“AİLECE İYİ DEĞİLİZ”

(/(.75İ.0¶+(1'İ6/İïİ

Asansör Sektöründe Büyüme, Rekabet Gücü ve Mühendislike

o$İ/(&(İ<İ'(ïİ/İ=p

Sefa Targıt Asansör ve Yürüyen Merdiven Sanayicileri Derneği (AYSAD)

Yönetim Kurulu Başkanı

(NRQRPLN.DONÜQPDYHİşELUOLğL°UJÖWÖ2(&'

UHNDEHW JÖFÖQÖ oVHUEHVW SL\DVD NRşXOODUÜ DOWÜQGD ELU ÖONHQLQ UHHOPLOOLJHOLULQLQDUWPDVÜQDSDUDOHORODUDN\DEDQFÜUHNDEHWH GD\DQDELOHFHN PDO YH KL]PHW ÖUHWHELOPH \HWHQHğLp RODUDN WDQÜPOÜ\RU 7DQÜP LÁLQGH oVHUEHVW SL\DVD UHHO PLOOL JHOLU UHNDEHWH GD\DQDFDN ÖUHWLP ÖUHWLP \HWHQHğLp JLEL NDYUDPODU NXOODQÜOGÜğÜQÜ JĞUÖ\RUX] %XUDGDQ KDUHNHWOH 7ÖUNL\H DVDQVĞU HQGÖVWULVLQGHNLGXUXPDJĞ]DWPD\DÁDOÜşDOÜP .XUDOODUÜQEDşÜQGDSHNÁRNÖONHGHELU\HUOHUH\D]ÜOPDVÜQD ELOHJHUHNGX\XOPD\DQHYUHQVHOKXNXNYHPÖKHQGLVOLNNXUDOODUÜ JHOL\RU 0ÖKHQGLVOLN YH KXNXN NXUDOODUÜQÜQ KDNLP ROPDGÜğÜELULNOLPGHUHIDKWDQÖUHWLPGHQYHHPQL\HWWHQVĞ] HWPHRODQDğÜ\RNWXU%XQODUÜQJHÁHUOLROPDGÜğÜELUÖUHWLP PRGHOLVÖUGÖUÖOHELOLUGHğLOGLUYHROVDROVDVL]HVRQXKÖVUDQODND]D\ODDFÜ\ODJHOHFHNJHÁLFLELU\DODQGÖQ\DVXQDU 5HHO PLOOL JHOLU DUWÜşÜ R GĞQHP ÖUHWLPLQLQ GHğHULQL VDELW IL\DWNDEXOHGLOHQKHUKDQJLELU\ÜOÜQIL\DWODUÜLOHNDUşÜODşWÜUÜODUDNEXOXQXU%Ğ\OHFHIL\DWDUWÜşODUÜQÜQHWNLVLJLGHULOHUHN ÖUHWLPGHNLGĞQHPOHUDUDVÜJHUÁHNGHğLşPHOHULJĞUPHPL]L VDğODU*HOLUOHUGHNLDUWÜşDSDUDOHORODUDNRUWD\DÁÜNDQWDOHEL KDNNÜ\ODNDUşÜODPDNLÁLQELOLPVHOELULNLPLQL]LPHVOHNL\HWHQHNOHULQL]LGHDUWWÜUPDQÜ]JHUHNHFHNWLU %XÁHUÁHYHOHULEHOLUOHGLNWHQVRQUDEL]QH\DSÜ\RUX]YHEX \ROX L]OH\HUHN PXKWHPHOHQ QHUH\H JLGHUL] RQODUD EDNDOÜP 8]XQ XğUDşODUGDQ VRQUD 7ÖUNL\HnGH KL]PHW YHUHQ DVDQVĞUOHULQEHOOLDUDOÜNODUODWDUDIVÜ]YH\HWNLOHQGLULOPLşNLşLOHUFH NRQWUROHGLOPHVLQLVDğODGÜN6RQLNL\ÜOGDEX\ROGDKLÁ\DEDQD DWÜOPD\DFDNELUPHVDIHGHDOÜQGÜ8\JXQOXNNULWHUOHULWDUWÜşPDOÜROPDNODELUOLNWHJHOGLğLPL]QRNWDGDHNVLNOHULPL]LJĞVWHUHQELUWDNÜPYHULOHUĞQÖPÖ]HJHOGLNDÁÜQÜOPD]JHUÁHğL JĞVWHUGLo$LOHFHL\LGHğLOL]p %DKVHWWLğLP DLOH DVDQVĞU FDPLDVÜQÜQ WDUDIODUÜQGDQ ROXşX\RU ELQD VDKLSOHUL LQşDDW ILUPDODUÜ DVDQVĞU ILUPDODUÜ X\JXQOXN GHğHUOHQGLUPH NXUXOXşODUÜ PXD\HQH NXUXOXşODUÜ YH \HWNLOL NDPX NXUXPX%XWDEORQXQRUWD\DÁÜNÜşÜQGD WÖP WDUDIODUÜQ D] YH\D ÁRN VRUXPOXOXğX ROGXğX KXVXVXQGD VDQÜUÜP KHPILNLUL] (OLPL]GHNLED]ÜVD\ÜVDOYHULOHULDOWDOWD \D]VDNEDşNDVĞ]HJHUHNNDOPD\DFDN %DNDQOÜNKHVDSODPDVÜQDJĞUHSL\DVDGDNL DVDQVĞUVD\ÜVÜELQLQÖ]HULQGH\ÜOGD PRQWH HGLOHQ \HQL DVDQVĞU ELQLQ Ö]HULQGHDVDQVĞUPRQWHHGHQYHEDNÜP \DSDQILUPDELQLQÖ]HULQGHVHNWĞUGH ÁDOÜşDQPDNLQHPÖKHQGLVLNDGDUELU RNDGDUGDHOHNWULNPÖKHQGLVLYDUGL\HOLP$VDQVĞUYH7HOHIHULNOHUìXEH0Ö-

.DVÜPq6D\Ü

dürlüğü'nde 3 uzman çalışır. Tüm il müdürlüklerinde toplam 600 kadar mühendis tüm ürünlerin piyasa gözetimini yapmaya çalışır. Asansörlerin üçte ikisinin ciddi eksiklikleri vardır. Bu sayılara bakarak şu okumaları yapmak mümkündür:

- Bir firma yılda ortalama 10 asansör monte eder. - Firma başına ortalama 1 elektrik ya da makine mühendisi bile düşmez. - Firma başına ortalama 200 asansör bakımı düşer. - Asansör Şubesi'nde görevli her mühendise en az 6 bin 666 yeni asansörün ve 133 bin mevcut asansörün derdiyle uğraşmak düşer. Bu gerçeklerle, asansörlerin EN standartlarına uygun olmasını yani örneğin Almanya'daki gibi olmasını beklemek fazla iyimserlik olacaktır. Ne kadar iyi niyetli olursanız olun, bu sektör yapısıyla iyi mühendislik uygulamaları, Ar-Ge çalışmaları, uluslararası çalışmalara katılım gerçekleştirilemez. Dolayısıyla rekabetçi de olunamaz. Rekabet gücünü korumak için gereken kalifiye iş gücü yetiştirmek için üniversite binası yapmak da çözüm değildir, hatta tehlikelidir. 1990'da 34 devlet üniversitesi 1 vakıf üniversitesi varken, bugün 108 devlet ve 71 vakıf üniversitesi faaliyettedir. 2014 üniversite giriş puanı listelerine göre, 102 üniversite makine mühendisi, 103 üniversite elektrik mühendisi diploması vermektedir. 1990'da bu sayılar 15 civarındaydı. Ya bir mucizeyi gerçekleştirdik, ya da kendimizi aldatıyoruz. Temel bilimsel gerçeklere veya tecrübelerle sabit kurallara uygun olarak yapılan mühendislik çalışmaları sonucu, insanlara zarar vermeyecek ürünler ortaya çıkaran uygulamalara, iyi mühendislik uygulamaları denir. Gelinen noktada iyi mühendislik uygulamaları yapamadığımız, hem de uzun zamandır yapamadığımız ortaya çıkmıştır. Çekilen kura soJ nucu mühendislik diploması kazananlarla bu iş daha zor yürüyecektir. çÖlçek sorunu varp, sözünü doğrulayan bu verileri kabul edilebilir hale getirmek için, maddi ve beşeri kaynakları daha verimli kullanacak bir sektörel yapıya dönüşmekten başka bir akılcı yol görülmemektedir. Bunun işareti olan bazı uygulamaları görmeye başladık. Karamsarlıktan kurtaracak bir çıkış yolu, bu sektörün yetiştirdiği her kademede kişinin daha fazla çalışarak ve gençleri yetiştirerek açığı kapatmasıdır. Bu aşamada, meslek örgütlerine ve sivil toplum kuruluşlarına önemli görevler düşüyor. Yüksek ivmeyle büyümek, insani gelişmeyi de paralel sürdürmek şartıyla hoş bir durumdur. Asansör endüstrisi de bu çarkın içindedir, diğer sektörlerle aynı sorunlarla karşı karşıyadır.