Bilim, teknoloji ve meslek tarihi
Bilim ve teknoloji tarihi, elektriğin öncüleri, Türkiye elektrifikasyon tarihi, meslek büyükleri ve tarihsel anlatılar. Anma, biyografi ve hatıra yazılarının çoğunun ana teması budur.
Yıllara göre
Bir döneme tıklayarak yazıları o yıllarla sınırlayın.
Sık geçen konular
241 yazı “TEK” kaldır Süzgeçleri temizle
-
Uzun Süre Tutulmuş Bir Nefes: Çin’in İleri Teknolojideki Sessiz Yükselişi
Yazar, Çin'in son kırk yılda ileri teknolojide yakaladığı yükselişi devlet-üniversite-sanayi eşgüdümü, uzun vadeli sabır ve 'acele etmeme' anlayışı üzerinden felsefi bir bakışla değerlendiriyor.
-
Çip Yapalım Mı? Çip Fabrikası Kurmak-1/2/3
Yazar, Türkiye'de yapay zekâ çipi ve yarı iletken üretimi yapma fikrini teknik ve ekonomik açıdan eleştirel biçimde değerlendiriyor; çip üretiminin hammadde, tasarım, süreç ve özellikle elektrik maliyeti açısından zorluklarını, TESTAŞ ve YİTAL örnekleriyle Türkiye'nin geçmiş deneyimlerini anlatıyor.
-
Bir Ziyaret ve Hatırlattıkları
Yazar, ATEK-MİDAS şirketini ziyaretinden yola çıkarak Türkiye'de tümdevre (IC) tasarımı ve mikroelektronik üretimi alanındaki gelişmeleri, TICA kümelenmesini ve geçmişten günümüze TESTAŞ, YİTAL, İTÜ-ETA gibi kuruluşların tarihini kronolojik olarak anlatıyor.
-
Tarihimizden
Yazı, TEK'in eski Genel Müdürü F. Behçet Yücel'in vefatı üzerine yaşam öyküsünü aktarıyor ve daha önce yaptığı bir söyleşiden alıntılarla 1970'li yıllarda TEK'in kuruluşu, köy elektriklendirmesi ve dönemin siyasi-ekonomik olaylarına ışık tutuyor.
-
Türk Aviyonik Sistemlerinin Tarihsel Gelişimi Ve Uçak Üzeri Elektrik Güç Sistemlerine Bir Bakış
Türkiye'nin savunma sanayindeki tarihsel gelişimi ve yerli aviyonik projeleri özetlenerek, uçak üzeri elektrik güç üretim ve dağıtım sistemlerinin teknik yapısı, gerilim seviyelerinin tarihsel değişimi ile Birincil ve İkincil Güç Dağıtım Birimlerinin işlevleri açıklanmaktadır.
-
Enerjinin Özgürlüğü: Kablosuz Güç Aktarımı
Kablosuz Güç Aktarımı teknolojisinin çalışma prensipleri (endüktif kuplaj, manyetik rezonans, RF, mikrodalga, güneş), tarihsel gelişimi ve Tesla'nın Wardenclyffe projesinden günümüz elektrikli araç şarjı ve gelecekteki kullanım alanlarına kadar uygulamaları ele alınmaktadır.
-
Yapay Zeka ve Emek: Bir Toplumsal Tarih
Yazar, yapay zekâ ve dijitalleşmenin toplumsal tarihini Goethe, Marx ve Babbage'a dayanarak inceliyor; makinelerin 'zekâ' kazanma sürecini emek, üretim ilişkileri ve teknoloji fetişizmi bağlamında tartışıyor.
-
Prof. Dr. Atilla Bir Anısına
Yazı, İTÜ'de kontrol sistemleri alanında uzun yıllar öğretim üyeliği yapan ve bilim tarihi çalışmalarıyla tanınan Prof. Dr. Atilla Bir'in akademik yaşamını ve vefatını anmaktadır.
-
Prof. Tahsin Saya Anısına
İTÜ Elektrik Fakültesi'nin duayen hocalarından Prof. Tahsin Saya'nın 101 yaşında vefatı üzerine, EMO İstanbul Şubesi'nin daha önce gerçekleştirdiği söyleşi yayımlanarak kendisinin mühendislik eğitimi, sanayi-üniversite ilişkisi ve kariyerine dair anıları aktarılıyor.
-
Kim Korkar Matematikten
ODTÜ Elektrik-Elektronik Bölümü'nün efsane hocalarından Nazif Tepedelenlioğlu'nun 'Kim Korkar Matematikten' kitabı ve onunla yapılmış eski bir söyleşi üzerinden, matematik ve akılcı düşünmenin toplumsal ve mesleki önemi anlatılıyor. Yazı, Tepedelenlioğlu'nun anısına ve düşüncelerine odaklanan bir anma metnidir.
-
• İLK ÜYELER
EMO'nun 1954'teki kuruluş sürecine, ilk 147 üyesine, ilk kadın üyesine, kurucu başkan Emin İplikçi'ye ve 76 sicil numaralı üye Turgut Özal'a ilişkin arşiv belgeleri ve anılar ile EMO tarihinde unutulmayan isimlerden Bedri Karafakıoğlu'nun anlatıldığı bir dosya yazısı.
-
• DEMOKRASİ VE ÖZLÜK HAKLARI MÜCADELEMİZ
Yazı, ODTÜ eski rektörü Prof. Dr. Mustafa Parlar'ın anısını, mühendislerin sendikal örgütlenmesi TEKSEN'in kuruluşu ve kapatılmasını, ardından 1979'da TMMOB öncülüğünde gerçekleştirilen 19 Eylül İş Bırakma Direnişi sürecini belgeler eşliğinde anlatmaktadır.
-
EMO 70 YILDIR ÜLKEMİZDE ELEKTRİK ENERJİSİ POLİTİKASININ TOPLUM YARARI ÖNCELİĞİ GÖZETİLEREK OLUŞTURULMASI İÇİN ÇALIŞIYOR
EMO 25. Dönem Yönetim Kurulu Başkanı, Cumhuriyet'ten günümüze Türkiye'de elektrik enerjisi politikasının kamu hizmeti anlayışından piyasalaşmaya ve özelleştirmeye evrilme sürecini, EMO'nun 70 yıllık tarihi boyunca bu politikalara karşı savunduğu toplum yararı odaklı görüşler çerçevesinde ele almaktadır.
-
DARBELER VE SIKIYÖNETİM GÖLGESİNDE EMO
EMO 16. Dönem Yönetim Kurulu Başkanı Özdoğan Gündüz, 1970'li yıllarda Oda yönetimindeki değişimi, teknik elemanların personel kanunu kapsamına alınmasına karşı yürütülen iş bırakma ve istifa eylemlerini, özel mühendislik okulları sorununu ve dönemin elektrik hizmetleri örgütlenmesini anlatıyor.
-
TMMOB İŞYERİ TEMSİLCİLİĞİ
Yazar, TMMOB İşyeri Temsilciliği kurumunun tarihçesini ve önemini anlatırken 1976-1980 yılları arasında İstanbul Türk Telekom'da yürüttüğü işyeri temsilciliği deneyimini, yapılan toplantıları ve 12 Eylül darbesiyle sonlanan süreci aktarıyor.
-
TÜRKİYE’DE TELEKOMÜNİKASYON
Yazı, iletişim teknolojilerinin tarihsel gelişimini telgraftan telefon, teleks, faks ve internete kadar anlatarak Osmanlı ve Cumhuriyet dönemi Türkiye'sindeki telekomünikasyon altyapısının kuruluş ve gelişim sürecini ele alıyor.
-
EMO ESKİŞEHİR ŞUBESİ KURULUŞUNA AİT BAZI NOTLAR
Yazar, EMO Ankara Şubesi başkanlığı döneminde Eskişehir Temsilciliği'nin nasıl güçlendirilip Şube statüsüne kavuşturulduğunu, bu süreçteki etkinlik ve kongre çalışmalarını anılarıyla anlatıyor.
-
Birçok Mühendislerimizin Hayatta Büyük Başarı Gösterememelerinin Sebepleri
1950-1951 yıllarında yazılmış bu tarihi metinde Ord. Prof. Dr. Abdullah Türkmen, mühendislerin hayatta yeterince başarılı olamamasının nedenlerini; meslek odalarının yokluğu, tek yönlü yetişme ve toplumsal/politik hizmetlerden kaçınma gibi başlıklar altında ele alıyor. Yazı, EMO ve TMMOB'un savunduğu mesleki örgütlenme değerlerinin köklerine ışık tutan bir arşiv belgesi olarak sunulmuştur.
-
TÜRKİYE BİLİM VE TEKNOLOJİDE NEDEN GERİ KALDI?
Yazar, Cumhuriyet döneminde bilim, teknoloji ve sanayileşme politikalarını; üniversite kuruluşları, birinci ve ikinci sanayi planları, elektrik enerjisi altyapısının gelişimi ve ilk yerli uçak üretim denemelerini tarihsel bir perspektiften ele alarak Türkiye'nin bilim ve teknolojide geri kalmasının nedenlerini tartışıyor.
-
CUMHURİYET DÖNEMİNDE ÜLKEMİZ ELEKTRİK ENERJİSİ SEKTÖRÜ (1923-2023) YÜZ YILA GENEL BAKIŞ
Yazı, Osmanlı döneminden Cumhuriyet'in 100. yılına kadar Türkiye'deki elektrik enerjisi sektörünün gelişimini imtiyazlı şirketler, kamulaştırma, Etibank, EİEİ ve TEK'in kuruluşu gibi dönemler üzerinden kronolojik olarak ele almaktadır.
-
EVİMİZE GELEN ELEKTRİĞİN SERÜVENİ
Yazar, Türkiye'de elektriğin üretim, iletim ve dağıtımının Cumhuriyet döneminden itibaren İller Bankası, Elektrik İşleri Etüt İdaresi, Etibank ve TEK gibi kurumlar aracılığıyla nasıl geliştiğini kişisel anılarıyla birlikte anlatıyor. Ayrıca Ankara'nın elektrik tesislerinin 1925'ten itibaren geçirdiği tarihsel gelişimi ayrıntılı olarak aktarıyor.
-
BİLGİSAYAR ADI NEREDEN GELİYOR?
Yazar, EMO'nun 1970'lerde bilgisayar teriminin Türkçeleştirilmesi sürecine ve Türkiye Bilişim Derneği'nin kuruluşuna yaptığı katkıları, 'bilgisayar' sözcüğünün bir panelde oylamayla nasıl kabul edildiğini anlatıyor.
-
ODTÜ ÖĞRETİM ÜYESİ PROF. DR. ERKAN ERDİL İLE SÖYLEŞİ… “BAĞIMLILIĞI KIRMANIN TEK YOLU; YÜKSEK TEKNOLOJİLİ ÜRÜN ÜRETMEK
ODTÜ Öğretim Üyesi Prof. Dr. Erkan Erdil ile yapılan söyleşide, bilginin üretim faktörü olarak kapitalist ekonomideki rolü, üniversitelerin metalaşması, Türkiye'nin bilim ve teknoloji politikalarının tarihsel gelişimi ve yüksek teknolojili üretim yoluyla dışa bağımlılığın kırılması gerekliliği tartışılıyor.
-
CUMHURİYETİN 100. YILINDA TRT VE YAYINCILIK
Yazı, Cumhuriyetin 100. yılında Türkiye'de radyo-televizyon yayıncılığının tarihsel gelişimini, TRT'nin kuruluşundan bugüne özerklik mücadelesini ve EMO'nun bu süreçteki kamusal duruşunu anlatmaktadır.
-
CUMHURİYETİN 100. YILINDA EMO’NUN MESLEK ALANINA GİREN BÖLÜMLERDE EĞİTİM SÜRECİ VE SORUNLAR
Cumhuriyetin 100. yılında EMO'nun meslek alanına giren elektrik, elektronik, kontrol ve biyomedikal mühendisliği bölümlerinin tarihsel gelişimi ve YÖK sonrası dönemde yaşanan plansız bölüm artışı, vakıf üniversiteleri ve teknoloji fakülteleri kaynaklı eğitim sorunları ele alınmaktadır.
-
EMO 17. DÖNEM YÖNETİM KURULU BAŞKANI LATİF KARADAĞ: “ODALARIN POLİTİKA DIŞINDA KALMASI DOĞRU DEĞİL”
EMO 17. Dönem Yönetim Kurulu Başkanı Latif Karadağ'ın 2003 yılında Mustafa Atmaca ile yaptığı söyleşiden derlenen bölümde, TEKSEN sendikacılığı, enerji politikaları, hidrolik potansiyelin değerlendirilmesi, odaların politika yapması gerekliliği ve sosyalizm görüşleri ele alınıyor.
-
ÜLKE TARİHİNE TANIKLIK ETTİK
22, 23, 24 ve 26. Dönemler EMO Yönetim Kurulu Başkanı Aybars Ungan, 1970'lerden başlayarak Oda'nın yönetimini üstlendiği dönemi, dönemin siyasal atmosferini, EMO'nun enerji politikalarındaki rolünü ve Elektrik Mühendisliği dergisinin gelişimini anımsıyor.
-
CUMHURİYET’İN 100. YILINDA EMO ELEKTRİK ENERJİSİNİ PİYASA METASI OLMAKTAN ÇIKARTACAK ÇALIŞMALARINI ARTTIRMALI
EMO eski Yönetim Kurulu Başkanı Nedim Bülent Damar, ODTÜ öğrencilik yıllarından TEK'teki mesleki deneyimine, EMO ve TMMOB'deki örgütsel mücadelesine ve elektrik hizmetinin kamu hizmeti olmaktan piyasa metasına dönüştürülme sürecine dair yaşam öyküsünü anlatıyor.
-
TARİHİ KENDİNE GÖRE YAZMA GÜCÜNE SAHİP OLANLAR BİLMELİ Kİ, BİZ DE SİLME GÜCÜNE SAHİBİZ!
Yazar, Cumhuriyet'in 100. yılı vesilesiyle cumhuriyet kavramından başlayarak Osmanlı'dan Cumhuriyet'e meslek örgütlerinin (Ahi Ocakları, Loncalar, Hassa Mimarlar Ocağı, Osmanlı Mühendis ve Mimar Cemiyeti, Türk Mühendisler Birliği) gelişimini ve TMMOB'nin kuruluşuna uzanan sanayileşme ve teknik eleman politikalarını tarihsel bir perspektifle ele alıyor.
-
DÜNYADA VE TÜRKİYE’DE YENİ TEKNOLOJİLER
Dergi, dünyada gündeme gelen çeşitli yeni bilim ve teknoloji gelişmelerini (kanser teşhisi, ağaçtan elektronik malzeme, güneş hücresi verimlilik rekoru, kuantum bilgisayar, kök hücre tedavisi, milli koter cihazı, ses dalgalarıyla tümör tedavisi) haber derlemesi biçiminde okuyucuya aktarıyor.