Elektronik, haberleşme ve bilişim
Bilgisayar, yazılım ve internet
Bilgisayar sistemleri, yazılım, özgür yazılım, internet, veri ve siber güvenlik, yapay zekâ ve makine öğrenmesi (doğal dil işleme, görüntü işleme dahil), bilişim politikaları. Bir yöntem belirli bir alana (sağlık, enerji, tarım…) uygulanıyorsa ana tema o alandır, bu tema yan temadır.
Yıllara göre
Tüm yıllarBir döneme tıklayarak yazıları o yıllarla sınırlayın.
Sık geçen konular
-
SAYISAL İLETİŞİMİN ÖZELLİKLERİ VE TEMEL SORUNLARI
Yazıda sayısal iletişimin temel özellikleri, analog iletişime göre üstünlükleri ve bir sayısal iletişim sisteminin kaynak, kodlayıcı, kanal gibi ana bileşenleri açıklanmakta, sayısal iletimde karşılaşılan başlıca güçlükler ve gelişim süreci tarihsel bağlamda ele alınmaktadır.
-
MİKROİŞLEMCİLERE GİRİŞ
Mikroişlemcilerin gelişim tarihini Intel'in ilk yongalarından başlayarak anlatan yazıda, mikrobilgisayarların iç yapısı, giriş-çıkış, bellek, aritmetik-mantık birimi ve denetim biriminin işlevleri adresleme teknikleri üzerinden ayrıntılı biçimde açıklanmaktadır.
-
MİKROİŞLEMCİ YAZILIMI
Mikroişlemcilerin yazılım açısından genel programlama özellikleri, komut kümeleri, adresleme biçimleri, programlama dilleri ve derleyici/yorumlayıcı türleri incelenmekte, geliştirme ve deneme sistemleri açıklanmaktadır.
-
MİKROİŞLEMCİ DİZGİLERİ VE BELLEKLER
Mikroişlemci tabanlı sistemlerde kullanılan bellek türleri (ROM, PROM, RAM, statik/dinamik bellekler) teknik olarak açıklanmakta, 1977 yılında bellek teknolojisindeki yenilikler ve yakın gelecekte kullanılacak yeni bellek türleri hakkında bilgi verilmektedir.
-
ÇEVRE YONGALARI
Yazıda mikroişlemci dizgelerinde kullanılan yarıiletken bellek türleri (SOB/ROM, YOB/RAM, PSOB) teknik olarak açıklanmakta, çalışma prensipleri ve 1977 yılında bellek teknolojisinde görülen yenilikler ele alınmaktadır.
-
SAYISAL TELEVİZYON
Yazı, geleneksel (örneksel) televizyonun eksikliklerini ele alarak sayısal televizyonun temel ilkelerini; örnekleme, adımlama, vuruş kod bindirimi ve ilişki sezimi tekniklerini açıklamakta ve bant genişliği gibi kısıtlamaları tartışmaktadır.
-
BİR SÜZGEÇ TASARIM PROGRAMI
Alçak geçiren ve bant geçiren süzgeçlerin araya girme kaybı yöntemiyle tasarımı için hazırlanan ve sayısal güvenilirliği artırmak amacıyla z dönüşüm değişkeni kullanan bir bilgisayar programı tanıtılmakta, kuramsal temelleri ve programın modülleri açıklanmaktadır.
-
MÜHENDİSLİK DÜNYASI
Derginin 'Mühendislik Dünyası' bölümünde tiristörlü salınım üreteci, ses sıklığından gerilime çevirgeç, yüksek giriş empedanslı entegratör ve negatif direnç kullanan benzetimli bobin gibi elektronik devre uygulamaları ile çeşitli yüksek lisans tezlerinin özetleri yer almaktadır.
-
DÜNYA BİLGİSAYAR ENDÜSTRİSİNE GENEL BİR BAKIŞ
Yazı, ABD, Batı Avrupa ve Japonya'daki başlıca bilgisayar üreticisi firmaların pazar paylarını, gelirlerini ve uluslararası rekabet stratejilerini karşılaştırmalı olarak inceliyor.
-
BİLGİSAYAR DONANIM TEKNOLOJİSİNDE GELİŞMELER
Yazı, bilgisayar donanım teknolojisindeki yarı iletken tümleşik devre tekniklerini (TTL, ECL, I2L, pMOS, nMOS, CMOS) karşılaştırmalı olarak inceliyor ve mikroişlemci ile bellek teknolojilerindeki gelişmeleri ele alıyor.
-
MÜHENDİSLİK DÜNYASI
Yazı, ilk elektronik bilgisayarlardan ENIAC'ın ortaya çıkış sürecini, John Mauchly ve Presper Eckert'in çalışmalarını, dönemin teknik zorluklarını ve UNIVAC'a uzanan gelişmeleri tarihsel olarak aktarıyor; ardından ODTÜ'de yapılmış bilgisayar ve haberleşme konulu yüksek lisans tezlerinin özetleri sunuluyor.
-
TEKNİK TERİMLER SÖZLÜĞÜ
EMO'nun Elektrik Mühendisliği dergisi, 1974-1975 sayılarında yayımlanan teknik yazılarda kullanılan terimleri tarayarak Türkçe karşılıklarıyla İngilizce karşılıklarını içeren kapsamlı bir teknik terimler dizini hazırlamıştır. Dizinde önerilen Türkçe terimler büyük harflerle, henüz karşılığı bulunmayan yabancı kökenli terimler küçük harflerle gösterilmiştir.
-
BAĞLAÇ DİYAGRAMLARI KURAMI VE UYGULAMALARI
Karmaşık fiziksel yapılı dinamik sistemlerin birleştirilmiş modellerini oluşturmayı sağlayan bağlaç diyagramları (bond graphs) yöntemi tanıtılmakta, temel bileşenleri, enerji kapıları ve sınıflandırmaları örneklerle açıklanmaktadır.
-
MÜHENDİSLİK DÜNYASI
Yazı, bilgisayar destekli şekil çizim ve gösterge sistemlerini (sayısal çiziciler, bellek ve yenileme tüp göstergeleri, ışık kalemi) tanıtarak bu teknolojilerin baskı devre tasarımı ve mühendislik uygulamalarındaki kullanım alanlarını açıklamaktadır.
-
Z DÖNÜŞÜM DEĞİŞKENİ İLE SÜZGEÇ TASARIMI
Yazı, süzgeç gerçekleştirme çalışmalarında araya girme kaybı yönteminde ortaya çıkan sayısal güvenilirlik kaybını önlemek için z dönüşüm değişkeninin kullanımını ve bu yöntemle hazırlanan bilgisayar programının özelliklerini incelemektedir.
-
ÖZDEVİMSEL ŞEKİL TANIMA VE OPTİK KORELATÖRLÜ BİR HARF TANIYICI
Yazıda, otomatik şekil ve harf tanımanın temel ilkeleri açıklanmakta ve matematiksel işlemlerin bir kısmının optik yöntemlerle gerçekleştirildiği, düşük maliyetli bir optik korelatörlü harf tanıyıcı sisteminin tasarımı sunulmaktadır.
-
BİLGİSAYAR İLE DEVRE TASARIMI SURUNUNA TOPLU BİR BAKIŞ
Yazıda bilgisayar yardımıyla devre tasarımı sorunu ele alınarak devre çözümleme ve bireşim kavramları, dokumsal ve sayısal çözümleme yöntemleri ile özdevimsel tasarıma ilişkin geliştirilmiş program ve algoritmalar özetlenmektedir.
-
YAPAY US VE GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERDE BİLGİSAYAR KULLANIMI
Yazıda yapay zekâ (yapay us) kavramı, tarihsel gelişimi ve satranç, teorem tanıtlama, örüntü tanıma, doğal dil anlama gibi uygulama alanları tanıtılmakta; gelişmekte olan ülkelerde, özellikle Türkiye'de bilgisayar kullanımı sorunlarına bu alandaki gelişmelerin kısmi çözümler sunabileceği tartışılmaktadır.
-
BİLGİ ERİŞİM GEREKSİNİMİ, DÜNYADA DURUM VE EĞİLİMLER
Türkiye Bilişim Derneği Başkanı Aydın Köksal'ın DPT'ye sunduğu tebliğden özetlenen bu yazı, dünyadaki bilimsel ve teknik bilgi üretimi ile bilgi erişim sistemlerinin gelişimini, çeşitli ülkelerdeki uygulama örneklerini ve Türkiye'nin bu alandaki gereksinimlerini ele almaktadır.
-
TÜRKİYE'DE BİLGİSAYAR KULLANIMI
Aydın Köksal, 1960'tan 1974'e Türkiye'de bilgisayar kullanımının kesimlere (bankacılık, eğitim, kamu, endüstri) göre gelişimini, bilgisayar yatırım ve kira harcamalarını, mevcut ve gerekli bilgi işlem insangücünü ve çeşitli alanlardaki (üniversite, bankacılık, hastane, savunma) uygulamaları istatistiklerle inceliyor.
-
BİLGİSAYAR
1974 yılında bilgisayar teknolojisindeki gelişmeler; mikroişlemciler, mikrobilgisayarlar, yarıiletken bellekler, üstün bilgisayarlar, zekalı terminaller, yeni yazıcılar ve bilgisayar ağları (ARPA) hakkında dönemin teknik durumunu özetleyen bir derleme sunulmaktadır.
-
ELEKTRONİKTE DEVRİM: YARIİLETKEN BELLEKLER
Yazı, çekirdek belleklerin yerini alan yarıiletken bellek teknolojilerini; hücre yapıları, adresleme yöntemleri (rasgele erişimli, seri, içeriği adreslenebilen bellek) ve MOY, MNOY, FAMOY gibi bellek türlerinin çalışma prensiplerini teknik olarak açıklamaktadır.
-
VERİ İLETİŞİMİ
Bilgisayar terminallerinin merkezi bilgisayarlara bağlanmasında kullanılan veri iletişim ağları ve modem teknolojisi tanıtılmakta, TÜBİTAK Marmara Araştırma Enstitüsü'nde geliştirilen ilk yerli FSK modemin teknik özellikleri ve test sonuçları aktarılmaktadır.
-
DENEY ARAÇLARI
Elektronik deney araçlarındaki 1973-1974 dönemi teknolojik gelişmeler; osiloskoplar, tayf çözümleyiciler, sayısal göstergeler, bellek kullanımı ve kırmızıötesi duyargalar üzerinden değerlendiriliyor.
-
DEVRE VE DİZGE YAPITAŞLARI
Yazı, elektronik gösterge türleri (gaz boşalım, sıvı kristal, IYDG), sayısal ve doğrusal tümleşik devrelerdeki gelişmeler ile aşırıiletkenlik ve Josephson etkisi konularındaki teknolojik ilerlemeleri özetlemektedir.
-
ERKE-DURUM İŞLEVLERİ VE ÇOK-DEĞİŞKENLİ ELEKTROMEKANİK DİZGELERİN DEĞİŞİMSEL MODELLERİ
Yazıda, karmaşık erke durum işlevleri kullanılarak çok değişkenli elektromekanik dizgelerin kanonik matematik ve bağlaç çizgesi modellerini elde etmeye yönelik birleştirilmiş bir değişimsel yöntem sunulmaktadır. Hamilton ilkesi ve Legendre dönüşümleri üzerinden elektromekanik dizge denklemlerinin kanonik biçimleri türetilmektedir.
-
ÇİZGE KURAMININ TEMELLERİ 2
Çizge kuramının temel kavramlarına devam eden bu teknik makalede düzlemsellik, Kuratowski çizgeleri, ikilem çizgeler ve örü (network) analizine ilişkin temel konutlar ve teoremler matematiksel olarak ele alınmaktadır.
-
BİLGİSAYARLARDA HASTALIK TANIMA/ EĞİTİM SİSTEMİ
Hacettepe Üniversitesi'nde geliştirilen uzaktan erişimli bir bilgisayar sistemi, hekimlerin doğuştan çocuk kalp hastalıklarını bulgulara dayanarak tanımasına yardımcı olmak amacıyla tanıtılmakta; sistemin amacı, kapsamı ve çalışma yordamı açıklanmaktadır.
-
BİLGİSAYAR YARDIMIYLA ŞEBEKE PLANLAMASI VE TELEFON SANTRAL YERİNİN SAPTANMASI
Yazıda, ITT laboratuvarlarınca geliştirilen ve şehir içi telefon santrallerinin en uygun sayı ve konumlarını belirlemeye yardımcı olan bilgisayar destekli şebeke planlama modeli tanıtılmakta; modelin varsayımları, maliyet kıstasları ve uygulama örnekleri anlatılmaktadır.
-
BİLGİ İŞLEM KAVRAMI
Yazı, veri işlem ile bilgi işlem kavramları arasındaki farkı açıklayarak bilgi işlem sistemlerinin tanımını, kurulma koşullarını ve ticari, hukuki, bankacılık gibi çeşitli alanlardaki uygulama örneklerini ele almaktadır.