A TİPİ MUAYENE KURULUŞU AKREDİTASYONU VE EMO

$7İ3İ08$<(1(.858/8ì8 $.5('İ7$6<2189((02

Hazırlayan: Emre Metin Elektrik Mühendisleri Odası Müdürü

O damız bünyesinde çakreditasyon ve A Tipi muayene kuruluşu olma konusundap yaşanan tartışmalar eskiye

gelişmeler, Odamızın akreditasyon konusunda yeniden tartışma süreci yaşamasını beraberinde getirmiştir.

dayanmakla birlikte henüz sonuçlanmamıştır. Son olarak 18-19-20 Nisan 2014 tarihlerinde yapılan Genel Kurul'da bu konuya ilişkin olarak verilen önergenin kabul edilmesiyle Elektrik Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu'na yetki verilmiştir. Bu yetkinin çerçevesi de EMO 44. Olağan Genel Kurulu'nda delegeler tarafından verilen önerge ile şöyle belirlenmiştir:

o(02KL]PHWÖUHWLPLQLJHOLUJHWLULFLELUIDDOL\HWDODQÜ RODUDNWDQÜPODPD] (02KL]PHWÖUHWLPLQLNDPXJÖYHQOLğLQLQVDğODQPDVÜ YH PHVOHN DODQÜQÜQ JHOLşLPLQH \ĞQHOLN L]OHPH RODUDN GHğHUOHQGLULU (02KL]PHWÖUHWLPLLOHLOJLOLRODUDNNDPXNXUXPX VÜIDWÜLOHKDUHNHWHGHUİKDOH\DUÜşPDYEDGODUODÁÜNDUÜODQ VÖUHÁOHUHNDWÜOPD] (02KL]PHWÖUHWLPLQGHPDOL\DNODşÜPÜQÜGHQNEÖWÁH HVDVÜÖ]HULQGHQ\ÖUÖWÖU şHNOLQGHEDğOD\ÜFÜNXUDOODUÁHUÁHYHVLQGH2GDPÜ]ÜQPHVOHN DODQÜPÜ]D\ĞQHOLN$7LSL0XD\HQH.XUXOXROPDVÜQÜQ(02 ĞUJÖWOÖOÖğÖLÁHULVLQGHWDUWÜşÜODUDNNDUDUDOWÜQDDOÜQPDVÜ\ĞQÖQGH ÁDOÜşPDODUÜQ \DSÜOPDVÜ LÁLQ (OHNWULN 0ÖKHQGLVOHUL 2GDVÜ 'ĞQHP <ĞQHWLP .XUXOXnQD JĞUHY YHULOPHVLQL ĞQHUL\RUX]p

(02İ]PLUìXEHVLnQLQìXEDWWDULKOHULQGH\DSÜODQ*HQHO.XUXOXnQDİ]PLUìXEH<ĞQHWLP.XUXOXWDUDIÜQGDQ VXQXODQEXDODQGDDşDğÜGDNLUDSRUGDEXWDUWÜşPDVÖUHFLQH LOLşNLQJHUHNÁHOHUĞ]HWOHQPLşWLU çTopluma yönelik ekonomik üretim sürecinde kamu yararı kavramının yok edildiği, kamusal her türlü denetim mekanizmasının dışlandığı bir dönemde, meslek örgütü olarak Odamıza yeni görevler düşmektedir. Piyasa kavramı altında kuralsızlaşmanın önlenmesi için yürüttüğümüz mücadeleyi sürdürürken, yasal mevzuat çerçevesinde dayatılan yeni koşullarda kamu çıkarlarının korunmasının yol ve yöntemlerini de bulmamız gerekiyor. Denetimsizliğe terk edilen her faaliyet, toplumu, bireyleri, insan haklarını, doğayı tehdit eden bir mekanizma halini alıyor. Yaşanan olumsuzlukları teşhir etmek, hukuksuzlukları yargı önüne taşımak gibi sınırlı mücadele yöntemleri, sorumluluklarımızı yerine getirmek açısından yeterli olmamaktadır. Yeni süreçte, dönemin özelliklerine uygun olarak, yasal ve ilkesel çerçevenin izin verdiği ölçüde yeni kamusal denetim mekanizmalarını oluşturmak, geliştirmek zorundayız. Kamusal değerlerin çok yönlü tahribatına karşı, meslek alanımızla ilgili standartların belirlenmesinden başlayarak,

çAsansör Denetiminde Akreditasyon ve A Tipi Muayene

mevzuatın izin verdiği ölçüde, uygulamanın aktif gözetim

Kuruluşup konusunda EMO'nun konumunu belirlemek

ve denetim sürecinde daha fazla sorumluluk üstlenmemiz

üzere örgüt içi tartışma süreci işletilmiştir. Bu konuda

gerekmektedir. Kamu hizmeti amaçlı yatırım kararlarının

ilk olarak EMO Yönetim Kurulu 31 Temmuz 2010 tarih

ve gerçekleşmelerinin denetlenmesi; kamu hizmetlerinin

ve 42/11 sayılı aşağıdaki kararı ile çalıştay düzenlenmesine

kesintisiz olarak doğa ve insan odaklı sunulmasının gözeJ

karar vermiştir:

tilmesi gibi görevlerin uygulamaya geçirilmesi için gerekli

çOdamızın Asansör konusunda A Tipi Muayene KuJ

çalışmaları yapmalıyız. Bu bağlamda; kamu yararının saJ

ruluşu olma çalışmaları ile ilgili olarak Asansör

vunulmasında denetim görevinden kaçınma olanağımız

Daimi Komisyonu ve her şubeden en fazla

bulunmamaktadır.

5'er kişinin katılımıyla 16 Ekim 2010 tarihinde Odamız hizmet binasında çalıştay düzenlenmesine,p

Odam×z bünyesinde ´akreditasyon ve A

Odamızın kar elde etmek vb. ticari amaçlar peşinde koşmadan, meslek alanımızın korunması ve kamusal yararının sağlanması şeklinde tanımladığımız hizmet

Çalıştayda çeşitli konu başlıklarında görüşmeler yapılmış, bu görüşmeler 11-12 Aralık 2010 tarihlerinde yapılan EMO Koordinasyon Kurulu

tipi muayene kuruluüu olma konusundaµ yaüanan tart×ümalar eskiye dayanmakla

üretimi anlayışının gelişen koşullara göre yeniden ele alınması zorunlu bir hale gelmiştir. Piyasanın insafına ve inisiyatifine bırakılan bu alanın piyaJ

toplantısında gündeme alınmış ve birlikte henüz sonuçlanmam×üt×r. saya açılması sonucu ile oluşacak kar

EMO Yönetim Kurulu'nun 24 Aralık 2010 tarih ve 42/24 sayılı oturumunda Odamızın çAsansör alanında A Tipi Muayene Kuruluşu olmamasınap oy

Bu nedenle Oda Yönetim Kurulu 22 Kas×m 2014 tarihinde yeni bir çal×ütay yapma karar× alm×üt×r. Bu

ve rant merkezli ticari davranışların üretilen hizmetlerin kamu yararı açısından doğru, nitelikli ve bağımsız olmayacağı bilinmektedir. Hizmetlerin

çokluğu ile karar verilmiştir.

çal×ütay sonucunda oluüturulacak özel sektöre kazanç kapısı haline getiJ

Burada konu sadece asansör denetimleri özelinde tartışılmış ve Odamız asansör denetimleri alanında çA Tipi Muayene Kuruluşup olmamıştır.

görüü ve önermeler Odam×z×n ve meslektaülar×m×z×n kamusal denetim konusunda

rilmesine karşı çıkmak için Odamızın üyeleri ile birlikte, bu sürecin izlenmesi gerekmektedir. Meslek alanımız içerisinde yer alan

yürüteceùi çal×ümalara ve öteden beri kamusal bir görev olarak

Ancak gelinen süreçte hem asansör denetimleri hem de diğer elektriksel ve elektronik

×ü×k tutacakt×r.

sürdürdüğümüz asansörlerin periyodik kontrollerinin yapılması, topraklama ölçüm

mühendisliği alanındaki denetimlerde yaşanan

raporlarının hazırlanması gibi denetim faaliyetleJ

rini, yeni koşullar içerisinde nasıl gerçekleştireceğimizi artık netliğe kavuşturmamız gerekmektedir.p Ayrıca EMO adına EMO Ankara Şubesi tarafından 21-22 Eylül 2013 tarihlerinde yapılan EMO Hizmet Üretimi Çalıştayı'nda da konu ele alınmıştır. Hizmet Üretimi Çalıştayı Sonuç Raporu'nda kamu, kamusal denetim ve meslek odalarının rolü konusunda çeşitli öneri ve değerlendirmelerde bulunulmuştur. Bunları aşağıdaki şekilde özetleyebiliriz: ç- Odalarca yürütülecek hizmetlerin ve hizmet karşılığı elde edilen gelirlerin meslek, meslektaş, ülke ve toplum çıkarları doğrultusunda yürütülen çalışmaları sekteye uğratabileceği ve beraberinde ticarileşmeyi getirebileceği kaygısı maalesef geçen süre içinde bir kaygı olmaktan çıkarak gerçekliğimiz durumuna dönüşmüştür. Aidat gelirleri ve düzenli aidat ödeyen üye sayıları tüm odalarda düşmekte iken hizmet üretiminden elde edilen gelirler katlanarak artmaktadır. Bu korkunç bağımlılık bazı odaların sadece SMM odalarıymış gibi görülmesine neden olmuştur. -Can ve mal güvenliğini ilgilendiren alanlarda yürüttüğümüz mesleki faaliyetlerimizin yürütülüş koşullarının belirlenmesi, meslektaşlarımızın sicillerinin tutulması, belgelendirilmesi, faaliyetlerin gözetim ve denetim altına alınması, yetkisiz kişilerin meslek alanımıza el uzatmalarının önlenmesi, meslektaşlarımız arasında haksız rekabetin önlenmesi gibi amaçlarla, geçmişten bu yana ortaya koyduğumuz ilke ve kurallarımızın bugün de takipçisi olmaya devam etmeliyiz. - Bir meslek örgütü olarak hizmet üretimine yaklaşımımız, meslek alanımızın korunması ve üstün kamusal yararın sağlanması şeklinde ele alınmak zorundadır. Odamızın gelir elde etmek, kar sağlamak, ticari amaçlar peşinde koşmak gibi bir anlayışı hiçbir zaman olmadığı gibi bugün de böyle bir amacı hedeflemesini benimseyen meslektaşımız bulunmamaktadır. - Piyasalaşmaya yönelik bu sürecin önlenmesi için yürüttüğümüz mücadeleyi devam ettirirken, yasal mevzuat çerçevesinde dayatılan yeni koşullarda kamu çıkarlarının korunmasının yol ve yöntemlerini de bulmamız gerekiyor. Denetimsizliğe terk edilen her faaliyet, toplumu, bireyleri, insan haklarını, doğayı tehdit eden bir mekanizma halini alıyor. Yaşanan olumsuzlukları teşhir etmek, hukuksuzlukları yargı önüne taşımak gibi yöntemlerle sınırlı mücadelenin, sorumluluklarımızı yerine getirmek için yeterli olamadığı bir gerçeklikle karşı karşıyayız. Yeni süreçte, dönemin özelliklerine uygun olarak, yasal ve ilkesel çerçevenin izin verdiği ölçüde yeni kamusal denetim mekanizmalarını geliştirmek zorundayız. - Kamusal değerlerin çok yönlü tahribatına karşı, meslek alanımızla ilgili standartların belirlenmesinden itibaren, mevzuatın ve uygulamanın aktif gözetimi ile denetimi süreçlerinde sorumluluk almamız kaçınılmaz olmaktadır. Kamu hizmeti amaçlı yatırım kararlarının ve gerçekleşmelerinin denetlenmesi; kamu hizmetlerinin kesintisiz olarak doğa ve insan odaklı sunulmasının gözetilmesi gibi görevlerin somut biçimlerinin uygulamaya geçirilmesi için gerekli çalışmaları yapmak durumundayız. Kamusal alanın savunulmasında adeta yalnızlaşan meslek odalarımızdan, toplumsal olarak da talep edilen denetim görevlerinden kaçınma olanağımız bulunmamaktadır.

- Meslek alanımız içerisinde yer alan ve öteden beri kamusal bir görev olarak sürdürdüğümüz asansörlerin periyodik kontrollerinin yapılması, topraklama ölçüm raporlarının hazırlanması gibi denetim faaliyetlerini, yeni koşullar içerisinde nasıl gerçekleştireceğimizi artık netliğe kavuşturmamız gerekiyor. Yaklaşık iki yıllık bir dönem içerisinde asansör kontrolü alanından Odamızın tamamen çekilmiş olması, bu alanda önemli bir denetim boşluğu doğurmuş, bu boşluk başka meslek disiplinleri ile TSE gibi süreçte yeri bulunmayan kuruluşlar tarafından doldurulmaya başlanmıştır. Bu alanda Odamızın içerisine düştüğü çekimser tutum, kamusal bir sorumluluğun kadük bırakılmasının yanı sıra kendi meslek alanımızdan meslektaşlarımızın da dışlanması tehlikesini doğurmuştur. Ya da TSE örneğinde görüleceği gibi, üyelerimizin yetkisiz kurumların payandası haline getirilmesi söz konusudur. Bu örnek, görev ve sorumluluklarımızla ilgili olarak öğretici bir gözlem yapmamıza olanak sunmaktadır. Örgütümüzün, asansör kontrolleri başta olmak üzere, meslek alanımızdaki kamu yararı amaçlı denetim faaliyetleriyle ilgili bir an önce karar vermesi gerekmektedir. - Özellikle çalıştaya katılan ve katkı veren akademisyenlerin de dile getirdiği çalıştay formatının sempozyum gibi kurgulanmasının yarattığı sonuçlar değerlendirilmiştir. Önümüzdeki dönemlerde burada yapılan tartışmaların ışığında daha kapsamlı tartışmaların yapılması ve yol haritasının belirlenmesi gerekliliği ifade edilmiştir. Çalıştayda dile getirilen görüşler, EMO Örgütlülüğünün Geliştirilmesi Çalıştayı sonuçları ile birlikte değerlendirilerek önümüzdeki dönem daha geniş katılımlı tartışmalar yapılarak oda politikalarının belirlenmesi sağlanmalıdır.p

Sonuç olarak; Görüldüğü üzere EMO örgütlülüğü içerisinde kamusal denetim ve meslek odalarının kamusal denetim yapma yetkisi olduğu yönünde fikir birlikteliği olmakla birlikte bunun yol ve yöntemleri konusunda çeşitli önermeler mevcuttur. Bu nedenle Oda Yönetim Kurulu 22 Kasım 2014 tarihinde yeni bir çalıştay yapma kararı almıştır. Bu çalıştay sonucunda oluşturulacak görüş ve önermeler Odamızın ve meslektaşlarımızın kamusal denetim konusunda yürüteceği çalışmalara ışık tutacaktır.

Kamusal deùerlerin çok yönlü tahribat×na karü×, meslek alan×m×zla ilgili standartlar×n belirlenmesinden itibaren, mevzuat×n ve uygulaman×n aktif gözetimi ile denetimi süreçlerinde sorumluluk almam×z kaç×n×lmaz olmaktad×r.