EDİTÖRDEN-ASANSÖRLERİN YÖNETMELİK VE STANDARTLARA UYGUNLUĞU SAĞLANMALI

('İ7°5'(1

%ÖOHQW¡DUşÜEDşÜ (OHNWULN0ÖKHQGLVL (02İ]PLUìXEHVL$VDQVĞUYH(OHNWURPHNDQLN7DşÜ\ÜFÜODU.RPLV\RQX%DşNDQÜ

$6$16°5/(5İ1<°1(70(/İ.9( 67$1'$57/$5$8<*81/8ï8 6$ï/$10$/,

E lektrik Mühendisliği Dergimizin 452. sayısının asansör konusuna ayrılması ve bana verilen bir görevle de bu dosyanın editörlüğünü üstlenmem, yaklaşık 40 yıllık meslek yaşantım içinde heyecan ve gurur verici bir çalışma oldu. Bu onurlu göreve beni layık gören Elektrik Mühendisliği Dergisi Yayın Kurulu'na teşekkür ederim.

\ÜOÜQGD ILLOL RODUDN EDşODGÜğÜP EX VHNWĞUÖQ SURMH WDVDUÜPLPDODWPRQWDMYHOKDVÜOWÖPDşDPDODUÜQGDEÖ\ÖNELU ]HYNOHÁDOÜşWÜP\ÜOÜQGDQEXJÖQHGHDNDGHPLNDQODPGD EDşODGÜğÜPÁDOÜşPDODUÜPÜ(02EÖQ\HVLQGHGHVÖUGÖUGÖP °QFHOLNOH 2GDPÜ] İ]PLU ìXEHVL $VDQVĞU .RPLV\RQXnQGD ELUOLNWH ÁDOÜşWÜğÜP ÁRN GHğHUOL DUNDGDşODUÜPD YH $VDQVĞU 'DLPL.RPLV\RQXnQGDÁDOÜşWÜğÜPPHVOHNWDşODUÜPDWHşHNNÖU HGHUHN\D]ÜPDEDşODPDNLVWHGLP

Dünya nüfusunun hızla artması, köylerden kentlere olan akınlar, şehirlerde arsaların çok değerli hale gelmesi; barınma ve ticaretin yüksek yapılara doğru yönlenmesine neden olmuştur. Herkes yüksek yapıların tasarıJ

mının öncelikle yapıldığı ve asansörlerin de buna göre tasarlandığını düşünmektedir. H¼lbuki tam tersi olup, düşünülen yüksekliğe uygun asansör yapılabilirliği çözümlendikten sonra yüksek yapılar projelendirilmektedir. Bugün dünyanın işletmedeki en yüksek binası Dubai'deki Burj Dubai'nin yüksekliği, kule hariç 818 metre olup, bu binanın çasansör trafik hesabıp yapılıp, asansör ve yürüyen merdiven seçimleri yapılmış, bina bu çözüm doğrultusunda inşa edilmiştir. Yine proje aşamasında 1000 metrelik dünyanın en büyük binasının yapılması; asansör ve yürüyen merdiven, yürüyen bant tasarımlarının neticesine göre düzenlenecektir.

Asansörler günlük hayatımızın vazgeçilmez birer unsurlarıdır. Taşıt araçlarından daha fazla kullanılan bu elektromekanik taşıyıcılar güvenli ve sağlıklı olmalıdır. Günümüzde binalarımıza büyük bir katma değer katan bu sistemler, aynı zamanda binalarımızın vazgeçilmez bir parçası olarak her aşamasında mühendislik hizmetlerinin en yoğun yer aldığı bir meslek alanı olarak kabul edilmektedir. Ancak pratikte

ve özellikle ülkemizde mühendislik hizmetlerinin her alanda olduğu gibi, bu alanda da yeterli derecede önemsenmediği, zaman zaman göz ardı edildiği bilinmektedir. Bunun faturasını da insan hayatıyla yani canımızla ödemekteyiz. ELA (Avrupa Asansör Birliği) rakamlarına göre 25 AB ülkesi ve Türkiye olmak üzere 26 ülkede 2013 yılında asansörlerde yaşanan kayıtlı 17 ölümlü kazanın 12'sinin ülkemizde meydana geldiği bilinmektedir. Bu nedenle tüm çalışanlar, hatta halkımızda işçi sağlığı ve güvenliği kültürünün yerleşmesi için başta Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı olmak üzere ilgili tüm bakanlıklara, işverenlere, işveren örgütlerine, sendikalara, yazılı ve görsel basına, meslek odalarına ve sektörel derneklere önemli görevler düşmektedir.

$VDQVĞU0ÖKHQGLVOLNİşLGLU

$VDQVĞUOHUOH LOJLOL LON FLGGL ELOLPVHO ÁDOÜşPD o$VDQVĞU 6HPLQHULp DGÜ DOWÜQGD İ]PLUnGH (02nQXQ ĞQFÖOÖğÖ LOH (NLP\ÜOÜQGD\DSÜOPÜşWÜU\ÜOÜQGD$VDQVĞU6HPSR]\XPXnQXJHUÁHNOHşWLUHQ2GDPÜ]EXWDULKWHQ VRQUD0DNLQD0ÖKHQGLVOHUL2GDVÜ002

LOHELUOLNWH \ÜODUDOÜNODULOH\ÜOODUÜQGDYHEX\ÜO (\OÖOWDULKOHULQGHo*ÖYHQOLNYH7HNQRORMLpDQDWHPDVÜ\OD $VDQVĞU6HPSR]\XPXYH6HUJLVLnQLEDşDUÜ\ODJHUÁHNOHşWLUPLşWLU%XVHPSR]\XPODLOJLOLKDEHUOHULYHED]ÜELOGLULOHUL GHGRV\DNDSVDPÜQGDGHUJLPL]LÁLQGHJĞUHELOHFHNVLQL] 'DKD ĞQFHNL VHPSR]\XPODUOD LOJLOL WÖP \D\ÜQODUÜPÜ]Ü GD 2GDPÜ] EDVÜOÜ \D\ÜQODUÜQGDQ YH İQWHUQHW VLWHVLQGHQ WHPLQ HGHELOLUVLQL] +HU \ÜO IDUNOÜ WHPDODU VHÁLOHUHN ÖONHPL]LQ EX VHNWĞU YH SD\GDşODUÜ LOH LOJLOL VRUXQODUÜQÜQ RUWD\DÁÜNDUÜOÜSELOLPVHOYHWHNQRORMLNELOGLULOHU\DEDQFÜ NRQXNODUÁDOÜşWD\ODUSDQHOOHUDÁÜNRWXUXPODUÁRFXNODUD YHPÖKHQGLVOHUH\ĞQHOLNSUDWLNHğLWLPOHULQYHNXUVODUÜQ \DSÜOGÜğÜVHPSR]\XPODUÜQEXQGDQVRQUDGDGHYDPHWPHVL LÁLQHOLPL]GHQJHOHQWÖPÁDED\ÜVDUIHGHFHğLPL]LĞ]HOOLNOH EHOLUWPHN LVWHULP \ÜOÜQGD o$VDQVĞUOHUGH (QHUML 9HULPOLOLğLpNRQXVXLşOHQLUNHQ\ÜOÜQGDİVWDQEXOnGDNL DVDQVĞUIDFLDVÜ\DşDQPDGDQĞQFHo$VDQVĞUOHUGH*ÖYHQOLN YH 7HNQRORMLp WHPDVÜQÜQ EHOLUOHQPLş ROPDVÜ 2GDPÜ]ÜQ EX NRQXGDNL ĞQJĞUÖOHULQLQ QH NDGDU ĞQHPOL ROGXğXQX ELUNH]GDKDRUWD\DNR\PXşWXU

Tüm bu çalışmalarımızın neticelerini de yavaş yavaş almaya başladık. Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, sempozyumda ilk defa ülkemizin asansör envanteri ile ilgili bilgileri, açıklamıştır. Ülkemizdeki asansör sayısının 431 bin 184 olduğu bu asansörlerin 152 bin 278 adedinin periyodik kontrolünün gerçekleştiği, periyodik kontrol gerçekleştirilen asansörlerin yüzde 65'inin kullanılmasının sakıncalı olduğu açıklanmıştır. Bu veriler ışığında ülkemizdeki asansörlerin ancak üçte birine periyodik kontrol uygulaması yapıldığı, yaklaşık 3 yıllık bir süreçte kontrol edilen asansör sayısının yetersiz olduğu görülmektedir. Kontrol edilen 3 asansörden 2'sinin kullanılmasının sakıncalı olduğu, bu oranın çok yüksek olduğu, bu konuda da Bakanlığın personel sayısını arttırarak yetkili montaj ve bakım firmalara yönelik denetimleri genişleterek sürdürmesi gerekmektedir. Ayrıca merdiven altı olarak tabir edilen bakım firmalarının sektörde faaliyetlerinin engellemesi, periyodik kontrol sonucu uygunsuz bulunan

asansör ve bakımcı firmalara Bakanlıkça da yaptırımda bulunulması gerektiği ve periyodik kontrollere ilişkin bakım firmalarının sorumluluklarının artırılmasının gerekliliği vurgulanmıştır.

Asansörlerin sadece elektrik ve makine mühendisliği disiplinlerinin meslek alanına girdiği, asansörlerin tasarımından, projelendirilmesine, montajından, işletilmesine, bakımından, periyodik kontrolüne kadar bir mühendislik hizmeti olduğu malumlarınızdır. Asansör tasarımı, projelendirilmesi, malzemesi, montajı, risk değerlendirmesi, bakımı, revizyonu, periyodik kontrolü, iş güvenliği, enerji verimliliği, mevzuat ve ilgili standartlar konusunda teorik ve uygulamalı bilgiye sahip uzmanlaşmış mühendislere sektörün gereksinim duyduğu açıktır. Bu dergimizde sadece asansör konusunu işliyoruz. Halbuki yürüyen merdivenler, yürüyen bantlar, insan taşımak üzere tasarımlanan kablolu taşıma tesisatı (fünikiler sistemler, teleferik, telesiyej, tele-ski vb.) konuları da meslek alanımız içerisinde bulunmaktadır. 19 Ocak 2005 tarih 25705 sayılı Yönetmelik ile bu tesisatların işletme teknik ruhsatının verilmesi ve yıllık kontrollerinin yapılması görevi de EMO ve MMO'ya birlikte verilmiştir. 2009 yılında çıkan Tebliğe göre bugüne kadar 22 tesis için süreç işletilmiş ve yeterli görülenlere ruhsatları verilmiştir. EMO olarak Asansör Komisyonumuzun adını da 40. Dönem'de Asansör ve Elektromekanik Taşıyıcılar Komisyonu olarak değiştirmiş bulunmaktayız. Meslektaşlarımın bu konulara yönelmesi ve eğitimler verilmesi hususunda ilerleyen tarihlerde çalışmalar yapmak zorundayız.

Yönetmeliklerden Habersizler

İÁLQGH EXOXQGXğXPX] ÁDğGD LOHWLşLP LPN¼QODUÜ R NDGDU JHQLşYHRNDGDUKHUNHVHDÁÜNNLEXELOJLGHU\DVÜQGDKDOD ELOJLVL]GRODşPDNJHUÁHNWHQÁRNLOJLQÁ$VDQVĞUPHY]XDWÜQGDSURMHOHUOHLOJLOLWDULKLQGH\D\ÜPODQÜS\ÖUÖUOÖğHJLUHQ(02YH002nQXQDVDQVĞUOHUHDLWPÖKHQGLVOLN KL]PHWOHUL\ĞQHWPHOLNOHULGÜşÜQGDPRQWDMYHLşOHWPHDşDPDVÜQGDLNLDQD\ĞQHWPHOLNEXOXQPDNWDGÜUİONL$7 'LUHNWLILnQLQ ÁHYLULVL \ÜOÜQGD \D\ÜPODQDQ $VDQVĞU <ĞQHWPHOLğL GLğHUL \ÜOÜQGD UHYL]H HGLOHQ $VDQVĞU %DNÜP YH İşOHWPH <ĞQHWPHOLğL %X \ĞQHWPHOLNOHULQ \ÖUÖUOÖNWH ROGXğXQD GDLU KDOD KDEHUL ROPD\DQODU YDU GDKD GDNĞWÖVÖEX\ĞQHWPHOLNOHUGH\D]PD\DQODUÜEDşNDODUÜQGDQ GX\GXNODUÜ\DGD\DQOÜş\D]DQODUGDQELOJLOHQHUHNNXUDO]DQQHGHQOHUYDU$\UÜFDDVDQVĞULOHELQDQÜQLOLşNLVLQL\DQLİPDU .DQXQXYH\ĞQHWPHOLNOHULQL7RSUDNODPD<ĞQHWPHOLğLnQL <DQJÜQ <ĞQHWPHOLğLnQL <DSÜ 'HQHWLP <ĞQHWPHOLğLnQL İÁ 7HVLVDW<ĞQHWPHOLğLnQLĞ]ÖUOÖOHULOHLOJLOL\ĞQHWPHOLNOHUL \RN VD\DQODU YDU +DWWD HOHNWULN PÖKHQGLVLQLQ EX DODQGD YDUOÜğÜQGDQUDKDWVÜ]RODQODUYDU(ğHUEX\ĞQHWPHOLNOHUYH VWDQGDUWODUX\JXODQPD]LVH\XNDUÜGDEDKVHWWLğLPL]ROXPVX]OXNODU GHYDP HGHFHN YH EL] GH \HQL WD]L\H PHVDMODUÜ \D\ÜQODUÜGLQOHPH\HGHYDPHGHFHğL]

Bu dergimize yazı gönderen çok değerli yazarlarımıza, meslektaşlarıma, Yayın Kurulu'nun değerli üyelerine en içten sevgi ve saygılarımı sunar, okurlarımızın değerli eleştirilerine şimdiden teşekkür ederim.