Bilim, teknoloji ve meslek tarihi
Bilim ve teknoloji tarihi, elektriğin öncüleri, Türkiye elektrifikasyon tarihi, meslek büyükleri ve tarihsel anlatılar. Anma, biyografi ve hatıra yazılarının çoğunun ana teması budur.
Yıllara göre
Bir döneme tıklayarak yazıları o yıllarla sınırlayın.
Sık geçen konular
241 yazı “TEK” kaldır Süzgeçleri temizle
-
BİLGİSAYARLARIN MAKUL OLMAYAN ETKİLİLİĞİ BAĞIMLI MI OLDUK?
Bilgisayar bilimcisi Charles Strauss ile yapılan söyleşide, bilgisayarların toplumda neden bu kadar hızlı ve yaygın biçimde kabul gördüğü, otomobil ve otomatik piyano gibi geçmiş teknolojik yaygınlaşmalarla karşılaştırılarak, ofis otomasyonunun insan ilişkilerine ve iş yapısına etkileri tartışılıyor.
-
ODA TARİHİNDEN
1976 yılında EMO İstanbul Şubesi'nde düzenlenen bir panelden derlenen bu yazıda, bilişim teknikbiliminin tanımı ve Türkiye'de bilgisayar kullanımının tarihsel gelişimi, kamu-özel sektör dağılımı ve eğitim durumu ele alınmaktadır. Yazının sonunda ayrıca dergi tarafından üyelere yönelik bir 'Dağıtım Sistemleri' özel sayısı çağrısı yer almaktadır.
-
ODA TARİHİNDEN
1976 yılında EMO tarafından düzenlenen 'Bilgisayar ve Ülkemizde Kullanımı' konulu panelin, katılımcı bilim adamlarının (Necdet Bulut, Aydın Köksal, Güney Gönenç, Kaya Kılan) konuşmalarından özetler sunularak, Türkiye'de bilgisayar teknolojisinin kullanımı, bağımlılık ve toplumsal etkileri tartışılmaktadır.
-
ODA TARİHİNDEN
1957 yılında EMO 3. Dönem Yönetim Kurulu'nun Maarif Şurası sonrası oluşturduğu komisyonun hazırladığı, teknik eğitim sisteminin kademeleri ve sorunlarına ilişkin raporu 'Oda Tarihinden' köşesinde yeniden yayımlanmaktadır. Belge, teknik okulların birbiriyle uyumsuzluğu ve unvan sorunlarına dair Oda'nın ilk resmi görüşünü yansıtmaktadır.
-
İÇİMİZDEN BİRİ:4 SİCİL NOLU ÜYEMİZ Tahsin ARMAY'LA YAPILAN SÖYLEŞİ
EMO'nun 4 sicil numaralı kurucu üyesi Tahsin Armay ile yapılan söyleşide, mühendislik eğitimi, İstanbul Yüksek Mühendis Mektebi ve Paris'teki elektrik mühendisliği tahsili, Ankara Radyosu ve İstanbul radyo istasyonunun frekans tahsisi konusundaki uluslararası konferans tecrübeleri ile yazdığı kitaplar ve aldığı patentler anlatılıyor.
-
DÜNYADA VE ÜLKEMİZDE ÜNİVERSİTE-ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ
Yazar, ODTÜ'de verdiği bir seminerin metnini temel alarak dünyada ve Türkiye'de üniversite-endüstri ilişkilerini, özellikle ABD ve Avrupa üniversite sistemlerini karşılaştırarak inceliyor. Temel ve uygulamalı araştırmanın önemi, bilim-endüstri-pazar zinciri kavramı üzerinden gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler arasındaki teknolojik uçurumun nedenleri tartışılıyor.
-
ODA TARİHİNDEN
1976 yılında dergide yayımlanan ve 1989'da 'Oda Tarihinden' köşesinde yeniden basılan bu yazıda, eğitim üretici güçlerin bir parçası olarak ele alınmakta, geleneksel eğitim sisteminin yetersizliği ve üretim içinde örgütlenmiş bir eğitim modelinin gerekliliği tartışılmaktadır.
-
BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK GELİŞMELER
Yazı, yapay zekâ (Yapay Us) teknikbiliminin tarihçesini, Turing ve Von Neumann gibi öncü bilim adamlarının katkılarını, kuramsal gelişimini ve 1980'lere kadar üretim, tıp ve otomasyon alanlarındaki uygulamalarını ele almaktadır.
-
OLAYLAR, İZLER
Fleischmann ve Pons'un 1989'da açıkladığı oda sıcaklığında nükleer füzyon (soğuk füzyon) iddiası ve dünya bilim çevrelerindeki tartışmalar, Nature dergisiyle yaşanan yayın süreci sorunları ve Hacettepe Üniversitesi'nden Türk bilim adamlarının bu deneyleri tekrarlama çalışmaları anlatılıyor.
-
BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK GELİŞMELER
Yazı, süperiletken teknolojisindeki güncel gelişmeleri elektronik mühendisliği açısından ele alarak film teknolojisi, tel ve şerit üretimi ile Josephson junction tabanlı bellek yongaları gibi dünya çapındaki son ürün ve araştırmalardan haberler sunmaktadır.
-
İÇİMİZDEN BİRİ:Prof. Dr. Ahmet İNAM
Elektrik mühendisi ve felsefeci Prof. Dr. Ahmet İnam ile yapılan söyleşide, mühendislik eğitimi, felsefe-mühendislik ilişkisi, 68 kuşağının deneyimleri ve Türk mühendisinin toplumsal sorumluluğu tartışılıyor.
-
TÜRKİYE'DE VLSI YAPIMI
Yazıda tümdevre (VLSI) teknolojisinin dünyadaki ve Türkiye'deki gelişimi, YİTAL, TESTAŞ ve İTÜ gibi kurumların çalışmaları ile VLSI üretim aşamaları ve gerekli donanım anlatılmaktadır.
-
YARI-ÖZEL TÜM DEVRELER
Yazıda uygulamaya özgü tümdevre (ASIC) kavramı ve yarı özel tümdevre üretim teknikleri tanıtılmakta, TÜBİTAK MAE YİTAL'de bipolar teknolojisiyle üretilen bir faz kenetlemeli çevrim devresi örneği üzerinden tasarım-üretim süreci anlatılmaktadır.
-
BİR KİTAPDOĞUNUN BİLĞİSİ BATININ BİLİMİ
Joseph Needham'ın Doğu ve Batı bilim tarihini karşılaştırdığı 'Doğunun Bilgisi Batının Bilimi' adlı kitabı tanıtan bu yazı, Çin'deki bilimsel ve teknolojik gelişmelerin Batı'dan farklı toplumsal koşullarda nasıl şekillendiğini tartışıyor.
-
CHARLES P. STEINMETZ'in MESLEK YAŞAMI
Elektrik mühendisi ve bilim adamı Charles P. Steinmetz'in yaşam öyküsü; Almanya'daki sosyalist gençlik yılları, ABD'ye göçü, General Electric'teki kariyeri ve elektrifikasyon ile sosyalizm arasında kurduğu ilişki üzerinden anlatılır.
-
ENDÜSTRİ ÖLÇMELERİNDE RADYOİZOTOP TEKNİĞİ
Radyoizotopların endüstriyel ölçmelerde kullanımı; radyoaktivite, radyasyon-madde etkileşimi ve algılayıcı türleri tanıtılarak kalınlık, seviye ve yoğunluk ölçümlerine yönelik uygulamalar örneklerle açıklanmaktadır.
-
II. DÜNYA SAVAŞINDAN BU YANA ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ EĞİTİM PROĞRAMI ÜZERİNDEKİ ASKERİ ETKİLER
II. Dünya Savaşı sonrasında ABD'de askeri kaynakların üniversite araştırmalarını ve elektrik mühendisliği eğitim programlarını nasıl şekillendirdiği; radar, bilgisayar ve uzay teknolojilerindeki askeri etkiler tartışılmaktadır.
-
ENERJİ, SOSYAL YAPI VE ÇEVRE ETKİLEŞİMİ
Yazıda insanlık tarihi boyunca enerji kullanımının toplumsal yapı, nüfus artışı ve kentleşme üzerindeki etkileri ile enerji üretiminin çevreye verdiği olumsuz etkiler tarihsel bir perspektifle ele alınmaktadır.
-
İLETİŞİMDE BİLİM VE TEKNOLOJİNİN EVLİLİĞİ
Yazı, ırakiletişim (telekomünikasyon) alanındaki mühendislik gelişmelerinin arkasındaki bilimsel köşetaşlarını -elektrodinamik, iletişim kuramı, yarıiletken fiziği ve bilgisayar bilimi- tarihsel bağlamıyla ele alıyor ve geleceğe yönelik öngörülerde bulunuyor.
-
İÇİMİZDEN BİRİ:Şinasi GÜÇERİ
EMO'nun 17 sicil numaralı üyesi Şinasi Güçeri ile yapılan söyleşide çocukluk yılları, mühendislik eğitimi ve Ereğli Kömür İşletmesi'ndeki Kozlu atölyesinde elektro mekanik makine üretimi çalışmaları anlatılıyor. Türkiye'nin makine sanayii kurma çabaları, karşılaşılan zorluklar ve İngiltere'deki teknik incelemeler üzerinden dönemin sanayi politikalarına ilişkin gözlemler paylaşılıyor.
-
1990'LAR İÇİN UYDU TEKNOLOJİSİ VE SENARYOLAR
Yazı, 1990'lar için uydu iletişim teknolojilerini, mevcut servis türlerini (FSS, MMSS, BSS) ve fiber optik kablolar ile ISDN'in uydu sistemlerine getireceği rekabeti ve teknik/ekonomik değerlendirmeleri ele almaktadır.
-
RADAR
Yazı, radarın tarihsel gelişimini, çalışma ilkesini, frekans bantlarını, radar denklemini ve radar türlerini (özellikle sürekli dalga radarı) teknik ayrıntılarıyla ele almaktadır.
-
NE KADAR FEN, O KADAR TEKNİK
Yazar, zengin ve yoksul ülkeler arasındaki bilim-teknoloji yatırım farkını ve yüksek teknolojinin malzeme biliminden kaynaklandığını tartışarak, gelişmekte olan ülkelerin kendi araştırma kapasitesini ve uzman kadrolarını güçlendirmesi gerektiğini savunuyor.
-
OLAYLAR, İZLER
1987 Nobel Fizik Ödülü'nü seramik maddelerde süper iletkenlik alanındaki buluşlarıyla kazanan Kari Müller ve Georg Bednorz'un çalışmaları ve süper iletkenlik olgusunun teknolojik önemi ele alınıyor.
-
MAGNETİK OLARAK YÜKSELTİLEBİLEN VE HAREKET EDEBİLEN SÜPER HIZLI TRENLER
Yazı, süperiletken mıknatıslarla manyetik olarak yükselen ve hareket eden Maglev trenlerinin çalışma prensibini, Japonya ve Batı Almanya'daki uygulamalarını ve bu iki teknik yaklaşımı karşılaştırmalı olarak anlatmaktadır.
-
ODA SICAKLIĞI SÜPERİLETKENLİĞİNE DOĞRU
Yazı, süperiletkenliğin keşfinden 1980'lerin ortasındaki yüksek sıcaklık süperiletken buluşlarına kadar tarihsel ve teorik gelişimini anlatarak oda sıcaklığı süperiletkenliğine yaklaşımın teknolojik ve bilimsel önemini tartışıyor. Ayrıca süperiletken malzemelerin elektrik motorları, mıknatıslar ve bilgisayar teknolojisindeki olası uygulamalarına değiniliyor.
-
AYHAN ERKAN'I YİTİRDİK
Türkiye Elektrik Kurumu Genel Müdürü ve EMO'nun eski Genel Sekreteri Ayhan Erkan'ın Hindistan'da geçirdiği trafik kazasında hayatını kaybetmesi üzerine yaşam öyküsünü ve mesleki kariyerini anlatan bir anma yazısı.
-
YÜKSEK GERİLİM DOĞRU AKIM ENERJİ TAŞINMASINDA GENEL BİLGİLER
Yazıda yüksek gerilim doğru akım (YGDA) enerji taşımasının tarihsel gelişimi, dünyadaki uygulama projeleri ve almaşık akım sistemlerine göre teknik, ekonomik üstünlük ve sakıncaları karşılaştırmalı olarak ele alınmaktadır.
-
ENDÜSTRİYEL DENETİMDE GENEL EĞİLİMLER
Yazı, endüstriyel devrimlerin tarihsel gelişimini ve otomatik denetim (kontrol) kuramının zanaat döneminden bilgisayarlı denetime kadar geçirdiği evrimi anlatmakta, geribesleme kavramının kökenlerinden Watt düzengecine, Maxwell ve Vişnegradski'nin kuramsal katkılarından uzay çağı ve sibernetiğe kadar uzanan bir teknoloji tarihi sunmaktadır.
-
SAYISAL SİNYAL İŞLEME YÖNTEMLERİ VE BİR UYGULAMA: ATATÜRK'ÜN 10. YIL NUTKUNUN GÜRÜLTÜDEN ARINDIRILMASI
Yazı, sayısal sinyal işleme yöntemlerinin ses iletişimindeki uygulamalarını özetleyerek ODTÜ'de geliştirilen 'görüngesel çıkarma' yöntemiyle Atatürk'ün 10. Yıl Nutku kaydındaki dip gürültünün nasıl bastırıldığını anlatmaktadır. Yöntemin uygulanışı, kullanılan donanım ve elde edilen sonuçlar anket verileriyle desteklenerek sunulmuştur.