Elektrik Mühendisliği · Sayı 279 · 1981 / 5

ODA'DAN HABERLER

Oda ve TMMOB örgütsel yaşamı Haber ve etkinlik

Yıl
1981
Sayfa
4
Okuma süresi
8 dk
Görüntülenme
0

Konu

Oda ve TMMOB örgütsel yaşamı

İlgili: Mühendislik mesleği, meslek hakları ve istihdam, Bilim, teknoloji ve meslek tarihi

Anahtar kelimeler

  • TMMOB
  • Cumhuriyetten Günümüze Teknik Kongresi
  • Bülent Tanık
  • mühendis odaları tarihi
  • 1954 kuruluş kanunu

Özet

TMMOB'nin düzenlediği 'Cumhuriyetten Günümüze' Teknik Kongresi'nin açılışında yapılan konuşma aktarılıyor; TMMOB'nin ve mühendislik-mimarlık örgütlenmesinin Cumhuriyet döneminden başlayarak tarihsel gelişimi, kuruluş amaçları ve görevleri anlatılıyor.

Tam metin

Metin PDF'ten otomatik çıkarılmıştır; tablo, şekil ve formüller eksik ya da hatalı olabilir. Özgün dizgi için PDF'e bakın.

"CUMHURİY ETTEN GÜNÜMÜZE,,

TEKNİ K KONGRESİ Y APILDI

TMMOB tarafından düzenlenen ve Bir liğe bağlı 18 meslek odası tarafından desteklenen "Cumhuriyetten Günümü ze" Teknik Kongresi 16 20 Kasım 1981 tarihleri arasında yapıldı.

Kongrede, TMMOB Başkam Bülent Ta nık aşağıdaki açış konuşmasını yaptı:

"Cumhuriyetten Günümüze Teknik Kongresi TMMOB'nin bu güne kadar söylediklerinin, yaptığı çalışmaların, sektörel sorunlara bakışın bir gözden geçirilmesi olduğu kadar, Türkiye'deki mühendislik ve mimarlık faaliyetlerinin de irdelendiği bir kongre olacaktır.

Bu günden başlayarak 5 gün sürecek olan kongremizde;

Kentleşme, yapılaşma ve çevre, Maden, sanayi, enerji, ulaşım, Tarım ve ormancılık ve mimarlık mü hendislik konuları uzmanları tarafından ele alınarak ince lenecek ve yapılan tartışmalarla bu ko nulardaki görüş, düşünce ve öneriler zenginleştirilecek, kamuoyunun ve ilgi lilerin bilgisine sunulacaktır.

Bugün ülkemizde, yıllardır içinde bulu nulan sıkıntılı durumun sonuçları her alanda açıkça yaşanmakta ve görülmek

tedir. Sanayileşmemizin, tarım ve or mancılığımızın, madenciliğimizin, kent leşmemizin ve enerjimizin yaşamakta olduğu sıkıntılar, geçmişte bu sorunla rı ele alış ve bakış açılarından kaynak lanmıştır. Yukarda saydığımız alanla rın her birinde TMMOB üyesi binlerce mühendis ve mimar görev yapmakta kendi alanlarında bu sorunları yakın dan görmekte ve yaşamakta ve bu so runlardan kurtulmanın yollarını örgüt leri TMMOB ile birlikte yılmadan, bık madan aramakta ve savunmaktadır.

Kurulduğu günden bu yana giderek da ha güçlü ve bilinçli bir şekilde ülkesi nin ve halkının çıkarlarını savunan TMMOB'nin bu kongrede de görevle rini eksiksiz olarak yerine getireceği açıktır. Bu kongre nedeniyle; TMMOB' nin görevleri ve yaptıkları konusuna biraz daha açıklık getirmeyi kaçınıl maz bir görev saymaktayım.

TMMOB'nin varlığına ilişkin çeşitli so runların gündeme geldiği şu sırada, ge rek mühendislik ve mimarlık faaliyet lerinin ve gerekse mimar ve mühendis örgütleşmelerinin gözden geçirilmesi» nin ve kamuoyunun bilgisine açılma sının önemi açıktır. En az o kadar önemli olan bir başka konu ise bu faa

liyet içerisinde doğrudan yer alanların ve mimarların ihtisasları dahilinde ve yılında yapılan VII. Genel Kurulunda

kendi çalışma alanlarına, kendi çalış meslek prensiplerine uygun olarak ça Gemi Makinaları İşletme Mühendisleri

ma anlayış ve perspektiflerine yön ve hşmaları ve işbirliği yapmaları memle Odasını da kurarak ihtisas kollarını l l ' e recek ciddi bir sorgulama gereğini duy ket menfaati icabıdır. İleri memleket çıkartmıştır.

malarıdır. Bu kongre ve bundan sonra ı e r d e bu mevzulardaki büyük problem Kuruluşunun 10. y.hnda TMMOB, bu k , B.rhk faal.yetlenmn b u gereksinme , l e r t e k n i k elemanlann geniş ölçüde n , i h t i s a s k o l u n d a m 6 5 m ü h e n d ı s

lere cevap verecek çeş.th sorunlar, so

fikri ve bedeni işbirliği ile halledilmek b ü n y e s i n d e

p l l o

amış

bulunuyordu

ran, yoneltıcı bir gayretin urunu olaca te ve programlaştırmaktadır. Buna ı n t l q , . .

, . ••,'..,

Pim sevinole pörmekteviz

ı u> ti

u ,c

, , 1 0 5 1 3 u m e m u r olan bu muhendısle

gını sevinçle görmekteyiz. Kongre içinde çok daha ayrıntıda ve değerli görüşlerin sunulacağın, bilme me ra&men Cumhurivet döneminde

, m u k a b ı l s a l h t ı s a v e muhtelif meslek ^ , 1 2 9 ? s i y u r t ^ . o k u l | a r d a n m ( >

adamları arasında işbirliğine ehemmi

, , z u n o l m u ş a r d

„ . l m d a 1 3 0 3

yet verilmeyen hallerde milli servetler [ a n d ı ş k a y n a k h m ü h e n d i s s a y ı s ı m n

bilgisiz ellerde heder olur.

... .

, .. ... ,. ..

ine idamen ouiiıımnyeı uuiıeınıiıue b

düşmesi yanında yerli mühendis uretı

mühendislik ve mimarlık faaliyetlerinin Türkiye'de tekniğin devamlı olarak in mindeki hızlanmaya dikkati çekmckı,

ve bu faaliyetlere ilişkin örgütsel ve hu kişafımn sağlanması ve bu suretle mem y a r a r vardır. kuksal çalışmaların kısa bir değerlen leketin imar ve bayındırlık işlerinde

dirmesini yapmayı, TMMOB'yi de kısa teknikten azami bir şekilde faydalan "f y i l m d a Se»»r Planlama Mimar v

ca anlatmayı yararlı bulmaktayım.

m a imkanlarının elde edilmesi gayesi » § M u h e n d l s l e n O d a s i n ı k u r u l u Ç > abal;

., • . , , , •

• , . , • nnı, Petrol Mühendislerinin, Metalürji

Türkiye'de mühendislik v e mimarlıkla * | mühendislerin v e mimarların teşk, , M ü h e n d W e r i n i n J e o i M ü h e n d t a l e

ilgili ilk yasal düzenleme C u m h u r i y e t l a «andırılma* b u tasarının esas.n. teş ^ , , M e t e o r o o j u F j z i k y e s Q n o l a r a k ç

döneminde 1927'de ç.kanlan mühen kıl eder.

Mimarların İhtisas Odası kurması izle

dişlik ve mimarlıkla ilgili yasa ile baş Gerekçede böyle bir örgütlenmeden mektedir.

lar. Henüz çok az sayıda fen adamına beklenen yararlar arasında şunlar da

sahip Türkiye Cumhuriyetinin savaşın yer alıyordu

° ' g ° b " ^ 1 9 8 y l 1 k a v ı t l a r m a

re

Tür

ardından kendini toparladığı yıllarda „ , . . , . .

, . ..

' k İ y e d e O d a l a r a k a y ı U ı o l a r a k f a a l İ y e t

ortaya çıkan bu yasa 1938 yılında çı ~ ' g T e k n e >™ kadar önem venle gösteren 100.000'i aşkın mühendis ve

karılan ikinci bir yasa ile eksikleri gide rek memleket ihtiyacına ve karekterıne m i m a r bu,unmaktad,r. Halen kurulu

• ••

göre teknik işlere veçhe verilmesi.

hıılunan 18 ihUcaı Unlunun vnnmH ,

rılmeye çalışılmış ve mesleğin icrasın 6

ouıunan ı» ıntısas kolunun yanında

da gerekli eğitimin alınıp alınmadığı ~ Bu cemiyetlerden memleketin tek Odalarımız, Bilgisayar Mühendisliği, nın denetiminin yapılması amaçlan njk şurası ve planlaşma organı olarak Atom Mühendisliği, Matematik Mühen

mıştır. 19501i yıllarda ise dışa açılan faydalanılması.

dişliği, Endüstri Mühendisliği gibi hızla

ülke ekonomisi ile yabancı sermaye ve Mesleki ahlakın teessüsünün ve yük Ç ° ğ a l a n ihtisas kollarını denetlemek

ithal teknolojinin gereksinim duyduğu selmesinin sağlanması ve kötü niyetli görevini de yükümlenmiştir.

mühendislik hizmetinin yarattığı ivme iktidarsız teknik elemanlara cemiyet Türkiye'de ve yurt dışında yetişen mü

göze çarpar. 1951 yılında meclis ko tarafından inzibati cezalar tatbiki sure hendis ve mimarların ihtisas kolların

misyonlarına gelen Odalar Kanunu, tiyle iyi iş görülmesinin temin edilme daki bu artış yanında sayılarında ve iş

üzerinde iki yıl süren tartışmalar sonu si.

olanaklanndaki göreceli azalma sanayi

cu 1953'de meclise sunulmuş ve 1954 _ l e r d e k i M u h t e l i f k a d e m e teknik ele > n i n teknolojinin ve eğitim planlarının yılında kabul edilmiştir. Türk Yüksek m a n l a r a r a s ı n d a kuvvetli bağlar ile bir uyumsuzluğu sonucu mühendisleraley Mühendisler Birliği, Türk Yüksek Mi jş a h e n g j sleki k u r u l m a s ı ve me faaliyet h i n e oldukça olumsuz gelişmelere yol marlar Birliği ve Türk Mühendisleri Bir l e r j n j j j e h e r k a ( e m e s n ( çalışan işçi ve açmıştır. 1970'lere girilirken mühen liği gibi Cemiyetler Kanununa göre ku t e k n j k f l ileş. e l e m a n l a r m v a s ı a n n ı n iy dişlerin 657 sayılı personel kanunu kap rulmuş bulunan derneklerin varlığı ve e t i n d e m e s j n i ) b j l g i ye k a b i l i y e t l e r i n i s b s "3 1 1 0 3 alınması, 1970'ler başında artık yetersizliği, gerekçesinde belirlenen d a h a y U k s e k k a d e m e l e r e yüi.seimeleri b i r k i t l e S i m e s l e olan mühendis v e mi

kuruluş kanunu, şunları amaçlamakta hazulanması nj s ; | ğ l a y a c a k i m k a n l a r ı n marların örgütü olan TMMOB'nin de

dir:

rr.j^ıv^r,D ğiştirilmesini teklif eden tasarılar bu

İşte bu gerekçelerle kurulan TMMOB. s *

, . . . , , . „ . , , . . , , , ,. ,• . dönemin tanıtıcı olgularıdır.

Bilindiği gibi teknik, sosyal ekonomi 1954 yılında 10 ihtisas dalında faaliyet

de, mühim rol oynamakta ve zamanı gösteren Elektrik, Gemi, Harita, İnşaat, Artık mühendisler ve mimarlar "statü'

mızda insanların pek çok ihtiyaçları Kimya, Maden, Makina,Mimar, Orman, ve "değer" kaybeden bir toplum kesi

teknik sayesinde temin edilebilmekte Ziraat Mühendisleri Odalarından oluş tidir. 19701i yılların sonuna kadar hak

dir. Sosyal hayata iyi bir veçhe veren turulmuştur. 1955 yılı nisan ayında mühendis ve mimarların önemli bir kıs

teknik ve ekonomik faaliyetlerde muh yapılan genel kurulda 6822 üyeye sa minin devlet tarafından istihdam edil

telif branşlara mensup mühendislerin hip olduğu tesbit edilen TMMOB, 1960 diğini ve TMMOB örgütlülüğünün sa

ı on

lıiplenilmesi açısından bu kesimin taşı runlu ithal mal/eme ile ilgili rapor dü ve memleketin menfaatleri, meslekin

(lığı dinamizmi görmekteyiz. Ancak /enlemek.

inkişafı, meslek mensuplarının hak ve

1960 sonrasında h.zlanan devlet dışın . ^ ^^ ,

, a n n a . k a h l selahiyetleri bakımından lüzumlu gör

da çalışma, gerek personel yasasına m a k g ö r ü ş H e t m e k

düğü bütün teşebbüs ve faaliyetlerde

bağlı olmak, gerekse daha sonra uygu _ ' . 6 T Ü B l T A K m d a n lanan ücret politikaları ile alabildiğine s e ç m e k ve g ö n d e r r n e k

k u r u l u n a ü y e bulunmak" görevini, aydın ve teknis y e n duyarlığı ve yurt sevgisi çerçeve

hızlanmış, bu gün mühendislik mimar ? M p M

" . k u r u l u d e l e g e l e r i n i s e ç sinde yerine getirmeye çalışm.şt.r. Sa

hk piyasası okuldan ve memuriyetten

h

v nayiden madene, tarımdan ormandan

çık,an ,bi.r yığ_ın ı.ss.ız.ın yer auldığı , b•ir mek ve 6g.öndermek.

çevreye, kentleşmeden konuttan plan

"serbest" piyasa halini almıştır. 1980 ». DPT özel ihtisas komisyonlarına ka , , e . l a m a y a o d u n d a n k ö m U r e p e t r o l e l e k

,.

ıı

••• j tılmak.

._

yılından sonra özel çalışan mühendis .

tnğe, nükleer enerjiye çeşitli uygula

v e mimarların TMMOB nin mesleki de ^ J ^

netim faaliyetlerinin önemine yönel

***** ^ " ^ " ' ™Iara v e yasa tasarılarına yaptığımız eleştiri ve önerilerin bu gün değerlendi

meleri bunun ifadesi olsa gerek. "

10 Meslek bürolar,, laboratuvarlar, , rilmesi yararlı olacaktır. Bu önerilerin

denetlemek ve yetkili kamu kuruluşla

, „ ...

TMMOB mühendislerin yaygın bir ör n ile işbirliği yaparak hizmetin iyileşti

' ' ° " ° V™ *"™ y a P l d g l d n e m l

P l l U k se

«ütlülük çerçevesinde kendi faaliyetle ,r j m e s i n e ç a l i ş m a k ı y e t e r l i k b e l g e l e r i göre yadsınması bir yana, kendi akılcı

rini denetleme çabalarına elverir bir düzenlemek

lıkları çerçevesinde yemden değerlen

konumdad.r. Temsilciliklerden başla n . ' 6269 sayılı ve benzeri yasalar gere dirilmesi ve bunun için gerekli sorula

yan seçimli yönetim oluşumu, şubeler . ği o l a r a k ; s o r u m l u m ü d ü r b u l u n d u r u l ™ sorulmaya başlaması günü gelmiş le birlikte 300'ü aşk.n bir yönetim top mas. için çalışma yapmak ve kuruluş tİr H e r h a l ü k â r d a TMMOB'nin siyasi

luluğunun her yıl görev yapmas.nı sağ lara yardımcı olmak.

^ da ekonomik konjoktürün belirledi

lamaktadır. Yüzde 99'u amatör bir gö 12. İhraç mallan için ya da kamu alım 2| geçici ya da sürekli çıkar ilişkileri rev olarak sürdürülen bu yönetim çalış lan için belgeleme çalışmaları yapmak. n ı n $ d ı ı n d a olması, yaptığı çalışmala

maları her y.l 1000'i aşkın delegenin 13. CO.P.I.S.E.E. (Balkan ülkeleri Mü rın içerik ve yönünün dönem dönem az çağrılı olduğu TMMOB genel kurulla hendis ve Mimarları Sürekli Konferan <?ok Ş a n f a r k l ı l a h ü k ü m e t politikaların

nnda 18 ihtisas kolunun eşit olarak s,), (Bulgaristan, Yunanistan, Yugos dan da bağımsız oluşu, TMMOB ndeki

temsil edildiği ve 18 easil ve 36 yedek lavya, Romanya, Türkiye, Kıbrıs) üye İ b a m ı s ı z & ba ü r e t i m i faaliyetini yara

yöneticiden oluşan TMMOB yönetim ligi.

t a n t e m e l d u ş t u r . TMMOB'nin ör

kurulunu seçerek yönetimin belirlen 14. Avrupa Mühendisler Birliği fahri S"**1 bağımsızlığını korumadaki titiz

meşinde ve ana kararların alınmasında üyeliği.

ve ? s e i m l i y ° n e t i m mekanizması başka

™™ ^ ^ İ t ^ "^ ^ ^ görev yapmaktadır. TMMOB yönetim _ T M M 0 B v e b a ö h O d a l a v ö n e t i m k a d

tÖf Ç l m a ? g ' y ^ h i ( b i r k u r u m d a o l m a d ı

k a d a r a ın

kurullar, esasen genel kurulların belir

^ ^İtıM

b

rosunun, ÇOK çeşitli aıanıara yayıımış

lediği v e onayladığı faaliyetleri y,l için v e , i n e a m a t ö r k a t ı h m ı e s a s a l a n k o m j de yürütmekle yükümlüdür. Aynı şeyi v o n o a h s m a l a r ı i l p gerçekleştirdikleri

Oda faaliyetleri için de söylemek ge ^ ^ S i t î ^ S o Î ^

reklidir Onur ve denetleme kurullarını T ,

rapor, der na b

. ü r e t m e k ve y a y m a k o l a n a ğ ı n ı

reKiıaır. unur ve aeneueme Kurullarını f g j > kon erans v e kongre sonuçları, tek ö , .

d a b u yönetim kadrosuna katarsak n j k y a y m ) a r y e k i t a p l a n n b i r k ı s m ı m ağlamıştır. 500'e yakın bir mühendis topluluğu . Lokal bu g ü n s e r g i l e m e y e ç a h ş a c a ğ ı z Bu kongrede bu güne kadar sektorel

nun her yıl birlik ve odaları çalıştırdı d e k i y a y m s e r g i s i > y a y ı n s a t ) ş m e r k e z i sorunlara bulduğumuz akjlcı çözümle

ğım söyleyebiliriz.

v e b u h a f t a a ç a c a ğ ı m i z TMMOB kütüp r i n övüncesine kapılmadan, üretim sü

Bu gün TMMOB nin yaptığı işleri şöy hanesi bu çalışmaların ürünüdür.

reçlerinin incelenmesi, mühendislerin

. .. ,, . ... .

bu süreçlerdeki konum ve ilişkileri,

°Z

Y

TMMOB bu kongre süresince de ortaya k ı s a c a m ü h e n d i s i n kimliği konulannda

1. Mühendislik ve mimarlık eğitimi için Çıkacağını şimdiden görebildiğimiz, ki görüşlerin derinleştirileceği, bundan öneriler hazırlamak, sayılarını sapta P h e s i b i r bilimsellik ve sağduyu örne s o n r a k i TMMOB çalışmalanna ışık tu mak ve bunları DPT, İİBK ve DİE gibi S' ' o l a n a n c a k sektorel sorunlara geti t a c a k perspektiflerin açılacağına inan

kuruluşlara istenildikçe iletmek.

rilebilecek parçacı çözümlerin çıkma c ı m ı ve bu i n k o n g r e n mühendisliğin ve

2. 6830 sayılı istimlak kanunu gereği, z ı n a rağmen gerçekten takdir edilme m i m ^ ğ m nasıl bir faaliyet olduğu,

her yıl valiliklere ehlivukuf listeleri gön si gereken bir öngörü ürünü olan tes mühendislik pratiğinin ve eğitiminin

dermek

bit, değerlendirme ve önerilerini 1960' j a y ı r d e d c i özelliklerinin neler olduğu

3. Mahkemelerin bilirkişi, hakem ve h y l l l a r ı n *>nlanndan beri halk.nın ve ı d o ğ r u t u s u n d a f i k i r hayat.mızdaki ö

eksper istemlerini yerine getirmek.

toplumun hizmetine sunmuştur.

, u l n e m l i b i r b o ş l u ğ u d o l d u r a c a ğ d o ğ r

4. Gümrüklerde tanımı yapılması zo Kuruluş yasasında yer alan "Ammenin tusundaki inancımı yineliyorum."

EMO LOKALİ ACİLDİ

• YEMEK • İÇKİ • OYUN VE HER TÜRLÜ YEMEKLİ TOPLANTILAR İÇİN HİZMETİNİZDEDİR.

Adres : Ihlamur Sok. 10/1 T e l : 17 76 21

Lokalimizin restoran kısmından görünüş

Lokalimizin oturma salonundan bir görünüş.