Bilim, teknoloji ve meslek tarihi
Bilim ve teknoloji tarihi, elektriğin öncüleri, Türkiye elektrifikasyon tarihi, meslek büyükleri ve tarihsel anlatılar. Anma, biyografi ve hatıra yazılarının çoğunun ana teması budur.
Yıllara göre
Bir döneme tıklayarak yazıları o yıllarla sınırlayın.
Sık geçen konular
241 yazı “TEK” kaldır Süzgeçleri temizle
-
FİBER OPTİK İLETİŞİMİNE GENEL BİR BAKIŞ
Yazı, iletişim sistemlerinin tarihsel gelişiminden başlayarak elektromanyetik görüngenin kullanımını ve fiber optik iletişim teknolojisinin ortaya çıkışını, temel elemanlarını ve avantajlarını genel olarak inceliyor.
-
MACAR ELEKTROTEKNİK BİRLİĞİ (MEB)
Macar Elektroteknik Birliği'nin (MEB) tarihçesi, örgütsel yapısı, bölümleri, yayınları ve EMO ile olan işbirliği tanıtılmaktadır.
-
TEKNİK DİL PANELİ
EMO'nun 30. yıl etkinlikleri kapsamında düzenlenen Teknik Dil Paneli'nde Aydın Koksal, Hamza Zülfikâr, Yurdakul Ceyhun ve Bülent Sankur'un katılımıyla teknik ve bilim dilinin Türkçe içindeki yeri, terim türetme sorunları ve yabancı dillerin bilim dilindeki egemenliği tartışılmaktadır. Panel, TMMOB Genel Sekreteri Bülent Tanık yönetiminde gerçekleştirilmiş, konuşmacıların özgeçmişleri ve açılış konuşmalarıyla başlamıştır.
-
TEKNİK YAYINLAR
EMO'nun 'Tarih Boyunca Elektrik' kitabı tanıtılıyor ve kitaptan alınan 'Lanetli Almaşık Akım' başlıklı bölümde, 19. yüzyıl ABD'sinde Edison'un doğru akım sistemi ile Westinghouse'un öncülük ettiği almaşık akım sistemi arasındaki ekonomik ve teknik rekabetin öyküsü aktarılıyor.
-
TEKNİK DİL PANELİ 4
EMO tarafından düzenlenen Teknik Dil Paneli'nde dilbilimciler ve akademisyenler mühendislik ve bilim terimlerinin Türkçeleştirilmesi, yeni terim üretiminin ilkeleri ve dilin anlaşılırlığı üzerine görüşlerini paylaşıyor. Katılımcılar arasında Bülent Sankur, Hamza Zülfikâr, Yurdakul Ceyhun ve Aydın Köksal terim türetme yöntemleri, örnekler (vektör, entegre devre, koordinasyon vb.) ve dilin toplumsal benimsenmesi konularını tartışıyor.
-
TEKNİL DİL PANELİ
Teknik Dil Paneli'nde Doç. Dr. Yurdakul Ceyhun, elektrik mühendislerinin teknik raporlarındaki dil sorununu, yabancı kökenli terimlerin Türkçeleştirilmesindeki güçlükleri ve mühendislerin kendi dillerine özen göstermesi gerektiğini örneklerle tartışıyor.
-
TEKNİK DİL PANELİ 2
EMO tarafından düzenlenen Teknik Dil Paneli'nde Bülent Sankur ve Hamza Zülfikar, Türkçenin bilim ve teknik terim üretimi konusundaki sorunlarını, dilin uydulaşması, anadili bilincinin önemi ve terim türetme süreçlerini tartışmaktadır.
-
UZAY SİLAHLARI
ABD ve SSCB arasındaki uzay silahları yarışı, Reagan'ın Stratejik Savunma İnisiyatifi (Yıldız Savaşları) programı ve bu kapsamda geliştirilen kinetik enerji ve yönlendirilmiş enerji (laser) silahları teknik ve stratejik açıdan ele alınmaktadır. Yazı, konunun elektrik-elektronik teknolojisiyle bağlantısını vurgulayarak uydular, karşı-uydu silahları ve savunma sistemlerinin genel bir görünümünü sunmaktadır.
-
NÜKLEER SANTRAL GÜVENLİĞİ 1. BÖLÜM 'TMI RAPORU'
Yazı, Üç Mil Adası (TMI) kazası çerçevesinde nükleer santral güvenliğini ele alarak reaktör türleri, basınçlı su reaktörünün (PWR) çalışma prensibi, zenginleştirilmiş uranyum üretimi ve santrallerde karşılaşılabilecek kaza, sabotaj ve saldırı tehlikelerini ayrıntılı biçimde açıklamaktadır. Makale, Türkiye'de nükleer santral gündeme geldiği bir dönemde kamuoyunu ve mühendisleri bilgilendirmeyi amaçlayan iki bölümlük çalışmanın ilk kısmıdır.
-
MAVİ LED'LER
Mavi ışık saçan LED üretiminde kullanılan geniş bant aralıklı yarı iletken maddeler, özellikle silikon karbidin fiziksel özellikleri ve üretim yöntemleri; ışık saçılım mekanizmaları ve pn-eklem yapısı teknik olarak anlatılmaktadır.
-
ORKESTRA SESİ, KONSER SALONLARI VE TINI VEYA GÜZEL SES NEDEN GÜZELDİR?
Yazı, orkestra sesinin kalitesini belirleyen kulak algı mekanizmalarını, tını (timbre) kavramını ve konser salonlarının akustik özelliklerini inceleyerek ses kayıt teknikleri ve salon mimarisi arasındaki ilişkiyi ele almaktadır.
-
GÜNEŞ PİLLERİ
Güneş pillerinin fotovoltaik olay temelinde çalışma prensibi, tarihsel gelişimi, eşdeğer devre modeli ve verim hesaplamaları teknik olarak açıklanmaktadır.
-
DİL VE ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ EĞİTİMİ
Yazar, elektrik mühendisliği eğitiminde dilin ve teknik terimlerin öneminden yola çıkarak, Türkçe'nin bilim ve teknik dil olarak yeterliliğini tartışıyor ve mühendislerin özgün Türkçe terimler türetmesi gerektiğini savunuyor.
-
DOĞA, HABERLEŞME VE MÜHENDİSLİK
Yazar, haberleşmenin genel karakterini, doğanın entropi artışı yoluyla insan kültürü ve haberleşme sistemleri üzerindeki bozucu etkisini ve mühendisin bu doğal tahribata karşı mücadelesini sibernetik bir bakış açısıyla ele alıyor; ardından teknolojik gelişmelerin (digital modülasyon, uydu haberleşmesi vb.) bu mücadeledeki rolünü tartışıyor.
-
MİKROİŞLEMCİLER VE MİKROBİLGİSAYARLAR
Yazı, mikroişlemci ve mikrobilgisayarların bilgisayarlar arasındaki yerini, genel bilgisayar yapısını ve komut/işleme evrelerini açıklayarak bilgisayar teknolojisinin tarihsel gelişimini ele almaktadır.
-
ENERJİ POLİTİKALARI VE CUMHURİYET DÖNEMİ
TMMOB'un 'Cumhuriyetten Günümüze' konulu Teknik Kongresi'ne EMO tarafından sunulan tebliğ, Türkiye'de 1930'lardan 1950'lere kadar izlenen elektrik enerjisi politikalarını ve sanayileşme süreciyle ilişkisini tarihsel olarak incelemektedir. Yazıda yabancı sermayenin etkinliği, devletçilik dönemi kurumları (EİE, ETİBANK, MTA) ve sanayi planlarının enerji sektörüne yansımaları ele alınmaktadır.
-
ODA'DAN HABERLER
TMMOB'nin düzenlediği 'Cumhuriyetten Günümüze' Teknik Kongresi'nin açılışında yapılan konuşma aktarılıyor; TMMOB'nin ve mühendislik-mimarlık örgütlenmesinin Cumhuriyet döneminden başlayarak tarihsel gelişimi, kuruluş amaçları ve görevleri anlatılıyor.
-
BİLİM VE TEKNOLOJİDE DEVRİMLER YARATAN BİR OLAY: ELEKTRİK
Yazı, elektrik ve magnetizma olaylarının ilkçağlardan 19. yüzyıla kadar gelişimini; mıknatıs taşı, pusula, Gilbert'in çalışmaları, durağan elektrik üreten makinalar ve elektrik iletimi üzerine yapılan ilk deneyleri tarihsel bir perspektifle ele almaktadır.
-
LANETLİ ALMAŞIK AKIM
ABD'de 1886-1895 yılları arasında Edison'un doğru akım (DA) sistemi ile Westinghouse'un öncülüğündeki almaşık akım (AA) sistemi arasındaki rekabetin teknik, ekonomik ve tarihsel arka planı incelenmekte; bakır fiyatlarındaki artışın ve güvenlik tartışmalarının bu mücadeledeki rolü ele alınmaktadır. Sonuçta AA sisteminin enerji iletiminde üstün geldiği ve Westinghouse'un elektrik endüstrisinde büyük bir güç haline geldiği anlatılmaktadır.
-
RADAR SONAR VE 2. DÜNYA SAVAŞI
Yazı, radar ve sonar teknolojilerinin tarihsel gelişimini, Faraday ve Maxwell'den başlayarak 2. Dünya Savaşı öncesi ve başlangıcındaki ABD ve İngiltere'deki geliştirme çalışmalarına kadar anlatmaktadır.
-
İLK TELEVİZYON ÖNERİLERİ
1877-1884 yılları arasında görsel işaretlerin elektrikle iletilmesi için önerilen çok ve tek devreli ilk televizyon fikirleri, selenyum ve akkor öğelerin kullanımı, tarama ve eşzamanlama ilkeleri ile Nipkow'un mekanik televizyon icadına giden süreç ele alınmaktadır.
-
TRANZİSTORUN DOĞUŞU
Yazı, 1948'de Bell Telefon Laboratuvarları'nda bulunan tranzistorun bilimsel arka planını, öncesindeki uluslararası araştırmaları ve sonrasında yarıiletken teknolojisinde yaşanan gelişmeleri anlatmakta, buluşun tek bir ülkenin değil uluslararası bilim birikiminin ürünü olduğunu vurgulamaktadır.
-
UYDULARDAN DOĞRUDAN YAYIN
Yazı, uydulardan doğrudan TV alıcılarına yayın yapan doğrudan yayın uydularının teknik yapısını, kullanılacak yörüngeyi ve 12 GHz bandının özelliklerini incelemekte, Türkiye'nin de katıldığı doğrudan yayın dizgesi planlama çalışmaları hakkında bilgi vermektedir.
-
MÜHENDİSLİK DÜNYASI
Yazı, ilk elektronik bilgisayarlardan ENIAC'ın ortaya çıkış sürecini, John Mauchly ve Presper Eckert'in çalışmalarını, dönemin teknik zorluklarını ve UNIVAC'a uzanan gelişmeleri tarihsel olarak aktarıyor; ardından ODTÜ'de yapılmış bilgisayar ve haberleşme konulu yüksek lisans tezlerinin özetleri sunuluyor.
-
TEKNİK DİL (BİLİM VE TEKNİK DİLİ TÜRKÇE)
Yazar, Türkçenin bilim ve teknik dili olarak gelişmesinin önemini tarihsel ve dilbilimsel bir çerçevede tartışıyor; teknik terimlerin ancak halk tarafından benimsendiğinde yaşarlık kazanacağını ve eğitimde anadilinin kullanımının bilimsel düşünce için gerekli olduğunu savunuyor.
-
TEKNOLOJİK UYGULAMA YAPAY UYDUSU İLE ANTEN ÖRÜNTÜ ÖLÇME DENEYİ
Yazı, NASA'nın 1974'te fırlattığı ATS F (ATS 6) iletişim uydusunu, eğitim ve sağlık alanındaki uygulamalarını ve uydunun gerçekleştirdiği yirmiye yakın deney arasından anten örüntü ölçme deneyini ayrıntılı olarak tanıtmaktadır.
-
6. TEKNİK KONGRE VE AÇIK OTURUMLAR YAPILDI
EMO tarafından 23-24 Ocak 1975'te Ankara'da düzenlenen 6. Teknik Kongre ve Açık Oturumlar'da sunulan bilgisayar, elektronik, yüksek gerilim, denetim ve nükleer enerji konulu makale ve bildirilerin listesi verilmektedir.
-
TEKNİK DİL AÇIK OTURUMU
EMO'nun düzenlediği 'Teknik Dil' açık oturumunda Hikmet Dizdaroğlu, Aydın Koksal ve Güney Gönenç'in katılımıyla Türkçe teknik terim sorunu, yabancı terimlerin kullanımı ve Türk Dil Kurumu ile işbirliği olanakları tartışıldı. Oturum, teknik dil sorununun öncelikli ele alınması ve TDK ile ortak çalışmalar yapılması gerektiği görüşüyle sonuçlandı.
-
Aydınlığa Doğru : -- İstanbul : Emo Yayınları, Mayıs 1974, (2)
Mühendis ve Mimar Odalarının şube ve genel merkezlerinde yapılan genel kurul toplantıları; bu yıl ilericilerin, demokratların, yurtseverlerin, devrimcilerin ezici galebeleriyle sonuçlanmış bulunuyor. Özellikle 12 Mart'tan sonra yürütülen baskı, iftira, terör ve işkence kampanyası, egemen sınıfların istedikleri sosonuçları yaratmamış, meslek odalarında, "Olağanüstü Dönem"in koşullarından yararlanarak, yönetimi gaspedenler layık oldukları cevabı almiş ve teknik elemanlar gerek şube ve gerekse genel merkezlerde, genellikle en yetenekli, en bilinçli, en yiğit temsilcilerini yönetimle görevlendirmistir
-
BİLGİSAYAR
1974 yılında bilgisayar teknolojisindeki gelişmeler; mikroişlemciler, mikrobilgisayarlar, yarıiletken bellekler, üstün bilgisayarlar, zekalı terminaller, yeni yazıcılar ve bilgisayar ağları (ARPA) hakkında dönemin teknik durumunu özetleyen bir derleme sunulmaktadır.