OLAYLAR, İZLER

o

DDD

Teknolojide süper

Cumhuriyet, 15 ve 16 Ekim 1987

iletken

devrimi

YAVUZ BAYDAR

STOCKHOLM — "Seramlk U maddelerin süper İletkenliği •taunda çıtır açan bulguları" nedeniyle 1987 Nobel Fizik Odü lü'nü alan Prof. Kari Müller ve Dr. Georg Bednon uzun bir sü redir çalışmalarını İsviçre'de yü rütüyorlar. 60 yaşında olan İsviç reli fizikçi Prof. Müller, 1963 yı lından beri, 37 yaşındaki Alman fizikçi Dr. Bednorz ise 1982'den beri IBM Zürich Araştırma La boratuvan'nda araştırma yapı h>r

Çağdaş fiziğin en ilginç olgu larından sayılan "süper İletken lik", Hollandalı fizikçi Heike Kamerlingh Onnes'in 1911 yılın da yaptığı çalışmalar sonunda ortaya çıkmış ve giderek büyük önem kazanmış bulunuyor.

"Süper iletken"lik olgusu madde karışımlarının "mutlak •fır" noktasına ( 273°Q dek so ğutulması sonucu ortaya çıkıyor. Elektrik akımı, soğutulmuş üs tün iletkenlerde hiçbir dirençle karşılaşmıyor.

Müller ve Bednorz, bilinen maddeler üstündeki karışım ça lışmalarım bir yana bırakarak oksitli karışımları araştırmaya başladı, tki fizikçinin çabalan, ( 243C) ortamda süper iletken olan bir bakır oksid karışımının ortaya çıkarılması ile sonuçlan

Müller Bednorz ikilisinin, Baryum gibi metallerle beslenen oksit karışımında bakır atomla rısın elektronları daha raha|Jj çünde taşıyacağı düşüncesi, «jer

Laboratuvarda( 296°)yt kadar soğutulan maddeler helyum gazı için de elektriği dirtnçsit olarak İletiyorlar.

ji kaybına karşı savaşta yeni bir

donemin başlangıcı sayılıyor." araç olarak kullanılan süper ilet

Sonı ççaallıışşmmaallaarr,, mutlak sıfır nok kenler, gelişen teknoloji ile bir'

tasıinıin dört kat üstünde nerdcy se buzdolabı sıcaklığı olan ( 33°Q'de süper iletken özelliği gösteren karışımların varlığını da ortaya koymuş durumda. Hattâ

ABDD lı araştırmacı + 32*C)'de süper iletken Ozelli taşıyan bir madae bulduğunu one sürüyor. — — — —

Önceleri manyetik alanları ve voltaj farklılıklarını ölçmede

likte jeneratörler, enerji toplama birimleri ve dev laboratuvar mık natıslarının da parçası haline gel di. Bu sayede günde 20 enerji ta sarrufu sağlanıyor. Kapalı "chips" devreleri ve "manyetik yaşlıklar" alanındaki yeni geliş meler, süper Hetken maddeleri elektrik ve mikro elektronik tek nolojisinin "umudu" haline ge tiriyor.

Nobel ödülü 'süper iletkenin'

Kari Atocander Mueller hvlçrelt fizikçi

Johannes George Bednon F. Alman fizikçi

1987 yılı Nobel Fizik ödülü seramik maddelerin süper iletkenliği üzerine araştırma yapan Alman ve isviçreli fizikçilere verildi.

STOKÇKHOLM (AP) — 1987 yılı Nobel Fizik Odülü'nü Federal Alman Johannes Geor ge Bednorz ile İsviçreli Kari Ale xander Mueller'in kazandıkları açıklandı. İsveç Bilimler Akade misi tarafından yapılan açıkla mada, iki bilim adamının, sera mikmaddelerinin süper iletken lik gücü üzerindeki buluşların dan dolayı, bu ödüle layık görül dükleri bildirildi.

37 yaşındaki Berdnorz ile 60 yaşındaki Mueller'in üzerinde beraber çalışarak geliştirdikleri seramik maddelerin süper ilet kenliğiyle ilgili buluşun, çok güç lü ve çok hızlı bilgisayarların ya

pımında çok faydalı olacağı, bil gisayarda devrim yaratacağı be lirtiliyor.

Nobel Fizik ÖdülU'nU kaza nan 2 araştırmacı Zürih'teki IBM Araştırma Laboratuvan'nda bir likte çalışıyorlar, tki araştırma cı 340.000 dolar olan ödülü, eşit olarak paylaşacaklar.

Nobel Kimya ödülü ise, "yük sek seçmede kesin yapılı değişim özelliklerine sahip moleküllerin geliştirilmesi ve kullanımı" ko nusundaki çalışmalarından ötü rü Prof. Jean Marie Lehn, Prof. Donald J. Cram ve kimyager araştırmacı Charies i. Pedersen arasında paylaştırıldı.

ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ 346