DURUM NASIL?

$VDQVĞU6HNWĞUÖQÖQİÁLQGHQ%LU%DNÜşe

'85801$6,/"

Serdar Tavaslıoğlu Elektrik Mühendisi

p on dönemde yapılan, yapılmaya çalışılan birçok uygulamada karşılaşılan problemler var. Bunların bazıları büyük, bazıları küçük, bazıları dikkatsizlikten, bazıları duyarsızlıktan, çoğunlukla da eğitimsizlikten kaynaklanan problemler. Her problem ortaya çıktığında da buna gösterilen tepkiler çok farklı oluyor. Genelde çBiz adam olmayızpdan başlayan ve çtoplumsal duyarsızlığap kadar varan tespitler, genel bir moralsizlik, sorunlara karşı takınılan tavrın ana görünümünü oluşturuyor. Gerçekten durum o kadar kötü mü? Ben durumun pek de kötü olmadığı kanısındayım.

Bir konuyu anlatmaya başlarken kendi dönemimizden başlamam benim de dikkatimi çekmeye başladı. Bunun iki önemli sebebi var anladığım kadarıyla. Birincisi arada bariz bir seviye farkı oluşmuş, bu iyi bir şey. Ama seviye farkının ortaya çıkmasına sebep olacak kadar uzun bir zaman geçmiş olması da benim için iyi bir şey değil tabi ki. Aslında aradan geçen 30 küsur yıl bir sektörün durumunu değerlendirmek için çok uzun bir zaman değil. Ama günümüzde o kadar hızlı değişimler yaşıyoruz ki, yıldan yıla bile bazen bariz farklılıklar ortaya çıkabiliyor. Bu değişimleri bilgi ve uygulama, yaygınlık, teknik yeterlilik konularında değerlendirmek gerekir. Bu yazı esas olarak bilimsel verilere dayanan ve istatistik bilgiler üzerine oturan bir yazı olmayı hedeflemiyor. Benim gözlemlerimi aktarmayı hedeflediğim bir yazı olduğu için sayısal değerlendirmeler içermeyecek. Ama yaşanmış gözlemlere dayanmaktadır. Özellikle son 18 yılı danışmanlık ve eğitmenlik yaparak geçirdiğim için birçok bölgedeki gelişmeyi de yakından takip etme fırsatı buldum.

°QFHOLNOHELOJLELOJL\HXODşPDELOJL\L\D\JÜQODşWÜUPDNRQXODUÜQGDELUÁRNÖONHGHQGDKDKÜ]OÜELUJHOLşPHJĞVWHUGLğLPL] DÁÜNWÜU \ÜOÜQGD EDşOD\DQ YH \ÜOÜQGD VLVWHPDWLN RODUDN\DSÜOPD\DEDşOD\DQİ]PLUDVDQVĞUNRQWUROOHULIDDOL\HWLQLQEXJHOLşPHOHUGHĞQHPOLELUNDWNÜVÜROGXğXQXGÖşÖQÖ\RUXP%XNRQWUROOHUĞQFHOLNOHELUNRQWUROIRUPXLKWL\DFÜQÜ RUWD\DÁÜNDUPÜşWÜU1HOHULQNRQWUROHGLOPHVLJHUHNWLğLQLQ WHVSLWLYHNRQWUROÖQQH\HJĞUHKDQJLNULWHUOHUGLNNDWHDOÜQDUDN \DSÜODFDğÜQÜQ NDUDUODşWÜUÜOPDVÜ X]XQ ]DPDQ DOPÜş ELUÁRN WHNUDUOÜ WRSODQWÜ VRQUDVÜ RUWD\D ÁÜNDUÜODELOPLşWLU %X NRQWURO IRUPXQXQ EHOLUOHQPHVL YH NRQWUROH ÁÜNDFDN SHUVRQHOLQ EHOLUOHQHQ NRQWURO IRUPX YH NULWHUOHULQH JĞUH HğLWLPOHULQLQYHULOPHVLLVHD\UÜELUVÖUHÁWLU+HUHğLWLPGH HNVLNOLNOHURUWD\DÁÜNPÜşVÖUHNOLGÖ]HOWPHOHUOHELU\HUOHUH JHOLQPLşWLU(ğLWLPSURJUDPÜQÜQYHJĞUVHOOHULQLQKD]ÜUODQPDVÜYHVRQKDOLQLQRUWD\DÁÜNDUWÜOPDVÜROGXNÁDX]XQELU VÖUH DOPÜşWÜU 9H\D EXQD VRQGDQ ELU ĞQFHNL KDOL GHPHN GDKD X\JXQ RODFDNWÜU ¡ÖQNÖ GÖ]HOWPH YH JHOLşWLUPHOHU KDODGHYDPHWPHNWHGLU

$QFDNNRQWUROOHUEDşODGÜğÜQGDYHDVDQVĞUOHUGHGÖ]HOWPHOHU L\LOHşWLUPHOHUGHğHUOHQGLULOPH\HEDşODGÜğÜQGDRUWD\DÁÜNDQ WDEORSHNLÁDÁÜFÜROPDPÜşWÜU¡ÖQNÖVDGHFHNRQWUROFÖOHULQ HğLWLOPHVLQLQSHNELULşH\DUDPD\DFDğÜHVDVRODUDNDVDQVĞUOHULGÖ]HOWHFHNL\LOHşWLUHFHNILUPDODUÜQYHWHNQLNSHUVRQHOLQ HğLWLOPHVLQLQJHUHNOLOLğLRUWD\DÁÜNPÜşWÜU¡ÖQNÖĞQFHQHROPDVÜYHQDVÜO\DSÜOPDVÜJHUHNWLğLQGHWDUDIODUÜQPXWDEÜNNDOPDVÜJHUHNPHNWHGLU.RQWUROFÖQÖQQHLVWH\HFHğLQLELOPHVL DQFDN \DSDFDN NLşLQLQ D\QÜ ELOJL\H VDKLS ROPDVÜ LOH ELU şH\ LIDGHHGHFHNWLU\RNVDWHNWDUDIOÜELOJLELULşH\DUDPDPDNWDGÜU %X]RUXQOXOXNNRQWURONULWHUOHUL\DQLVWDQGDUWPDGGHOHUL NRQXVXQGD\D\JÜQJHQLşNDWÜOÜPOÜHğLWLPOHULQJHUHNOLOLğLQL JÖQGHPHJHWLUPLşWLU %X HğLWLPOHULQ İ]PLU GÜşÜQGD 7ÖUNL\HnQLQ ELUÁRN \HULQH WDşÜQPDVÜ VDGHFH NRQWURO HOHPDQODUÜQÜQ GHğLO VHNWĞU PHQVXSODUÜQÜQ GD EX HğLWLPOHUH ÁDğUÜOPDVÜ ĞQHPOL ELU JHOLşPH VDğODPÜşWÜU %LULQFLVL o%DQD *ĞUHp GĞQHPL GL\H DGODQGÜUGÜğÜPELOJLQLQVÜQÜUOÜNLşLVHOELOJL\OHROXşWXUXOGXğXGĞQHPLQELWLULOPHVLNRQXVXQGDĞQHPOLELUDGÜPDWÜOPÜş YH o6WDQGDUGD *ĞUHp GĞQHPLQLQ EDşODPDVÜQGD FLGGL ELU NDWNÜ VDğODPÜşWÜU $UWÜN WDUWÜşPDODUÜQ WHPHOL VWDQGDUGÜQ PDGGHOHULQH JĞUH \DSÜOPD\D EDşODPÜş YH LşLQ PLKHQN

taşı için bir standart maddesi olduğu,

1980'li yılların başlarında standart olaJ

uygulamanın buna göre değerlendirilJ

rak yapılan 4 kişilik 1 m/s hızlı klasik

mesi gerekliliği yaygınlaşmıştır. BöyJ

asansörlerden ve imalat seviyesinden,

lece ustadan ustaya geçen bilgi yerine,

bugün geldiğimiz her türlü kapasite ve

işin doğrusu olarak standart bilgisinin

hızda yüksek imalat kalitesi seviyesi ile

kullanılması, genel kabul kriteri olmaya

uluslararası standartlara uygun olarak

EDşODPÜşWÜUİNLQFLVLWDUDIODUÜQPXWDEÜN

yapabildiğimiz asansörlere bakarsak

kaldığı ortak bir bilgi ve kontrol formu

gelişme daha iyi anlaşılacaktır. Üstelik

ortaya çıkmış; geliştirilecek, üzerinde

artık basit bir taklit etme davranışı yeJ

çalışılacak bir temel belirlenmiştir.

rine; teknolojiyi bilerek kullanan, bunu

Her yeni standartta neyin değiştiğinin

geliştirebilen, kendine has teknikleri

belirlenebilmesi de uygulama ve bilgi

olan bir sektör durumundayız. Bunu

için önemli bir noktadır. Bu Türkiye

gurur verici bir gelişme olarak değerJ

çapında uygulamanın aynılaştırılması

lendiriyor ve geleceğe daha büyük bir

ve bilginin ortaklaştırılması için de

umutla bakıyorum.

önemli bir adım olmuştur.

Peki; bu kadar iyi gidiyorsak her gün

Daha önce her bölgede, hatta her bölJ

söylenen, asansörlerin yüzde 80'i

genin başka şehir veya kasabalarında

kötü durumda söylemi ne anlama

farklı uygulanan asansör konseptinde

geliyor? Bence asansörlerimizin

ortak bir uygulamaya gidilmesi, sekJ

durumu o kadar kötü değil. Hele

törün gelişmesi için de önemli bir

<XQDQLVWDQ İWDO\D İVSDQ\D JLEL ÖO-

adımdır. Temel bilgi ve temel uygulaJ

kelerle karşılaştırırsak oldukça iyi

manın yaygınlaştırılması, bu konudaki eğitimlerin bir mutabakat çerçevesinde standartlaştırılması, hem bilgi hem de temel uygulama için çok hızlı bir gelişJ

1980·li y×llar×n baülar×nda standart olarak yap×lan 4 kiüilik

olduğumuz bile söylenebilir. Ancak çok fazla sayıda kırmızı gerektiren kontrol maddesinin olması durumu böyle gösteriyor. Eğer daha önceki

me sağlamıştır. Bilginin üst seviyeye ulaştırılması ve yaygınlaştırılması içinde Asansör Sempozyumu çalışmalarını dikkate almak gerekir. Daha önce iki defa,

1 m/s h×zl× klasik asansörlerden ve imalat seviyesinden,

Asansör Teknik Komitesi (ASTEK) toplantılarında ele alınan kontrol kriterleri uygulanırsa, daha gerçekçi sonuçların ortaya çıkacağını düşünüJ

2006'dan beri de her iki yılda bir sürekli yapılan ve bildiri kitapları ile ciddi bir başvuru kaynağı oluşturan çalışmalar,

bugün geldiùimiz her türlü kapasite ve

yorum ki; bence de doğru kriterler o şekilde değerlendirilmelidir. Şu an kontrol sonuçlarının gerçek durumu

sektörün bilgi seviyesi için önemli bir katkı sağlamıştır. Sadece temel bilgi gelişme için yeterli olamaz. Üst bilgi de gelişmenin ana faktörlerinden birisidir. Asansör sempozyumları bu açığı kapatmak için son derece önemli bir görevi üstlenmiştir.

Bilginin gelişmesi ve uygulamanın yayJ

h×zda yüksek imalat kalitesi seviyesi ile uluslararas× standartlara uygun olarak yapabildiùimiz asansörlere bakarsak

yansıtmadığını düşünüyorum.

Sonuç olarak son yıllardaki değişimlere bakarsak; hem eğitim hem de uygulama seviyesi olarak hızlı bir gelişmenin içinde olduğumuzu ve daha önemlisi bunu Türkiye çapında yaygınlaştırabildiğimizi, sadece bölgesel bir gelişme olmadığını söyleyebiliriz. Muhakkak gelişme

gınlaşması konusunda fuar çalışmalaJ

geliüme daha iyi

tam istediğimiz seviyede değil. AksaJ

UÜQÜQNDWNÜVÜQÜJĞ]DUGÜHWPHPHNJHUHNLUìXDQGÖQ\DQÜQVD\ÜOÜIXDUODUÜQGDQ ELULVLKDOLQHJHOPLşRODQİVWDQEXO)XDUÜ

anlaü×lacakt×r. Üstelik art×k basit bir taklit

malarımız var, düzeltmemiz gereken çok fazla nokta, aşmamız gereken çok problem var. Ama bardağın dolu yeri,

YHXOXVDOĞ]HOOLNOLİ]PLU)XDUÜVHNWĞUÖQ LPDODWÁHKUHVLQLQGHğLşPHVLQGHÁRNEÖ\ÖNNDWNÜVDğODPÜşWÜU)XDUODUÜQGHYDPÜ YH JHOGLğL VHYL\HOHU DÁÜVÜQGDQ NDWNÜVÜ

etme davran×ü× yerine; teknolojiyi bilerek kullanan, bunu

boş yerine göre oldukça fazla. Sadece problemleri görmek, olumsuzlukları görmek moral bozucu olabilir, ancak geneli değerlendirirsek iyi bir yol kat

olan arkadaşlarımıza teşekkür etmek isterim. Ticari katkılarının ötesinde imalat kalitesi, rekabet gücü, teknik bilgi

geliütirebilen, kendine has teknikleri olan bir

ettiğimizi düşünüyorum. Bu hızla ve yılmadan devam ettiğimizde daha iyi yerlere varacağımızı düşünüyorum.

seviyesinin gelişmesi konusunda ciddi fayda sağlamıştır. Bugün fuarlarımız

sektör durumunday×z.

Bundan sonraki her aşamada da halletmemiz, çözmemiz gereken problemler

kendi sektörümüzün de teknik gelişme

olacaktır. Hiç dikensiz gül bahçesi olur

sağladığı, teknoloji ortaya kayabildiği,

mu? Ama genel olarak iyi bir yerde olJ

uluslararası rekabeti üstelenebildiği, katkı koyduğu fuarlar

duğumuzu düşünüyor, emek veren bütün arkadaşlarımıza

durumuna gelmiştir. Bu uluslararası pazar payı ve ticari

teşekkür ediyorum. Geleceğe umutla bakmamız ve daha

itibarımız için önemli bir gelişmedir.

çok çalışmamız gerekiyor.