İLLER BANKASI SORUNU

Sayın Üyelerimiz,

tiler Bankası örgütü yurt kalkınmasında önemli ölçüde yatırımları gerçek leştiren milli bir kuruluştur.

Bu kuruluşun 1968 yılı yatıranının % 153 olduğu personel giderlerinin ise % 8, olup diğer Müesseselere nazaran çok az olduğu bizzat Genel Müdürün tamimleri ve gazetelere verdiği ilânlarla kamu oyuna sunulmuştur.

İller Bankasında çalışan Odamız üyeleri, böyle bir sonucun çıkmasının or tak hazzı içinde olmaları gerekirken zevkle ifa ettikleri memleket hizmeti yanında Genel Müdürün garip, tutarsız, tezatlar içindeki gülünç otorite tatbikatına hedef olmakta ve huzursuz bir çalışma atmosferine itilmektedirler. Senelerce emeklerini, göznurlarını ödevleri için harcayan bilgileri, tecrübeleri, gayretleriyle Müesseseye yön veren TEKNİK PERSONEL kadrosu, sözüyle tatbikatı çelişen Genel Müdürün şöhret ve reklam hislerine yardımcı olmak yerine memleket çıkarlarına uygun ya tıran programının tatbikini tercih etmektedirler.

Bu yüzden başta üyelerimiz olmak üzere teknik kadro Genel Müdürün hiçbir müsbet düşünüş ve hesaba dayanmayan keyfi yatırımlarına alet olmak istememek tedirler.

Düşünce ve kanaatlerini birleştirerek Müessesenin rasyonel çalışması bakı mından Genel Müdürü birçok defalar uyarmışlar fakat Anayasanın 20 nci maddesi nin kendilerine verdiği hakkı kulanan üyelerimizin aldıkları cevap ya istifaya zor lanmak yada yıllardanberi aile düzenlerini kurdukları şehirden çok uzaklara tayin edilmek olmuştur I

Bunun yanısıra Anayasanın 118 inci maddesine aykırı olarak onurlan inciti

ci tarzda disiplin uygulamasına geçerek, personelin (daha da artan sızıntılarını di

siplinsizlik istiyorlar diye kamu oyuna aksettirme yolunu seçmesi şayani dikkat

tir. '

İller Bankasındaki haksızlığa direnen ve dayanışmanın en güzel örneğini ve ren TEKNİK PERSONELE Odamız bütün gücüyle destek olmakta devam edecektir.

6235 (7303) sayılı kanunla kurulmuş olan Odamızın yöneticileri olarak yö netmeliğimizin 5. maddesi uyarınca «Mensuplarımızın hak ve selâhiyetlerini kora ma, şeref ve haysiyetleriyle {yüksek meslekî seviyelerini muhafaza» hususunda ge rekli her türlü tedbiri alarak tesirli uygulamalara geçmeden önce gönül diierki da ha üst makamlar konuya eğilsinler, bu Müesseseyi lâyık olduğu çalışma düzenine ve huzura kavuştursunlar.

Saygılarımızla, YÖNETİM KURULU

iller Bankası Sorununda İller Bankası Yöneticisi, Teknik Personeli ve Meslek Odalarının Tutumu a) tiler Bankasını kısaca tanıtalım :

1933 yılında 2301 sayılı kanunla kurulmuş olan Belediyeler Bankasının ye rini 1945 yılmda 4759 sayılı kanunla alan İller Bankası; ortaklan olan Köy, Bele diye ve özel İdarelerin harita, imar plânı, içmesuyu, kanalizasyon, elektrik, mezba ha ve benzer imar tesislerini finanse etmek ve yapmakla görevlidir.

b) Yukarıda kısaca bahsedildiği gibi İller Bankası çok ve çeşitli yatırımları gerçekleştirmesi gereken millî bir kuruluştur.

OLAYLAR:

Yukarıda açıklandığı gibi çok ve çeşitli yatırımların sür'atle yapılması ve projelerin gerçekleştirilmesi önem ve özellik taşıyan bir döneme girerken İller Ban kası Sayın Genel Müdürü Esat Kırathoğlu yönetimi ele alınca İller Bankası mensup ları BANKA'nın yurt kalkınmasındaki yerini ve önemini çok iyi bildiklerinden, bu kuruluşun teknik personeli olarak Bankanın gereken düzen içinde çalışabilmesi ve yurduna daha kaliteli ve çok hizmet sunabilmesi için hazırladıkları raporları çeşitli zamanlarda Sayın Genel Müdürlerine sunarak mesleki görevlerini yapmışlardır.

İller Bankahlar kuruluşların daha rasyonel metodlarla çalışmasını sağlayabil mek için modern şevki idarede personelinin de fikirlerinden faydalanmanın gerek tiğine inanarak Genel Müdürü Ocak 1968 de bir Pazar günü makamlarında ziyaret ederek aşağıdaki muhtırayı vermişlerdir. Genel Müdür bu rapordan çok memnun ol duğunu belirtmiş ve raporu hazırlayanlarla uzun uzun görüşmüştür.

II RAPOR

ÖZET:

1 — Elektrik Sektörü Yatırımları ve Tesislerin Bitirilmesindeki Gecikme Se bebleri :

Son üç yıldan beri Bankamızın elektrik tesislerindeki yatırımlarında % 100 ün üstünde bir gerçekleşme olmasına rağmen, ilişik cetvelde görüleceği gibi işlet meye açılan tesis adedinde büyük bir artış olmamakta ve bu yüzden eldeki iş adedi her yıl büyük bir hızla artmaktadır.

1962 yılında Bankamız 179 elektrik tesisi üzerinde çalışmakta iken, 1968 yi lında bu rakkam 491 e yükselmiş bulunmaktadır.

Ancak 1967 yık yatırım programımıza göre 215 adet elektrik tesisinin 1967 yılında bitirilmesi gerekirken yalnız 93 adedi (Başarı oram % 44) ikmal edilebil miştir.

Bu düşük başarı nisbetinin başlıca sebebleri, projelerin zamanında hazırla namaması, Bankamızca satın alınan malzemenin tesbit ve siparişindeki aksaklıkla üıefctrlk Mühendisliği 147 148

ve gecikmelerle, döviz teminindeki müşkülât, tesislerin ihalesinden sonra ilâve iş ve keşif artışları olması, yüklenicilerin teknik ve mali yetersizlikleri, Bankamız merkez ve bölgeler teşkilâtının yetersizliğidir.

Bu sebeblerin ortadan kaldırılması için aşağıda belirtilen tedbirler »lınmalı dır:

1 — Bankamızın proje yapma gücü arttırılmalıdır.

2 — Ydhk programlara girecek tesislerin isimleri, program yılından asgari Od yıl önce tesbit edilmelidir.

3 — Bankamızın ihtiyaç ve stok seviyelerini tesbit edecek gerekli istatistik] kayıtlan tutacak şekilde bir malzeme teşkilâtını kurması,

4 — İlgili mercilerce ithal malzemesi ile ilgili döviz tahsis ve transferinin bekletilmeden yapılması,

5 — Tesislerin inşaası sırasında, belediyelerden gelen müteaddit ilâve iş ta lepleri, ydhk programlara ait kararnamelerin ilgili maddesine istinaden reddedil melidir.

6 — Evvelce denenmiş ve kifayetsizliği görülmüş yüklenicilere aradan bir kaç yıl geçince yeniden iş verilmemesi, henüz Bankamızca denenmemiş yüklenici lere bir işten fazla belge verilmemesi ve işi aldığı takdirde o işi tamamlamadan ikinci bir işe girmesinin önlenmesi,

7 — Bankamız 1962 yılında 179 elektrik işi ile, 1968 yılında 491 tesisle meş gul olmaktadır. İş adedinde % 170 nisbetindeki artışa mukabil teknik eleman ade dinde artma olmamıştır.

Teknik eleman gücünün artinlması hususunda acil tedbirler alınmalıdır.

n — Bankamızca Satın Alınan Malzeme ile İlgili Problemler :

Bankamızın Enerji Dairesinde malzeme satan almalarının gerektirdiği çalış maları lâyıla ile yapacak kapasitede bir malzeme grubu ihdas edilemediğinden, lü zumlu malzemenin zamanında yüklenicilere verilememesinden dolayı tesislerin sü rüncemede kalmasına, depomuzda kullanılamayan milyonlarca liralık lüzumsuz mal zemenin yularca kalmasına sebebiyet verilmiştir.

Bu konuda aşağıda belirtilen tedbirler alınmalıdır :

1 — Bankamız, yüklenicilerin temin edemiyeceği ithal malzemesi ile bazı yer li malzemeyi satmahnah, teferruat malzeme ile uğraşmamalıdır.

Bankanın hangi malzemeyi alacağı, teşkfl edilecek bir komisyon vasıtası He tesbit edilmelidir.

2 — Bankada satın alınacak malzeme işleri ile detaylı olarak meşgul olacak .kurulması şarttır.

ılzeme tahsis işlemlerini asgariye indirmek maksadı ile lüzumlu ça 3ak bir komisyon kurulmalıdır.

Devamı sayfa 42'de

Elektrik Mühendislik 147 148

İ ller Bankası Genel Müdürü tarafından Van'a tayin edilen üyemiz Halit TEKELİ'nin Da nıştay'dan aldığı yürütmeyi durdurma kararını aynen yayınlıyoruz:

T. O. DANIŞTAY

Onikinci Daire Esas No: 1909/793

Davacı ve Yürütmenin Durdurulmasını isteyen : Halit Tekeli, Kavaklıdere, Atatürk Bulvarı No: 255/82 Ankara

Karşı Taraf : İller Bankası Genel Müdürlüğü. : İller Bankası Genel Müdürlüğü Enerji Dairesi.

Talebin özeti : tiler Bankası Genel Müdürlüğü Enerji Dairesi Reisliğinde ça lışmakta iken Van Bölgesi Müdürlüğü enirine tayini yolunda ittihaz <fiilen 21/2/1969 gün ve 2182 sayılı kararm iptali talebiyle açılan dava sonuna kadar yürütmenin dur durulması isteminden ibarettir.

Raportör Uzdem Akyüz'ün Düşüncesi : Dâvanın durumuna göre, yürütmenin durdurulmasının uygun olacağı düşünülmüştür.

Kanun sözcüsü Muzaffer Aner'in Düşüncesi : Dâvanın durumuna göre, savun ma alınıp bir karar verilinceye ıkadar yürütmenin durdurulin«'nın uygun olacağı dü şünülmektedir.

t

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Onikincsi Dairesince işin gereği düşünüldü:

Meselenin mahiyetine ve davanın tasvir şekline göre (200) liralık t?. ıinat kar şılığında dava sonuna kadar yürütmenin durdurulmasına ve yürütaneuiu durdurul ması harca evvelce alınmış olduğundan yeniden almmasma yer olmadığına 25/3/1969 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Başkan

Üyo

Celâl Göygttn Aydın Tuncay Kâzım Yenice Mazhar Şener Hikmet Müftugil

Elektrik Munendlsllgl 147 148

IV — Bankamızın Bölge Müdürlükleri ile İlgili Problemleri :

Artan iş hacmimizden dolayı, tesislere sürat kazandırmak, tesislerin kalite sini yükseltmek maksadı ile bölge müdürlüklerimizin teşkilâtlarım personel ve va sıta bakımından kuvvetlendirerek tesislerin bir kısmını emaneten yapacak güce getirilmesi uygun olacaktır. Bölge müdürlüklerimize verilecek veçhe, bu konuda teş kil edilecek bir komisyonca incelenmeli, lüzumlu teşkilâtlanma tahakkuk ettirile rek merkezin günlük işleri haftfletiknelidir.

Bölge müdürleri toplantısı, bu yıl kış mevsimine alınarak, toplantt tarihin den evvel bölge müdürlüklerinin, bölgelerin problemleri, merkez teşkilâtı ile olan münasebetlerdeki pürüz ve sürtünmeler ile Bankamızın daha verimli çalışabilmesi için ahnması gerekli tedbirler hakkındaki ön mütalâaları alınarak toplantalarm ha zırlıklı yapılması faydalı olacaktır.

V — Bankamızın Yatırım Programına Dahil Olup Belediyelerce Yaptırılan Elek

trik Tesisleri : Bu belediyelerden bir kısmı yüklenicilerle ağır hükümleri ihtiva eden sözleş meler yaparak, Devlet tarafından yapılan hibe ve fon tahsisleri ile ikraz yolu ile temin edilen meblâğların kısmen heder olmasına sebebiyet vermektedirler.

İlişikte sunulan bir buçuk sahifelik sözleşme örneğine göre yükleniciye ma liyet zait % 26 kâr esasma göre iş yaptırılmakta, yükleniciye % 50 ye kadar faiz siz avans verilmekte, ayrıca çok yüksek proje tanzim bedelleri ödenmektedir. Bu şekilde yaptırılan tesisler belediyelerince talep edilmediklerinden dolayı Bankamız ca kontrol edilmemektedirler.

Bu konuda Hukuk İşleri Müdürlüğümüzün mütalâası ahnması şarta ile aşa ğıdaki tedbirlerin ahnması uygun olacaktır :

1 — Elektrik tesisleri kendilerince yaptırılacak belediyelere Bankamızca pa ra tahsisi yapılmadan evvel:

a — Bu işlerle ilgili projelerin Bankamızca tetkiki ile tatbik kabiliyetlerinin

tesbiti,

b — Bu belediyelere Bankamızın tip sözleşmelerini kuUanmalannm tavsiye edilmesi,

c — Belediyeler yüklenicilerle sözleşme yapmışlarsa sözleşmelerden birer nüshalarının tetidk için Bankamıza gönderilmelerinin temini uygun olacaktır.

Belediyelerin ağır ve 2490 sayılı kanuna aykırı hükümleri ihtiva eden söz leşmeler yaptıkları tetkik neticesinde anlaşılırsa, para tahsisi yapılmayarak duru mun İmar ve tskân Bakanlığına bildirilmesi ve Bakanlıklarca verilecek direktiflere göre hareket edilmesi uygun olur.

•• a.

§

SAYIN ÜYELERİMİZ,

Yönetim Kurulumuzun 24/4/1968 gün ve 11 nolu toplantısında Der

gimize ilân temin eden üyelerimize, (Yönetim Kurulu, Yayın Kurulu üye

leri ile Oda personeli hariç) <% 10 komisyon verilmesi kararlaştırılmıştır.

Dergimize ilân temin etmek isteyen üyelerimize duyrulur.

Şj

YÖNETİM KURULU

|

2 — Bankamızca mahalli bankalara gönderilen paraların belediyelerce çekil . melerinden evvel, sarf evraklarının bölge müdürlüklerimizin kontrol ve tasdikinden behemahal geçirilmesi yerinde olur.

VI — Teknik Elemanlarımızla İlgili Problemler :

Elektrik işlerimizin sür'atle ikmali için üzerinde durulacak en önemli konu Bankamızın takip edeceği teknik personel politikasıdır.

Bu problemin halli için aşağıdaki tedbirlerin alınmasını faydalı görmekteyiz:

1 — Cetvel ide görüleceği üzere mevcut teknik eleman adedi gerek mer kezde gerekse bölgelerde asgarî iki misline çıkarılmalıdır.

2 — Diğer Devlet kuruluşlarındaki elemanlara tanınan haklar elemanlarımı

za da tanınmalıdır (Cetvel 2).

3 — Diğer müesseselerde olduğu gibi teknik elemanlarımızın yapılacak bir programa göre ve sıra ile asgari 6 ay için yabancı memleketlere gönderilmeleri sağ lanmalıdır.

4 — 12 nci derece yövmiye kadrolarının 11 inci derece gibi fazla miktarda alınarak sekiz yılı dolduran her elemanımızın otomatik olarak bu kadro verilmelidir,

5 — Bankamızın merkez elemanlarına verilen 24.— TL. lık harcırah yevmi yesinin günün şartlarına göre yükseltilmesi zaruridir.

6 — Bankamızın mühendislerinin işçilik haklan Danıştay tarafından tescil edilmiş ve yılda iki maaş ikramiye almağa hak kazanmışlardır. Bu itibarla, banka mızın teknikerlere olduğu gibi mühendislere de ikramiye vermesi uygun olacaktır.

7 — Enerji Dairesindeki çalışma salonlarının herbirinde 12 20 elemanın bir arada çalışması, çalışma randımanını düşürmektedir. Salonların, Su ve Kanalizas yon Dairesinde yapıldığı gibi tam ara bölmelerle çalışma odaları vaziyetine sokul ması, aynca yer darlığı dolayısı ile Daireye kâfi miktarda oda tahsisi iş randıma nını arttıracaktır.

Bankamızın halihazır personel politikasından dolayı son 5 ay içinde kıymetli 6 mühendisimiz istifa suretiyle, kıymetli 3 mühendisimiz de daha yüksek yövmiye almak maksadı ile bölge müdürlüklerimize tayin suretiyle Dairemizden ayrılmışlar dır. Bu elemanların yerine de tecrübeli mühendis tayini yapılamamıştır. İstifa ve ayrılmaların devam edeceği tahmin edilmektedir. Acil tedbirlerin alınmasını temen ni etmekteyiz.

ELEKTRİK SEKTÖRÜ YATIRIMLARI VE TESİSLERİN B1T1R1LMES1NDEK1 GECİKME SEBEPLERİ

Bankamız elektrik sektörünün plânlı devreye geçiş yılı olan 1962 yılından itibaren birinci beş yıllık plân dönemi sonu olan 1967 yılma kadar yatırımları ilişik cetvelde gösterilmiştir.

Son üç yıldanberi yatırımlarda % 100'ün üstünde bir gerçekleşme olmasına rağmen cetvelde de görüleceği veçhile yd içinde bitirilerek işletmeye açılan tesis adedinde büyük bir artış olmamakta ve bu yüzden eldeki iş adedi her yıl büyük bir hızla artmaktadır.

147 H8

1962 yılında Bankamız 179 elektrik tesisi üerinde çalışmakta iken 1968 yıhn da 491 elektrik tesisi ile meşgul olmak durumuna düşmüş bulunmaktadır.

1967 yın programına göre 215 adet elektrik tesisinin 1967 yılında tw?»a»nlfrn ması gerekirken ancak % 44'ii nisbetinde 93 adedi tamamlanabilmiş ve geri kala nı 1968 yılına intikal etmiştir.

Bitirilen tesis adedi bakımından gerçekleşmedeki bu düşük nisbetin başlıca sebepleri ve bu sebeplerin ortadan kaldırılması çareleri hakkındaki görüşümüz aşağıda arzedttmiştir.

I — Projelerin Zamanında Hajır1n,n«nıa,nnuq :

Gerek Bankamızın proje hazırlama gücünün yetersizliği ve gerekse yıllık programlara girecek tesislerin çok önceden bilinememesi yüzünden tesislerin hemen hemen tamamı yıllık programlara projesi obuadan girmekte ve programların ha zırlandığı Mayıs ayı sonundan yıl sonuna kadar hazırlanabilen bir kaçının projesi hariç tamamının projesi program yılı içinde hazırlanmakta ve dolayısı ile ihalesi ge ciktiğinden programda öngörülen tarihte bitirilememektedir.

Bu mahzurun ortadan kaldırılması için :

a) Bankamızın proje yapma gücünün artırılması; b) Yıllık programlara girecek tesislerin isimlerinin, program yılından asga ri iki yıl önceden tesbit edilmesi; zaruri görülmektedir.

n — Malzemelerin, Tesbit ve Siparişindeki Aksakhk ve Gecikmeler, Döviz Teminin deki MUşkflât:

Tesisler için lüzumlu olup Bankamız tarafından karşılanması öngörülen diş" ve iç malzemelern siparişinde yine birinci maddedeki projelerin zamanında hazır " lanamaması, Bankamızda henüz yıllık ihtiyaç ve stok seviyelerine alt istatistik! bil ' gilerin bulunmaması yüzünden gecikmeler, yılhk global malzeme miktarının tesbi tinde büyük hatalar olmakta ihtiyaçtan fazla tesbit edilen malzeme depoda yığılıp kalmakta, buna mukabil az tesbit edilen malzeme eksik kalarak yüklenicilere ve rilememekte ve İkinci bir sipariş yoluna gidilmektedir.

Dış menşeli malzemelere ait dövizin tahsis ve transferi ilgili mercilerce genel ' likle büyük gecikmelerle yapılmakta bu yüzden malzemenin imal ve yurda şevkin ' de tahmin edilmeyen büyük gecikmeler olmaktadır.

Malzeme teminindeki gecikmeleri ortadan kaldırmak için, projelerin zamanın da hazırlanması yanında;

a) Malzemelerin ihtiyaç ve stok seviyelerini tesbit edecek, gerekli istaüs 1 tiki kayıtlan tutacak şekilde teşkilâtlanılması, b) Mgfli mercilerce döviz tahsis ve transferinin bekletilmeden yapılması; zaruridir.

m — İlâve îş ve Keşif Arfaşlan :

Tesisler, projelerin hazırlanıp onanmasından sonra derhal ihale edildiği ve yüklenici ^re yer tesliminde zaruri ilâve ve değişiklikler yapıldığı halde tesisin, inşa sı sırasında belediyelerden müteaddit ilâve iş talepleri gelmekte Bankamızca ge

41'

Elektrik Mühendisliği 147 14Ş .

nellikle reddedilemiyen bu talepler yüzünden tesiste müteaddit iş artışları olmakta ve bu işin bitirilmesini geciktirmektedir.

1966 yılı başlarında sözleşmeye bağlanıp 1967 yılı başlarında bitirilmesi öngö rülen Konya lli'ne bağlı Çumra elektrik tesisinde bu ilâve işler dolayısiyle ana sözr leşmeden başka dört ek sözleşme yapılmasSı bu maddeye tipik bir örnek olup tesis henüz bitirilmemiştir.

Yıllık programlara ait kararnamelerin ilgili maddesinde :

«İktisadî Devlet Teşekkülleriyle genel ve katma bütçeli dairelere ait herhan gi bir yatırım projesinin toplam maliyetinde, yıllık yatırım ve finansman program lan veya bütçeleri Bakanlar Kurulu ve Türkiye Büyük Millet Meclisince kabul olun duktan sonra uygulama sırasında projede yapılan tadıl, tevsi, ilâve ve diğer sebep lerle yüzde 20'ye veya tutarı bir milyon liraya kadar meydana gelebilecek değişik likler plânlama merkez teşkilâtınca karara bağlanır. Bu oran veya miktar üstünde ki değişiklikler ise yıllık programların kabulünde uygulanan usule göre yapılır.» denmektedir. Kararnamenin mezkûr maddesine dayanılarak belediyelerin ilâve iş taleplerinin muhakkak surette reddedilmesi işlerin büyük bir kısmının, T,p«ıw ı*m«fa bitirilmesini sağlıyacaktır.

IV — Yüklenicilerin Teknik ve Mali Yetersizlikleri:

Memleketimizin yüklenici kapasitesi malesef plânlı kalkınmaya, ayak uydura cak bir seviyede bulunmamakta ve bu yüzden kifayetsizliği bilinen yüklenicilere de iş verilmesi mecburiyetinde kalınmaktadır. Bunun neticesi işler sürüncemede kal makta ve bu işler ya Bankamızca büyük fedakârlık ve yardımlarla aynı yüklenici ye tamamlatilmakta veya son çare olarak fesih mecburiyetinde kalınmaktadır.

Buna % 100 mani olmanın imkânı yoksa da;

&) Evvelce denenmiş ve kifayetsizliği görülmüş yüklenicilere, aradan ba kaç yıl geçince yeniden iş verilmemesi;

b) Henüz Bankamızca denenmemiş yüklenicilere bir işten fazla belge veril memesi ve işi aldığı taktirde o işi tamamlamadan ikinci bir işe girmesinin önlen mesi;

c) İşe talip miktarını artırmak için durumu iyi olmayan yüklenicilere de bel ge verilmesi cihetine gidilmemesi; suretiyle kısmen mani olmanın mümkün olacağı tahmin olunmaktadır.

V — Bankamız Merkez ve Bölgeler Teşkilâtının Yetersizliği :

Bankamız 1962 yılında 179 elektrik tesisi üzerinde çalışmakta iken 1968 yı lında 491 tesisle meşgul olmaktadır, tş adedindeki % 170 nisbetindeki artışa muka bil teknik eleman adedinde herhangi bir' artma olmamıştır.

Bankamızın gerek merkez ve gerekse Bölge örgütü bu miktar işi yürütebi lecek güce sahip olmadığından işlerin yürütülmesi ve kontrolü aksamakta, bitirilme si gecikmekte ve kesin hesaplan yapılarak yüklenicilerin ilişkileri kesflememektedir.

Teknik eleman gücünün artırılması hususunda çok acil tedbirlerin alınmasa zaruri bulunmaktadır.

Elektrik Mühendisliği 14' • 148

PLÂNLI DEVREDE BANKAMIZ FAALİYETİ ELEKTRİK SEKTÖRÜ

Bir evvelki yıl Yıl içinde ele

Yıllar dan devreden ahnan tesis

tesis sayısı

sayısı

1962 1963 1964 1965 1966 1967 1968

167 C*)

174 (**)

194 (***;

289 (••")

>PLAM

179 242 245 260 320 383 491

Yıl içinde bitirilen tesis sayısı

—

Programa göre Gerçekleşme

(1000 TL.) (1000 TL.)

88.782 109.609 129.749 107.534 '110.000 140.000

99.800 104.975 95.525 135.030 138.111 194.894

Gerçekleşen oranı (%)

112' 95 74 126 126 138

(*) 1964 yılma bir evvelki yıldan devreden tesis adedi 170 obuası gerekirken 1963 yılında 3 adedi programdan çıkarıldı ğından 167'e düşmüştür. (İsparta Burdur. Sızır ŞileJ

(I**) 1965 yılına bir evvelki yıldan devreden tesis adedi 176 olması gerekirken 1964 yılmda 2 adedi prograindan çıkarıldığın dan 174'e düşmüştür. (Gürün, Çaldere). ] ,

S (***) 1966 yılma bir evvelki yıldan devreden tesis adedi 196 olması gerekirken 1965 yilında 2 adedi programdan çıktığından

g "[

194'e düşmüştür. (Edirne, Gaziantep);

', u

K (**•*) 1967 yılma bir evvelki yıldan devam eden 1 tesis (K. Çekmece) programdan çıkarılmıştır.

aaT

3 — Malzeme tahsis işlemlerini asgariye indirecek şekilde, formalitelerin ba sitleştiriknesi hususunda lüzumlu etütlerin yapılması için Enerji Dairesi ve Ticaret Müdürlüğü elemanlarından teşekkül edecek bir komisyonun bu konuyu tetkiki uy* gun olacaktır.

4 — Bankamızca, malzeme işlerinin en iyi şekilde yürütülmesi için, diğer müesseselerde olduğu gibi bir Malzeme Dairesinin kurulması en uygun çözüm yolu olabilir.

BANKAMIZIN BÖLGE MÜDÜRLÜKLERİ ÎLE İLGİLİ PROBLEMLERİ

Bankamızca elektrik, su ve diğer işler merkeziyetçilik sistemi üe yürütülmek tedir.

Yıldan yıla artan iş hacmimiz dolayısiie tesislere sür'at. kazandırmak te sislerin kalitesini yükseltmek maksadiyle bölge müdürlüklerimizin teşkilâtlarını per sonel ve vasıta bakımından kuvvetlendirerek tesislerin bir kısmını emaneten ya pacak güce getirilmesi uygun olacaktır.

Bölge Müdürlüklerimize verilecek veçhe, bu konuda teşkil edilecek bir komis yonca incelenmeli ve lüzumlu teşkilâtlanma tahakkuk ettirilerek merkezin günlük idlerle ilgili çalışması hafifletilerek, daha ziyade finansman, teknik araştırma, tip proje, malzeme gibi ana problemlerle meşgul olması sağlanmalıdır.

Her yıl Bankamız merkezinde yapılan bölge müdürleri toplantısı, bu yü kış mevsimine ahnarak toplantı tarihinden evvel bölge müdürlüklerinin Bölgelerin prob lemleri, merkez teşkilâtı ile olan münasebetlerdeki pürüz ve sürtünmeler ve Ban kamızın daha verimli çalışabilmesi için alınması gerekli tedbirler hakkındaki Ön mütealalan alınarak toplantıların hazırlıklı yapılması faideli olacaktır»

BANKAMIZIN YATIRIM PROGRAMINA DAHİL OLUP BELEDİYELERİNCE YAPTIRILAN ELEKTRİK TESİSLERİ

Yıllık yatarım programlarımıza giren elektrik tesisleri belediyelerince veri len yetki kararlarına istinaden Bankamızca yaptırılmaktadır. Ancak, bazı belediyo ler bu yetkiyi vermeyerek tesisleri kendileri yaptırmaktadır. Bu belediyelerden bir kısmı yüklenicilerle ağır hükümleri ihtiva eden sözleşmeler yaparak Devlet tarafın dan yapılan hibe ve fon tahsisleri ile ikraz yolu ile temin edilen meblağların kıs men heder obuasına sebebiyet vermektedirler.

İlişikte sunulan 1,5 sahifelik sözleşme örneği bunlardan biridir. Bu sözleşme ye göre yükleniciye maliyet % 25 kâr esasma göre iş yaptırılmakta, yükleniciye % 50 ye kadar faizsiz avans verilmekte, ayrıca çok yüksek proje tanzim bedelleri ödenmektedir.

Bu şekilde yaptırılan tesisler, belediyelerince talep edilmediklerinden dolayı Bankamızca kontrol edilmemektedir.

Devlet parasının bu şekilde hedef olmasına mani olmak için Bankamızca aşağıda belirtilen tedbirlerin alınması uygun olacaktır.

Elektrik Mühendisliği 147 14ü

1) Elektrik tesisleri kendilerince yaptırılacak belediyelere, Bankamızca hi be, fon ve ikrazdan temin edilen meblağların gönderilmesinden evvel a). Elektrik tesislerinin tasdikli elektrik projelerinin Bankamızca tetkiki ile tatbik kabiliyetlerinin tesbiti b). Belediyelere Bankamızın tip sözleşmelerini kullanmalarının tavsiye edil mesi c). Belediyeler yüklenicilerle sözleşme yapmışlarsa bu sözleşmelerden birer nüshalarının tetkik için Bankamıza gönderilmelerinin temini uygun olacaktır.

Ağır ve 2490 saydı kanuna aykırı hükümlü sözleşmeler yaptıkları tetkik ne ticesinde anlaşılırsa, para tahsisi yapılmayarak durumun İmar ve Iskan Bakanlı ğına bildirilmesi ve Bakanlıklarca verilecek direktiflere göre hareket edilmesi uy gun olur.

Ancak Bankamızın bu şekildeki yeni tutumunun mer'i kanunlara uygun olup olmadığının hukuki bakmamdan tetkiki için Hukuk işleri Müdürlüğümüzün müta lâasının alınması faydalıdır.

2) Bankamızca mahalli Ziraat Bankalarına gönderilen paraların belediye lerce sarf evrakı mukabilinde çekilmeden evvel, sarf evraklarının Bölge Müdürlük lerimizin kontrol ve tasdikinden behemehal geçirilmesi ve bu maksatla i yapılmış olan sözleşme örneklerinin ilgili bölgelere gönderilmesi uygun olacaktır.

?ME

Bir taraftan Kuzuculu Belediyesine izafeten, Belediye Başkam Abdullah Ka raca, diğer taraftan Ankara Mithatpaşa Cad. 21/5 de mukin Turanh İzzettin Tu ranlı ve Ortaklan KoL Şirketine izafeten İzzettin Turanh, 1966 yılında Etibank enerji tevzi projesi muvacehesinde Çukurovada Gaziantebe veya Iskenderuna giden 154 K.V hk E. hattı üzerinde Osmaniyede tesis edilecek ara trafo istasyonundan ge çecek 15 KV. hk enerji nakli hattı ile kasabasını beslemek üzere lüzumlu trafo, mer kezlerile alçak gerilim şebekesi kurulması babında aşağıda yazdı şartlar dahilinde Belediye Meclisinin selahiyet karan muvacehesine anlaşmışlardır. Şöyle ki :

1 — Bu mukavelede iş veren daireBelediye ve Şirket ise müteahhit olarak anılacaktır.

2 — Müteahhit Osmaniye trafo merkezinden Kuzuculu methülme kadar gerekli etüt, pikotaj ve arazi çahşmalariyle kasaba dahilindeki trafo istasyonları ve alçak gerilim şebekelerinin proje tanzimiiçin gerekli masrafı yapacak, adı geçen projeyi ilgili makamlara tasdik ettirmeyi Belediyeye karşı kabul ve taahhüt eder. Bu projede mttnderis vahidi fiatlar ve teknik hususat ilgili makamlarca uygun gö rülerek tasdikinde ve bu proje muhtevasını teşkil eden bedel bu makamlarca bele diyeye tahsis edildiğinde proje takip ve tanzim ücreti Elektrik Mühendisleri Oda sının asgari ücret tarifesine göre bu bedel projeye ithal edilerek müteahhide % 25 genel masraf ve müteahhit kân ilavesi ile ödenecektir.

8 — Osmaniye Kuzuculu kasabası arasındaki hava hatfo ve trafo istasyon ları ne alçak gerilim şebekesi malzeme ve işçilikleri Bayındırlık Bakanlığı ve İller Bankasının cari rayiçleri, üzerinden hesap edilerek tesisin gerekli keşif bedeli vücuda

Stektrlk MûhendlaU» 147 148

getirilecektir. Bu keşifler ilgili Bakanlıkça tasdikini müteakip Belediye bu tesisatın projesine göre kollanılacak malzeme bedeli ihsaraü ve işçilik meri, maliyet esası üzerinden % 25 genel masraf müteahhit kân ilâvesi ile müteahhide ödemeyi kabul ve taahhüt eder.

4 — Bu tesiste kullanılacak malzeme (Yerli olduğuna göre) musaddak pro jede mündemlş vahidi fiatm bu malzemeyi imal eden veya temin eden firmalara mü teahhit talep ettiği takdirde mündemiç vahidi fiata % 40 ını avans olarak ödemeyi Belediye kabul ve taahhüt eder. Bu malzeme hariçten getirilecek ise gene aynı va hiçli fiatm % 50 sini müteahhidin talebi üzerine bildirilecek Bankaya ödenecektir.

5 — 4. Maddede zirk edilen avanslar bakiyesi ile ihsarat bedelleri işçilikler ve °fo 25 genel masraf ve müteahhit karları Belediye Kontrol Müh. ce hazırlanacak istihkak raporları ile müteahhidin belediyeye ibraz edeceği vesaike müstenit olmak üzere montesini müteakip % 90 bedel ödenecektir. Bakiye % 10 ise tesisin geçici ka bulünü müteakip kontrol mühendisliğütce yapılacak kati hesabı müteakip tediye edilecektir.

] 6 — Her hangi bir suretle ilgili Bakanlıklar tanzim edilen projeyi tasdik et mez ve tutarını Belediyeye tahsis etmekten imtina ettiği takdirde müteahhit hiç bir suretle bu projenin etüt piketaj ve arazi çalışmaları ile vesair işler için yapmış olduğu merarifi hiçbir suretle belediyeden talep etmiyecektir.

7 — Projenin tatbikatı esnasında gözden kaçan veya projede mündemiç bu lunmayan vaflıdi fiatlaran tesbitinde Bayındıklık Bakanlığı Genel Şartlaşması ile İller Bankası 1965 senesi Malzeme ve İşçilik Birim fiatlannın tatbikini taraflar şim diden kabul ederler.

8 — Müteahhit bu İşi projenin tasdiki, bedelinin tahsisi tarihinden itibaren tesisi 183 günde (Esbabı mucibe hariç) Belediyeye İşler halde teslimini kabul ve taahhüt eder.

9 — Müddet dahilinde yani 183 günde bitirilip İşler halde (Mücbir sebebler hariç) teslim etmediği takdirde günde 500. TL. ödemeğe mecburdur.

10 — îş bu aktin kati olduğu taraflarca kabul edilmiş olup herhangi bir ih tilaf vukuunda taraf aynin zarar ve ziyanm tesbiti rammTnita. Dörtyol Mahkemele ri salahiyetlidir.

11 — fş bu akit 4.12.1965 tarihinde Euzuculuda tanzim edilerek tarafların mu vafakati flo imzalanmıştır.

TEKNİK ELEMANLARIMIZLA ILOtLt P R O B L E M L E R

Bankamız 1192 belediyenin elektrik, su gibi kamu tesislerinin projelerini yapmak, tesisleri inşa ederek hizmete açmak, harita İmar plânlan yapmak, gibi yurt sathına yayılmış çok sayıda işlerde iştifal etmektedir.

Bankanın bu vazifelerini yattnm programlarında öngörüldüğü üzere, en iyi bir şekilde ve zamanında yapabilmesi İçin, teknik eleman gücünün kifayetli miktar ve kalitede olması gerekmektedir.

Bu güne kadar, yıllık yatırım programlarında bitirilmesi öngörülen işlerin ancak % 50 sî bltirflebihnekte ve işlerin çoğu diğer yıllara intikal ederek gecikmeli olarak tarnamlanabflmektedir.

Elektrik Mühendisin» 147 148

Gecikmelerin ana sebeplerini şöylece özetlemek kabildir. a) Proje keşiflerinin ihaleden sonra büyük artışlar göstermeleri, b) Lüzumlu ithal ve yerli elektrik malzemesinin zamanında tamir edilmemesi bu işlerle tam meşgul olacak bir kuruluşun bulunmaması, c) Teknik elemanın gücünün kifayetsizliği sebebiyle Bankada tanzim edi len projelerin zamanında ikmaledilmemelerî, d) Gerek merkezde, gerekse Bölge Müdürlüklerimizde yeteri kadar teknik ele man bulunmadığından yaptırdığımız elektrik tesislerinin yer teslimi, pro je kontrolü, malzeme tahsis muameleleri şantiyelerin yeteri kadar kontrol edilmeleri gibi işlemlerin zamanında yapılamamaları, c) Bankamızın bugünkü malzeme politikası muvacehesinde yeteri kadar ka liteli yükleniciler bulunmaması, I f) Ve Nihayet Enerji Dairesinde mevcut kadrodan azami randıman alına cak tarzda organize edilmemesi,

Yukarıdaki ifadelerden görüleceği üzere, elektrik işlerimizin sür'atle ikmali için üzerinde durulacak en önemli konu Bankamızın takip edeceği teknik personel politikasıdır.

Bankamızın teknik personel probleminin halli için aşağıdaki tedbirlerin alın masını faydalı görmekteyiz.

1) İlişik cetvel 1 de görüleceği üzere mevcut teknik eleman adedi gerek mer kezde, gerekse bölgelerde asgarî iki misline çıkarılmalıdır.

2) Teknik elemanlarımızı Bankamıza bağlamak ve kendilerinden azamî randıman alınması için, diğer devlet kuruluşlarındaki elemanlara tanınan hakla rın elemanlarımıza da tanınması (Cetvel 2)

3) Diğer müesseselerde olduğu gibi teknik elemanlarımızın yapılacak bir programa göre ve sıra ile asgari 6 ay süre ile yabancı memleketlere gönderilmesi. Son yularda Fransa ve Almanya'ya gönderilen ve yurda dönmüş bulunan teknik elemanlarımızın, öğrenmiş ve görmüş oldukları faydan bilgi ve yeniliklerin tatbiki yoluna gidilmektedir.

Etibank, EÎE. DSÎ gibi müesseselerde çalışan mühendislerin çoğu, dış mem leketlere gönderilerek meslekleri için yeteri kadar yabancı dil öğrendikleri halde, mühendislerimizin hemen hemen hiç birinin yabancı dil bilmemeleri üzücüdür.

4) 10195 sayılı kararnameye göre yevmiye alan mühendislerimiz mezuniyet lerinden 8 yıl sonra 12 nci derece yevmiye alacak duruma gelmektedirler.

Bankamızda 12 nci derece kadro kısır tutulmakta, bu sebeple yılarca çalışmış elemanlarımızın hepsine 12 nci derecede yevmiye verilememektedir.

Bu sebeple dolayı, yevmiye ve pozisyon bakımından daha müsait imkânlar ve ren Müesseselere kıymetli elemanlarımızı kaçırmaktayız

12 ncî derece yevmiye kadrolarının 11 nci derece gibi fazla miktarda alına rak 8 yılı dolduran her elemanımızla otomatik olarak verilme imkânı sağlanmalı dır.

5) Bankamızın merkez elemanlarına verilen 24.. TL. harcırah yevmiyesi çok düşüktür. Bu miktarın günün şartlarına göre ayarlanması zaruridir.

6) Bankamızın teknik elemanlarının işçilik haklan Danıştay tarafından tes cil edilmiş ve kendileri bu suretle yılda fld maaş ikramiye almaya hak kazanmış lardır.

Nitekim, Bankamız elemanları tşçi sendikasına girmişler ve Banka ile bir iş akdi imzalanmıştır.

Elektrik MObondiıdlfti 147 148

Bu itibarla, Bankamızın, teknikerlere olduğa gibi mühendislerine de ikra miye vermesi uygun olacaktır.

1) Enerji Dairesindeki çalışma salonlarının herbirinde 1 2 2 0 adet eleman bir arada çalışmaktadır.

Elemanların iş dolayısiyle birbiriyle, telefonlarla yaptıkları görüşmelerden dolayı salonlarda gürültü olmakta ve dolayısiyle çalışma randımanı düşmektedir.

Salonların, sn ve Kanalizasyon D. Rs. de yapıldığı gibi tam ara bölmelerle çalışma odaları vaziyetine sokulması, ayrıca yer darlığı dolayısiyle Daireye kâfi miktarda oda tahsisi iş randnnını arttıracaktır.

Bankamızın halihazır personel poHtikasdndan dolayı son 5 ay içinde 6 kıy metli mühendisimiz istifa suretiyle, diğer 3 mühendisimizde merkez teşkilâtımızdan ayrılıp daha yüksek yevmeyi almak maksadiyle Bölge Müdürlüklerimize tayin edil mişlerdir. Bu elemanların yerine de tecrübeli mühendis tayini yapılamamışlar.

İstifa ve ayrılmaların devam edeceği tahmin edilmektedir.

Acil tedbirlerin akıtmasını temenni etmekteyiz.

İLLER BANKASI KADROSU

I

Enerji Dairesi tarafından yürütülen enerji tesisi işlerinin yatıran programla rında öngörülen süre ve miktarlarda bitirilebilmesi için gerekli teknik eleman mik tarı ve mevcut eleman miktarı ile mukayesesi :

Teknik Eleman

Kadro

Mevcut

İhtiyacı Miktar

İlâve İhtiyaç

Elektrik Müh.

Mak. Müh.

İnşaat Müh.

7'

Mimar

Topoğraf

Jeolog

Tekniker

Ressam

Resmi Devlet Kuruluşlarının Ankara Merkezinde Teknik elemanlarına 10195 sayıh yevmiye kararnamesine göre vermekte olduğu ilâve Ücretler :

rı ! Kurumsun Adı

Tatbik ettiği yevmiye kararnemesi :

İlâve ödeme

Miktarı

Günlük Çalışma Saati

D İller Bankası

10195

2) Etibank Genel Md

3) »

» Şebeke Tesis »

4J » Köy Elektrifikasyon »

+ 5 TL/gün + 19 » + 19 »

7 Saat 7. » 7» 7»

.53

SlektrtK Mflhen<TtiiHqt 147 448

5) » El. İş. Müessesesi 6) E. 1. E. Genel Md. 7) Y. S. E. 8) Azot Sanayii 9) M. K. E. Kurumu ıo; D. S. 1. Genel Md.

11) TRT. Kurumu

r»

++ "s

7» 6,5 »

+ 19 »

7 5»

+7 »

+^ »

veya ücciret + Tazminat + İkramiye»

Bu raporun verilmesinden sonra ayrıca, Odamız Yönetim Kurulu Üyeleri Sayın

Kıratlıoğlu'nu makamında ziyaret ederek bir süre kendileriyle görüşerek problem

leri izah etmişlerdir.

Bu ziyaretten sonra Genel Müdürün vaadi üzerine İller Bankasında yeni bir teşkilâtlanmaya gidilmesi beklenirken Odamıza Bankada hademe, kapıcı veya Ki ratlıoğlu'nun deyimleri ile özel memurlara gizlice yapılan personel kontrolundan yakman ve haysiyet kırıcı olduğu bilinen haberler gelmeye başladı. 26 imzalı bir yazıyı İller Bankası mensubu elektrik mühendisleri Odamıza göndererek gizli ya pılan kontrolün protesto edilmesi işi Odamızdan istendi.

Odamız, üyelerimizin haysiyet ve ve şerefleriyle oynandığı bir milli kuru luşta ilgili yöneticiyi kuruluş kanunundan aldığı hakka dayanarak ikaz etti.

İller Bankasından aldığımız 26 imzalı yazı ve Odamız Yönetim Kurulunun yazısı cilt 12 sayı 144 Aralık 1968 tarihli Elektrik Mühendisliği Mecmuasında ya yınlandı.

(Yayınlanan yazılar aşağıdadır).

EMO YÖNETİM KURULUŞU BAŞKANLIĞINA Bir süreden beri İller Bankasmda, bütün personelin devam durumu odacı lara kontrol ettirilmektedir. Devam kontrolünün hiç bir zaman karşısında değiliz, ancak bu kontrolün bütün müesseselerde yapıldığı gibi daha ciddi bir şekilde ya pılması gerekir. Bizlerin memurlar tarafından haberimiz olmadan kontrol edilme si haysiyet kinci olmaktadır.

Bu durumun odanız tarafından protesto edilmesini arzu etmekteyiz. 26 Üyemizin imvstlstn (İmzalar Odamızda mahfuzdur.)

«SAYIN ÜYELERİMİZ :

Dergimizin 138. sayısında İller Bankası Genel Müdürü sayın Esat Kıratlı ile, 1967 den beri bu müessesede devam eden Problemlerle ilgili olarak yapılan ko nuşmadan ve kendisinden gördüğümüz hüsnükabul ve anlayıştan sizlere de bilgi vermiştik. Kendileri İller Bankasından tam bir ahenk ve huzur havası içinde verim li bir çalışmaya gidebilmek üzere gerekli tedbirlerin alınacağını bildirmişler bizde kendilerine Odamız faaliyetleriyle ilgili mevzularda her türlü yardıma hazır oldu ğumuzu bildirmiştik.

Bu defa bu teşekkülde çalışan üyelerimizden aldığımız metni aşağıda bula cağınız bir yazıya Genel Müdürlüğün gizli olarak görevlendirilen bazı personelle üyelerimizin kontrollannın yaptırmakta olduğunu bu arada bazı üyelerimize geç geldiği tesbit edildiği gerekçesiyle yevmiye kesimi gibi bu üyelerimizin şerefleriyle

Elektrik MOüeruUfiUftl 147 • 148

oynarcasına hiç bir mesnet ve esasa istinat etmiyen keyfi, ağır cezaların verilmiş olduğunu esefle öğrenmiş bulunuyoruz. Yüksek mevkilerde bulunan kimseler ancak kendilerine bağlı, kendi emirlerinde bulunan personelin omuzlarında taşındığı müd detçe büyüktürler, hürmet görürler, sevilirler ve başında bulundukları müesseseye faydalı olabilirler.

Bir Müessesenin değeri, o Müesseseyi idare eden teşkilâtın fertlerinin değer leri ile ölçülür... Ünite amiri Müessese erkânının şeref ve hasiyetini rencide edecek yollara baş vurduğunda evvelâ bu şahıslar, sonra ünite amiri kendisi ve netice ola rak müessese değerini kaybeder. Memleketin, şerefli insanların idare ettiği şerefli Müesseselere ihtiyacı vardır... Şu veya bu zatın kaprisiyle şereflerfle oynanmasına müsaade edilemez.

Sayın Kıratlı'nın sadece totaliter memleketler de tatbikatını bulan bu tip usuller kullanmaktan sarfınazar edip, yetkilerini, bu arkadaşların başmda, onlarla birlikte, Müesseseyi kalkındırma yolunda kullanmasını temenni ederiz...

Ancak bu taktirde istenen netice sağlanabilir. Şimdiye kadar yapılan araştır malar: «yetkilinin verebildiği cezalar ile sağlayabildiği otorite arasında herhangi belirli bir bağıntı bulunmadığını» göstermiştir. Boşuna üzmeyelim, üzülmeyelim.

Müesese için, memleketimiz için yapılacak çok ama çok işlerimiz var... Eme ğimizi boşuna harcamıyahm. Bu işte üzüldüğümüz en mühim nokta... Sayın Kı ratlının da bir Jeoloji Doktoru, bir ilim adamı olması... İlim adamlarına, itim ada mı kıymet vermezse... Biz sadece «Sende mi Biritüs» deyip kısa bir müddet Saym Kıratlı'nın yapılanları tashih için gerekli işlemi yapacağını ümit ederek beküyece ğiz.

Bazı arkadaşlarımız böyle bir Müessesede çalışmak istemediklerini seneler ce emek verdikleri değerli Müesseselerinden ayrılmayı arzuladıklarını söylediler. Bu fikre katiyen iştirak etmiyoruz.

Bir Düşünürün elediği gibi,

«ölümü göze almak büyük bir cesaret olabilir fakat ekseri ahvalde yaşamayı göze almak daha büyük bir cesarettir».

Bu gün için her mühendis her zaman için çalıştığı yeri terkedip daha rahat ve daha iyi bir iş bulabilir fakat esas mesele bulunduğumuz yerde kalıp bulundu ğumuz Müesseseyi ıslah etmektir... Unutmayalım «Herkes kapısının önünü temiz tutarsa şehir temiz olur», bizim şehrimiz, bizim vatanımız.

Saygılarımızla... YÖNETİM KURULU

îlgili 144 saydı mecmuamız Saym Kıratkoğlu'na da gönderildi. Bunun üze rine Saym Kıratüoğlu'ndan bir yazı aldık. Bu yazı metni de aşağıda olup cilt İS sayı 146 Şubat 1969 tarihli Mecmuamızın 44 ncü sayfasında neşredilmiş bulun maktadır. Saym Kırathoğlu'nun yazmış olduğu yazı ile tatbikatın çok farkh oldu ğu ve Anayasa, İller Bankasındaki Tüzüklere uygun olmaması ve esasen böyle ce zayı icabettiren bir hususun bulunmadığı cihetle bu hususlar adli organlara intikal edecektir. Ancak şu hususu hatırdan çıkarmamak gerekmektedirki ffler Bankası yö neticisi Anayasanın 118 ncî maddesini ihlâl ile 4/10195 sayılı kararnameye göre ça lışan teknik personele tatbik edileceğini sandığı memurlar yönetmeliğmm ilgili maddelerinde de çok yanlış tatbikatlar yapmaktadır.

«Sayın Kıratlıoğlu'nun 146 sayılı Mecmuamızdaki çıkan cevabi yazı metni aşağıdadır.

İLLER BANKASI GENEL MÜDÜRLÜK

ÖZEL

ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI YÖNETİM KURULU BAŞKANLIĞINA

Aralık 1968 tarihli ve odanızın yayın organı olan «Elektrik Mühendisliği» dergisinde ve 38 ci sayfada, yönetim kurulu olarak «sayın üyelerimiz» başlığı al tında ga Jıaıml». ilgili neşriyatınızı okudum»

İlk önce, yazınızın bazı kısımlarında bana iltifat ediyorsunuz bundan dola yı teşekkür ederim.

Bankaya geç gelen bazı üyelerinizi gizlice kontrol ettirip bir bahane ile yev miyelerini kestiğimden şikâyetle teessürünüzü ifade ediyorsunuz.

İller Bankasında, aldığım bazı tedbirler meyanında, bütün personelin zama nında bankaya gelmelerini ve gitmelerini temin etmek istiyorum. Bundan tabu bir vazife talebi olabilir mi? Bu karar yalnız üyelerinize değil bankada çalışan herkese şamildir. Kontrolü gizli değil aleni olarak giriş kapısında vazifelendirdiğim bir kimse marifetiyle yaptırıyorum ve geç gelenlerin isimlerini ayrıca ait olduğu servis müdürlerinden de kontrol ettiriyorum; iki defa geç gelenleri yazı ile ikaz ' ediyo rum, temerrüt gösterenlerin ise yevmiyelerini kesiyorum; yönetmelikte bunu amir dir.

Bir müesesenin yaşaması, milletlerin ileri gitmesi disiplin altında çalışmaya bağlıdır; bunu inkâr eden olurmu acaba?Personeli bırakalımda isteyen istediği sa attemi gelsin? Biraz daha evvel evinden çıkan kimse vazifesine geç kalmaz, se beb trafik sıkışıklığı ise o da böylece önlenir.

Durumu tavzih ettiğimi zannederek, lüzumsuz olduğuna kani bulunduğum ve yazınızda uzun boylu izaha çalıştığınız hususlarmda böylece cevaplandırılmasına ihtiyaç duymadım.

Yalnız şunu ifade etmeden gecemi yeceğim: haklı ve kanuna, yönetmeliğe dayanılarak alınan her tedbir onu çiğnemeyi adet edinenler içindir. Bu tutumda olan şahıslar ise vazife ve sıfatı ne olursa olsun alınması lâzım gelen tedbirin dı şında bırakılamaz.

Beni anladığınızı tahmin ederim.

Bu yazımın derginizin ilk çıkacak sayısında cevap olarak neşrini rica eder saygılarımı sunarım.

Dr. Jeolog Esat Kıratlıoğln Genel Müdür

Olaylar düzeleceği ve hizmetlerin daha iyi bir biçime sokulacağı beklenir ken Sayın Kıratlıoğlu'nun beyanları ile icraatının tezat halinde olduğu iyice delil leriyle belirli olmuştur. Bu durum karşısında İLLER BANKASI ENERJİ DAİ RESİ TEKNİK PERSONELİ birleşerek 62 imzalı bir muhturayı Sayın Kıratlıoğ hı'nu vermişlerdir. 13.2.1969 günü verilen muhtura metni aşağıdadır.

Elektrik Mtthendlalifrl 147 148

Sayın Esat Kıratlıoğlu GENEL MÜDÜR

12/2/1968

Büyük Atatürk'ün Türkiye'yi ve Cumhuriyeti emanet ettiği ilk genç kuşak olarak kalbimizde memleket sevgi ve heyecanı, aldığımız bilgi ve kültürle vatanı mıza İller Bankasında hizmete koştuk, Yurdumuzun ve Milletimizin, ileri memle ket ve milletlere göre, durumunu çok iyi bilmekteyiz. Memleketimizin ne kadar ihmal edilmiş olduğunu, Bata uygarlığı düzeyine yükselebilmesi için neler yapılması ve kullanma mücadelesi içinde Bankamızın yeri ve önemini çok iyi takdir etmek teyiz. Bankamızın 1950 yılından bu yana göstermiş olduğu gelişme, îller Banka hlarm her türlü övgünün üzerindeki üstün feragat, çalışma ve vatan severliliğinin , bir örneğidir. İller Bankalı Vatana hizmet etme ve yararlı olma aşkım bu ©atı al tında dindiren, bütün gücü, bilgisi ile bu Bankaya yararlı olan kişidir. İller Ban kasını kendi şahsi çıkar ve ileri plânları için vasıta olarak kullanan veya kullan maya niyetlenenleri İller Bankalı olarak kabul etmiyor ve bizden saymıyoruz. İl ler Bankasını bu günkü seviyesine çıkaranlar bizim tariflediğimiz anlamdaki İller Bankahlardır. Bu gün aramızda bulunan çeşitli nedenlerle bu çatı altından ayrıl mış olan ve hizmet uğrunda hayatlarım kaybeden aziz kardeşlerimizin üstün gay retleri ve mücadeleleri sonucu, İller Bankası bugünkü durumuna gelebilmiştir. Fa kat yurdumuzun hizmete olan ihtiyacı karşısında Bankamızın bugünkü çalışmala rını ve çalışma şeklini asla yeterli bulmuyoruz. İller Bankalı bugüne kadar çalış ması ve gücü ile gereken herşeyi yaptı.

Uler Bankalı vatandaşına ekonomik, rasyonel, memleket şartlarına uygun, emniyetli ve güvenilir tesisler yapmaktan, huzur içinde çalışarak en uzak yurt kö şelerine hizmet götürmekten başka hiçbir şey istemedi.

İller Bankalı soğuk, sıcak, kar, tipi demeden yorulmadan at sırtında, kam yon arkasında yurdun en ücra köşelerinegittL Yaya yürüdü hasta oldu aç kaldı ölüm tehlikesi geçirdi, yaralandı fakat bütün güçlükleri yenerek görevini başar masını bildi. Hatta bazı arkadaşlarımız bu yolda hayatlarım kaybettiler.

Sayın Genel Müdürümüz göreve yeni başladıklarında kendilerine ücret uy gulamalarının sebep olduğu teknik eleman sıkıntısı izah edildiğinde: gerekirse bu hususta Bankamız için özel kanun dahi çıkartabileceklerini vaadettikleri halde, aynı kararnameye tabî kamu ve iktisadi devlet kuruluşlarındaki imkânlar dahi sağlanamadığından, yeni eleman teminini bir yana mevcut mütehassıs elemanların Bankamızdan ayrılmalarına sebep olunmuştur.

İller Bankalı çalışırken kendini, ailesini unuttu sosyal haklan, güvenliği, gurur ve haysiyetini kendisini yönetenlerce korunacağı inanandaydı. Fakatimaa lesef bu inancında yanıldı.

İller Bankalı gözünü açıp etrafına baktığında diğer müesseselerde çalışan meslektaşlarına nazaran çok gerilerde kaldığını üzülerek gördü.

İller Bankalı Bankasını, yurduna yalnız daha iyi hizmeti düşünüyor. Çalış malarının şahıslara değil kamu yararına olduğunu çok iyi biliyor. Fakat yönetici, İller Bankahnın daha iyi hizmet aşkını gerçekleştirebilmesi için hiç bir yardımda, çabada bulunmanın gerekli olduğunu kabul etmedi. Bütün diğer müesseselerde uy gulanan meslek içi eğitim, konferans, seminer, lisan öğretimi, yurd içinde ve dı şında ihtisas doktora gibi mevzulara eğilmek lüzumsuz ve fantazi konular olarak görüldü.

Bu görüşle tm«.r ye İskân Bakanlığı kanalıyla gelen muhtelif Ulusların memleketimize tahsis ettiği burs teklifleri reddedildi ve teknik personelin yetişme sine bigana kalındı. Bu günkü teknik dünyanın basanlarını ihtisaslaşmaya da yandığını görmemezlikten gelmeye imkan yoktur. Bu güne kadar bütün Millî mü esseselerin bol bol yararlandıkları bu gibi imkânların iller Bankasınca kullanılma ması sebeplerini biz bir türlü anlayamamaktayız.

Enerji konusunda hidroelektrik ve dizel santrallan, hava hatları, indirici postalar, salt tesisleri, koruma sistemleri, dağıtım şebekeleri, plânlama, proje, elektrik ekonomisi, elektriğin şehir ve kasabalara uygulanması gibi her biri pek çeşitli ihtisas dallanna ayrılan konular İller Bankasınca aynı teknik personelin sır tına yüklenmiş bulunmaktadır. Bunun yanında yetersiz çalışma şartları ve iş ka pasitesi gözönünde tutulmadan, teknik personel çeşitli bunaltıcı yüklerin altına so kulmuş

İş idaresi ve modern şevki idarenin tam tersi koşullar içinde teknik personel bir sürü kırtasi işlerin yükü altında ezilmektedir.

özellikle plânlı devreye girildikten sonra Bankanın iş Haranı her gün önemli miktarda artmaktadır. Müessese belirli bir iş kapasitesine göre teşkilâtlanmış iken, herhangi bir tedbir alınmasına, lüzum görülmeden artürüan iş hacmi dolayı sıyla teknik personel alınan yükü taşıyamaz duruma getirilmiştir. İdarecinin teş kilâtına danışmadan ve müessesesinin taşıyabileceği yükü hesaplamadan istediği kadar işi alıp, bir emirle parlak sonuçlar bekler duruma göçmesi kolaydır.

Diğer yönden iş kapasitesini arttırmak, parlak sonuçlar almak müessesesini ileri götürmek idarecinin görevi ve sorumluluğu olduğu kadar teşkilâtına yaptır mayı öngördüğü görevleri kolaylaştırıcı tedbirler getirmeside o derece görevidir, kanısındayız.

Müdürlüklerin reislik sekime dönüştürülmesi veya yeni reislikler kurulması amaca götürücü tesirli tedbirler olarak kabul edilmemektedir. Reorganizasyon teş kilâtın hizmetleri daha az personelle süratli ve rahatlıkla yapılabilecekleri şekle dönüştürülmesi anlamını taşımalıdır. Ye organizasyon bilimsel yoldan modern iş idaresi ve şevki idari prensiplerinden faydalanılarak yerine getirilmelidir.

Modern arşiv, istatistik, plânlama ve programlama ve özellikle çeşitli branş larda bünyemize uygun araştırma çalışmalarının yapılmasa kaçınılmaz hale gel miştir.

İdare işe aldığı her elemana istenen her işi istenen süre içinde yaptırabile ceği bir robot gözü ile bakmamahdır. İyi bir teknik personel gerekli yetiştirme imkânları sağlandığı takdirde ancak beş altı yılda tecrübeli duruma gelebilmekte dir.

Yönetimin «bizim okuyacak değil, tahsilini bitirmiş elemana ihtiyacımız var» zihniyetinde obuası dünyanın bugünkü teknik kalkınma, mucizesini nasıl ya rattığım bilmemek, anlayamamaktır.

Bu günkü teknik dünya içinde eğitimin, öğrenmenin sona ermesi diye bir konu yoktur.

Plânlı devrenin ilk yıllarında bütün teknik personel plânın başarısı için ni san üstü bir gayretle çalışmaya başlamıştır. Bu çalışma hızı kısa sürede sonuçları nı vermeye başlamış ve başarının teknik personelin üstün çalışmalarıyla kazanıl dığı inkâr edilmeyerek bütün Banka teknik personeline teşekkür edilmiştir.

BtokttUc MObendlsllAl 147 148

Bu yıllar içinde hiç bir teknik personel zam, fazla mesai gibi, bir karşılık beklemeden geceyi gündüze katarak çalışmıştır. Hiç bir ikaz ve emir karşılığı olmak sızın pek çok teknik eleman mesaiden sonra geç saatlere kadar ve Pazar günleri çalışmışlardır. Bu durumu ve İller Bankasındaki mesainin diğer müesseselere na • zaran ağırlığım gözönünde tutan Genel Müdürlük yalnız teknik personele belirli bir süre ile sınırlı mesai karşılığı olmamak üzere vasıta ücreti ödemeye karar vermiş ' tir. Ancak, ünite idarecileri Genel Müdürlüğün bu tutumu karşısında ödenecek pa rayı hak etmek için günde bir saat fazla çalışmaya karar vermiş ve bütün teknik personelde mesai saatlerine azami dikkat ve titizliği göstermiştir. İdareci durumda bulunan arkadaşlarımız masalarına aylarca bir tek saatlik izin kağıdının dahi gel mediğini çok iyi hatırlarlar. Bu kimseler ayrıca saat 13.15 ilâ 13.20 sıralarında dahi Genel Müdürün servisleri dolaşmaları esnasmda bütün elemanları masaları başında büyük bir sesizlik içinde çalışır durumda görüp teşekkürlerini bildirdiğini de gayet iyi hatırlarlar. Bu çalışma düzeni bur özlem veya hayal ettiğimiz bir ge leceğin tablosu değil hepimizin yaşadığı yakın geçmişin hatıralarıdır.

Bu yapılan işe manan ve gönül veren insanların çalışma şeklidir.

Bugün mesai yapması istendiği zaman buna hayır cevabını veren yine aynı teknik personeldir. Bu süre içindeki değişikliğin nedenleri acaba nelerdir? Bu gün hayat şartlan o günlere nazaran çok ağırlaşmış, teknik personel ücretleri diğer mesleklerin gerisinde kalmış olmasına rağmen Enerji Dairesi teknik personeli saat 17.30 da üzerine kilitlenen kapıların arkasında bir saatlik mesaisini para karşılı ğında satar duruma düşmeyi reddetmektedir. Simel Şirketinde ve beşinci bölge teşkilâtında aynı işi yapan arkadaşlarımıza saat 17.30 da mesailerini bitirip evleri ne giderken her gün 22 TL. net olmak üzere 33 TL. ödeme yapılırken biz merkez teknik personelin üzerimize kilitli kapılar arkasında 12,50 TL. ya bir saat çalış mayı şeref ve haysiyetimizle bağdaştıramamaktayız.

Yatırım ve iş seviyesinin teknik personelin haysiyetini kırarak, tehdit ve şiddet yoluyla sürekli olarak arttınlabileceğini sanmak bu işin yalnız başarılabi leceğini ulanmaktır. Yatırımların bütün yükü teknik personelin üzerindedir. Genel Müdürlük genelgelerinin incelenmesi dahi her işin zorla yaptırılabileceğine inanan görüş ve zihniyetle kaleme alındığını göstermektedir.

Bu gün elektrik enerjisinin tüketimi ulusların medeniyet seviyesini gösterir bir faktör haline gelmiştir. Medeni ülkelerde nüfus başına yıllık enerji tüketimi 10.000 kvvh'a yükselmişken bizde henüz 200 kwh bulmamış durumdadır, tik hedefi miz bu rakkamı 3 000 kwh. mertebesine çıkarmak olduğuna göre bu konuda daha çok mesafeler katedilmesi gerekmektedir. Elektrik enerjisinin önemi plânlama teş kilâtı ve hükümetlerce de kabul edilmiş olup, elektrik sektörü kalkınma için ge rek anasektörlerden sayılmıştır. Elektrik sektörü yatırımlarının daima taleplerin ilerisinde olması ilkeside öngörülmüştür. Elektriğin üretimi ile tüketimi sekonder iletim hatları ve dağıtım şebekeleri bir bütün olarak mütalâa olunmalıdır. Bu ka demelerden birindeki yetersizlik enerjinin tüketiciye intikalini imkânsız kılmakta dır. Milyarlar sarfıyla gerçekleştirilmesine çalışılan üretim tesislerinin ürettikleri enerji Bankamızca tesis edilen orta gerilim hatları ve dağıtım şebekeleri üzerinden tüketiciye ulaşmaktadır. Biz bu işin teknisyenleri olarak üretim ve iletim tesisleri yatırımlarıyla Bankamız enerji yatıranları arasındaki dengenin ne şekilde olması gerektiğini çok iyi biliyoruz. Bu bilgi ve görüşümüz bizi Bankamız enerji yatı rımlarının bu günkü seviyenin çok üzerinde olması gerektiği sonucuna götürmek tedir.

_«j_

Etefctrüc MübeadlsUSl 147 148

Ancak, bugünkü çalışma düzeni içinde önümüzdeki amaca ulaşma yönün den büyük şüphe ve tereddütlerimiz vardır. Enerji dairesinin teknik personeli olarak doğru olduğuna inandığımız amaca ulaşmak için gerekli gücü kendimizde fazlasıyla buluyoruz. Fakat bugünkü durum ve Banka düzeni içerisinde gücümü zün ancak belirli bir yüzdesiyle çalışma imkânına sahip bulunmaktayız.

• Bankamızın yakın geçmişine bir göz atacak olursak İller Bankasının 1950 yılından sonra memleket elektrifikasyonuna önderlik etmiş olduğu ve Defne Har biye, Botan, Kovada, Emet Kayaköy, Konya Göksu, Sızır, Tortum ve İkizdere gibi bölge santrallarının tesis edildiği görülür. Ancak, kısa ve dar görüşlü Banka yönetimi bölge santrallarının inşasını elden kaçırmıştır. İçme suyu ve kanalizas yon konularmda da aym dar görüş nedeniyle Bankamız çalışma alam gittikçe kü çülmektedir. Hiç şüphe yokki yakın gelecekte Bankamız kapsamına giren hava hatları ve dağıtım şebekeleri de elimizden alınacaktır.

Çünkü bu tesislerin idari ve teknik çeşitli problemlerine tatbikatta ve işlet mede karşılaşılan zorluklara eğilme ihtiyacı duyulmamaktadır. Dizel santralları gittikçe azalmakta hidroelektrik santrallar parmakla sayılacak kadar azalmış bu lunmaktadır. Dağıtım şebekeleri konusunda da yapmamız gereken pek çok iş ve aimması gereken pek çok tedbir vardır. Ancak, Bankayönetimi ileride doğabile cek tehlikeleri düşünmeden daha çok iş ve daha çok yatırım politikasından fır sat bulup teknik konulara eğilme, Bankayı rasyonel çalışma düzenine sokmaya fır sat bulamamaktadır. Kaliteli iş yapmanın temel unsuru teknik personeldir. Küçük, basit ve cılız düşüncelerle çok büyük önem taşıyan kaliteli teknik personel kenara itilmektedir. Esasen birinci beş yıllık plânın son uygulama yılına gelindiğinde Ban kanın iş yapma kapasitesi azami derecede zorlanmış ve bütün teknik personel bu nalım içme girmiş duruma gelmiştir. İş yapma kapasitesinin yükseltilmesi ' için teknik personelin işin artısına paralel bir oranla arttırılmasının gerektiğine inan mıyoruz. İş yapma kapasitesinin düşüklüğü idari ve teknik çalışma metodlannın eski ve yetersiz oluşundan ileri gelmektedir. Her iş bir çok elden geçmekte, her safhada gelişi güzel değiştirmeler sonucu işlemler tekrarlanmaktadır. Formalite ve kırtasiyecilik hat safhadadır. Teşkilât içinde kimin ne yapması gerektiği, yetki ve sorumluluğu belli değildir. Bünyedeki rahatsızlık bütün teknik örgütü etkilemek te ve huzursuz etmektedir.

Sayın Genel Müdür 1967 yılında Bankayı iş yapma kapasitesi dolmuş ve teknik personeli aşırı yüklü bir durumda teshin almışlardır. Yatırımların ve iş sa yısının artırılması ve hizmetlinin çoğaltılması dileklerini yerinde bir karar olarak karşılamamak imkânsızdır. Ancak, bu kararı alırken işi yapacak teşkilâtın duru munun çok iyi bilinmesinin gerekli olduğu kanısındayız.

Altındaki son model ve bütün tertibatı düzenli çalışan bir otomobilin sürü cüsü aracına ve yol şartlarına güvenerek istediği sürate çıkarabilir. Fakat eski ve bakımsız bir aracın sürücüsü aracını iyi tanıyorsa, yeni araçla yanşa kalkmaz ve hızını vasıtasının durumuna göre ayarlar. Alisi tutumun sonu felâketlere yol aça bilir. Şu hususu da gözönünde tutmak gerekmektedir ki Bankanın ' bir yılki yatı rımlarını aynı yıl çalışmalarının sonucu olarak yorumlamak yanlıştır. Bankamızda bir yıl başlayan işin aym yıl içinde tamamlandığı çok nadirdir. Bu nedenle o yılki yatırım daha evvel yapılan çalışmaların sonucudur.

Sonuç olarak Bankamızın Teknik personeli vatanım seven ve yurduna İller Bankası yoluyla hizmete koşan kalbi hizmete koşan kalbi hizmet aşkıyla çarpan bilgili ve çalışkan insanlar topluluğudur. Bugüne kadar yaptığı hizmetler ortada

, Elektrik Mühendisliği 147 148

dır. Aldığı sonuçlar ve basanlar ile siz herkesten daha fazla öğünmektesiniz. Bu sonuçlar bizim çalışmalarımızın neticesidir. Ancak, biz konumuzu iyi bilen insanlar olarak bu sonuçlan asla yeterli görmüyoruz. İçinde bulunduğu durum ve düzen do layısıyla yularımıza harcadığımız, sevdiğimiz uğrunda hiçbir fedakârlıktan çekin meyeceğimiz Bankamızm geleceğinden endişeliyiz. Bankamızda uygulanan çalışma metotları ve düzeni eskimiştir. Bütün merkez ve bölge örgütleri bunalım ve şaşkın lık içindedir.

Daha büyük yatırımlar yapmaya daha çok iş gerçekleştirmeye ileride büyük başarılar kazanmaya azimli ve hazırız. Ancak, personel gücünü israf eden haysiyet kıran ve ihtisasa önem vermeyen bir yönetimle bu amacı ulaşüamıyacağını söyle mek istiyoruz. Bu ortam kurulana kadar da iş yönünden Bankamıza hiç bir fayda sağlıyamıyacağına inandığımızdan saat 17.30 dan sonra kilitli kapılar ardında zo runlu sisteminde çalışmamaya karar vermiş bulunmaktayız.

Bütün kalbimizle Bankamızm bugün içinde bulunduğu krizden kısa bir süre de kurtulacağma ve memleketimize büyük hizmetler sunacak çok güçlü bir müesse se durumuna geleceğine inanıyoruz. Bu reform ancak elele kalp kalbe inançla çalı şacak teknik personel ve tiler Bankası yönetiminin işbirliği sonucu olacaktır.

Saygılarımızı sunarız.

İLLER BANKASI ENERJİ DAİRESİ TEKNİK PERSONELİ

Hikmet Altınköprü Vedat Şen Ümit Ekin Nevzat Atay Rasih Bayhan TevfikDuru Saffet Kıyasi Osman Nuri Tezel Şadı Şener Hüsnü Arus Ertaş Çapçı Solmaz Demirer Nuri Gündüz Musa Wang Mustafa Güneri

Yaşar Kizir Süheyl Tekeli Aydil Dilek Hüseyin Konal Raf et Korkmaz Galip Aygüneş

Erdener Yücel Avni Sevgül Necaattin Adahan Hüseyin Nadir Ertuğrul Pala

Cevat Düzen

Suat Kumbasar Nihat Ersoy Bekir Hamurcum Turan Büyükyıldırım Nurettin Toptaş İsmail Arabacı Hüseyin Çakıroğlu Okan Urunç Adnan Oktaç Yılmaz Yazaroğlu Vedat Alaybeyi Abdullah özkaya Sait Bülbül Osman Tepetaş Mehmet Erol Cihat Kahraman Nadir Baş

Halit Tekeli Şükrü Koçarslan Ali Vancı Nafi Atilla Kenan Özkan Tahsin özmen Salim Servi Ergün Atay

Elektrik Mâbendlsllftl 147 148

Atilla Erkan Mehmet Şanveren Osman Türkuçar Fuat Uygur Hamit Gök

Erton Osma Nazif Altay Muammer Hatipoğlu Mehmet Yıldırım T. Emin Korkmaz

«Ekim 1968 tarih ve 144 sayılı Dergimizde Üyelerimiz» başlıklı yazımızla İl ler Bankasına hizmet veren üyelerimizin maruz bırakıldıkları haysiyet kırıcı mua melelerden ve bunlara son verilmesi gereğinden bahsetmiştik.

Temenni edilirdi ki, uyarmamız faydalı olsun ve uyarmanın hüsnüniyetle ya pılmış bulunduğu noktasından hareket edilerek, kendisine nazaran çok daha uzun süre hizmet ve emek vermiş personelin dilek ve istekleri hüsnü suretle karşılansın ve ortadaki hizmet kusuru veya anlaşmazlığın giderilmesine çalışılsın.

Sayın Esat Kırathoğhı İller Bankasındaki kısa hizmet süresince «İLLER BANKASI BEN'ÎM» zihniyetinden kendini kurtaramamış ve bunun dışındaki bir davranışı kendisi için onur meselesi telâkki etmiş ve fakat karşısmâaM büyük kit lenin onur'unu hiç nazarı itibara almamıştır.

Personel kendisinden ne istemiştir ki, Kırathoğlu bunu yapmak istememiş tir?

Disiplinsizlik ve buna müsaade mi istemiştir? Kafiyyen HAYIR.

Kırathoğlu cevabında üzerine basa basa kendisinden disiplinsizliğe müsaade istenildiği gibi bir havayı yaratmağa çalışmaktadır. Böyle bir iddia kafiyyen ha kikate uymamaktadır. Karşısındaki personelin herbiri İller Bankasına uzun yıllar hizmet etmiş kimselerdir. Bunlar şimdiye kadar gelmiş, geçmiş Genel Müdürlerden böyle bir istekte bulunmamışlar da, yalnız Esat Kırathoğlu'ndan mı bulunmuşlar dır?

Disiplinin, sadece erken gelip geç gitmek demek olmadığını Sayın Kırathoğ lu'nun bilmesi gerekir. Disiplin bir teşkilâtın kendine verilen görevi aksatmadan ye rine getirmesi için lüzumludur ve bunun sağlanmasmda aşağıdan yukarıya olduğu gibi yukarıdan aşağıya doğru kademelerinde sorumlulukları vardır. Eğer üst kade medeki bir sorumiu, kendi yetkisine dayanarak alttan gelen ve kuruluşun zararına işleyen mekanizmanın hastalıklarını tedavi tekliflerine olumlu bir teşhis koyup, ce vap vermez ve bunları uyutursa ve eğer, kuruluşun ahenkli işlemesini sağlayıcı hi yerarşik düzenin aşağıdan yukarıya doğru muntazam işlemesine rağmen Daire Başkam veya Müdürlerin görüşü alınmadan yapılan proje tatbikatı, tayin, terfi ve nakillerle yukarıdan aşağıya doğru işlemesi bozuluyorsa, kendisine intikal eden ya zıları sebepsiz yere uzun süre masasuıdabekletiyor ve bazen de bunlar kaybedili yorsa bunun sorumlusunun ve bu disiplinsizliğin yaratıcısının Genel Müdürlük ma kamını işgal eden zatın olması icabeder.

Hele, Bankanın imkânlarını bir program içinde kullanmak maksadım hedef tutan genelgeler çıkarıp, servislere buna göre işlem yaptırdıktan sonra, iş sahiple

Blettrik Mühendisliği 147 148

rinin kendisine şahsen başvurmalarını müteakip ilk kararlarını tamamen zıddı ka rarlar almak, bir kuruluşu kötüye götürücü disiplinsizliğin ta kendisidir.

Kendilerine kesin olarak ifade edelim ki, üyelerimizin şikâyeti, disiplin sağ lama adı altında uygulanan metodun haysiyet kırıcı obuası ve bu metodun :

1. Gizli istihbarata, 2. Müdafaa hakkı tanımamağa, 3. Uygulamanın bir Yönetmeliğe dayandırümaması esasına müstenit olma sıdır. Zira, personelin geç kalışının nasıl ve kimler tarafından tesbit olunduğu hâlâ bilinmemekte ve bu geç kalışın mücbir bir sebebe dayanıp dayanmadığı hâlâ araş tmlmamakta ve yevmiyeli teknik personeli kapsamayan «İller Bankası Memurlar Yönetmeliği» hâlâ kendilerine tatbik edilmek istenilmektedir.

Tesbitin gizli bir teşkilât ile yapılmış obuası ve bu geç kalışın zaruri bir se bebe dayanıp dayanmadığının araştırılmasına, yani en kutsal bir hak olan müda faasının alınmasına mahal görülmemesi, uygulamanın uygunsuzluğunu kanunsuzlu ğunu ortaya koymaktadır.

Olaylara tatbik edilen «Yönetmelik» e gelince : Bu Yönetmelik'in adı «İller Bankası, MEMURLAR YÖNETMELİĞİ» dir. Bunun 1. maddesindeki: «iller Ban kası memurlarının göreve alnıma, yükselme, mükâfatlandırma, cezalandırma gö revden çıkarma, aylık, yolluk, tazminat, ikramiye, izin, vekillik, tedavi vesaire gibi işlemlerde bu yönetmelikte yazılı esas hükümler uygulanır.» ifadesinden de anlaşı lacağı üzere, tamamen memurları ve onlarla ilgili hususları kapsayan bir yönetme liktir. Odamız üyelerinin hemen tamamı 10195 sayılı Yevmiyeli Teknik Personel Talimatnamesine tabi olmaları dolayısile bunların «göreve ftimina.la.ri» yükselmele ri, «mükâfatlandırmaları»., vesaire gibi işlemleri adıgeçen kararnameye göre yapıl maktadır.

O halde, Sayın Kırathoğlu, disiplin için işlettiği mekanizmanın bizatihi disip linsizlik içinde işlediğini bilmeli ve evvelâ onu düzeltmeye çalışmalıdır. Sayın Kırat hoğlu, karşısındakilerin haysiyeti ile oynamakta o kadar muafiyet kazanmıştır ki, üyelerimizin bu ve daha başka konularla ilgili olarak verdiği 62 imzalı bir muhtıra yı 15/2/1969 tarihinde Banka Rufunda topladığı Banka personeline, kendi çıkarma göre tefsir ederek intikal ettirmiş ve muhtıra sahiplerini disiplinsizlik ve menfaat peşinde koşan bir topluluk olarak göstermek istemiş ve karşılığını almaktan kaçın dığı için de kendisinden sonrakilere söz hakla tanımamıştır. Lâkin, kendisinin tiler Bankası Genel Müdürlüğüne, kendisinden bir istek olmaksızın «Sayın Büyüğü» ta rafından tensip edildiğini beyan etmek lüzumunu duyması, bir taraftan yönetimin deki zaafın saygıdeğer bîr Devlet adamının koltuğu altına sığınmak suretile örtül mesi, ve diğer taraftan da Banka personeline karşı kuvvet gösterisi yapmak isteyi şi gözden kaçmamıştır. Binaenaleyh, Sayın Kırathoğlu'ndan isteğimiz, bunca yıldan beri disiplin altında çauşagehniş olan üyelerimizin, disiplinsiz çalışmalarına izin vermesi değil, kendilerinin de zımnen kabul zorunda kaldığı haysiyet kırıcı metod lardan ve bilhassa kurduğu gizli istihbarat şebekesinden faydalanmaktan vazgeç mesidir.

Sayfa 62 de okuduğunuz muhtırayı imzalayanların Elektrik, İnşaat, Makina Mühendisleri ile diğer teknik meslek mensupları müdür ve müdür muavinleri, baş mühendisler ve şefler olduğunu da belirtmekte fayda vardır.

Sayın Genel Müdür 62 imzalı muhtırayı aldıktan sonra bir yandan alıcıların yemek pişirdiği ruf da (Ruf ayni zamanda yemekhane olarak kullanılmaktadır^. Tek taraflı olarak büyük bir yaklaşıldıkla 200 300 Banka personeli huzurunda tenkit etme havasına bürünerek «ilk önce bu muhtırayı verenleri altına imzalarım atmış olduklarından dolayı tebrik etmiş sonra da bunu hazırlayanlar 3 5 kişidir. Onları Bankadan barındırmayacağım» demiştir.

Sayın Kıratlıoğlu'nun konuşmasının tiler Bankası 1 Mart 1969 tarih ve 19 saydı Dergisinde 62 imzalı yazıya verdiği 2,5 saatlik konuşmasjuun kendilerince özetini aynen aşağıya almış bulunuyoruz.

(Genel Müdürümüz Dr. Jeolog Esat Kırathoğlu Yeni çalışma dönemine giril mesi münasebetiyle bir konuşma yaptı.

Genel Müdürümüz Dr. Jeolog Esat Kırathoğlu, yeni çalışma dönemine giril mesi münasebetiyle 15 Şubat günü Bankamızda bir toplantı yapmıştır.

Merkezdeki Daire Reisleri, Şube Müdürleri, Y. Mühendis, Mimar Jeolog ve diğer teknik elemanlarımızla âmir, şef ve şef muavinleri kadrosundaki Bankamız personelinin katıldığı toplantıda Genel Müdürümüzün yeni çalışma döneminin başla ması münasebetiyle yaptığı konuşmayı kısaltarak aşağıda yayınlıyoruz.

— «1969 çalışma yılına girdiğimiz bugünlerde sizinle çalışma tutumumuz hakkında kısa bir konuşma yapmak isterim.

1969 yık yatırmı programımız, resmi program olarak 446 milyon liradır. 1968 yılında 316 milyon Ura olan resmi programımızı 485 milyon Ura olarak ger çekleştiren Bankamızın, 1969 yılı içinde de daha büyük hedeflere ulaşacağı tabiîdir.

Bütün çalışmalarımızı Mayıs ayının 15 nde ihalelerimizi yapacak şekilde ayar lamamız icap eder. Bilhassa Enerji ve İçmesuyu problemi üzerinde yapılan çalış malar tekrar proje tadili yolunda olmayacak şekilde tanzim edilmelidir. Merkez* Bölge münasebetleri mümkün mertebe sürtüşmeye mahal kalmadan devam ettiril melidir.

1969 yılında daha çok iş bitirmek mecburiyetindeyiz. Arkadaşlarımız mesai saati dahilinde bütün güçlerini yalnız çalışmaya ayırmalıdırlar.

Bu arada Bankamız personeli arasında, bilhassa bazı mühendislerin haksız yere üzüntü mevzuu yaptıkları noktalara temas etmek isterim. Zaman zaman Ban kadaki arkadaşlarımız bana bu üzüntülerini beyan eden yazılar vermektedirler. Hay siyetleri ile oynandığım işaret ederler, haklarının korunmadığını söylerler. Şunu ka tiyetle ifade etmek isterim ki, ben kapıcısına dahi «Siz» diye hitap eden bir nisa nım. Arkadaşlarımızın en çok alındıkları nokta tahmin ederim Bankada kendimce arzu ettiğim bir disiplin düzeninin kurulmasını sağlamağa gayret etmenidir.

Gördümki Banka personelinden bazıları «geliş» ve «gidiş» saatlerine katiyen riayet etmemektedirler. Sabahleyin bir saatten fazla geç gelenler vardır. Tamimle rimizle yaptığımız ikazlara rağmen, gerek bu personel ve gerekse takip De mükellef şahıslar, bu düzensiz geliş ve gidişten katiyen umursamaz durumda bulundular. Personel dairesinden bir memuru geç gelenlerin isimlerini tesbit ile vazifeli kıldım. Acaba bunun haysiyet kırıcılıkla alakası nedir? Haysiyetine düşkün olan, vazife

sonrana idrak eder. Geri kalmışlığımızın sebeplerinden başlıcası, zaman mefhumu na ve disiplinli çalışma düzenine ehemmiyet vermemiş olmamızdandır. Meşru maze reti yüzünden gecikeceğini tahmin eden bir kimse, bu durumu bildirecek bir tele fonu her yerde bulabilir.

Vazife seyahatine çıkan şahıslardan bazılarının, hem harcırah aldıkları, hem de Ankara'dan ayrılmadıkları tesbit edilmiştir. Bu gibi kimselere mani olmak için, alâkalı Bölge Müdürlerine geliş ve gidişlerini bildirmelerini kendilerinden isteme miz mi haysiyet kırıcıdır?

Sosyal garantinin sağlanmadığı iddia edilmektedir. Aşağıdaki vereceğimiz cetvel, bu iddianın nekadar yersiz olduğuna ifade etmektedir.

1963 yılından 1968 yılma kadar, Sağlık Yardım Yardımlaşma Dernekleri İle Tabldot isin Bankaca yapılan yardım miktarlarını gösterir listedir.

1963 1964 1965 1966 1967 1968 1969

Sağlık Yardım Derneği

350.000— 359.500— 350.000— 450.000— 500.000— 715.000— 1.000.000—

Yardımlaşma Derneği

200.000— 200.000— 200.000— 200.000— 300.000— 700.000— 2.000.000—

Tabldot

250.000— 250.000— 230.000— 290.000— 395.000— 696.600— 840.000—

Reorganizasyondan bahsedilir. Bu düşünce, günün modasına uyarak bir ta kım göstermeliklerde bulanmak değildir. Esas olan Bankada bitirilen iş adedi ve cari giderlerin Banka menfaatine olanını sağlamaktır. Bu doruma gösterir cetvel İse şudur:

1963 1964 1965 1966 1967 1968

Program Yatırımı

200.304.000— 219.939.000— 216.229.000 212.901.000— 262.050.000 316.992.000—

Fiziki Yatırımı.

194.509.000— 201.170.000— 220.076.000— 267.948.000— 361.549.000— 485.757.000—

Gerçekleşme

'% 97. % 92 %102 <%>126 %1S8 %153

Bütün personel

masrafının

Bitirilen yatırana

iş adedi

oranı

303 422 398 479 612 1064

%10,4 % 13,0 %1S,5 %12,5 % 10,4 % 8,3

Bir arkadaşımız, yılı içinde başlayıp, yılı içinde biten iş adedinin mühim ol duğunu iddia etti. Teknik personel olarak hepiniz bilirsiniz ki, uğraştığımız işlerden bilhassa Enerji ve Su inşaatlarının etüd ve projesi bir çahşma mevsimini ahmakta dır. Mühim olan inşaatiyle birlikte tümünü en kısa zamanda yapabilmektir. Buda biraz önce bahsettiğimiz cetvelde ifadesini bulmaktadır.

Bir takım kimselerin sokakta ceryan eden anarşist hareketleri, Bankamızın içerisinde de çeşitli yollarla devam ettirmek istedikleri müşahade edilmektedir, ti ler Bankası mağmur, müreffeh, güçlü ve büyük Türkiye idealinin yaratılması yo lunda mücadele edenlere yardıma devam edecektir. Bunu yaparken de iş disiplinini,

çalışma düzenini en iyi esaslar dahilinde sağlayıp vazifesini yapacaktır. Görmek teyiz ki, mesuliyet deruhte etmek suretiyle temin ettiğimiz maddî imkânlar vatan, millet sevgisinin arkasına bürünen ve onun arkasmda da sıkıntı mevzuu yaratma ya gayret eden kimseleri asla tatmin etmemektedir. Devletin personel harcamasm daki mali imkânını daha fazla zorlamak gayreti vatan ve millet sevgisiyle nasıl bağ^ daştınlabilir sormak lâzımdır.

İller Bankası, teşkilâtı içinde bulunan vatan sever arkadaşlarımızın gayret ve desteği ile büyük hedeflere ulaşabilmek azmi içindedir. Bizim çalışma düzenimi ze, iş disiplinimize uymayan kimseler elbetteki bizden ayrılmak mecburiyetindedir ler. İstediklerimiz haysiyet ve şeref kırıcılıktan öte nizama, disipline uygun hareket edilmesidir. Bu da bazı kimselerin zannettiği gibi kapıcının kontrolü ile yapılmamak tadır. Tekrar ediyorum haysiyet ve şerefine düşkün olan kimseler yalnız ve yalnız normal şartlar altında istediğimiz ve bir çalışanın uyması lâzım geldiği mesai sa atlerine riayet etmek; yapmakla mükellef olduğu vazifeyi ifa etmektir. Bunun öte sinde hiç bir istek ve talebimiz yoktur. Bu kadar basit şarta alışkanlıkları icabı riayet etmek istemeyen kimseler elbetteki istediğimiz disipline uymak mecburiyetin de bırakılırlar.

1969 yılı içerisinde Bankaya faidesi dokunan arkadaşlarımızdan en az 60 ilâ 70 kişiyi görgü ve bilgisini artarmak maksadıyla kısa vadeli olarak Avrupa'nm muh telif şehirlerine göndermek niyetindeyiz.

Kıymetli arkadaşlarım

Sizden ricam şudur : Boş düşüncelerin peşinden gidilmemesi, Avrupa me deniyetinin en basit icabı olan vazife anlayışından inhiraf ederek beni hiç arzu etmediğim, bana üzüntü olacak tedbirlere tevessül etmeye mecbur bırakmamanız dır.

Şunu memnuniyetle ifade etmek isterim ki, aldığımız tedbirler sayesinde Ban kamız % 100 e yalan bir derece ile arzu ettiğim nizama ve disipline kavuşmuştur.

1969 yılının hepimize uğurlu olmasını dilerim.»

Kıratuoğlu'nun yazısı dikkatle okunursa bugün İller Bankasmda Sayın Baş bakanımızın idari metodlann düzenlenmesi konusunda gereken titizliği gösterdiği bilinen bir hakikat iken ve bu konudaki 22.11.1967 tarih ve 76 79/7445 saydı Başbakanlık genelgesi ışığı altmda bugün tiler Bankasmda ayni görevi yerine getir , meye çalışan personel suçlu ve anarşist olarak görülmekte ve kendilerine lâyık gö rülecek cezaların uygulanmasına çalışılmaktadır. Memleketimiz niçin geri bırakıl mıştır? Memleketimiz niçin geri kalmıştır? Memleketimiz niçin az gelişmiştir?

Yurdumuzun bu milli kuruluşu bir Genel Müdürün keyfi idaresi, şiddet ve sindirme yoluyla uygulamaya çalıştığı bir ortam haline getirilemez....

Olaylar bu şekilde ceryan ederken Şehircilik İşleri Müdürlüğü teknik perso

neH 3 sahife, 12 mimar imzalı yazıyı aynca (4.2.1968 tarihlidir.) Sayın Kıratk

oğlu'na vermişlerdir.

' *"

Bilâhare Şehircilik İşleri Müdürlüğünden tekmil elemanlar ayrı bir muhtu ra daha vermişlerdir. (Bu muhtura da 2 sahifeliktir.)

Sayın Genel Müdürün Teknik kadroyu yanlış anladığı düşünülerek 5.3.1969 günü 55 imzalı bir muhtura daha gönderilmiş ve bu arada da biri İstanbul Kong

Elektrü Mühendisliği 147 148

resinde Genel KuruFda vazifeli (3 gün izin almış) diğeri de Ankara'da iken iki mes Iekdaşımız hakikatleri haykıranlar arasında olduklarından bir'i Van'a diğeri Elâ zığ'a tayin edilmişlerdir. (Bu konularda adli merciilerdedir.)

«46 Teknik personel imzalı muhtura»

Sayın Esat Kirathoğlu Genel Müdür

Genel Müdürlük makamım işgal ettiğiniz tarihten itibaren, Bankamızın içine düştüğü durumu açıklıyabümgk için Reisliğimizden 62 teknik personelin imzasını taşıyan yazıyı size iletmiş ve Bankayı devraldığınız anda da Müessesenin çok iyi du rumda bulunmadığını belirtmeye çalışmıştık.

Yurt kalkınmasında önemli rolü olan Bankamız gibi milli bir kuruluşun başı na getirilen basiretli bir yöneticinin ilkin Müesseseyi ve problemlerini yakından ta nımıya çalışması gerekirdi. Durum teşhisi yapıldıktan sonra, mevcut imkânların ulaşılmasi istenen amaca elverişli şekle dönüştürülmesine çalışmak en akıllı yol olur du. Mevcut yetersiz şartlarla, hayal edilen gayeye bir anda ulaşma yolunu denemek, kendi göreviniz dışında başka müesseselerin işlerini yüklenmek ve banka personeli üzerinde basla ve şiddet metodları uygulamak Bankamızı aklı başında, haysiyet sahibi insanların hizmet yapabileceği bir ortam olmaktan çıkarmış ve bugün içinde bulunulan keşmekeşe itmiştir.

15 Şubat 1969 Cumartesi günü rufta yaptığınız tek taraflı konuşmada, bütün iyi niyetlerimizi birleştirerek size duyurmaya çalıştığımız problemlerden pek çoğunu reddettiniz. Verilen yazıyı imzalayan arkadaşları medeni cesaret sahibi ola rak gördüğünüz ve kendilerine kızmadığınızı belirttiğiniz halde beyanınızın aksine yazıyı imzalayan şu veya bu ikf arkadaşımızı kış ortasında uzak bölgelere tayin et mek ve bugüne kadar uyguladığınız mutad şiddet metodunu kullanarak belirli gün de bölgelerde göreve başlamalarını, aksi halde işlerine son verileceğini bildirmekle sözlerinizle, icratınızm biri birine tutmadığını bir kere daha gösterdiniz. Konuşma nızda iyi idarecinin herkesin memnun etmeye çalışmaması gerektiğini Söylediniz.

Bu prensibe göre Bankadaki personelin çoğunluğunun yönetiminizden mem nun olması gerekirdi. Halbuki mevcut yönetimden büyük çoğunluğun memnun bu lunmadığı tarafınızca da bilindiğine göre idarecilikteki başarı derecenizi takdirinize bırakırız.

Bu idare sisteminizin Bankayı, yönetmeye alıştığınız bir Belediye teşkilâtı ve personelini de Belediye çavuşları gibi görmenizden ileri geldiğini tahmin etmek teyiz.

Teşkilâtla karşı karşıya gelerek görüşmeyi zaman kaybı addeden ve büyük zaruret altında yapılmasına mecbur kalman toplantılarda da, personeline söz hak kı tanmuyan yönetici, Teşkilâtın nabzının nasıl attığını gayet tabii olarak bilemez.

Teşkilâtın düşüncelerini bilemediğinizden, kurduğunuz gizli haber ulaştır ma organlarından aldığınız yanlış ve yanıltıcı bilgilere göre hareket etmektesiniz. Bu yanlış bilgiler sonucu davranışımızın, mesai saatleri konusunda gösterdiğiniz titiz likten ve ücret konusundan ileri geldiği intibaının uyanduıhnasına çalışılmaktadır. Mesai saatlerine uyulması ön şart olup, bu konuda kimsenin bir diyeceği yoktur. An cak kontrolün şekli haysiyet kincidir.

Bir idarecinin her şeyden evvel insan psikolojisini ve insanların nasıl çalış tırılabileceğini bilmesi gerekir.

Karışık iş düzeni ve şiddete dayanan idari eylemler sonucu moreli yıkılan personelden randıman ve başardı çalışma beklenmemesi gerektiğini bilmek îcabe der. Bankamızın 1968 yatırımının % 153 olduğu tarafınızdan özel şekilde hazırla nan yazılarla bütün Devlet Teşkilâtına yayılmakta ve bununla öğünülmektedir. Fakat Müessesenin içinde bulunduğu durumdan hiç bahsedilmemektedir. Yatırım yüzdelerinden çok daha önemli olan, başlanan işlerin bitirilme yüzdesi ve tesislerin kalitesidir. Enerji sektöründe 1968 yılında 288 i 1967 den intikal eden ve 203 yeni olmak üzere 491 tesisle meşgul olunduğu görülür. 1968 yılında 212 tesisin bitiril mesi gerekirken biten tesis sayısı 124 dür. Bu duruma göre 1968 yılında tesislerin gerçekleşme yüzdesi •% 58,5 dur. 1969 yılında 528 işle meşgul olunacak ve 236 te sisin bitirilmesi gerekecektir. Ayrıca 400 civarında kabul ve kesin hesabı yapılma mış tesis mevcuttur. Fakat şimdiden kesinlikle söyleyebiliriz İd bu yıl tesislerin gerçekleşme yüzdesi yine •% 50 civarında olacaktır.

1962 yılından itibaren eldeki iş sayısı her yıl artmakta ve işler zamanında bitirilmediğinden yığılmaktadır. 1962 yılına nazaran eldeki iş sayısı 1969 yılında tam üç misline çıkmıştır. Tesislerin kalitesi ve rantabilitesi konusu üzerinde hiç du ruhnamakta ve önem verilmemektedir.

Bankamızın, hizmetleri gereğine en uygun şekilde yapması memleketin sı nırlı yatırım imkânlarını heba etmemesi şarttır. Genel Müdürlüğün bu problemler üzerine eğildiği iddia edilemez. Çatışmalarımızla ilgili önemli pek çok yazının ma sanızda aylarca beklediği, bazılarının kaybolduğu malumdur. Merkez ve bölge teş kilâtı idari yetersizlik yüzünden çalışamaz duruma gelmişlerdir. Bu idari düzen de vam ettiği takdirde Bankamızda hizmet yapamaz duruma gelecektir.

İdaredeki yetersizliğin bütün arzusu Bankamızın verimli memlekete yeterli hizmet sunan bir kuruluş haline gelmesini isteyen bizlerin Bankadan uzaklaştırılma sı ile giderilmesi mümkün değildir. Size tevdi edilen görevi hakkı ile yapmak Mü esseseyi kuvvetlendirmek mecburiyetindesiniz. Bankanın kıymetli teknik teşkilâtını dağıtarak, çalışmaları aksatmaya kimsenin hakkı yoktur.

Toplu olarak imzalanan yazımız size iletilmeden evvel idari tasarrufunuzu kullanarak içimizden şu veya bu kişilerin istenen yerler atanması normal görülebi lirdi. Ancak tayinlerin yazımızdan ve rufta tonlum önünde yaptığmız konuşmadan sonra yapılmış olmasını, Banka problemlerini size ileten arkadaşlarımızın cezalandı rılmasını hedef tutan haksız ve hissi bir kara olarak görmekte ve bu sebeple bu kararın acele kaldırılmasını ümitle beklemekteyiz.

Bu tutum devam ettiği ve arkadaşlarımızın haksız ve hissi tayin kararları kaldırılmadığı takdirde, bütün problemleri üst makamlara ve kamu oyuna açıklaya cağımızı bildiririz.

Enerji Dairesinin Teknik Personeli

İsim

Adanan Necattın Altınköprü Hikmet Arabacı İsmail Arus Hüsnü Atay Ergün Atay Nevzat Kaya Atilla Nati Baş Nadir

Seyahatte imza

Seyahatte İmza

Bülbül Sait Büyükyıldırım Turan Ertaş Çapçı Demirer Solmaz Dilek Aydil Duru Tevfik Düzen Cevat Erol Mehmet

» » tzinli İmza Seyahatte İmza » İzinli

'fclektrik Mühendisliği 147 148

Gök Hamit Gültekin Mehmet Güneri Mustafa Gündüz Nuri Hamurcum Bekir Kahraman Cihad Kıyasi Saffet Kizir Yaşar Konal Hüseyin Korkmaz Bafet Kumbasar Suat Oktaç Adnan Özkan Kenan özkaya Abdullah Pala Ertuğrul

» » » » » » İzinli İmza

Seyahatte

Servi Salim Sevgül Avni Sirkeoğra Sadık Şen Vedat Şener Sadi Tapkan Vedat Aygüneş Galip Tekeli Süheyl Toptaş Osman Tekeli HaUt Urunç Okan Musa Van Vancı Ali Yazaroğlu Yılmaz Uygur Fuat

» » » tstirahath » » » Seyahatte İmza » » »

Konu ile ilgili Odamız XV. Genel Kurulunda ittifakla alınan karar gereğince İller Bankası Genel Müdürüne çekilen telgraf ve aynca karar metni de aşağıdadır.

Sayın Esat Kırathoğlu iller Bankası Genel Müdürü ANKARA

TELGRAF

«Genel Müdürlüğünüzde çalışmakta olan Elektrik Mühendisi üyelerimize kar şı yürütmekte olduğunuz gerek insanlık ve gerekse meslek haysiyetine yakışmıyan tutumunuzun şiddetle kınanması Odamızın İstanbul'da yapılmakta olan XV. nci Ge nel Kurul toplantısında ittifakla karar altına alınmıştır. Durumun düzeltilmesini temenni ederiz.»

Elektrik Mühendisleri Odası XV. nci Genel Kurul Başkanlığı

ÖNERGE

ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI XV. GENEL KURUL KONGRE BAŞ KANLIĞINA

Son yıllarda İller Bankasındaki idarenin meslekdaşlarımıza karşı takınmış ol duğu tavır ve tutum Oda Yönetim Kurulumuzun yapmış olduğu çeşitli ikazlara rağ men değişmemekte ve Müessesede çalışan kıymetli arkadaşlarımız ayrılma duru munda kalmaktadır. Son olarak 62* teknik eleman idarede reform ve reorganizasyon isteyen belgeyi Genel Müdürlüğe sunmuş fakat idare taleplerin hiç birini kabul et meyen bir tavır takınmıştır. Bu durum devam ettiği takdirde pek çok üyemiz Mü esseseden ayrılma zorunda kalacaktır.

Konunun Genel Kurula sunularak, idarenin üyelerimizin şeref ve haysiyetini koruyacak şekilde hareket etmesinin hatırlatılmağını, mevcut davranışların deva mı halinde üyelerinizin bu Müessesede görev almaması için karara varılmasını, ala nacak kararın Yeni Yönetim Kurulunca ilgili mercilere ulaştırılmasını arz ederiz.

İttifakla kabul edilmiştir.

Elektrik Mübendlsllgl 147 148

Olaylar bu şekilde gelişirken Sayın 6 meslek Odasından (Elektrik, Gemi, İn şaat, Kimya, Maden ve Makina Mühendisleri Odaları) teşekkül eden Odalararası Kurul'a konu Odamızca getirilmiş ve bu arada Sayın Kıratkoğlu'nun bir defa da ha 6235 (7303) saydı kanuna göre ikaz edilmesi gerektiği düşünülerek 6 Odanın Başkanları ve Yardımcıları Sayın Kırathoğlu'nu ziyaret etmişlerdir. Yapılan ziya retten müsbet bir sonuç alınmamış, Kırathoğlu'nun ifade tarzı'ndan ve tutumundan olayların yatışması için gereken icraatı yapamıyacağı kanısına varılmıştır.

Bu olaydan sonra Odalar arası Kurul'ca 12.3.1969 tarihinde metinleri aşağı da bulunan biri Sayın Başbakanımıza diğeri İmar ve İskân Bakanımıza olmak üze re iki telgraf çekilmiştir.

TELGRAFLAR

ODALARARASI YÜRÜTME KURULU SEKRETERYASI

Sayın Süleyman Demire! Başbakan Ankara

12.3.1969 Sayı : 46 XV/32

İller Bankası Sayın Genel Müdürünün tutum ve davranışlarının Bankada ça lışan üyelerimiz arasında uzun bir süreden beri sebep olduğu şikâyet ve huzursuzluk lardan Sayın İmar ve İskân Bakanını haberdar etmiş bulunuyoruz.

Yakın ilginizi esirgemiyeceğiniz hususundaki inancımızı bildirir, saygılarımızı sunarız.

Elektrik Müh. Odası Gemi Müh. Odası tnşaat Müh. Odası Kimya Müh. Odası Maden Müh. Odası Makina Müh. Odası

ODALAR ARASI YÜRÜTME KURULU SEKRETERYASI

Sayın Haldun Menteşoğlu İmar ve İskân Bakanı ANKARA

12.3.1969 Sayı : 45 XV/32

Bakanlıklarına bağlı İller Bankasında Genel Müdürün tutum ve davranışların dan doğan yaygın bir huzursuzluk Odalarımıza intikal etmiş durumdadır.

Bir Genel Müdürün idari tasarruflarını eleştirmenin özellikle kurmak iddiasın da bulunduğu disiplinli bir düzenin ve bu düzene aylan davranışları cezalandırma yolundaki icraatın karşında olmanın söz konusu olmadığını belirtmek isteriz. Bu nunla beraber yıllar boyu bilgi ve tecrübeleri ile başardı hizmetler veren meslekdaş Iaramza Genel Müdür tarafından normal sayamıyacağunız yollardan yapılan baskı nın yarattığı moral bozukluğunu ve huzursuzluğu üzüntü ile tesbit etmiş bulunuyo ruz. Bu huzursuzluğun giderilmesi ve bu milli kuruluşumuzun gerçekleştirmekle yü kümlü bulunduğu çeşitli yatırım projelerinin aksatılmaması için en iyi niyetle yar dımcı obua çabaları maalesef sonuç vermemiştir.

Biz aşağıda isimleri yazılı Mühendis Odaları meslekdaşlarımızın meslekî hay siyet ve menfaatlerini korumak hususunda kararlı olmakla beraber Müessesenin bu durumdan acilen kurtaruması hususunda yakın ilgilerine ihtiyaç bulunduğu ka

Btektrlk Mühendisliği 147 148

nısı ile duruma bilgilerine gereğini emirlerine ve sonuçtan Odalarımızın haberdar edilmesini müsaadelerine sunarız.

Elektrik Müh. Odası Gemi Müh. Odası Kimya Müh. Odası Maden Müh. Odası

İnşaat Müh. Odası Maklna Müh. Odası

Olaylar bu şekilde devam etmekte iken tiler Bankası Mensuplarından aldığı mız yazıyı da aşağıda takdim ediyoruz .

SAFLARI SIKLAŞTIRALIM

6235 sayılı kanunla kurulmuş olan «Oda»lar üyelerinden, Devlet sektöründe

çalışanların, tabi tutuldukları 10195 sayılı Teknik Personel Talimatnamesinde ge

rekli sosyal güvenliğin bulunmaması, üyelerimizi uyandırmış ve çeşitli yollarla, or

ganlarla ve bilhassa «Oda» lar bu güvenliğin sağlanması çalışmalarına yönelinmiş

tir.

Bu güvensizlik bizatihi kararnamenin metninde mündemiç olup, tatbikat ta meydana gelen olaylar da, bu boşluğu isbata yaramaktadır.

Uzun zamandanberi İller Bankasında süregelen huzursuzluk, burada çalışan teknik ve idari personeli ziyadesile müteessir etmektedir.

Ancak, ayni Müessesede çalışmakta olmalarına rağmen, haiz oldukları kanun güvenliği sayesinde idari personel bu huzursuzluktan daha az müteessir olmakta ve fakat bütün şimşekler teknik personel üzerinde çakmaktadır.

Yönetimdeki huzursuzluğun meydana geldiği bir yıllık süre içinde Bankadan ayrılan veya ayrılmağa mecbur bırakılan idari personel 7 iken, Teknik personel 80 dir.

Bu olaylar ve sonuçlan, biz teknik personeli, saflarımızı sıklaştırmağa ve «ODA» lar çatısı altında birbirimize daha sıkı sarılmağa mecbur kılmaktadır.

Esasen kanun yapıcısı da, bu hususu sağlamak için 6235 saydı «Türk Mü hendis ye Mimar Odaları Birliği» Kanununun 2/b maddesine : , , . «Ammenin ve memleketin menfaatleri, meslekin inkişafı, meslek mensupları nın hak ve selâhiyetleri bakımından lüzumlu gördüğü bütün teşebbüs ve faaliyetlerde bulunmak» hükmünü koymuştur.

Şu halde Sosyal Sigortalar Kurumuna prim ödediği halde 931 sayıh Kanunun tarif ettiği nitelikte işçi olmadığı iddia olunarak, işçinin haiz bulunduğu sosyal hak lar ve güvenliklerden; tayin, terfi, nakil vesair işlemleri itibarile 10195 saydı Tek nik Personel Talimatnamesine tabi bulunduğu için de kanunların güvenliği altında bulunan «Devlet Memuru» olanaklarından mahrum bırakılan teknik eleman camia sının, bugünkü Devlet nizamında maruz bırakıldıkları sahipsizlik karşısında, ken di, kendilerine sahip çıkmalarından başka imkân bulunmamaktadır.

İşte bu nedenledir ki, İller Bankasında süregelen huzursuzluk dolayisiyle, yuvayı terketmiş değerli meslekdaşlarımızın, bu ayrılışlarının yüreklerde bıraktığı acı ve ıstırap, henüz bütün tazeliği ile hissedilmekte bulunulduğu bir zamanda, Bankanın daha iyi işlemesini talep eden 62 imzalı 12 Şubat 1969 tarihli reformist tekliflerinin, hüsnüniyetle karşılanmayarak imzacı arkadaşlardan ikisinin Genel Müdür Sayın Kirathoğlu tarafından uzak yerlere tayin edilmelerine karşı, teknik personel camiasında meydana gelen tepkiyi ve bu tepkiyi bütün «Oda» Yönetim Ku rullarının ayni heyacan ve hassasiyetle katılmış olmalarını, kanun güvensizliği için

Elektrik Mühendisliği 147'"1

de kıvranan teknik personelin geleceği bakımından çok ümitli bir başlangıç sayıyor ve bütün Oda Yönetim Kurulu üyelerinin bu başlangıçta beraber bulunmalarını kutluyoruz.

İLLER BANKASI MENSUPLARI

İller Bankasından çeşitli meslek Odalarına bağlı 80 Teknik Personel imzası ile Sayın Süleyman Demirel ve Sayın Haldun Menteşeoğlu'na 5 sayfalık gerçekleri ifade eden bir mektup gönderilmiştir.

Konularla ilgili olarak Odamız Yönetim Kurulumuzun aldığı kararı da açık lamakta fayda görmekteyiz.

a) İlgili idareyi boykot (boykot şekli ayrıca tesbit edilecektir.^ b) Zarara uğrayan üyelerimizin zararları Odaca karşılanacaktır. c) Kasıtlı tayinlerden dolayı boşalan yerlere hiç bir üye gitmeyecek ve vazi fe kabul etmeyecektir. Aksi harekette bulunanlar için Haysiyet Divanına durum iletilecektir. d) İller Bankasındaki bu haksız durumlar kamu oyuna ve ilgili bütün ma kamlara iletilecektir. Diğer taraftan İller Bankasında çalışan çeşitli meslek Odalarına mensup ve Bankanın en yetkili teknik kadrosunu teşkil eden 80 Mimar ve Mühendisin imzası ile durum Saym Başbakanımıza ve İmar ve İskân Bakanına bildirilmiş olduğundan ve kendilerinden bu Milli müessesenin içinde bulunduğu çalkantıdan kurtarılarak yönetimini sıhhat» kavuşturulmasını sağlanmasını beklemekteyiz.

Yönetmeliğimizin 5 nci madesi a ve b fıkralarındaki hususları gerçekleştir mek ve buna benzer olaylarda üyelerimize destek olmak gayesiyle XV ci Genel Ku rulumuzda tasvip edilen bütçemiz içinde bu husus için ayrılmış bulunan fon ve ay rıca bu fona ilerde ihtiyaç sahiplerine verilip tekrar geri alınmak kaydı ile her üyemizden iki taksitte toplanacak 100. TL. lık yardımlarla meydana gelecek maddi gücünde Camiamızın haysiyet ve şerefi ile oynamak isteyen zihniyete karşı kul lanılacağını Yönetim Kurulumuzun bir karan olarak sizlere duyurmak isteriz.

(NOT : İlk iş olarak T. R. T. deki 6 üyemize bütçedeki bu fon'dan ödeme ya pılmıştır).

Not : Bu yazı olayların kronolojik sırasına sadık kalınarak İller Bankası sorununun te şekkül ve gelişmesi hakkında okuyucularımıza bilgi vermek için hazırlanmıştır. Metnin İçinde ki raporlar hazırlayanların fikirlerini aksettirmektedir. Ayrıca, altlarında imza bulunmayan ra porlarm İmzalan Odamızda mahfuzdur.

Elektrik ;Mühenûlsllgl 147 148

XV. Genel Kurul Tarafından Alınan Önemli Kararlar

1. özel okullarda ders veren odamız üyelerinin adlannm dergide ya.yinia.nn.rafr kını

2. tiler Bankası Genel Müdürlüğünün Üyelerimize karşı tutumunun düzeltilmesi, bu tu tuma devamı halinde üyelerimizin bu müessesede görev almamamı hakkındaki kararın ilgili mercilere yönetim kurulunca ulaştırılması.

S. 4/10195 in muvafakat şartının kaldırılması yolunda çalışma, 4. özel okulların kapatılması,

5. Asistan ve öğretim üyelerimizin maddi durumlarının düzeltilmesi için haklı davranış larının odamız camiasınca desteklendiğinin (kongre karan olarak) yetkili mercilere ve kama oyuna duyurulması,

6. Yükleniciler ile idareler arasındaki münasebetleri düzenleyen şartname, sözleşme VJS. mevzuatın, Dış tesisat, iç tesisat ve kabul yönetmeliklerinin üzerindeki çalışmaların hızlandı rılması,

7. özel okullarda burs vererek öğrenci okutan müesseselerin bu davranışlarından vaz geçmeleri için ikazda bulunulması,

8. özel okullardan mezun olacak mühendislerin Odaya kayıt edilmemesi, özel okullarda ders veren ve görev alanı üyelerimizin bu faaliyetlerinden vaz geçmeleri hiç bir Üyemizin bu okullarda ders vermemeleri kararına uymayan üyelerin haysiyet divanına verilmesi,

Alınan kararların Başbakanlık, M.E.B. Bayındırlık Bakanlığı ve Basına aksettirilmesi,

Elektrik Mühendisleri Odası 15. Genel Kurul Toplantısı Tutanağı

( Elektrik Mühendisliği Odası 15. Genel Kurulu istanbul'da 22.Şubat.l969, saat 15.00 de ÎTÜ Maç ka Teknik Okulu Konferans salonunda toplan mıştır.

Gündem gereğince, açılış ve Başkanlık Diva nı seçimi Oda Yönetim Kurulu Başkanı Hacim Kamoy tarafından yapılmış, açık oylama İle ya pılan seçimlerde Başkanlığa Galip Baloğlu, Baş kan Yardımcılarına Orhan Ünlüsoy ve Engin Günce, Kâtip üyeliklere Nuran Akay, Cemal Ba şat Solmaz Demirer, Hikmet Blrcan seçilmişlerdir.

Başkanlık Divanı yerlerini almış, gündemin 2. maddesi gereğince Genel Kurul Atatürk'ün ve 1968 yılı İçinde kaybettiğimiz üyelerin hatırası önünde üç dakikalık saygı duruşuna devam edil miştir.

Gündemin 3. maddesi gereğince Taksim Abide sine çelenk konulması hususunda, Genel Kurul Başkan Vekilinin Başkanlığında Oda Yönetim kurulu ve Şubeler Yönetim Kurullarından birer

kişiden ve arzu eden arkadaşlarında iştiraki İle teşekkül edecek heyetin bu görevi yapmam oya konulmuş, kabul edilmiş ve bu görev bu heyet ta rafından yapılmıştır.

Gündemin 4. maddesine geçilmiş, oy sayım kurulu seçimi yapılmıştır. Seçilmiş olan üç kişi nin oy sayımına başlandığında üç ayrı seçim ya pılması sebebiyle 10 a çıkarılması Genel Kurula teklif edilmiş ve teklif kabul edilmiştir. Aşağı da görülen 10 üye Oy Sayım Kuruluna seçilmiş lerdir.

1 — Halil Saygıner 2 — Coçkun Aralan 3 — Yalçın Kaya Necan (Tasnif Esnasında Bulunamadı)

Engin Canbesler Cihat Kahraman Osman Kanuni Semih özgül

Vural Durak Burhanettin Kırgezen Faruk İçli

Elektrik Mubendlsligl 147 148

Gündemin 5. maddesine geçilmiş, Komisyon ların teşkil tarzı tartışılmış, Başkanlığın teklif etmiş olduğu şekilde Oda Yönetim Kurulundan 1, Şube Yönetim Kurullarından birer ve Genel Kurulca seçilecek ikişer üyeden teşekkül etme si kabul edilmi§tlr.

a — 1969 Bütçe Tasarısı Komisyonuna,

Rezzan Baykent Adnan Dinsel Mehmet Slrmay Suat Kumbasar Erdem Gülmezoğlu b — Şube ve Temsilcilikler Yönetmeliği Ko misyonuna

Fehmi Mistik özdemir Gülan Falih önder Ergun Elgin Gültekin Türkoğlu c — özel Yardım Sandığı ve Lokal İşletme Yönetmeliği Komisyon

Zahit Toker Mehmet Erdemlr Teoman Güner Vural Durak Esat Yazgan d — Teknik Kongre, Yayın, Kalite Belgesi, Serbest Müşavir Mühendis Yönetmeliği Komisyonuna,

Vural Akın Ali Kasım Karaşemiş Mordo Fresko Ekrem Bulgur Onur Taşkent Adil Giray ex — Oda Tarafından vize edilecek elektrik tesisatı projelerinin yapılmasına ait esaslar, pro je vize ücretleri, e2 — Belediyeler tarafından tasdik edilecek elektrik tesisatı projesinin yapılmasına ve Kont rolluğuna ait esaslar ile bunlara alt ücret yönet meliği komisyonuna

Gürsel Çavuşoğlu Doğan Bozkurt Osman Kanuni Süha Tarman Esat Yazgan f — ClGRE'ye temsilci gönderme, yabancı uyruklu mühendislerin aidatları Genel Sekreter liğin iptali yerine Oda Müdürlüğü İhdası hakkın daki teklifler komisyonuna,

Gönül Güner Doğan Doğu Yalçın Kaya Necan Tuncer Soner Mustafa Parlar

Kongreden bir görünüş.

g — özel Okullar Komisyonuna, Ayhan Türeli Enise Erimez İbrahim Alısın Abdullah özkaya Hasan Halit Işıkpınar Mustafa Bayram Paşa Sarıoglu Ömer Kolçak Yüksel Leventoğlu Mustafa Parlar seçilmişlerdir.

g Komisyonuna beşten fazla üyenin seçilmesi hususu Genel Kurulun oyuna sunulmuş ve kabul edilmiştir.

Gündemin 6. maddesine geçilmeden önce Ge nel Kurula gönderilmiş olan 17 adet tebrik ve ba şarı telgrafları ve yazılan okunmuştur.

Genel Kurul salonunda dağıtılmış olan fTÜTO Elektrik Mühendisliği talebe cemiyeti bildirisinin Genel Kurulumuzun Elektrik Mühendisliği öğre nimi yapmakta olan gençlere gösterdiği sevgi ve ilginin bir nişanesi olarak okunması teklifi ik tifakla kabul edilmiş ve bu bildiri Genel Kurul ca okunmuştur.

Kongre Başkanının teklifi ile salonda bulu nan üyemiz Ord. Prof. Bedri Karafakioğlu bir konuşma yapmış, şunlara temas etmiştir.

Asistanlar mevzuunda yapılan çalışmalar hak kında bilgi verdi. Ankara Üniversitesi Yönetim Kurulu temsilcisinin Cumhurbaşkanı tarafından bu husus için çağrıldığını bildirdi. Yüksek Mü hendis, Mühendis meselesini halletmek üzere önü müzdeki ders yılında iki kademeli olarak eği time geçillcegini bildirdi.

Gündemin 6. maddesine geçildi. Çalışma ra porunu takdim etmek üzere Oda Yönetim Kurulu Başkanı Hacım Kamoy kürsüye gelerek takdim konuşmasını yaptı.

Bundan sonra çalışma raporunu izah etmek üzere Oda Yönetim Kurulu adına Gültekin Türk oglu 17.2.1968 22.2.1969 tarihleri arasını kapsa yan Elektrik Mühendisleri Odası Yönetim Kuru lu çalışma raporunu okudu.

Gündemin 7. maddesine geçildi. Denetçiler Raporu, denetçilerden Seyfi Klpmen tarafından okundu.

Gündemin 8. maddesine geçildi. Raporun gö rüşülmesine başlandı. Sırayla şu arkadaşlar, söz aldı :

Semih özgül, özetle :

'

— idare Heyeti uzun bir yıl içinde hiç bir iş yapmamış, faydalı olamamış, bilakis zararlı olmuştur. Sağlanan kâr sıfırdır. Huzur haklan 14.410 TL. artmış, faydası olmamıştır. Dedi.

Kongre divam ve t.T Ü. Rektörü Üyemiz Ord. Prof. Bedri Karafakıoğlu konuşurken

. Elektrik Mühendisliği 147 148

Nihat Yurdakul, özetle : — Kongreye 96 kişi geldi, .bu 196 kişi olabilir di. Bozuk düzenle buraya kadar geldik. Mecmu amızda «aman bize ilan verin» şeklinde yazılar çıkıyor. Dedi.

Mustafa Demirdelen, özetle : — Faaliyet raporu 100 kusur sayfa olarak sunulmuştur. Suzı örnekol'un istifa etmesi se bebinin acı olduğu, Genel Sekreterlik Yönetmeli ği .ortada, iken, bu şahsın" yetkilerini kısıtlamak doğru değildir. Nedeniyle istifa ettiği anlaşılmak tadır. İstanbul Şubesi iyi çalışmıştır. Tebrik ede rim. Merkezde 10 adet komisyon 26.000 lira hak kı huzur almıs.ür. Yapılan ig ise yoktur. Baza üye lere borç para verilmiştir.

özdoğan Gündüz, özetle : — Kongreye gelmek istiyenlere yol parası ve otel parası verilecek dendiği halde bunun yerine getirilmeyip, soran üyelere «takip etseydin, bilet aldık bitti» denmiştir. Hangi meseleyi halletmiş lerdir? Hangi başarıyı elde etmişlerdir. Yönetim Kurulu ibra edilmezse mahkemelerde ilgililer aleyhine büyük zimmetler çıkacaktır. Pazar gü nü Teknik Personel çalışırsa tazminat almaz. Ama ücret alabilir. Bu bir püf noktasıdır. Ka rarnamenin, iptali için 90 gün içinde dava açıl ması gerekir. Yönetim Kurulu acaba bir dava aç tımı? dedi.

Ornan Unlüsoy, özetle :

— Faaliyet raporunda, 15. Kongrenin istan bul'da yapılması zorluklara ve sakıncalara rağ men, kabul edilmiştir. Deniliyor. Bu sakınca aca ba ne idi?

Hikmet Altınköprü, özetle : — Odamızın hükmü şahsiyeti yok, çalışmalar iyi değil, daha iyi çalışmalıydı. Dedi. Başkanlık Divanına bazı önergeler verildi Bu önergelerde vaktin geç olduğu nedeniyle, Kon grenin yarına bırakılması isteniyordu Bir lehde bir aleyhde konuşana söz verildi. Oya sunuldu. Komisyonlar saat 9.00 da Genel Kurul saat 10.00 çalışmaya başlamak üzere Kongrenin yarına bı rakılması kabul edildi. Ve saat 19.30 da oturuma son verildi.

23.2.1969 PAZAR SAAT 10.00

Oturum saat 10.00 da Genel Kurul Başkanı tarafından açıldı ye raporun görüşülmesi üze rindeki müzakerelere devam edildi.

E rai Açıkgöz, özetle : — Mühendis ve Yüksek Mühendis arasında terfi , bakımından bir dengesizlik vardır. Düzel tilmelidir. Teknik şartnamenin değişeceği, kuv vetli akım talimatnamesi hakkında çalışmalar yapıldığı söyleniyor. Mevcut aksaklıklar, saç malıklar bu çalışmalarda belirtilmiş midir? Dedi.

İbrahim Aksın, özetle:

— Türkiye'nin durumu nedir? Teknik ele manın Türkiye'deki rolü nedir.' Yönetim Kurulu toplar lafıa konuştu. Kakkamlar vermedi. Tür kiye'de kaç mühendis vardır. Durum ne zaman düzelecektir, sorunlarına değinmeli ıdı. Türkiye İçin için kaynamaktadır. Oda bu hususta ne dü şünmektedir? Bazı Özel Okullar ileride tehlike olacaktır. Dedi. Bu tehlike ifiin ne gibi tedbir alınmıştır ? Asistanlara verilecelc tazminat on ların kitap parasına dahi yetmez. Oda bu yoıaa > sesini çıkarmış mıdır ? Teısız Kanunu huirınnrin Oda sesini duyurmamışttr. Mühendis lüğitmı sis teminin düzenlenmesi, raporda 15 satırla geçişti rilmiştir. Dedi.

Gökçen Çapkınca söz aidi ve bir konuşma yap tı.

Bülent Dikman, özetle :

— Kongreye başarı dilerim, dedi. Başkanlık Divanına mühendisler adına teşekkür etti.

Mehmet Halazoğlu, özetle :

— Odaların, Üniversiteleri destleklemesi lâ zımdır, özel Okullar meselesini halletmesi lâzım dır. Mecmuayı da daha faydalı hale getirmesi gerekir. Dedi.

İbrahim Aksın, özetle :

— Proje meselesinin halledilmesi lâzımdır. Piyasada yapılan tesisat projesi para kazanmak için yapılıyor. Mühendislerin projesi Nafıa'nın şartmanesine uygun olduğundan rağbet görmü yor. Asgari ücret tarifesi tatbik edilemiyor. Bu tarifenin çok altında çalışıyoruz. İg bittikten son ra, yapılmış tesislere proje yapıyoruz. Dedi.

Hikmet Bircan söz aldı ve bir konuşma yaptı.

Raporun görüşülmesi üzerinde başka söz alan olmadığından yapılan tenkitlere cevap vermek üzere Yönetim Kuruluna söz verildi.

Yönetim Kurulu adına MUkrem Erkin söz al dı, özette :

Yönetim' Kurulu adına kıymetli tenkitlerinize teşekkür ederim. Huzur haklan çalışanların çok oluşundan kabarık çıkmıştır. Halbuki Yönetim Kurulu hakkı huzurun bir kısanını almamıştır bile. Elektrik Mühendisleri Odasının diğer Oda lar arasında itibarı yüksektir. Bayındırlık Ba kanlığı kalite belgesini odamızdan almağa mec bur tutmaktadır. Kapatılmamış avans yoktur. Muhasebe yardımcısı tutmak icap jetti ve tutul du, ölüm Yardım Sandığına üye olanlardan ya kında aidat toplanacaktır ve ölen üyemize öde necektir. Kongre için gelecek üyelere otel tahsi si işi iyi organize edilemediğinden üyelere bil dirilmedi. Mazur görülsün. Tenkitler, bölücü ol mamalıdır, .Aramızda birlfk olmalıdır.

Yönetim Kurulu adına yapılan .konuşmadan sonra Genel Kuruldan bir kişiye söz verilmesi hususu oylanıp kabul edildi.

Mustafa Demlrdelen, özetle : • — Avanslar açut ktumışor aenmedi. Bir ar •kaüaş uç ueiaoa ouü iııa ctuyor, Dır cugeri uç aeia ua ^ooo ura auyoı ve sonra para ouutuc ıu ae eaıyor. JÖU nasıl avanstır anuyamadım. ueaı.

(junuenua y. maddesine geçılaı. xonetım ILM rulunun ve ivıurakıpıuun ıoiagı oya sunuıau v<= kaouı ecuıoı. ıbragı müteakip oda, /oneuin r>.\x ruıu üa§kanı ±ıa.cuıı Kanı oy soz aldı ve ozetıe Genel fuırıua teşekkürlerini bildirdi.

Gündemin 10. maddesine gegilmeden önce Ge nel n.urui paşkanngına gelmiş oıan onergmerın görüşülme usuıu .tsaşKaniık tekuiı ve Genel Kuıu lun kabulü ile testut edildi. Buna göre, Önergele rin sıra ile okunması, üzerinde müzakere ağıl madan oya konulması kabul edildiği takdirde oya sunulması, müzakere açılması kabul edildiği takdirde gündenim ilgili bir maddesine ithal edi lerek gerekli müzakerenin yapılmasına karar ve rildi. Verilmiş olan önergeler sıra ile okundu.

— özel Okullarda ders veren Odamız üyeleri nin «/Harının mecmuamızda açıklanarak kendi lerinin kınanma önergesi oylandı ve kabul edu di.

— TRTnin Odamız Genel Kurul Çauşmalan na ilgi göstermemesinin kınanma önergesi oya sunuldu ve kabul edildi. Bu konuda TRT Genel Müdürlüğüne ve Yönetim Kurulu Başkanlığına gerekli telgraflar çekilmiştir.

— filer Bankası Genel Müdürlüğünün üye lerimize karşı yürütmekte olduğu davranışın, kı nanması ve kendisine bu yolda bir telgraf çekil mesi önergesi oya sunuldu ve ittifakla kabul edil di. Bu telgraf Genel Kurul Başkanlığına Genel Müdürlüğe gönderildi.

— îller Bankası Genel Müdürlüğünün üyele rimize karşı, tutumunun düzeltilmesi, bu tutuma devamı halinde üyelerimizin bu müesseselerde gö rev almaması için karara varılması ve bu alına cak kararın yeni Yönetim Kurulunca ilgili mer cilere ulaştırılması önergesi oya sunuldu ve it tifakla kabul edildi.

— 16. Şubat. 1969 Pazar günü İstanbul'da

yapılan protesto yürüyüşü ile ilgili önerge oy

landı ve 'ittifakla kabul edildi. Bu önerge gere

ğince Başkanlık Divanınca Basın bildirisi ha

linde kamu oyuna duyurulması istenilen hususlar

bir bildiri halinde hazırlanarak basma .dağıtıl

mıştır. Bu' bildirinin örne'ği önergeye eklenmiş

tir.'

"'

>•• ••

') .:..— Odamız üyelerinin 'ortak olacağı' bîr ser maye ortaklığının gerçekleştirilmesi'için'yenl'se

çilecek yönetim kuruluna görev verilmesi husu sundaki önerge, oylanmış ve kabul edilmivtir.

— 4/10195 sayılı Kararname ile ilgili önerge oylandı ve Yönetim Kurulunun bu konuda ge rekli çalışmayı yapması kabul edildi.

Gündemin 10. maddesine geçildi. Komisyon Raporlarının görüşülmesine başlandı. Gündemde ö g bölümüne göre kurulan özel Okullar Komis yonu Raporunun önemi göz önüne alınarak, ön * çelikle müzakeresi teklifi Genel Kurulca kabul edildi ve raporun müzakeresine başlandı.

Komisyon Raporu Hasan Halit Işıkpınar ta* rafından takdim edildi. Komisyon raporu üze rinde müzakere açıldı,

Abdullah özkaya söz alarak bir konuşma yap> ü.

Bu arada Başkanlık Divanına gelen ve ko nuşmaların • beş dakika ile sınırlandırılmasını ta lep eden bir önerge oylandı ve kabul edildi.

İbrahim Aksın, özetle : — özel Okullar para için kurulmuştur. Is lâh edilemez. Bunun için müsaade edilmemeli dir. Dedi.

özdoğan Gündüz söz aldı ve bir konuşma yaptı.

Doğan Doğu söz aldı bir konuşma yaptı.

— Verilmiş olan yeterlik önergesi söz alan ların hakkı mahfuz kalmak kaydı ile kabul edil miştir.

Osman Bahadır (ÎTÜ Elektrik Fakültesi 3. sınıf öğrencisi olan arkadaşımızın Genel Kurulu muzca konuşma hususu oya kondu ve kabul edil di.)

özetle, özel Okulların sayısı 48 olmuştur. Devletleştirilmesi imkânsızdır. Resmî Okullar be lirli sayıda öğrenci alıyorlar, özel Okullar da ka patılırsa, açıkta kalanlar^ ne olacaktır? Dedi.

Kongre Başkanlığına sunulan özel Okullar komisyonunun rapor özü olan ve 7.maddeyi kap sayan özet Yönetim Kuruluna okundu. Yine özel Okullar konusunda kongreye sunulmuş olan muh telif önergeler Genel Kurulun bilgisine sunuldu.

Genel Kurul Başkanlık Divanı evvelâ aykırı önergelerin oya konulacağını, reddedilmesi ha linde komisyon önergesinin oya konulacağım bil dirdi, önergeler 'üzerinde konuşmak isteyenlere söz verildi.

Aleyhte Ferhat Babur konuşarak, özetle özel Okullarda okuyan blr öğrencinin burada' okuma sından dolayı bir kusuru yoktur. Bir hayli de para vermektedir. Anayasa mahkemesi ve Devlet ' Şûrasından' lehte bir karar alınmasına rağmen ' ooaya «ayıt edilmemesi doğru değildir.

Elektrik Mühendisliği. 147 148

Kabul edilen bu esasın ışığı altında verilmiş olan diğer önergeler tetkik edilerek Ferhat Ba bür önergesinin diğer önergeler içinde mütaala edilmesine, Ali Erciyesli'nin önergesinin 1. mad desi olan, asistan ve öğretim üyelerimizin maddi durumlarının düzeltilmesi için haklı davranışları nın Odamız camiasınca desteklenmesinin Kong re'ce karar altına alınarak yetkili mercilere ve kamu oyuna ulaştırılması kabul edildi.

Ayni önergenin 3. maddesi.olan yöneticiler ile idare arasında münasebetin düzenlenmesinin, şartname, sözleşme v.s. mevzuatın dış tesisat, iç tesisat ve kabul yönetmelikleri üzerindeki çalış maların hızlandırılması hususu kabul edildi.

Hikmet Altınköprü ve arkadaşlarının vermiş oldukları ve aşağıda gösterilen .3 madde halin .deki önerge oylandı ve kabul edildi.

1 — özel Okullarda burs vererek öğrenci okutan 'müesseselerin bu davranışlarından vaz geçmeleri için ikazda bulunulması,

2 — a. özel Okullardan mezun olacak mü hendislerin odaya kayıt edilmemesi, .' b. özel Okullarda ders veren ve görev alan üyelerimizin bu faaliyetlerinden vaz geçmeleri, hiçbir üyemiz bu.okullarda ders vermemeleri ko nularında karar alınması, karara uymayan üye lein Haysiyet Divanına verilmesi,

c. Alınan kararların Başbakanlık, Milli Eği , tim Bakanlığı, Bayındırlık Bakanlığı ve Basın'a aksettirilmesl,

Yukarıda kabul edilmiş, olan önergelerin ışığı altında Başkanlık Divanınca tâdil edilen Komis yonun !• maddelik önergesi aşağıda gösterilen şekilde 2 maddeye indirilerek oya sunuldu ve ka bul edildi.

1 — özel Yüksek Okulların kapatılması ka ı bul. edildiğine göre Memleketimizin teknik ele man ihtiyacının karşılanması için mevcut Dev let Okullarının takviye edilmesi, asistan prob leminin halli bütün gün çalışmanın kabulü, ka pasitelerinin arttırılması ve gece öğrenimine im kân verilmesi şarttır.

2 — Hükümetin ciddi bir dava halinde gelen bu konulara en kısa zamanda samimiyetle eğil mesini ve kendisine düşen görevleri yerine getir mesini Memleketimizin geleceği bakımından ha yati önemde görmekteyiz.

1969 Bütçe' Tasarısı Komisyon raporunun di "ğer komisyon raporları ile ilgisi dolayısıile mü zakeresinin sona alınması'oylandı ve kabul edildi.

5 b Komisyon raporunun görüşlülmesine baş landı. Komisyon sözcüsü Falih önder Komisyon ' raporu üzerinde açıklamada bulundu.

•fj, r

HUM'.'I,

Kongreden diğer bir görünüş

c>6Htrlk Mühendisliği 147 148

Şubeler ve Temsilcilikler Yönetmeliğinin ta dil edilmesi gerektiğine işaret etti ve yapılmış, olan tadiller üzerinde de açıklamalarda bulundu.

Safa Kurdak tarafından verilmiş, olan öner ge ile komisyon raporundaki 100 rakkamının 50 ye İndirilmesi teklif edildi. Müzakere asıldı. Safa Kurduk lehte Fallh önder aleyhte konuştular. Önerge oylandı ve red edildi.

Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği tasarısı ile birlikte Komisyon raporu oya sunuldu ve kabul edildi.

5 c. Komisyonu (özel yardım sandığı ve Lo kal İşletme Yönetmeliği) Komisyon raporunun müzakeresine geçildi. Komisyon raporu, raportör Mehmet Erdemir tarafından okundu ve izah edil di. Oda tarafından hazırlanmış olan özel Yardım Sandığı Yönetmeliğinde yapılmış, olan kısıtlama ile ilgili (kimselere) ibaresinin çizilerek (Oda üyelerine) şeklindeki değişikliğe taraftar olma dığını, bu husus isin Odanın teklif yapmış olduğu şeklinde kabul edilmesinin oya konmasını teklif etti. Raportörün teklifi, ve Komisyon raporu bir likte oylanarak kabul edildi.

5 d. (Teknik Kongre Yayın, Kalite bölgesi, Serbest Müşavir Mühendis Yönetmelikleri) ko misyonu raporunun incelenmesine geçildi. Rapo ru, Komisyon adına Mordo Fresko okudu. Kapor üzerinde soz istiyen olmadığından oya sunuldu ve kabul edildi.

5 e. Komisyonu raporu Süha Tannan tarafın dan okundu. Raporu bazı madde ilâvelerini is tiyen üyelerimizin tekliflerini yazılı olarak ver meleri Başkanlık tarafından kendilerine bildiril di.

Daha sonra yazılı olarak Başkanlığa gönderi len Mordo Fresko ve Ali Kasım Karaşemiz öner geleri oylanarak kabul edildi.

5 f. ÖGRE Komisyonunun raporu komisyon sözcüsü tarafından okundu. Rapor üzerinde Ad nan Dinçel söz aldı. Yazıdaki CİGRE kelimeleri nin (Odamızla ilgili Milletler Arası Kongre ve Konferanslar» olarak değiştirilmesini teklif etti. Bu değişiklik yapılarak Komisyon raporu oylan dı ve kabul edildi.

Genel Kurul Başkanlığına verilmiş olan ve Ankara'da şube 'açılması teklifini ihtiva eden iki önerge üzerinde müzakere açlıdı. Lehte ve aleyh te yapılan konuşmalardan sonra önergeler oya sunuldu ve Ankara'da .şube • açılması kabul edil medi;

5 a. Bütçe Komisyonu • raporunun .müzakeresi ne geçildi. Komisyon sözcüsü Mehmet Slrmay tarafından Genel Kurula gerekli İzahat verildi. Üzerinde konuşma olmadığından Genel Kurulun oyuna sunuldu ve kabul edildi.

Kongre Başkanlığına verilmiş olan İstanbul Şubesi Yönetim Kurulu Başkanı Fallh. önder'in önergesi okundu. Bu önergede kat alınması için şubeye verilecek selâhiyetin 400.000 TL. olması talep edildi, önerge üzerinde görüşme isteği ol madığından oya sunuldu ve kabul edildi.

Vaktin gecikmesi, Ankara'dan gelmiş olan üyelerin saat 22.00 treniyle dönmeleri gerektiği göz önüne alınarak dilekler faslının seçimler ile birlikte yürütülmesi hususundaki üyelerin şifahi talebi oylandı kabul edildi. Ve seçimlere geçildi.

Seçimler devam ederken, dilekler faslına ge çildi.

Kongre Başkanlığına verilen bir önerge ile , Oda Genel Kongresinin her sene sırasıyle Oda şu belerinin bulunduğu tilerden birinde yapılması teklif edildi. Diğer bir önergede 16. Genel Ku rul toplantısının istanbul'da yapılması teklif edil di.

Evvelâ iki önerge oylandı red edildi. 16. Ge nel Kurul .toplantısı Ankara'da yapılması oya kondu ve kabul edildi.

Mustafa Demirdelen tarafından verilmiş olan bir önerge daha evvel karara bağlanmış bir hu susun değiştirilmesini istihdaf ettiği İçin" bu hu susun görüşülüp görüşülmemesi Başkanlıkça oya sunuldu ve görüşme kabul edilmedi.

Gündemin dilekler bölümünde verilmiş olan Mehmet Erdemir, Fettan Okutan, Doğan Doğu, Abdullah özkaya, Mete Sanver, < Elektrik şubesi talebe cemiyeti, Bülent Dikman, Seyfl Kipmen, Ergun Ergin, özdoğan Gündüz, Erol Açıkgöz, Ke mal Sanoğlu, Cevdet Aydemir, Demirhan Büyük ışık, Atillâ Erenler, Ali Kasım Karaşemiz, Müm taz Kıaalyallı, Vecihi Olut, Ferhat Bağbür, öner geleri oylandı, yeni seçilecek yönetim kurulu ta— rafından gereğinin yapılması kabul edildi.

Gündem gereğince yapılan seçimle yazılı ola rak Yönetim Kurulunda görev almak üzere Kong re Başkanlığına müracaat etmiş olan Ayhan Süs ler ve Nejat Atsan'in adaylıkları İlân edildi.

Oy sayım kurullarının' denetiminde yapılan seçimlerde alınan neticeler aşağıda gösterilmiş tir.

A — YÖNETİM KURULU

ASIT.

1 — Hacim Kamoy 2 — Mustafa .Parlar 3 — özdoğan Gündüz 4 — Orhan Ünlüsoy " 5 ' — Suat Kumbasar 6 — GülteMn Türkoğlu 7 — Gökçen Çapkına

Elektrik MühendlsUji 147 148

1 — Nafiz Çubukçu 2 — Ayhan Fırat 3 — Erdal Dikman 4 — Ayhan Süsler 5 — Oktay Bilkay 6 — Hikmet Altınköprü 7 — Paga Sanoğlu

B — DENETÇİLER KURULU

ASİL ÜYELEB

1 — Zahit Toker 2 — Tahsin Armay 3 — Seyfl Klpmen

1 — Saffet Erdem 2 — Cihat Kahraman 3 — A. Kasım Karaşemlz

0 — HAYSİYET DİVANI

ASİL ÜYELER 1 — Galip Baloğlu 2 — Münir Tanyeloğhı 3 — Ayhan Türeli 4 — Mehmet Erdemir 5 — Zeki Turgay

YEDEK ÜYELEB

1 — Halil Koksal 2 — Armağan Bigat 3 — Mustafa Solak 4 — Turgut özal 5 Hasanl Hallt Işıkpınar

Gündeme devam edilmiş., seçimler maddesi nin d f g h i sıralarında kayıtlı TMMOB Ue Uglll seçimler İçin aday gösterilmesi istenmiş., bu se çimlerde adaylığını koyan herhangi bir üye bu lunmadığından seçim yapılamamıştır.

Fallh önder'in Başkanlık Divanına, kabul edil miş, olan Şubeler ve Temsilcilikler Yönetmenliği muvacehesinde Odamız 16. Genel Kurul Toplan tısının Ankara'da bir §ube açılmaması kabul edildiğine göre, ne şekilde yapılacağı hususun da sorusu üzerine Başkanlık Divanınca 16. Ge nel Kurul toplantısının bu yıl olduğu gibi yapı lacağı hususu soru sahibine cevaben ve Genel KuruTa hitaben bUdirilmiştir. Ve bu konuda her hangi bir itiraz olmamıştır.

Gündemin 12. maddesi tamamlanmış, ve ko nuşma İsteyen herhangi bir üyemiz bulunmadığın dan 15. Genel Kurul Toplantısı 23.2.1969 Pazar günü, saat 21.30 da sona ermiştir.

TÜRKİYE ELEKTRONİK TEKNİK KONGRESİ

Elektrik Mühendisliği Elektronik Teknik Kongresi Şubat 1970 tarihinde Anka rada toplanacaktır. KongTeye tebliğ sunacakların aşağıdaki hususları gözönünde bu Umdurmaları rica olunur.

a) Kongreye sunulacak tebliğlerde aşağıdaki konular İstenmelidir. 1) Genel devreler ve elektronik devre analiz ve sentez metodları. 2) Antenler, propagasyon, radyosyon problemleri. 3) Otomatik kontrol, Endüstriyel elektronik. 4) , Haberleşme sistemleri. 5) Televizyon. 6) Radar 7) Radyo ve audio. 8) Elektronik beyin.

b) Bu tebliğler genellikle araştırma, eğitim veya geliştirme vasıflarından biri sini özellikle İşleyecek şekilde hazırlanmalıdır.

c) Tebliğ sahiplerinin (a) da belirtilen konular üzerinde verecekleri tebliğlere 500 800 kelimelik bir özetle en geç 1 Ağustos 1969 tarihinde müracaatta bulun maları gerekmektedir.

d) Kongre Ue Ugili gelişmeler sayın üyelerimize zaman zaman bUdlrilecektir.

Elektronik Komisyonu

=ııı=nı=ııı=m=ıuaıi5insııı=nı=ıırııı=ııı=ııisiıı=ııı=ııı=Ni=ın5insiıı=ııı=ııısuisUisiıı=ııı=ııı=ııı=ııı=ııı=ııı=ıu=Hisııı=ııı=ı

Blelrtrüc Mühendisliği 147 148