Ada Lovelance

ADA LOVELACE?

Çeviri ve Derleme: Ruhsar KAZAK

Şair George Gordon (Lord unvanını almıştır. Biraz yanlış deyişle “Sayıların Büyücüsü” Byron) ve matematik sever da olsa genellikle Ada Love- olarak tanımlamıştır.

karısı Annabella Milbanke’nin kısa ve fırtınalı evliliklerinin tek çocuğu olarak 1815 yılında dünyaya gelen Ada Gordon ömrü boyunca (halen) Ada Lovelace olarak adlandırılmıştır.

lance olarak adlandırılmıştır. Üç çocuğu olmuştur.

Lovelace 1933'te akıl hocası, bilim kadını ve bilge kişi Mary Sommerville tarafından Lucasian(*) Matematik

Analitik Makine

Babbage’ın Analitik Makine diye adlandırdığı, ayrıntılı, delikli kartlı işletim sistemli, Diferans Motorunun dişliler eklenerek birleştirildiği, müt-

Babasının havai mizacını Profesörü Charles Babbage hiş karmaşık dokuma makimiras almasından korkan an- ile tanıştırılmıştır. Tanıştıkla- nesi Lovelace’nin son derece

nesi tarafından bilim, mantık rında Charles Babbage ebedi ilgisini çekti. Bu makine hiçbir

ve matematiğin hâkim olduğu sıkı bir eğitimden geçirilmiştir. Ada çocukluğundan itibaren makinelere ilgi duymuş, hayali tekneler, uçan buharlı makineler gibi Sanayi Devrimi zamanında bilimsel dergileri dolduran yeni buluşlar ile ilgilenmiştir.

hayali olan dev saat mekanizmalı hesap makineleri ile ilgili tamamlanmamış planları ile çoktan dikkate değer bir ün kazanmıştı. Charles Babbage ve Ada Lovelace’ın her ikisinin de alışılmamış kişilikleri vardı, yakınlaştılar ve ömür boyu dost oldular. Babbage

zaman imal edilemedi ancak tasarımı modern bilgisayarların temeli oldu.

Ada Lovelace, 1872 de İtalyan Matematikçi Luigi Menabrea’nın Analitik Makine hakkında kısa bir makalesini İngiltere de basılmak üzere çevirdi. Babbage’ın makaleyi

19 yaşında bir aristokrat onu “O büyücü, büyülü tılsı- geliştirmesini istemesini o

olan William King ile evlenmiş, mını bilimin en soyut tarafına makinenin çok iyi olduğuna

1838 yılında King, Lovelace attı ve birkaç erkek aydının yorumladı. Sonuçta makale

kontu yapıldığında karısı Lady uygulayabileceği bir kuvvet orijinalinin üç katı uzunlukta,

Ada King de Lovelace kontesi ile kavradı” diyerek, bir diğer müzik yapılması ve sembol-

Kasım 2014

lerin elle işlenmesi dâhil

makinenin potansiyel kulrafından beğenildi.

lanımları hakkında gelece-

Gün, blok gönderiği gören şaşırtıcı öngörüleri, gazete sütunlerin yanı sıra çeşitli erken

ları ve hatta Sydney

programları da içeriyordu.

Padua (1)’nın web

Babbage ve asistanlarının

karikatürü ile şadaha önce bu makine için

şırtıcı bir başarı kataslak programlar hazırlazandı. The Guardimış olmalarına rağmen, Loan, The Telegraph,

velace ‘nin hazırladığı çok

the BBC and Comdaha ayrıntılı ve eksiksizdir

puter Weekly’nin

ve bu konuda, bu kapsamda

de arasında olduğu

ilktir. Bu sebeplerle Ada “ilk

medya Ada Lovelabilgisayar programcısı” olarak adlandırılır. Lovelace’ın

Ada Lovelace Günü

ce Günü’ne coşku ile sarıldı.

bu hesaplama makinesi ile bağlantılı açıklamaları hazırlamak için ortaya koyduğu kendine özgü yüksek kapasitesi ve matematiksel gücü

Ada Lovelace Günü’ne ilham kaynağı, Psikolog Penelope Lockwood’un bir çalışmasıdır. Lockwood “erkeklerin erkek rol modellere

2010 yılında beğendikleri kadınlar hakkında yazan 2 binin üzerinde kişi oldu. Maggie Philbin (2)’in açılış konuşması ile ilk resmi çalışma başlatıldı.

Babbage tarafından da kabul ihtiyaç duymalarından çok kaedilmiştir.

dınların kadın rol modellere

Amacı Ada Lovelace gününün

Ada Lovelance 36 yaşında ihtiyaçları vardır, kadınlara amacı bilim, teknoloji, Mühenkanserden öldükten birkaç etraflarındaki başarılı kadın dislik ve matematikte kadın

yıl sonra “Analitik Makine örneklerini tanıtıp, bu başarı profilini yükseltmektir. Bunu,

Taslağı” çevirmenden not- düzeyinin ulaşılamaz olma- genç kızlara, kadınlara, ailelelarla basılmıştır.

dığını göstermek geleneksel re, öğretmenlere rol modelleri

Lovelance’nin

notları

cinsiyet engellerini aşmanın yoludur” demiştir.

tanıtarak yapmaktır.

1940’larda Alan Turning’in

Uluslararası Ada Lovelailk modern bilgisayarlar hakkında çalışmasına ilham veren kritik belgelerden birisi olana kadar Analitik Makine bir hayal olarak kalmıştır.

1970’lerde yazılan bir bil-

Ada Lovelace Günü 2009 yılında İngiliz sosyal medya sitesi Pledgebank’ta yayınlanan bir çağrı ile başlatıldı. Teknolojide kadın adlı blog 24 Mart’ta yaklaşık 2 bin kişi tace günü bu yıl 14 Ekim 2014 tarihinde kutlanmıştır. Daha detaylı bilgi ve sosyal medya üzerinden katkı koymak isterseniz aşağıdaki adresi ziyaret ediniz. http://findingada.com/

gisayar programına onun adı

onuruna “ada” ismi verilmiştir. Ada’nın aykırı potansiye- (*) Lucasian Professor of Mathematics (Lucasian Matematik Profesörü) : İngiltere li, teknoloji için hayalleri ve Cambridge Üniversitesi’nde 1663 yılında üniversite yöneticilerinden Henry Lucas tarafıntutkuları onu teknolojideki dan başlatılan dünyanın en saygın akademik unvanlarından birisidir.

modern kadınlar için güçlü bir sembol haline getirmiş-

(1) Sydney Padua Thrilling Adventures of Lovelace and Babbage

tir.

(2) Radyo ve TV için bilim, tıp ve teknoloji programları yapan yapımcı

EMO Kadın Bülteni