Bilim, teknoloji ve meslek tarihi
Bilim ve teknoloji tarihi, elektriğin öncüleri, Türkiye elektrifikasyon tarihi, meslek büyükleri ve tarihsel anlatılar. Anma, biyografi ve hatıra yazılarının çoğunun ana teması budur.
Yıllara göre
Bir döneme tıklayarak yazıları o yıllarla sınırlayın.
Sık geçen konular
598 yazı
-
TARİH BOYUNCA ELEKTRİK ÖNCÜLERİ:Charles Augustın COULOMB
Elektrik yükü biriminin adını aldığı bilim insanı Charles Augustin Coulomb'un yaşamı, geliştirdiği burulmalı tartı aygıtı ve elektrik yükleri arasındaki kuvvetin mesafeyle ters orantılı değiştiğini gösteren Coulomb yasasına ilişkin çalışmaları anlatılmaktadır.
-
TÜRKİYE ELEKTRONİK SANAYİİ ÜZERİNE BİR İNCELEME (2)
Türkiye'de elektronik sanayiinin 1960'lardan itibaren gelişimi, Milli Güvenlik Kurulu kararları, PTT'nin 1967 tarihli kuruluş raporu ve montaj sanayiinden yerli üretime geçiş süreci tarihsel belgelere dayanarak incelenmektedir.
-
ENERJİ, SOSYAL YAPI VE ÇEVRE ETKİLEŞİMİ
Yazıda insanlık tarihi boyunca enerji kullanımının toplumsal yapı, nüfus artışı ve kentleşme üzerindeki etkileri ile enerji üretiminin çevreye verdiği olumsuz etkiler tarihsel bir perspektifle ele alınmaktadır.
-
TARİH BOYUNCA ELEKTRİĞİN ÖNCÜLERİ:Benjamin FRANKLIN
Elektrik tarihinin öncülerinden Benjamin Franklin'in yaşamı, statik elektrik ve Leyden şişesi üzerine deneyleri, paratoneri icadı ve elektrik yükünün korunumu yasasına yaptığı katkılar anlatılmaktadır.
-
BİLİMSEL DÜŞÜNCE VE TOPLUMSAL DOKU
Yazar, 'zakkum olayı' üzerinden bilimsel düşüncenin toplumda deforme oluşunu, TV'nin sorumsuz habercilik anlayışını ve toplumun bilim dışı yaklaşımlara olan eğilimini tartışıyor; kitle örgütlerinin bilimsel bilgiyi kamuoyuna doğru aktarma sorumluluğuna dikkat çekiyor.
-
İLETİŞİMDE BİLİM VE TEKNOLOJİNİN EVLİLİĞİ
Yazı, ırakiletişim (telekomünikasyon) alanındaki mühendislik gelişmelerinin arkasındaki bilimsel köşetaşlarını -elektrodinamik, iletişim kuramı, yarıiletken fiziği ve bilgisayar bilimi- tarihsel bağlamıyla ele alıyor ve geleceğe yönelik öngörülerde bulunuyor.
-
TARİH BOYUNCA ELEKTRİĞİN ÖNCÜLERİ
Yazı, elektrik ve magnetizma biliminin tarihsel gelişimini ele alan dizinin ilk bölümü olarak modern elektriğin ve magnetizmanın babası kabul edilen William Gilbert'in yaşamını ve 'De Magnete' adlı yapıtındaki bilimsel keşiflerini anlatmaktadır.
-
İÇİMİZDEN BİRİ:Şinasi GÜÇERİ
EMO'nun 17 sicil numaralı üyesi Şinasi Güçeri ile yapılan söyleşide çocukluk yılları, mühendislik eğitimi ve Ereğli Kömür İşletmesi'ndeki Kozlu atölyesinde elektro mekanik makine üretimi çalışmaları anlatılıyor. Türkiye'nin makine sanayii kurma çabaları, karşılaşılan zorluklar ve İngiltere'deki teknik incelemeler üzerinden dönemin sanayi politikalarına ilişkin gözlemler paylaşılıyor.
-
TRANSFORMATÖR
Scientific American'dan çevrilen bu makale, transformatörün Faraday'ın elektromanyetik endüksiyon buluşundan Edison ve Gaulard-Gibbs'in erken uygulamalarına kadar tarihsel gelişimini ve temel çalışma prensiplerini anlatır.
-
1990'LAR İÇİN UYDU TEKNOLOJİSİ VE SENARYOLAR
Yazı, 1990'lar için uydu iletişim teknolojilerini, mevcut servis türlerini (FSS, MMSS, BSS) ve fiber optik kablolar ile ISDN'in uydu sistemlerine getireceği rekabeti ve teknik/ekonomik değerlendirmeleri ele almaktadır.
-
RADAR
Yazı, radarın tarihsel gelişimini, çalışma ilkesini, frekans bantlarını, radar denklemini ve radar türlerini (özellikle sürekli dalga radarı) teknik ayrıntılarıyla ele almaktadır.
-
SÜPERİLETKENLİKTE SON DURUM
Yazı, 1987 Fizik Nobel Ödülü'nü kazanan Bednorz ve Müller'in yüksek sıcaklık süperiletkenliği keşfini, bu alandaki tarihsel Nobel ödüllerini ve Trieste'de düzenlenen uluslararası toplantıyı ele alarak Türkiye'nin bu alandaki araştırma olanaklarını değerlendiriyor.
-
NE KADAR FEN, O KADAR TEKNİK
Yazar, zengin ve yoksul ülkeler arasındaki bilim-teknoloji yatırım farkını ve yüksek teknolojinin malzeme biliminden kaynaklandığını tartışarak, gelişmekte olan ülkelerin kendi araştırma kapasitesini ve uzman kadrolarını güçlendirmesi gerektiğini savunuyor.
-
OLAYLAR, İZLER
1987 Nobel Fizik Ödülü'nü seramik maddelerde süper iletkenlik alanındaki buluşlarıyla kazanan Kari Müller ve Georg Bednorz'un çalışmaları ve süper iletkenlik olgusunun teknolojik önemi ele alınıyor.
-
HALUK SİLAY'I YİTİRDİK
Makina Mühendisleri Odası İzmir Şube Başkanı ve TMMOB Yönetim Kurulu Üyesi Haluk Silay'ın trafik kazası sonucu vefatı üzerine yaşam öyküsünü ve meslek örgütü içindeki çalışmalarını anlatan bir anma yazısı.
-
MAGNETİK OLARAK YÜKSELTİLEBİLEN VE HAREKET EDEBİLEN SÜPER HIZLI TRENLER
Yazı, süperiletken mıknatıslarla manyetik olarak yükselen ve hareket eden Maglev trenlerinin çalışma prensibini, Japonya ve Batı Almanya'daki uygulamalarını ve bu iki teknik yaklaşımı karşılaştırmalı olarak anlatmaktadır.
-
SÜPERİLETKENLER: ''ISINDIKÇA ISINIYORLAR''!
1987 yılında dünya çapında art arda gelen yüksek sıcaklıkta süperiletkenlik keşiflerini, bu alandaki tarihsel gelişimi ve laboratuvarlar arası bilimsel yarışı anlatan bir bilim haberi/derleme yazısı.
-
YAYIN KURULU'NDAN
Yayın Kurulu, TÜBİTAK'ın özerkliğine yönelik gelişmeler, süperiletkenlik alanındaki yenilikler, enerji tasarrufu önerileri ile optik fiber ve mikroişlemci konularının bu sayıda ele alındığını okuyuculara duyurmaktadır.
-
ODA SICAKLIĞI SÜPERİLETKENLİĞİNE DOĞRU
Yazı, süperiletkenliğin keşfinden 1980'lerin ortasındaki yüksek sıcaklık süperiletken buluşlarına kadar tarihsel ve teorik gelişimini anlatarak oda sıcaklığı süperiletkenliğine yaklaşımın teknolojik ve bilimsel önemini tartışıyor. Ayrıca süperiletken malzemelerin elektrik motorları, mıknatıslar ve bilgisayar teknolojisindeki olası uygulamalarına değiniliyor.
-
AYHAN ERKAN'I YİTİRDİK
Türkiye Elektrik Kurumu Genel Müdürü ve EMO'nun eski Genel Sekreteri Ayhan Erkan'ın Hindistan'da geçirdiği trafik kazasında hayatını kaybetmesi üzerine yaşam öyküsünü ve mesleki kariyerini anlatan bir anma yazısı.
-
YÜKSEK GERİLİM DOĞRU AKIM ENERJİ TAŞINMASINDA GENEL BİLGİLER
Yazıda yüksek gerilim doğru akım (YGDA) enerji taşımasının tarihsel gelişimi, dünyadaki uygulama projeleri ve almaşık akım sistemlerine göre teknik, ekonomik üstünlük ve sakıncaları karşılaştırmalı olarak ele alınmaktadır.
-
DÜNYA BARIŞ YILI'NI GERİDE BIRAKIRKEN
Yazı, Dünya Barış Yılı olarak ilan edilen 1986'yı değerlendirerek dünya savaşlarının insan ve maddi kayıplarını, nükleer silahların yıkım gücünü ve dünya barış hareketinin tarihini anlatmaktadır.
-
BİLİM VE KURUMLAR İLİŞKİSİ BAĞLAMINDA GALİLE VE OPPENHEİMER ÜZERİNE
Yazı, Bertolt Brecht'in Galile'nin Yaşamı ve Heinar Kipphardt'ın Oppenheimer üzerine oyunlarını karşılaştırarak bilim ile kurumlar (Kilise, devlet) arasındaki çatışmayı, bilimsel dinamizm ile kurumsal ataleti tarihsel örnekler üzerinden inceler.
-
ENDÜSTRİYEL DENETİMDE GENEL EĞİLİMLER
Yazı, endüstriyel devrimlerin tarihsel gelişimini ve otomatik denetim (kontrol) kuramının zanaat döneminden bilgisayarlı denetime kadar geçirdiği evrimi anlatmakta, geribesleme kavramının kökenlerinden Watt düzengecine, Maxwell ve Vişnegradski'nin kuramsal katkılarından uzay çağı ve sibernetiğe kadar uzanan bir teknoloji tarihi sunmaktadır.
-
SAYISAL SİNYAL İŞLEME YÖNTEMLERİ VE BİR UYGULAMA: ATATÜRK'ÜN 10. YIL NUTKUNUN GÜRÜLTÜDEN ARINDIRILMASI
Yazı, sayısal sinyal işleme yöntemlerinin ses iletişimindeki uygulamalarını özetleyerek ODTÜ'de geliştirilen 'görüngesel çıkarma' yöntemiyle Atatürk'ün 10. Yıl Nutku kaydındaki dip gürültünün nasıl bastırıldığını anlatmaktadır. Yöntemin uygulanışı, kullanılan donanım ve elde edilen sonuçlar anket verileriyle desteklenerek sunulmuştur.
-
FİBER OPTİK İLETİŞİMİNE GENEL BİR BAKIŞ
Yazı, iletişim sistemlerinin tarihsel gelişiminden başlayarak elektromanyetik görüngenin kullanımını ve fiber optik iletişim teknolojisinin ortaya çıkışını, temel elemanlarını ve avantajlarını genel olarak inceliyor.
-
DÜNYA BARIŞ YILI
Birleşmiş Milletler'in 1986'yı Dünya Barış Yılı ilan etmesi vesilesiyle yazı, nükleer silahlanma tehlikesine karşı tarihsel barış hareketlerini (Dünya Barış Kongresi, Stockholm Çağrısı, Russell-Einstein Bildirisi) hatırlatarak barışın herkesin sorumluluğu olduğunu vurguluyor.
-
MACAR ELEKTROTEKNİK BİRLİĞİ (MEB)
Macar Elektroteknik Birliği'nin (MEB) tarihçesi, örgütsel yapısı, bölümleri, yayınları ve EMO ile olan işbirliği tanıtılmaktadır.
-
TEKNİK DİL PANELİ
EMO'nun 30. yıl etkinlikleri kapsamında düzenlenen Teknik Dil Paneli'nde Aydın Koksal, Hamza Zülfikâr, Yurdakul Ceyhun ve Bülent Sankur'un katılımıyla teknik ve bilim dilinin Türkçe içindeki yeri, terim türetme sorunları ve yabancı dillerin bilim dilindeki egemenliği tartışılmaktadır. Panel, TMMOB Genel Sekreteri Bülent Tanık yönetiminde gerçekleştirilmiş, konuşmacıların özgeçmişleri ve açılış konuşmalarıyla başlamıştır.
-
TEKNİK YAYINLAR
EMO'nun 'Tarih Boyunca Elektrik' kitabı tanıtılıyor ve kitaptan alınan 'Lanetli Almaşık Akım' başlıklı bölümde, 19. yüzyıl ABD'sinde Edison'un doğru akım sistemi ile Westinghouse'un öncülük ettiği almaşık akım sistemi arasındaki ekonomik ve teknik rekabetin öyküsü aktarılıyor.