Bilim, teknoloji ve meslek tarihi
Bilim ve teknoloji tarihi, elektriğin öncüleri, Türkiye elektrifikasyon tarihi, meslek büyükleri ve tarihsel anlatılar. Anma, biyografi ve hatıra yazılarının çoğunun ana teması budur.
Yıllara göre
Bir döneme tıklayarak yazıları o yıllarla sınırlayın.
Sık geçen konular
-
BİLGİSAYAR
1974 yılında bilgisayar teknolojisindeki gelişmeler; mikroişlemciler, mikrobilgisayarlar, yarıiletken bellekler, üstün bilgisayarlar, zekalı terminaller, yeni yazıcılar ve bilgisayar ağları (ARPA) hakkında dönemin teknik durumunu özetleyen bir derleme sunulmaktadır.
-
UYDUYLA UZİLETİŞİM: İNTELSAT
Uluslararası Uziletişim Uyduları Birliği (Intelsat)'in kuruluşu, örgütsel yapısı, yer istasyonları ve uydu serileri (Intelsat I-IV) hakkında teknik bilgi verilerek dünya çapındaki uydu haberleşme sisteminin gelişimi anlatılmaktadır.
-
ÇİZGE KURAMININ TEMELLERİ
Yazı, devre çözümlemesinde kullanılan çizge kuramının temel kavramlarını (çizgi, düğüm, çizge, altçizge, kerte, yol, çevre) ve Euler'in Königsberg köprüsü problemi bağlamındaki tarihsel kökenini tanımlarla ve teoremlerle açıklamaktadır.
-
DESİBEL
Yazıda telekomünikasyonda güç, gerilim ve akım oranlarına dayalı iletim birimi desibelin tarihsel gelişimi, öncül birimler (millik standart kablo, TU, 800 Hz'de mil, Bt) ve bunların matematiksel temelleri ayrıntılı biçimde ele alınmaktadır. Ayrıca uluslararası telefon işbirliği kuruluşlarının (CCI/CCIF) bu standardizasyon sürecindeki rolü anlatılmaktadır.
-
DÜNYA HABERLEŞME SİSTEMLERİNDE YENİ KISA DEVRE BULMA YÖNTEMLERİ
Yazı, kıtalararası haberleşmede kullanılan denizaltı kablo sistemleri ile uydu sistemlerinin tarihsel gelişimini, teknik kapasitelerini ve maliyet-üstünlük açısından karşılaştırmasını ele almaktadır.
-
TÜMLEŞİK DEVRELER
Yazıda tümleşik devre teknolojisinin gelişimi, sınıflandırılması, temel özellikleri (boyut, hız, güvenilirlik, maliyet) ve imalatında kullanılan malzemeler ile transistör ve diyot yapıları teknik olarak açıklanmaktadır.
-
BİLGİ İŞLEM TARİHÇESİ 1914-1967
Yazı, 1614'ten 1958'e kadar hesaplama araçlarının ve bilgisayarların gelişimini kronolojik olarak, önemli mucitler ve şirketlerin katkılarıyla anlatmaktadır.
-
ATOM FİZİĞİNDE DENEL YENİ BİR YÖNTEM: IŞIN YAPRAK TAYFLAMASI
Yazar, atomların geçiş olasılıklarının hesaplanmasında kullanılan klasik yöntemleri ve 1965'ten sonra geliştirilen Işın-Yaprak Tayflaması deneysel yöntemi ile Açık Kabuk Çok Elektron Kuramı'nı tanıtarak, bu yeni yaklaşımların gökbilimdeki element bolluğu hesaplarına katkısını karşılaştırmalı verilerle açıklamaktadır.
-
BİNALARIN YILDIRIMA KARŞI KORUNMASI
Yazıda yıldırımın oluşum ve yerelleşme mekanizması ile Franklin paratoneri ve Faraday kafesi gibi geleneksel yıldırımdan korunma yöntemleri karşılaştırmalı olarak anlatılmakta, radyoaktif paratonerlerin özellikleri ve paratoner yapımı ile topraklamada dikkat edilmesi gereken hususlar açıklanmaktadır.
-
MODERN ELEKTRONİKTEKİ GELİŞMELER -1-
Elektronik elemanlardaki gelişmelerin, transistörün icadından entegre devrelere kadar tarihsel ve teknik seyri; katıhal fiziği, mikroelektronik teknikleri ve güvenilirlik kavramları ele alınarak açıklanmaktadır.
-
İSTANBUL ELEKTRİK İŞLETMESİNİN TARİHÇESİ
Yazıda İstanbul'da elektrik işletmeciliğinin havagazı şirketleriyle olan ilişkisi ve Beyoğlu, İstanbul ile Anadolu yakalarındaki elektrik ve gaz imtiyazlarının tarihsel gelişimi, Silahtarağa Santralı'nın kurulmasından itibaren anlatılmaktadır.
-
YAPMA UYDU HABERLEŞMESİ
Yazıda kıtalararası telefon ve televizyon trafiğinin artmasıyla önem kazanan yapma uydu haberleşme sistemleri; pasif ve aktif uydu türleri, yörünge parametreleri ve sabit uydu sistemlerindeki iletim gecikmesi konuları teknik olarak ele alınmaktadır.
-
İSTANBUL METRO - FÜNİKÜLERİNİN ELEKTRİFİKASYONU
İstanbul'daki tarihi Galata-Beyoğlu metro füniküleri eskiyen buharlı sistemin yerine elektrikli tahrik sistemiyle yenilenmiş; yazı yeni sistemin teknik özelliklerini, tahrik makineleri, kablo düzeni ve vagon yapısını ayrıntılı olarak anlatmaktadır.
-
HOLOGRAFİ VE ELEKTROTEKNİKTE KULLANILIŞI
Yazıda holografinin fiziksel prensipleri ile lazer sayesinde mümkün olan hologram oluşturma tekniği anlatılmakta, ardından bu tekniğin elektronik beyinlerde bilgi kaydı ve radar teknolojisi gibi elektroteknik alanlarındaki kullanım olasılıkları tartışılmaktadır.
-
BESLENME GERİLİMLERİ VE İLETİM
Elektrik enerjisi üretim ve iletiminde kullanılan gerilim değerlerinin tarihsel gelişimi, ülkelere göre standart gerilimler ile çok yüksek gerilim ve doğru akım iletim uygulamaları ele alınmaktadır.
-
KUANTUM ELEKTRONİĞİNE GİRİŞ
Yazıda MASER ve LASER gibi modern cihazları anlamak için gerekli temel fizik kavramları, termal radyasyon, Rayleigh-Jeans ve Planck çözümlemeleri ile fotoelektrik olay üzerinden öz ve anlaşılır biçimde açıklanmaktadır.
-
B. B. C. TELEVİZYON MERKEZİ VE TEKNİK KOLAYLIKLARI
Yazı, dünyanın ilk televizyon kumanda merkezi olan BBC Televizyon Merkezi'nin kuruluş sürecini, stüdyo ve teknik altyapısını, güç kaynaklarını ve Londra çevresindeki program dağıtım şebekesini ayrıntılı olarak tanıtmaktadır.
-
SUN'İ PEYKLER VASITASI İLE TELEKOMİNİKASYON
Yazı, uydular aracılığıyla telekomünikasyonun ekonomik yönlerini (fırlatma, yer istasyonu kuruluş masrafları, peyk kiralama ücretleri) ve ABD, Rusya ile Batı Avrupa'daki millî ve milletlerarası uydu telekomünikasyon girişimlerini konferans metni olarak ele almaktadır.
-
SİLAHDAR ELEKTRİK SANTRALI
Yazıda İstanbul'u uzun süre besleyen Silahdar Elektrik Santralı'nın kuruluşu, gelişimi ve 1969 itibarıyla teknik durumu (kazanlar, soğutma suyu, yakıt temini, personel yapısı) ayrıntılı olarak ele alınmakta ve santralın işletmesinin enterkonnekte sistemi yöneten kuruma devredilmesi önerilmektedir.
-
PEYKLERLE TELEKOMİNİKASYON II
Konferans metninde peykler (uydular) aracılığıyla telekomünikasyonun gelişimi, önceki irtibat yöntemleriyle karşılaştırması, kullanılan frekans bandları ile pasif ve aktif peyk türleri teknik olarak anlatılmaktadır.
-
KASKAT BAĞLI GERİLİM TRANSFORMATÖRLERİ
Yazı, çok yüksek gerilimlerde yalıtım problemini kolaylaştırmak için geliştirilen kaskat bağlı gerilim transformatörünün çalışma prensibini, tasarım denklemlerini ve Türkiye'de imal edilen 154 kV'luk örneğini ele almakta; ayrıca Britanya'da geliştirilen 400 kV'luk benzer bir transformatör kısaca tanıtılmaktadır.
-
PEYKLERLE TELEKOMİNİKASYON
COMSAT tarafından hazırlanan ve Ankara'da verilen bir konferansın çevirisi olan bu yazıda, INTELSAT peyk (uydu) telekomünikasyon sisteminin gelişimi, Early Bird ve INTELSAT II-III peyklerinin teknik özellikleri ve yer istasyonlarının dünya çapında yaygınlaşması anlatılmaktadır.
-
HESAP CETVELLERİYLE TOPLAMA VE ÇIKARMA İŞLERMLERİ NASIL YAPILIR?
Yazar, hesap cetveliyle daha önce literatürde yer almayan yöntemlerle toplama ve çıkarma işlemlerinin nasıl yapılabileceğini örneklerle açıklıyor ve bu yöntemlerin hesap makinelerine kıyasla hız avantajlarını karşılaştırmalı tablolarla gösteriyor.
-
RENKLİ TELEVİZYON
Yazıda dünyada renkli televizyon yayıncılığının gelişimi (NTSC, SECAM, PAL sistemleri) ve renkli televizyon görüntü lambasının çalışma prensipleri, üç-renk teorisi ile renk ölçümü esasları açıklanmaktadır.
-
PLASTİK İZOLELİ SODYUM KABLO
Yazı, bakır ve alüminyuma alternatif olarak geliştirilen plastik izoleli sodyum kabloların tarihçesini, imalat yöntemini ve mekanik-elektriksel test sonuçlarını (esneklik, kısa devre dayanımı, korona seviyesi) ekonomik karşılaştırmalarla birlikte ele almaktadır.
-
AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİNDEKİ BİR YÜKSEK MÜHENDİSLİK OKULUNDA ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ ÖĞRENİMİ
Yazıda, Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (M.I.T.) bülteninden özetlenerek ABD'deki bir yüksek mühendislik okulunda elektrik mühendisliği eğitiminin yapısı, lisans ve yüksek lisans/doktora programları, ders içerikleri ve araştırma alanları ayrıntılı biçimde anlatılmaktadır. Kuvvetli ve zayıf akım ayrımının yapılmaması gibi özellikler Türkiye'deki mühendislik okullarıyla karşılaştırmalı olarak değerlendirilmektedir.
-
KARABÜK DEMİR VE ÇELİK İŞLETMELERİ VE BU İŞLETMELERİN YURT EKONOMİSİNDE OYNADIĞI ROL
Yazı, Türkiye'nin ilk ağır sanayi tesisi olan Karabük Demir Çelik İşletmeleri'nin kuruluş tarihçesini, tesislerin genişleme aşamalarını ve fabrikaların (kok, yüksek fırın, boru, sülfürik asit vb.) üretim kapasiteleri ile 1965 yılı fiili üretim verilerini detaylı tablolarla sunmaktadır.
-
KAHL ATOM SANTRALI
Yazar, Almanya'da A.E.G. tarafından kurulan ve hafif su ile çalışan 16 MW'lık KAHL deneme atom santralını ziyaretine dayanarak reaktörün yapısı, yakıt elemanları, çalışma prensibi, radyoaktif döküntülerin yönetimi ve maliyetleri hakkında teknik bilgi vermekte; Türkiye için hidroelektrik potansiyeli tükenmeden nükleer santral kurulmasına karşı görüş belirtmektedir.
-
İSTİKBALDEKİ TELEFON YOĞUNLUĞUNUN LAYİNİ METODU
Yazıda, bir ülkedeki gelecekteki telefon yoğunluğunun milli gelir ve lojistik fonksiyonlar kullanılarak tahmin edilmesine yönelik matematiksel bir yöntem tanıtılmakta ve yatırım planlamasındaki önemi tartışılmaktadır.
-
İLERİ KOMUNİKASYON HİKAYESİ
Yazı, 1960'lı yıllarda geliştirilen aktif ve pasif haberleşme uydularının (Telstar, Relay, Syncom, Echo 1-2 vb.) teknik özelliklerini ve uzay komünikasyon sistemlerinin gelişimini ele almaktadır. Ayrıca komuta, kontrol ve telemetri işlevlerini birleştiren uydu tasarım eğilimleri ile Shannon'ın haberleşme teorisinin bu alandaki etkisi anlatılmaktadır.