Elektrik üretimi ve santraller
Hidroelektrik, termik, kömür, doğalgaz santralleri; kurulu güç, üretim planlaması, santral işletmesi. Nükleer ve yenilenebilir kaynaklar kendi temalarındadır.
Yıllara göre
Bir döneme tıklayarak yazıları o yıllarla sınırlayın.
Sık geçen konular
-
TÜRKİYE ELEKRTİK SİSTEMİNİN GELİŞİMİ
Yazı, Türkiye'de 1902'den 1987'ye uzanan elektrik enerjisi sisteminin tarihsel gelişimini; ayrıcalıklı şirketler döneminden Etibank ve TEK'in kuruluşuna, kalkınma planları çerçevesinde üretim, iletim ve enterkonnekte sistemin gelişimine kadar kronolojik olarak ele almaktadır.
-
ENERJİ ÜRETİM VE İLETİM ALTERNATİFLERİNDE GELİŞMELER
Yazıda alışılmış türbin-generatör üretim yöntemlerinin verim sınırları ile 3 fazlı AA iletim sisteminin yetersizlikleri ele alınarak, MHD generatörler, yakıt hücreleri gibi yeni üretim teknolojileri ve yüksek gerilim doğru akım (YGDA) iletimi gibi gelişen çözümler, verim ve maliyet karşılaştırmalarıyla incelenmektedir.
-
MÜHENDİSLİK DÜNYASI
Derginin teknik yenilikler köşesinde bilgisayarla görüntü renklendirme yöntemi, dünyanın en büyük santrali olacak İtaipu hidroelektrik projesi, mikron altı elektronik devre teknolojisi (VHSIC programı) ve Ni-Cd pillerin yapısı, kullanımı ve bakımı hakkında kısa teknik bilgiler yer almaktadır.
-
MAGNETOHİDRODİNAMİK (MAGNETOHYDRODYNAMIC) GÜÇ
Yazıda, geleneksel buhar santrallerine göre daha yüksek verim ve düşük kirlilikle çalışan magnetohidrodinamik (MHD) güç üretim teknolojisinin çalışma prensibi, açık ve kapalı çevrim türleri, karşılaşılan mühendislik sorunları ve gelecekteki uygulama beklentileri ele alınmaktadır.
-
±250 kV YÜKSEK GERİLİM DOĞRU AKIM (YGDA) SİSTEMİ VE HOKKAIDO-HONSHU SİSTEMLERİ ARASI BAĞLANTIDA KULLANILAN DOĞRU AKIM DENİZ ALTI KABLOSU
Japonya'da Hokkaido ve Honshu adaları arasındaki ±250 kV yüksek gerilim doğru akım (YGDA) bağlantısının teknik özellikleri ile kullanılan doğru akım denizaltı yağlı kablosunun tasarımı, yapısı ve yağ basma sistemi ayrıntılı olarak açıklanmaktadır.
-
LOKOMOTİFLER İÇİN TRANSİSTÖRLÜ EVİRGEÇ SÜRÜCÜLERİ
Lokomotiflerde kullanılan üç fazlı asenkron motorların transistörlü evirgeç sürücüleriyle denetlenmesi anlatılmakta; asenkron motorun avantajları, evirgeç-beslemeli asenkron motor çalışma ilkeleri ve benzer-karedalga evirgeç türü teknik olarak açıklanmaktadır.
-
EĞİTİM'DE SİMÜSLASYON
Yazıda, elektrik santrallerinde operatör eğitiminde kullanılan simülatörlerin özellikleri, sağladığı yararlar ve maliyet-fayda analizi Southern Electric Company kataloglarından derlenerek anlatılmakta, Türkiye'de kurulacak bir termik santral simülatörünün önemi vurgulanmaktadır.
-
ODA'DAN HABERLER
Yazı, Hirfanlı Hidroelektrik Santrali'nde %100 yerli olarak imal edilen 32 MW gücündeki türbin-generatör ünitesinin tasarım, imalat ve montaj sürecini; bu süreçte görev alan 27 kuruluş ve 40 işyerini detaylarıyla anlatmaktadır. Ayrıca Türkiye'nin hidroelektrik potansiyeli ve yerli üretimin döviz tasarrufu açısından önemine değinilmektedir.
-
JEOTERMİK ENERJİDEN FAYDALANMA OLANAKLARI
Yazı, jeotermik enerjinin oluşumu, farklı jeotermal saha tiplerini (kaynar su, yaş buhar, kuru buhar, basınç kuşağı, sıcak kuru kültel) ve dünya çapındaki jeotermik potansiyel ile elektrik üretimi uygulamalarını teknik olarak açıklamaktadır.
-
ENERJİDE GÜVENİRLİK DEĞERLENDİRMESİ VE İSTATİSTİKLERİ HAKKINDA
Yazar, elektrik enerjisi üretim ve iletim sistemlerinde güvenilirlik kavramının istatistiksel yöntemlerle nasıl hesaplanabileceğini örnek bir üretim şebekesi üzerinden anlatarak Türkiye'de güvenilirlik etütlerinin planlamaya dahil edilmesi gerektiğini savunuyor.
-
ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETİMİ YÖNTEMLERİNDE GELİŞMELER
Yazıda alışılmış elektrik enerjisi üretim yöntemlerine alternatif olarak geliştirilen MHD (magnetohidrodinamik) generatörlerin çalışma prensibi, enerji dönüşüm süreci, kanal gazlarının özellikleri ve Hall etkisi gibi teknik ayrıntılar ele alınmaktadır. Yöntem, geleneksel türbin-generatör sistemlerine kıyasla yüksek verim potansiyeli açısından değerlendirilmektedir.
-
ENERJİ DÖNÜŞÜM OLANAKLARI
Yazıda enerji şekilleri arası dönüşüm yöntemleri, Türkiye'nin termik ve hidrolik elektrik üretim potansiyeli ile MHD (magnetohidrodinamik) ve kombine çevrim santralleri gibi yeni teknolojilerin verim ve maliyet karşılaştırmaları ele alınmaktadır.
-
2000'LERDE ENERJİ SİSTEMLERİ KADEMELİ DENETİM STRATEJİLERİ
MIT'den Fred C. Schweppe'nin 2000'li yıllarda enerji sistemlerinin denetim stratejilerini konu alan makalesi, çeşitli düzeylerde (0-III) uygulanacak kademeli denetim yapısını, kullanılacak donanım-yazılım teknolojilerini ve sistem modellerini ele alıyor. Yazı, gelecekteki enerji sistemlerinde bilgisayar destekli karar verme, bilgi iletişim ağları ve matematiksel/deneysel modellerin rolünü tartışıyor.
-
ELEKTRİK ENERJİSİNDE TASARRUF
Yazıda Türkiye'nin elektrik enerjisi üretim ve tüketim durumu, enerji darboğazının nedenleri ve 1971-1982 arasında uygulanan tasarruf önlemleri (yaz saati, frekans-gerilim düşürme, kısıntı-kesinti) istatistiklerle ele alınıyor; ayrıca üretim, iletim-dağıtım ve tüketim alanlarında alınabilecek teknik tasarruf önlemleri ve güç faktörü düzeltmesinin ekonomik faydaları anlatılıyor.
-
JEOTERMAL AKIŞLARDA TÜRKİYE'DE ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETİMİ VE SONUÇLARI
Yazıda jeotermal akışkanlardan elektrik üretim sistemleri (kuru buhar, ıslak buhar, binary, total flow) teknik olarak açıklanmakta; Türkiye'deki uygulamalar, özellikle Kızıldere'deki 0,5 MW ve 5 MW yerli jeotermal santral projeleri detaylandırılmakta ve gelecekteki jeotermal enerji politikalarına yönelik öneriler sunulmaktadır.
-
MACARİSTAN ELEKTRİK SİSTEMİNDEKİ GELİŞMELERİN İŞLETME ŞARTLARINDA KAZANDIRDIĞI DENEYİMLER
Macaristan elektrik sisteminin komşu ülkelerle enterkonnekte bağlantıları, ulusal iletim-dağıtım şebekesinin gelişimi ve yeni gerilim seviyelerinin (120 kV) seçilme gerekçeleri teknik açıdan incelenmektedir.
-
ENERJİ POLİTİKALARI VE CUMHURİYET DÖNEMİ
TMMOB'un 'Cumhuriyetten Günümüze' konulu Teknik Kongresi'ne EMO tarafından sunulan tebliğ, Türkiye'de 1930'lardan 1950'lere kadar izlenen elektrik enerjisi politikalarını ve sanayileşme süreciyle ilişkisini tarihsel olarak incelemektedir. Yazıda yabancı sermayenin etkinliği, devletçilik dönemi kurumları (EİE, ETİBANK, MTA) ve sanayi planlarının enerji sektörüne yansımaları ele alınmaktadır.
-
ELEKTRİK SANTRALLARI VE ENDÜSTRİ TESİSLERİNDE BULUNAN ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETİMİ VE ELEKTRİKLE TARİHTE KULLANILAN DONANIMIN İŞLETME KULLANMA VE BAKIMINDA KARŞILAŞILAN SORUNLAR
Termik, hidroelektrik ve gaz türbinli santrallar ile endüstriyel tesislerde kullanılan generatör, ikaz sistemi, elektrikli tahrik motoru ve transformatörlerin işletme, kullanma ve bakımında karşılaşılan teknik sorunlar ayrıntılı olarak ele alınmaktadır.
-
BİLEŞİK ISI-ELEKTRİK ÜRETİMİ VE ENERJİ TUTUMLULUĞU
Yazıda buhar santrallarında atılan artık ısının değerlendirilmesiyle yakıt veriminin artırılmasını sağlayan bileşik ısı elektrik üretimi (kojenerasyon) yöntemi teknik olarak açıklanmakta ve Türkiye'nin 1983-1997 dönemi elektrik enerjisi planlamasında kurulacak termik santralların bu yöntemle inşasının sağlayacağı yakıt tasarrufu incelenmektedir.
-
GÜÇ DİZGELERİNDE TAPA YÜKÜ ÜRETİM PLANLAMSI, İLGİLİ PARAMETRELER VE BAĞLI ETKİLERİ
İtalyan ENEL uzmanlarınca yazılan ve TEK için çevrilen bu makale, güç dizgelerinde tepe yükü üretim birimlerinin (gaz türbini, türbojet, pompaj santralleri) taban birimlerle en iyi bileşiminin bilgisayar modeliyle nasıl belirlenebileceğini, yatırım/işletme maliyetleri ve arıza olasılıkları gibi parametrelerin bu optimizasyona etkisini inceler.
-
LANETLİ ALMAŞIK AKIM
ABD'de 1886-1895 yılları arasında Edison'un doğru akım (DA) sistemi ile Westinghouse'un öncülüğündeki almaşık akım (AA) sistemi arasındaki rekabetin teknik, ekonomik ve tarihsel arka planı incelenmekte; bakır fiyatlarındaki artışın ve güvenlik tartışmalarının bu mücadeledeki rolü ele alınmaktadır. Sonuçta AA sisteminin enerji iletiminde üstün geldiği ve Westinghouse'un elektrik endüstrisinde büyük bir güç haline geldiği anlatılmaktadır.
-
MÜHENDİSLİK DÜNYASI
Yazı, DA motor hız/faz denetimi, taban kavramalı mantık (TKM) devreleri ve programlanabilir tekdurumu kararlı devreler gibi elektronik uygulamaları tanıtırken, ayrıca generatörlerin yüklenmesi, ısınması ve kW-kVAr ilişkilerine dair teknik bilgiler sunmaktadır.
-
KÖY ELEKTRİKLENDİRİLMESİNDE KÜÇÜK SU KAYNAKLARINDAN DA YARARLANILMALIDIR
Yazar, Türkiye'deki köylerin elektriklendirilmesinde enterkonnekte şebekeye bağlanma yerine, uzak ve elverişli su kaynağı olan köylerde küçük hidroelektrik santrallerinden yararlanılmasını önermekte, bu amaçla yerli türbin, regülatör ve generatör üretiminin sağlanması gerektiğini savunmaktadır. TEK'in tüm kırsal alanı enterkonnekte sistemle besleme ilkesinin ekonomik ve pratik açıdan sakıncalı olduğu örneklerle tartışılmaktadır.
-
BİRİNCİL ENERJİ KAYNAKLARININ RASYONEL KULLANIMI VE TÜRKİYE
Yazıda Türkiye'nin su, kömür, petrol ve ticari olmayan yakıtlar gibi birincil enerji kaynaklarının üretim-tüketim dengesi ile dünya ve çeşitli ülkelerle karşılaştırmalı istatistikler üzerinden irrasyonel kullanım sorunları incelenmekte ve yabancı petrol tekellerinin etkisiyle enerji politikalarının yeniden ele alınması gerektiği vurgulanmaktadır.
-
SU KAYNAKLARININ MAKSİMAL GELİŞTİRİLMESİ
10. Dünya Enerji Konferansı'na sunulan bir tebliğin özeti aktarılarak, Türkiye gibi birincil enerji kaynağı az olan ülkelerde hidroelektrik potansiyelin optimizasyon yerine maksimizasyon yaklaşımıyla sonuna kadar değerlendirilmesi gerektiği tartışılıyor. Türkiye'nin brüt, teknik ve ekonomik işletilebilir hidroelektrik potansiyeli ile bunların yararlanma oranları çizelge üzerinden karşılaştırılıyor.
-
TERMİK VE SU SANTRALLARININ ANA VE YARDIMCI BAĞLANTI SİSTEMLERİ
Polonya'daki termik ve su santrallarının teknik özellikleri ile ana ve yardımcı elektrik bağlantı sistemleri, tek hat şemaları üzerinden ayrıntılı olarak açıklanmaktadır.
-
BİLDİRİ ÖZETLERİ
Bir uluslararası teknik toplantıya sunulan bildirilerin özetlerini içeren bu yazıda, Polonya'nın enerji şebekesi, santral bağlantı sistemleri, elektrik şoklarından korunma, endüstriyel dağıtım, alçak gerilim panoları, tiristorlu sürücüler ve büyük generatörlerin uyarı-denetim sistemleri gibi konular ayrı ayrı özetlenmektedir.
-
FRANSA'DA KURULU BİR POMPA/TÜRBİN ELEKTRİK SANTRALI
Fransa'daki Siyahgöl pompa/türbin santralının teknik özellikleri, işleyişi ve enerji depolama prensibi tanıtılmakta; benzer topografik koşullara sahip Erçek-Van gölleri ile Kuşçu barajı örnekleri üzerinden Türkiye'de benzer santrallerin kurulabilirliği değerlendirilmektedir.
-
İNGİLTERE'DE KURULU BİR POMPA/TÜRBİN ELEKTRİK SANTRALI
İngiltere'nin Kuzey İskoçya bölgesinde 1975'te kurulan ve 150 MW'lık iki pompa/türbin grubundan oluşan Foyers pompa/türbin elektrik santralının inşaat işleri, santral yapısı, pompa/türbin ve generatör/motor karakteristikleri ile denetim-koruma teçhizatı ayrıntılı biçimde tanıtılmaktadır. Yazı, Türkiye'de henüz bir örneği bulunmayan bu tür tepe yük santrallarının teknik özelliklerini örnekleyerek aktarmaktadır.
-
AYLIK ENRJİ ÜRETİMİNİN MATEMETİK MODELİ
Yazıda, otokorelasyon ve tayfsal çözümleme yöntemleri kullanılarak 1963-1971 dönemi Türkiye aylık brüt elektrik enerjisi üretim verilerine dayalı bir matematik model geliştirilmekte; üretim sürecinin eğilim, periyodik ve stokastik bileşenlerden oluştuğu gösterilmektedir. Model, gelecekteki aylık üretim tahminlerinin güven sınırlarıyla yapılabilmesini amaçlamaktadır.