SUN'İ PEYKLER VASITASI İLE TELEKOMİNİKASYON

KONFERANSLAR

Sun'i Peykler Vasıtası ile Telekomünikasyon

PEYKLERLE TELEKOMÜNİKASYONUN HALt PORTESİ

Milletlerarası Telekomünikasyon İrtibatları günümüzde çoğunlukla klâsik metodlarla yapıl maktadır. Peyklerle Telekomünikasyonun bu sa hada, Herki senelerde, klâsik telekomünikasyo nun yerini alabilmesi için ilk şart, mevcut ikti sadî dengeyi bozmamasıdır. Ancak bu takdirde kalite, kapasite, sür'at, emniyet, tesir sahası faktörleri gözönünde tutularak bu yeni teknik imkâna doğru dönüş olabilir.

Bu bakımdan aşağıda, ICSC tarafından neş redilen dokümanlara istinaden ekonomik cephe belirtilmeye çalışılmıştır.

I — Peyk fırlatana: (1) Aşağıda belirtilen fiatlar sabit yörüngeli peyk sistemine aittir. (Milyon Dolar olarak)

1 — tik fırlatma :

a) Fırlatma ve sabit yörüngeye

yerleştirme masrafı

3,5

b) Peyk ve apoge motoru imalâtı 2,5

c) Yörünge üzerindeki yedek

peykler

d) Peykler konusunda araştırma

ve geliştirme masrafı

2 — Seneye düşen masraf :

a) Senelik masraf (Peykin ömrü

5 sene olarak kabul edilmiş ve

I

senede sermaye üzerinden % 14

lük bir randıman alınacağı farz

edilmiştir.)

3,7'

b) Peyk başına düşen kontrol sis

temi masrafı

'

c) Senelik kontrol masrafı (Kont

rol sisteminin ömrü 10 sene ola

rak düşünülmüş ve senede ser

maye üzerinden % 14, bakım

ve işletme fonu üzerinden de

% 10 randıman alınacağı tasav

vur edilmiştir.)

0,28

d) Senelik toplam diğer masraflar.

{% 10 tedbir payı dahil edil

miştir.)

KONFERANSÇI Nurgun AKYÜZALP Telekomünikasyon Y. Müh PTT

II — Yer İstasyonları Kuruluş masrafları :

Yer İstasyonunun maliyeti, istasyonun im kânları ve teçhizatının özelliklerine bağlıdır. Bu hususlar tesblt edilmeden maliyet hakkında katı bir bilgi edinmek mümkün değildir.

Telefon, telgraf faksimile ve data transmis yonu ile renkli ve renksiz televizyon programı nakli yapılacak bir yer istasyonunun teçhizatın çok genel olarak gözden geçirilmesi şu hususla rı ortaya koyar.

İstasyonun entegre bir alıcı verici sistemi, 30 metre civarında çaplı anteni ve reflektörü mev cuttuı. Anten kaidesinin, antenin peyke büyük bir hassasiyetle yöneltilebileceği şekilde yapıl ması gerekir Binanın ilerde lüzum görülecek ilâve teçhizatı da kapsıyabileceği şekilde yapıl ması faydalı olur.

Alınan sinyalin alıcı teçhizatına gönderilebjl mesi için lüzumlu seviyeye çıkarılması bakunın .dan giıişte 500 MHz bant .genişliği ve 40 dB ka zancı olan bir preamplifikatore ihtiyaç vardır.

Bu sinyal teçhizat blnasmda 9 standart mik rodalga alıcısının girişine tatbik edilir. Alıcılar telefon ile, televizyon video ve ses kanallarına göre tasnif edilmişlerdir; ve ayrıca 4 GHz*lik sinyali FM demodülatörlerine tatbik etmeden 70 MHz. frekansına düşürürler.

Göndermede ise sinyal 500 MHz. bant genis. likli yürüyen dalgalı tüplere ve güç amplifika törlerine tatbik edilerek dıpleksörler vasıtasiyle anten besleme konilerine gönderilir.

Anten yan ve yükseklik açılan bakımından servomotörler vasıtasiyle" hareket ettirilir. Bun lara ilâveten, istasyonda kontrol, kumanda ve bağlantı sistemleri, terminal ve bağlantı teçhi zatı mevcuttur.

Söz konusu teçhizat» havi bir istasyonun ku ruluş masraflarının geniş ve dar olarak tahmi nî aşağıdaki cetvelde görülmektedir. Genel top lama, sistem teıtibi, teçhizat temini, montaj, ye dek malzeme, muayene ve kontrol ile lüzumlu teknik doküman tutarları da dahildir.

(1) Bu değerler ICSC nin 6 11966 tarihli ICSC/T raporundan alınmıştır

EleJrtr'tk Mühendisliği 147 i

(Bin Dolar olarak) (1)

A — Yer Ve Bina

1 — Yer ve yerle İlgili formaliteler 250

2 — Yer tetkiki 3 rr Plân Proje ve hesaplar

80 30 225 122

4 — Yerin kullanılabilir hale o getirilmesi

5 — Binalar

500 350 650 425

Yer ve bina toplamı 1.676 927

B — Anten Sistemi

1 — Reflektör, mesnet ve besleme 400 350

2 — Kaide (Kuruluş ve teçhizatı) 800 700

3 — Takip ve kumanda teçhizatı 400 350

4 — Sistemin çalışır duruma

getirilmesi, testler

400 300

Anten toplamı 2.000 1.700

C — Elektronik teçhizat

1 — Preamplifikatör

200 175

2 — Verici

250 200

3 — Mültipleks ve demültlpleks

teçhizatı

300 250

4 — Alıcı, modülâtör, demodülâtör,

irtibatları

600 500

Elektronik teçhizat toplamı 1.350 1.125

D — Test Teçhizatı 1 — Peyke tevcih 2 — Test teçhizatı

^

Test teçhizatı toplamı

150 112 400' 300

650 412

E — Diğer ihtiyaçlar; "1' — Yedek malzeme 2 — Teknik eğitim 3 — Doküman temini 4 — ilk program çalışmaları

Geniş Dar 360 260 150 112 100 75 300 200

"" ' Diğer İhtiyaçlar toplamı 910 647

GENEL, TOPLAM 6.485 4.811

Not:

Yer İstasyonunun hakiki kuruluş masra fının, geniş tahminde bulunan 6.485.000 Dolan aşmama ihtimali •% 90, dar tah minde bulunan 4.811.000 Dolara aşmama ihtimali ise % 60 dır.

IH — Peyk Kiralama Ücreti : (2)

Bu' ücret yer istasyonlarınca telekomünikas yon peyklerinin kullanılması tein ödenen ücret tir.

I — Telefon Hatları :

a) Götürü kira ücretleri :

(Saat 5:00 ilâ 21.00 arası, yani günde 16 saat haftada 7 gün ve 30 gün süre ile) 4.200 Dolar. .

b) Geçici Kira Ücreti:

— tik İki gün

günde 420 dolar

— Sonraki sekiz gün ... günde 210 Dolar

— îlâve gün ücreti

günde 168 Dolar

2 — Televizyon Kanalları:

(Renksiz televizyon ve tek yönlü İrtibat İçin)

a) Yüksüz saatler:

(Cumartesi Pazar 5.00 21.00, sair gün

ler 5.00 7.00 ve 16.00 21.00 arasında)

— Ûk 10 dakika

1.800 Dolar

32 Dolar

b) Yüklü saatler: (Sair günler 7.00 — tik 10 dakika

16.00 arası) 3.000 Dolar 48 Dolar

1966 yılı başında bu kadar yüksek olan dev re kira ücretleri sonradan ucuzlatılmıştır. Bu üc retlerin önümüzdeki senelerde çok daha azala cağı anlaşılmaktadır.

CONSATca yapılan tahminlere göre ilerki senelerdeki yıllık devre kira ücretleri aşağıdaki gibi olacaktır.

1969 da 1970 '» 1971 » 1972 > 1973 » 1974 » 1976 > 1976 »

15.000 Dolar 12.000 > 10.000 »

9.000 > 8.000 > 7.000 > 6.000 > 5.000 »

PEYLKERLE TELEKOMÜNİKASYONDA MİLLÎ VE MİLLETLERARASI TUTÜMLAB

1 — Amerika Birleşik Devletleri :

Amerika Birleşik Devletlerinde Peyklerle Te lekomünikasyon fikri 1955 yılında ortaya atıl mış ölüp, A. B. Devleüeri Kongresince konu, bu tarihten itibaren incelenmeye başlanmıgtur.

31.12.1960 da Başkan Elsenhover, Peyk mu haberatının hususî bir teşkilâtça işletilmesine A. B. Devletleri Hükümetinin muvafakatini bil dirmiş, bunun üzerine iae FCC'oe (3) ATT ve ITT firmalarına peyklerle Telekomünikasyon konusunda araştırma yapma müsaadesi veril miştir.

(1) Bu defterler COMSAT'ın 15.2 1068 tarihli rapo rundan alınmıştır.

(2) ICSC tarafından yayınlanan raporda bu değer lerin 31.121965 tarihinden İtibaren geçerli ola cağı belirtilmektedir.

(3) FCC (Federal Communications Commlsston), 1927 de kurulan «Federal Badio Commlsaiontın yerine 1934 tarihinde hazırlanan cClsununlca tlons Act»a İstinaden kurulmuş olup, Amerika Birlegik Devletlerinde Haberleşmeyi yöneten en kuruluştur.

A. B. Devletlerinde, bu çalışmalar yapılırken, diğer memleketler, bilhassa İngiltere ve Franso 19'59 yılından itibaren NÂSA Teşkilâtı yetkili : teriyle temasa geçerek Peyklerle Telekomünikas yon sahasının gayet geniş olması sebebiyle ça lışmaların sadece A. B. Devletlerince yürütülme mesini ve Avrupa memleketlerine de yapılacak projelere iştirak hakkının tanınmasını talep et mişlerdir.

1960 yılı Ağustos'unda Amerika'dan gönderi len sinyallerin ECHO peyki üzerinde yansıması nı müteakip Avrupa sahillerinden alınabilmesi neticesinde Amerikan NASA Teşkilâtı ile İngi liz ve Fransız Posta v« Telekomünikasyon Teş kilâtlan daha yakın temasa geçmişler ve 4.4.961 de NASA yetkilileri ingiltere ve Fransa'da Peyk lerle ^.Telekominikasyon yer istasyonlarının ku rulmasına kaçar verildiğini bildirmişlerdir.

Başkan Kennedy, 24.7.1961 de bütün dünya memleketlerini Peyklerle Telekomünikasyon ko 'nusunda teçhizatlanmaya davet etmiş ve A. B. Devletlerinin bu konuda milletlerarası anlaşma lar yapmaya hazır olduğunu, peykleri fırlatma işini NASA' Teşkilâtı vasıtasiyle deruhte edece cegini, gelişmekte olan memkeletlere bu konuda da teknik yardım yapılacağını bildirmiştir.

Sözlerine, gayenin biran önce Evrensel bir Peyk Telekomünikasyonu sisteminin kurulması olduğunu ilâve ederek, Başkan Kennedy, Birleş miş Milletler Teşkilâtının ve TTU'nun (1), bu sahada ne Tol oynayacaklarını, A. B. Devletleri nin diğer memleketlerle müştereken tayin etmek üzere müzakerelere hazır olduğunu bildirmiş ve 25.9.1961 de Birleşmiş Milletler Teşkilâtını, yer yüzünü kaplıyacak bir Peyk Muhaberatı siste minden haberdar ederek, bütün milletleri işbir liğine davet etmiştir.

A. B. D. ,de 31.8.1962 de «Communication Satellite Açt» hazırlanarak kabul edilmiştir. Bu kanuna ,göre A. B. Devletlerini, kurulacak mil letlerarası teşkilâtta bir hususi şirketin temsil etmesi uygun görülüyor, ancak, A. B. Devletle ri hükümetinin, söz konusu şirketi şu yollarla kontrol edeceği belirtiliyordu.

' • 1'—" A. B. Devletleri Başkanı idare, kontrol • ' Ve tertip eder, Şirketin yabancı Hükümet veya

Milletlerarası teşkilâtlarla olan • ilgisini kontrol eder.

•o 2 .— N. A. .S. A., araştırmada işbirliği yapar ve ücreti karşılığında peyk fırlatmada gereken roketleri hazırlar ve peykleri yörüngelerine ye leştirir.

3 — FCC, «Rekabet», «Eşitlik» ve «Tefrik

Yapılmaması» konularını kontrol eder. Yer is tasyonlarının 'kurulmasına müsaade eder.

4 — «State Department» milletlerarası mü zakerelerden haberdâr edilir ve Şirkete bu mü zakereler hakkında tavsiyelerde bulunur.

Bu kanunda söz konusu şirket, CONSAT (2 / ismi altında, «Comsat Act»a istinaden kurulmuş olup A. B. Devletleri içinde, Peyklerle Teleko münikasyona yetkili kılınmıştır.

«Comsat Act»ta, COMSATın görevleri, «bir peykler vasıtasiyle Telekomünikasyon ticarî sis temini plânlamak, inisiyatife sahip olmak, inşa etmek, mülkiyetine sahip olmak, yalnızca veya diğer Hükümetlerin iştiraki ile idare etmek ve işletmek» olarak ifade edilmektedir.

2 — Rusya':

Rusya, Telekomünikasyon Peykleri fırlatan ikinci memleket olup bu peykler MOLNÎYA I, II ve nrtür.

Rusya daha ziyade peykler vasıtasiyle Tele komünikasyonu kendi ihtiyacını karşılama cihe tinden yürütmekte olup, söz konusu peykler va sıtasiyle Moskova ile Vladivostok arasında irti bat kurmuştur.

Buna rağmen, yine bu peykler Moskova ile Paris arasında Renkli Televizyon irtibatını dahi gerçekleştirmişlerdir.

MOLNİYA Peykleri bilhassa yörüngelerinin hususiyeti, hacımları ve verici güçleri bakımın ran Amerikan peyklerine nazaran değişiktirler.

8.6.1962 de A. B. Devletlerini temsllen NASA, Rusya'yı temsilen de «Rusya îlim Akademİ3'» arasında imzalanan bir anlaşma gereğince, bu' iki memleket atmosfer üstü uzayın sulh gayeleri ile kullanılması yönünde1 işbirliği yapmaktadır lar.

1966 yılında yapılan COSPAR (3) Kongre sinde Rusya'da ticari gaye için bir peyk teleko münikasyonu sistemi hazırlanmakta olduğu be lirtilmiştir.

30.6 1966 da Rusya ile Fransa arasında uzay araştırmalarında işbirliği anlaşması imzalanmış olup, bilhassa peyklerle telekomünikasyon konu sunda müştereken çalışmalar yapılmaktadır.

3 — Bata Aviupa Devletleri :

Batı Avrupa Devletlerinden hiçbiri Slnkron Telekomünikasyon Peyki fırlatacak rokete sahip değildir. Bu bakımdan, müstakil bir Avrupa si yasetinin gerçekleştirilmesi prensibine dayana rak ELDO (4) ve ESRO (5) teşkilâtları kurul muştur.

(1) DCU (International Telecommunioation UnJon). (2) CONSAT Communication Satellite Corporation). (3) COSPAR • (Committee for Spaoe Research). (4) ELDO : (Avrupa Uzay Araç'ları inşa etme ve

^ fırlatma teşkilatı), (5) ESRO : (Avrupa Uzay Araştırana Teşkilatı).

Elektrik Mühendisliği 147 143

ELDO, İngiltere'nin «Blue Streak» roketini Avrupa memleketleri hizmetine vermesi ile 29.3.1962'de kurulmuştur.

Bu teşkilâta üye' memleketlerin iştirak yüz deleri şöyledir:

/—•İngiltere"

'" "•— Fransa •— Almanya

• • — İtalya — Belçika — Hollanda

% 3^7

% 23,93

:

% 21,01

% 9,78

% 2,85

% 2,64

Avusturalya ise "VVoomera roket fırlatma üs sünü hizmete koyarak katılmaktadır.

Hazırlanan ilk projeye göre «EUROPA I» veya «ELDO A» roketi şu şekilde meydana ge lecektir.

1. kat (İngiliz) 2. kat (Fransız) .. 3. kat (Alman)

".... «Blue Streak> «Coralie» «Coralie»

Bu roket vasıtasıyla' fırlatılacak telekomüni kasyon peykini İtalya'nın imal etmesi, Belçika' nın ise kumanda ve kontrol İstasyonlarını inşa etmesi tasarlanmıştır. ,

Projenin önceden 200 milyon Dolara çıkaca ğa düşünülmüş ve yukarda belirtilen oranda üye devletler katkıda bulunmayı taahhüt etmişler dir. Sonradan maliyetin daha yükseğe çıkacağı anlaşılarak İngiltere Teşkilâttan ayrılmaya ka rar vermiş, onu İtalya takip etmiştir.

Fransa ve Almanya'nın projenin tahakku kundaki azmi üzerine İngiltere teşkilâta tek rar, fakat hissesini azaltarak katılmıştır.

Peykin Fransız «Guyan» üssünden fırlatılma sı karat laştırılmış olup, bu üssün yeniden tan zimi için Fransız Hükümeti bütçesinden 116 milyon Dolar ayırmıştır.

ESRO, 14.6.1962'de Almanya, Avusturya, Belçika, Danimarka, Fransa, Hollanda, İspanya, İsveç, İsviçre, İtalya'nın iştiraki ile kurulmuş olup, gayesi muhtelif Uzay Araştırmaları konu sunda işblrllğidur.

Bunun dışında Avrupa bünyesinde:

— CEPT (Confârence EuropĞenne des Postes et T616communications, Türkiye Üye)

— CETS (ConfiŞrence Europ^enne des TĞIĞ communications par satellites)

— Batı Avrupa Teşkilâtı, — Avrupa Konseyi, (Türkiye Üye) — Commonwealth memleketleri Peyklerle

Telekomünikasyon Komitesi, •— İskandinav memleketleri Peyklerle Tele komünikasyon komitesi, gibi hükümetler arası teşkilâtlar olduğu gibi,

— COSPAR, — Milletlerarası Peyk Telekomünikasyon Ko misyonu, — Avrupa Radyo Yayın Birliği (Türkiye

Üye), — EUROSPACE, gibi hususî teşekküllerde, Peyklerle Telekomüni kasyonu gerçekleştirmeye çalışmaktadırlar.

4 — Milletlerarası İşbirliği:

Yukarıda izah edildiği gibi, 1959'dan itiba ren Avrupa memleketleri Peyklerle Telekomüni kasyon konusunda A. B. Devletlerinde yapılan gayet mühim çalışmalara sadece seyirci kalma mak üzere teşebbüse geçerek A. B. Devletleri ilgili teşkilatlarıyla anlaşmaya varmışlardır. On ları bütün dünya memleketleri takip etmiştir.

Bu gaye ile müzakereler 1964 Temmuz'unda 200 ilâ 300 milyon Dolar sermayeli ve muhtelif milletlerin iştirakiyle meydana gelen INTELSAT (1) geçici görevli teşkilâtının kurulmasını sağ lamıştır. (2)

INTELSATın sermayesine, üye memleketler kıt'alar arası telefon trafikleri yüzdeleri oranıyla iştirak etmelidirler. Buna göre A. B. Devletlerini temsil eden COMSAT Teşkilâtı INTELSATa % 55 oranında katılmakta olup, dolayısıyla ço ğunluğa sahiptir. Avrupa memleketlerinin top lam oranı % 27,5'u bulmaktadır.

Türkiye bu teşkilâta 6.5.1968'de % 5 oranı ile katılmıştır.

INTELSAT Teşkilâtı ICSC (3) komitesi ta rafından yönetilmekte olup, en aşağı % 1,5 his seye sahip memleket veya memleketler grubuna ait birer temsilciden teşekkül etmektedir.

% 1,5 hisseye sahip olmayan memleketler, diğer memleketlerle birleşerek % 1,5'u doldur duklarında komite bünyesinde bir temsilciye sa hip olabilirler. Bu temsilci, temsil ettiği muhte lif memleketler için ayrı ayrı oy kullanabilir. Veya bu durumdaki memleketler Komiteye üye bir memleket temsilcisine, memleketlerini tem sil etme yetkisi, verebilirler.

Halen Komitenin 18 üyesi mevcuttur:

önemli kararlar, en aşağı % 12,5 toplam his seye sahip üyelerce tasvip edildiği takdirde alı nabilirler. COMSATın Veto hakkı vardır.

Goçici görevli INTELSATın görev süresi, 1970 başında sona ereceğinden 1969 ibaşından (1) INTELSAT (International Telecommunica tıons Satellite Conssortium)

(2) Bu teşkilâta halen üye olan 63 memleketi gösterir ıleste EK'de sunulmuştur (3) ICSC : (Interim Communications Satellite Cimmittee)

SS

itibaren üye memleketler, yeni statü incelemelere bağlıyacaklardır.

Bir kısım memleketler, A. B. Devletlerinin, yani COMSATın % 55 hakkına, dolayısiyle mut lak çoğunluğa sahip olmasına, Veto hakkına iti raz etmekte ve yeni statüde bunun değiştirilme sini ümit etmektedirler.

INTELSAT Teşkilâtı, daha önce de işaret edildiği gibi, ticari gaye ile Peyklerle milletler arası Telekomünikasyonu gerçekleştirmek için kurulmuş ıbir teşkilâttır. Son senelerde elde edi len teknik başarılar sonunda gayet çok sayıda memleket, peyklerle telekomünikasyona iştirak etmek için teşebbüse geçmiş ve topraklarında Yer İstasyonlarının kurulması için taleplerde bulunmuşlardır.

PEYKLERLE TELEKOMÜNİKASYONUN BOLÜ VE POBTESt

Peyklerle Telekomünikasyon sahasında son birkaç senede elde edilen tecrübe göstermekte dir ki, bu metodla gayet çok sayıdaki enformas yonun yeryüzünün herhangi bir noktasına ucuz, emin ve kaliteli bir şekilde götürülmesi müm kün olmaktadır.

, Bu yolla klasik telekomünikasyon Bahaları işletilerek telefon, telgraf, radyo ve televizyon irtibatları sağlanabilmektedir. Milletlerarası te lefon İrtibatına günden güne artan ihtiyaç karşı sında peyklerin en fazla bu yönde kullanılması na doğru geniş bir temayül vardır. Ayrıca Ame rika ile Avrupa arasında televizyon İrtibatı, TELSTAR peyki vasıtasiyle 11.7.1962'de tahak kuk etmiş ve böylece «Mondovisyon» kurulabil miştir.

Bunlardan daha mUhUmU Uzay Televizyonu nun kurulması İle gelişmekte olan memleketle rin eğitim ve kültür yönünden kendi başlarına halletmekte güçlük çektikleri meseleler hallol maya başlıyacaktır. Bu gaye ile bilhassa UNES CO'nun öncülüğü ile eğitim ve öğretim vazife lerini deruhte edecek peyklerin fırlatılması ön görülmektedir.

Peykler vasıtasiyle irtibat, basın ve beynel minel haber ajanslarını da yalandan ilgilendir mektedir. Bu sayede ajans merkezleri ile büro ları arasındaki irtibat daha kolay ve emin ola caktır. A. B. Devletleri UPI ajansı şimdiden, yalnız bu gaye İçin bir telekomünikasyon pey kinin atılmasını teklif etmiştir. Böylece gaze telerin birçok memleketteki haberleri günü gü nüne İhtiva ederek bir tek merkezden basılmala rı mümkün olacaktır.

Peykler telefoto ve teleks irtibatlarını da sağlamaktadırlar.

25.10.1962'de İlk defa TELSTAR vasıtasiyle New York'tan gönderilen bir sinyal Fransa'da Nice şehrinde bulunan bir cihazın' hareketini sağlıyarak peykler vasıtasiyle uzaktan kuman daya İmkân vermiştir.

Peykler vasıtasıyla dakikada milyonlarca ke lime ve rakamın bir noktadan diğer bir noktaya gönderilmesi imkanı ortaya çıkmıştır. Halen, ve endüstri gayelerile A. B. Devletleri ile Avrupa arasında, dakikada 3300 kelime sür1 atında yapı lan tranmisyonu cevap veren elektronik hesap makinaları kullanılmaktadır.

Bu imkânların gemi ve uçakların emniyeti için kullanılması yönünde gayet mühim çalışma lar yapılmaktadır. Nazarî dahi olsa, Yeryüzün deki toütün uçak ve gemilerin bir tek yerdenüdare edilmeleri, kendilerine bir tek. yerden yön veril mesi sahalarında şimdiden araştırmalar mevcut tur.

Milletlerarası önemli konferanslarda, konuş macıların konferans yerine gitmeksizin, bulun dukları yerden konuşmalarım yapmaları yakın gelecekte mümkün olacaktır.

Tek bir merkezde bütün dünya' arşivlerinin toplanması dahi söz konusudur.

Şüphe yokkl, peyklerle telekomünikasyon, bütün sahalarda en çeşitli hizmetleri sağüyabi lecek imkâna sahiptir. Gerek hava, gerek deniz seyrüseferinde, gerekse diğer branşlarda lüzum lu meteoroloji i datalannın bir anda bir nokta dan diğerine ulaşabilmesi de yine peyklerle te lekomünikasyon sayesinde tahakkuk etmiştir.

Bütün bunlar, peyk tekniğinin inkişafı ve Telekomünikasyona tatbiki ile elde edilen neti celerdir. Fakat bu gelişmenin menfi cephesi de vardır. Bu geniş imkânların zararlı gayeler İçin kullanılması da mümkündü. Bu yolla propagan da ve reklâm yapılabilir, istenmemesine rağ men bir elektronik cihaz harekete geçirilebilir veya durdurulabilir.

Tabiatiyle peykin askerî gaye, ile de kulla nılmam mümkündür. Mesela, SYNOM n .peyki, başlangıçta Afrika'nın Atlas Okyanusu kıyısın da İken, Büyük Okyanus üzerine getirilmiş ve Amerikan Milli Savunmasınca kullanılmıştır. Aynı seklide TELSTAR H, RELAY ve SYNCOM İÜ peykleri Amerika Birleşik Devletleri İle Vi etnam arasında kullanılmaktadır.

Bütün bunlar göstermektedir ki, peyk tekni ği telekomünikasyona manlasız ve başka türlü elde edilmesine imkân olmayan geniş ufuklar açmıştır ve bu İmkânlar yakın 'gelecekte bütün cepheleri İle kullanılacaktırlar.

Elektrik MÜ&eDÎUfiufif 147 148

EK INTELSAT'A ÜYE MEMLEKETLER (KASIM 1968)

1 — Almanya 2 — A. B. Devletleri 3 — Arjantin 4 — Avusturalya 5 — Avusturya 6 — Belçika 7 — B. Arap Cumh. 8 — Bresilya " 9 — Cezayir 10 — Çin 11 — Danimarka 12 — Endonezya 13 — Faa . 14 — Fransa 15 — Filipinler 16 — Güney Afrika 17 — Habeşistan . 18 — Hindistan 19 — Hollanda 20 — İspanya 21 — İsveç .

22 — isviçre 23 — italya 24 — İngiltere 25 — İran 26 — Irak , 27 — İrlanda 28 — israil 29 — Japonya 30 — ICtuniuin 31 — Kenya 32 — Kore 33 — Kolombiya 34 — Kuveyt 35 — Libya 36 — LJechtensteln . 37 — Lübnan 38 — Halezya 39 — Meksika 40 — Honaka 41 — Nijerya 42 — Norveç •

43 — Pakistan 44 — Panama 45 — Peru 46 — Portekiz 47 — Seylan 48 — Singapur 49 — Sudan 50 — Suriye 51 — Suudi AarabİBtan 51 — Şili 53 — Tanzania 54 — Tayland 55 — Tunus 56 — Türkiye 57 — Uganda 58 — Ürdün 59 — Vatikan 60 — Venezüella 61 — Yemen 62 — Teni Zellanda 63 — Yunanistan

ANKARA BELEDİYE BAŞKANLIĞI YAPI KONTROL MÜDÜRLÜĞÜNDEN

Müdürlüğümüz tesisat şubesinde çalıştırılmak üzere Elektrik Y. Mü hendisine veya Mühendisine ihtiyaç vardır. İsteklilerin müracaatı rica olunur.

Etoktopt MüneadUllJtf 147*. 1^8

Stf