırlar. Bu kursun elektrik mühendisliği kursundan farkı çok geniş yüksek matematik, probabilite ve fizik okutulması ve elektriğin ilmi yönüne daha fazla yer vermesidir. Bu kursu seçen talebelerin notları çok yüksek olacak ve büyük kısmı doktora yapacaktır. Mezun olmazdan önce en az bir yaz ve tercihen de iki yaz tesislerde staj yapmaları gerekir.

ELEKTRİK YÜKSEK MÜHENDİSLİĞİ (Graduate Curricula):

Yüksek elektrik mühendisliği (M.S.) in gayesi çözülmemiş meselelere yaklaşma kapasitesini kazandırmaktır. Bu tahsil matematik, fizik ve araştırma faaliyetleri ile birlikte yürür.

M.t.T. de üç nev'i ileri dereceli program uygulanır. M.S. (Master of Science) derecesi veren program bir yıllıktır. Bu süre içersinde talebenin mühendislik ve mühendislik ilmi yönünden müktesebatı kuvvetlendirilir ve talebe elektrik mühendisliğinin sınırlı bir alanına tek-

sif olunur. İkincisi Elektrik mühendisliği veya Malzeme mühendisliği .programı olup mühendislik pratiğine hazırlanan talebeler içindir. Bu program iki yıl surelidir. Üçüncüsü doktora programıdır ve üç yıl sürelidir. Doktora çalışmalarının bir yılı entansif araştırmalara tahsis olunmuştur ve talebeyi öğretmenlik veya araştırma kariyerine hazırlar. Bu bir, iki ve üç yıllık süreler B.S. derecesini haiz mühendisler için asgari sürelerdir. Bu programların takibi için sabit bir müfredat programı yoktur. Her talebenin kendi özel alâkası istikametinde ayrı bir program yapılır. Talebeler ileri yüksek matematik ve ileri fizik -derslerini de programlarına ithal ederler.

Bu çalışmalar elektrik mühendisliğinin hayati alanlarına teksif olunur ve yeterli bir lâbratuar proğramlarıyle koordine edilen aktif bir araştırma programı ile desteklenir. Elektrik mühendisliğinde ileri derecede tahsil edilecek konular şunlardır:

— İleri şebeke analiz ve sentezi — Mikrodalga devreleri — Elektronik devreler —• Açma - Kapama devreleri — Mühendislik elektroniği — Sinyal devreleri — Cihazlar — Transiyen analiz — Tatbiki alan teorisi — Antenler — Tranzistorlar ve diğer katı kontrol cihazları — Enformasyon teorisi — Ses teorisi — Komünikasyon teorisi ve sistemleri — Analog ve dijital hesap makineleri —• Fidbak ve proses kontrol sistemleri — Enerji konversiyonu ve sistem ve cihazları — Duyma, konuşma ve lisan — Akustik — Elektro-Nöro fizyoloji — Lineer olmıyan sistemler — Moleküler mühendislik

Bunlara ilaveten matematik, fizik, iş ve sanayi idareciliği, ekonomi ve sosyal ilimler alanlarında da çalışma imkânları sağlanmıştır. Hattâ herhangi bir mühendislik dalında B.S. derecesi alan bir talebe M.l.T. de iki yıl tahsil yaparak,. Mühendislik, ekonomi ve politik ilimler,, diploması alabilmektedir B.öylece hem teknik ve hemde ekonomik ve sosyal bilgilerle teçhiz olunmuş yüksek nitelikli endüstri ve iş hayatı yöneticileri yetişmiş olmaktadır. Amerikan ekonomisi ilerde tamamiyle bu tip yöne ticiler tarafından sevkolunacaktır. Personel kanunu münasebetiyle buna benzer bir kavram

bizde de büyük akisler doğurmuştur. El yardamıyla da olsa ihtiyacı görenler çoktur ve fakat yönetici elemanların her şeyden önce mühendis olmaları gerektiği hakikatma inebilenlerin sayısı azdır. Yurt kalkınması bakımından hayati bir önemi olan bu konuya eğilmeleri alâkalılar için kaçınılmaz bir memleket vazifesidir.

M.Î.T. de araştırma faaliyetlerine büyük önem verilmektedir demiştik. Birçok araştırma projesi emniyet v.s., mülahazalarla tahdit edilmiş değildir. Aşağıda bazı araştırma projeleri zikrolunmuştur : Servomekanizma ve Kontrol:

Kontrol, dijital ve analog komputerter, elektronik ve elektrik devreleri, elektromekanik, hidrolik ve birçok dinamik sistem ve proseslerde kullanılan makine elemanları alanlarındaki çalışmalar; Elektronik Araştırma Lâboratuvan:

Makrodalga elektroniği, şebeke teorisi, yüksek enerjili radyasyon istihsali, elektronik hesap, mikrodalga gaz deşarjı, bilgi verme, dil, tercüme .komünikasyon, istatistik teorisi, tranzistor devreleri ve tatbikatları, ve komünikasyon biyofiziği;

Enerji Konversiyonu ve Kontrol: Elektrik ve diğer enerji türleri arasındaki dönüşüm, elektromanyetik enerji, ve yan iletkenler, MHD— Generatörleri, elektrik konversiyon cihazlarında ısı transferi, uzay araçları

için enerji üretimi ve regülasyon, lineer olmıyan devamlı ve pûlsed-data sistemlerinin analizi, manyetik ve yan iletken kontrol cihazları; Elektronik Hesap Makineleri aksamı ve Sistemleri :

Tranzistorlar ,ferrit ve diğer yeni maddeler, Cryotron, lineer sistem analizi, probabüite teorisi, lineer programlama, ve Monte Carlo metodları. Bu program M.İ.T. hesap merkezi tarafından yürütülmektedir. Programın gayesi modern hesap makinelerinin araştırma faaliyetlerinde kullanılmalarını teşvik etmek ve öğretmektir. yüksek Gerilim Araştırmaları

Yüksek enerjili partiküller ve radyasyon istihsal tekniği ve ilim, tıp, sanayi alanlarındaki uygulaması;

M.l.T.DE DOKTORA YAPILMASI: M.t.T. de sadece yaratıcı çalışma yapabilecekler doktora yaparlar. Doktora tezleri mutlaka elektrik mühendisliği veya ilgili bir sahaya yeni bir şey katacak nitelikte olacaktır. Notları iyi olan talebeler hem M.S. ve hemde doktora çalışmaları yapabilirler, tik birinci yılın sonunda temel bilgilerden yazılı ve şifahi imtihan yapılır. İmtihanda kazananlar ileri çalışmalara devam ederler. Doktora talebelerinin ingilizceye ilâveten teknik literatürü takip edecek kadar iki yabancı dil daha bilmeleri istenir. Yardımcı konu olarak genellikle matematik seçilir.

İLAN

4 Ocak 1968 tarihinde ilân edilecek Kota çalışmaları ile ilgili olan üyelerimizin gerek Ticaret Bakanlığında Odamızı temsil etmek ve gerekirse komisyonlarda çalışmak üzere Odamıza müracaatlarını rica ederiz.