Elektrik makinaları, güç elektroniği ve elektrikli ulaşım
Transformatörler, motorlar, generatörler, sürücüler, güç dönüştürücüleri (DA/DA, evirici), bataryalar ve şarj, elektrikli demiryolu ve elektrikli araçlar.
Yıllara göre
Tüm yıllarBir döneme tıklayarak yazıları o yıllarla sınırlayın.
Sık geçen konular
-
KATI DURUM DA MOTOR SÜRÜCÜLERİ
Yazı, DA motorlarının hız ve döndürü kuvveti denetiminde kullanılan tiristörlü (katı durum) tek fazlı sürücü devrelerinin çalışma ilkelerini, yarım dalga ve tam dalga doğrultucu yapılarını, akım-gerilim dalga şekilleriyle birlikte ayrıntılı olarak açıklamaktadır. Devrelerin üstünlük ve kusurları, matematiksel denklemlerle desteklenerek karşılaştırılmaktadır.
-
DA MOTORU İÇİN HIZLI TEPKİLİ BİR DENETİM DİZGESİ
Ayrı uyarmalı bir DA motorunun tiristörlü köprü ile beslenerek oransal-tümlevsel denetleyicili hız ve akım döngüleriyle denetlenmesini konu alan teknik bir makale; tasarım, geçiş işlevleri ve deneysel sonuçlar aktarılmaktadır.
-
DEĞİŞMEZ MOMENTLİ BİR DA MOTON SÜRÜCÜSÜ
Yazıda doğru akım motorlarının güç vuruşlarıyla denetimi ve tiristör-tranzistör tabanlı kıyıcı devreleri karşılaştırılmakta, değişmez momentli bir doğru akım sürücüsünün transistörlü anahtarlama elemanlarıyla tasarımı kuramsal ve deneysel sonuçlarla anlatılmaktadır.
-
MÜHENDİSLİK DÜNYASI
Üç fazlı tiristörlü (DSD) köprü doğrultucuların ateşlenmesi için, minimum sayıda tümleşik devre elemanı kullanan, hızlı tepki veren ve tam denetim sağlayan yeni bir ateşleme devresi tasarımı sunulmaktadır.
-
ARK FIRNLARININ ELEKTRİK ŞEBEKELERİNE ETKİLERİ VE ALINABİLECEK ÖNLEMLER
Yazıda sanayide kullanılan ark fırınlarının elektrik şebekesi üzerindeki olumsuz etkileri; gerilim düşümü, gerilim dalgalanmaları, flicker olayı ve harmonik/rezonans sorunları teorik olarak incelenmekte, alınabilecek reaktif güç kompanzasyonu gibi önlemler tartışılmaktadır.
-
MÜHENDİSLİK DÜNYASI
Derginin 'Mühendislik Dünyası' köşesinde DA motor sürücüleri için doğrusal yumuşak başlatma devresi, enerji tasarrufu sağlayan yeni bir iletken alaşımı, 1979 yılı uluslararası elektrik-elektronik sergi ve konferansları ile dağıtım sistemleri, hidrotermik ünite seçimi ve karma sistemlerde hidroelektrik santral çalışması konularında yapılan yüksek lisans tezlerinin özetleri sunulmaktadır.
-
MÜHENDİSLİK DÜNYASI
Yazı, DA motor hız/faz denetimi, taban kavramalı mantık (TKM) devreleri ve programlanabilir tekdurumu kararlı devreler gibi elektronik uygulamaları tanıtırken, ayrıca generatörlerin yüklenmesi, ısınması ve kW-kVAr ilişkilerine dair teknik bilgiler sunmaktadır.
-
MÜHENDİSLİK DÜNYASI GELİŞMELER basit bir elektronik sigortaiki sıra bacak paketi boyunda Nİ-Cd pil yeni bir vuruş üretim yöntemi
Dergideki mühendislik dünyası bölümünde, silisyum denetimli doğrultucu ve röle kullanan basit bir elektronik sigorta devresi, entegre devre paketi boyutunda geliştirilen Ni-Cd piller ve Wiegand etkisine dayanan yeni bir gerilim vuruşu üretim yöntemi tanıtılmaktadır.
-
GÜÇ TRANSFORMATÖRLERİNDE SARGI DİRNÇLERİNİN ÖLÇÜLMESİ
Güç transformatörlerinde sargı dirençlerinin ölçülmesindeki zorluklar ele alınarak gerilim-akım yöntemi ile Thomson (Kelvin) ve Wheatstone köprü yöntemleri, ölçme akımı seçimi, sıcaklık düzeltmesi ve üç fazlı sargılarda ölçme yöntemleri anlatılmaktadır.
-
TERMİK VE SU SANTRALLARININ ANA VE YARDIMCI BAĞLANTI SİSTEMLERİ
Polonya'daki termik ve su santrallarının teknik özellikleri ile ana ve yardımcı elektrik bağlantı sistemleri, tek hat şemaları üzerinden ayrıntılı olarak açıklanmaktadır.
-
BİLDİRİ ÖZETLERİ
Bir uluslararası teknik toplantıya sunulan bildirilerin özetlerini içeren bu yazıda, Polonya'nın enerji şebekesi, santral bağlantı sistemleri, elektrik şoklarından korunma, endüstriyel dağıtım, alçak gerilim panoları, tiristorlu sürücüler ve büyük generatörlerin uyarı-denetim sistemleri gibi konular ayrı ayrı özetlenmektedir.
-
FRANSA'DA KURULU BİR POMPA/TÜRBİN ELEKTRİK SANTRALI
Fransa'daki Siyahgöl pompa/türbin santralının teknik özellikleri, işleyişi ve enerji depolama prensibi tanıtılmakta; benzer topografik koşullara sahip Erçek-Van gölleri ile Kuşçu barajı örnekleri üzerinden Türkiye'de benzer santrallerin kurulabilirliği değerlendirilmektedir.
-
İNGİLTERE'DE KURULU BİR POMPA/TÜRBİN ELEKTRİK SANTRALI
İngiltere'nin Kuzey İskoçya bölgesinde 1975'te kurulan ve 150 MW'lık iki pompa/türbin grubundan oluşan Foyers pompa/türbin elektrik santralının inşaat işleri, santral yapısı, pompa/türbin ve generatör/motor karakteristikleri ile denetim-koruma teçhizatı ayrıntılı biçimde tanıtılmaktadır. Yazı, Türkiye'de henüz bir örneği bulunmayan bu tür tepe yük santrallarının teknik özelliklerini örnekleyerek aktarmaktadır.
-
TÜRKİYE'DE VE DÜNYADA ELEKTROTEKNİK EKİPMAN SANAYİİNİN YAPISI VE GELİŞİMİ
Yazı, Türkiye'deki elektroteknik ekipman sanayiinin (EES) tarihsel gelişimini, imalat sanayii içindeki yerini ve yapısal özelliklerini istatistiklerle inceleyerek dünya örnekleriyle karşılaştırıyor ve sektördeki dışa bağımlılık sorununu tartışıyor.
-
SENKRON MAKİNEDE GÜÇ AKIŞ DİYAGRAMI, GÜÇ VE MOMENT ÇEŞİTLERİ
Yazıda senkron makinelerin generatör ve motor olarak çalışmasında güç akış ve dağılım diyagramları, görünür-etkin-tepkin güç kavramları ile iç momentin hesaplanması ve senkron moment ile mekanik güçlere bağlı moment çeşitleri ayrıntılı olarak incelenmektedir.
-
MÜHENDİSLİK DÜNYASI
Senkro sistemlerinde ortaya çıkan statik ve dinamik hataların, artık gerilimlerin ve faz kaymasının nedenleri ile ölçüm yöntemleri teknik olarak incelenmekte; ayrıca dönem içinde tamamlanmış birkaç yüksek lisans tezinin özetleri (iletim şebekesi trafo/iletken optimizasyonu, sıcaklık-nem ölçme denetimi, dispeçer telefon sistemi) sunulmaktadır.
-
DENETİMLİ ELEKTRONİK GÜÇ ÇEVİRGEÇLER
Yazıda tiristor tabanlı elektronik güç çevirgeç devreleri doğal ve zorlamalı değiş esasına göre sınıflandırılarak AA/DA, DA/AA, AA/AA ve DA/DA çevirgeç türleri ile uygulama alanları örneklerle anlatılmaktadır.
-
ÜÇ FAZ TAM DALGA DENETLENE BİLİR SİLİSYUM DOĞRULTMAÇLARDAN OLUŞAN KÖPRÜNÜN ÇÖZÜMLENMESİ
Üç faz tam dalga denetlenebilir silisyum doğrultmaçlardan (DSD) oluşan köprünün çalışma prensibi, ateşleme sırası ve çıkış gerilim dalga şekilleri çeşitli gecikme açıları için incelenmekte, köprünün gecikme açısına göre evirgeç olarak çalışması açıklanmaktadır.
-
DEV KAZICILARIN DA MOTORLARINI SÜREN TİRİSTORLU ÇEVİRGEÇLER
Almanya'daki bir dev kömür kazıcısının zincir sürücü DA motorlarının tiristorlu çevirgeçlerle beslenmesi ve bunun geleneksel Ward Leonard dizgesine göre üstünlükleri, adımsız alan tersinimi ile hız denetimi ve normal alan tersinimi ile gerilim düzenlemesi teknikleri ayrıntılı olarak açıklanmaktadır.
-
MÜHENDİSLİK DÜNYASI
Ganz Elektrik Sanayi tarafından geliştirilen ve 1975 Budapeşte Fuarı'nda ödül kazanan 5000 beygir gücündeki tiristor denetimli elektrikli lokomotifin teknik özellikleri, elektrik donatımı, çekme motorları, elektrik freni ve denetim sistemleri ayrıntılı olarak anlatılmaktadır.
-
HİYERARŞİK OLARAK DÜZENLENMİŞ ÇOK DÜZEYLİ DİZGELER VE DENETİM SORUNU
Hiyerarşik olarak düzenlenmiş çok düzeyli dizgelerin denetim yöntemleri ve bu yaklaşımla ortaya çıkan eşgüdüm (koordinasyon) sorunu matematiksel temelleriyle ele alınmakta, egemen ve uyan karar verme öğeleri arasındaki ilişkiler incelenmektedir.
-
MÜHENDİSLİK DÜNYASI
Havaalanlarında uçaklara yerden güç sağlamak için kullanılan merkezi 400 Hz güç dağıtım sistemleri, bunların dağıtım şebekesi sorunları ve hat düşüş kompensatörü teknolojisi Stokholm Arlanda Havaalanı örneği üzerinden teknik olarak açıklanmaktadır.
-
MÜHENDİSLİK DÜNYASI
Gaz türbinlerinin elektrik sistemlerinde döner yedek (spinning reserve) olarak kullanılmasının teknik ve ekonomik gerekçeleri, yük dağıtım yöntemleri ve buhar türbinleriyle karşılaştırmalı tepki süreleri üzerinden ele alındığı çeviri bir teknik makale.
-
AĞIR ENERJİ MAKİNELERİ SANAYİİ KOMPLEKSİNİN 3. BEŞ YILLIK PLANDAKİ YERİ
Yazı, TEK tarafından hazırlanan ağır enerji makineleri sanayii kompleksi fizibilite raporunu özetleyerek bu sanayinin Türkiye'de kurulmasının gerekçelerini, üretilecek makinelerin (su/buhar türbini, generatör, elektrik motoru) teknik özelliklerini ve 3. Beş Yıllık Plan'daki yerini ele almaktadır.
-
ELEKTRİKLİ ULAŞIM SİSTEMLERİNİN BÜYÜK HIZLARA ULAŞMASIYLA YENİDEN DEĞER KAZANAN DOĞRUSAL MOTORUN ÖNEMİ VE YAPISI
Elektrikli ulaşım sistemlerinde büyük hızlara ulaşılmasıyla yeniden önem kazanan doğrusal (lineer) elektrik motorlarının yapısı, türleri (doğru akım, senkron, asenkron) ve elektrikli cer tekniğindeki uygulama biçimleri teknik olarak incelenmektedir.
-
MÜHENDİSLİK DÜNYASI
Otomobillerde yol yüzeyinde buzlanma riskini haber vermek için işlem yükselteçleri ve bir termistor kullanılarak tasarlanmış basit bir sıcaklık alarm devresi tanıtılmaktadır.
-
ÜRETEÇLERDE İŞLETME KARARLILIĞI
Yazıda senkron üreteçlerin gerilim ve akım vektör diyagramlarından yararlanılarak kuramsal ve pratik işletme kararlılığı eğrilerinin nasıl çıkarıldığı adım adım anlatılmakta, çıkık kutuplu ve yuvarlak rotorlu makinalar için stator-rotor ısınma sınırları ile statik kararlılık sınır eğrisinin belirlenmesi ele alınmaktadır.
-
MÜHENDİSLİK DÜNYASI
Asenkron (endüksiyon) motorlarda hız denetimi için kullanılan yöntemler karşılaştırılarak, düşük maliyetli elektronik bir hız denetleyicisinin tasarımı ve tek/üç fazlı motorlar üzerindeki deneysel sonuçları aktarılmaktadır.
-
MÜHENDİSLİK DÜNYASI
Yazıda, altı vuruşlu statik tiristorlu çevirgeçlerin ürettiği harmonik akımların sonsuz endüktif yük varsayımı yerine gerçek dalgacık oranı dikkate alınarak nasıl hesaplanabileceği, Fourier çözümlemesiyle türetilen eşitlikler üzerinden açıklanmaktadır. Çevirgeç dalga şekli, gecikme açısı ve armatür endüktansının harmonik akım düzeyine etkisi incelenmektedir.
-
DEĞİŞKEN AKIMLE BESLENEN ELEKTRİKLİ ULAŞIM SİSTEMLERİNDE GÜÇ ELEKTRONİĞİNİN ÖNEMİ
Yazı, değişken akımla beslenen elektrikli ulaşım sistemlerinde güç elektroniği (özellikle tiristörlü akım doğrultucular) kullanımının avantajlarını ve şebeke harmonikleri yoluyla doğru akım devreleri ile uziletişim tesislerinde yarattığı olumsuz etkileri, bu etkileri azaltmaya yönelik teknik çözümlerle birlikte incelemektedir.