EMO Kadın Bülteni · Sayı 2 · Aralık 2014
Haberin Kendisi Taciz
EMO Denizli Şube Kadın Komisyonu
Kadın ve toplumsal cinsiyet Görüş ve değerlendirme
- Yıl
- 2014
- Sayfa
- 3
- Okuma süresi
- 4 dk
- Görüntülenme
- 0
Konu
İlgili: Mevzuat ve hukuk, Toplum, demokrasi ve emek
Anahtar kelimeler
- tecavüz haberciliği
- medya etiği
- kadın cinayetleri
- Basın Kanunu 21. Madde
- mağdur teşhiri
- haksız tahrik
Özet
EMO Denizli Şube Kadın Komisyonu, tecavüz ve kadın cinayeti haberlerinde medyanın mağdurları nasıl yeniden kurbanlaştırdığını, kimlik ifşası ve cinsiyetçi dilin kullanımını eleştiriyor.
Tam metin
Metin PDF'ten otomatik çıkarılmıştır; tablo, şekil ve formüller eksik ya da hatalı olabilir. Özgün dizgi için PDF'e bakın.
Tecavüze uğrayan kadın- stres bozukluğu. Tüm bunlara kaçmadın”, “hayır dedin mi”,
lar aynı zamanda medyanın ilave toplum tarafından yar- “ o saatte niye ordaydın” diye
da istismarına uğruyor. Te- gılanma, inanılmama, yalnız soran savcıların, hakimlerin cavüz, taciz, ensest, pedofili bırakılma, sorgulanma eylem- yarattıkları mağduriyet yetmi-
gibi cinsel istismar haberle- leri de eklenince tecavüze uğ- yormuş gibi bir de medyanın
rinin yapılışında baştan aşağı rayan kadından aslında patri- olayı haberleştirme şekli yeni
büyük bir ilkesizlik ve özensiz- yarkanın ne beklediği ortaya bir mağduriyete neden oluyor.
lik görüyoruz. Haberin veriliş çıkıyor; tecavüze ses çıkarma Yaraları sarmanın hiç de koşeklinden habere konu
lay olmadığı tecavüz
kişilerin bilgilerinin detravmasının ardından
şifre edilmesine kadar
kadın için yaralayan ve
mağdurlar açısından
sorgulayan başka bir
çok ağır sonuçlar dodönem başlıyor; haber
ğurabilecek haber
değeri olma dönemi.
akışları bulunmakta ve bu hali ile medya, erkek devlet politikalarına çanak tutmakta.
Örnekleyelim; acar muhabir(!) hukuksal süreci başlamış bir tecavüz davasını ka-
Uzmanlara göre kadının savcılıkta verdidının tecavüz sonrası
ği ifadeden, mesleğini
yaşadığı üç psikolojik
ve geçmişini deşifre
durum var; tecavüz sonrası ve olanları kimseye anlatma. etmeye kadar varan tüm biltravma sendromu, akut stres Tecavüz davalarında “ne- gileri ile haberleştiriyor ve
bozukluğu ve travma sonrası den bağırmadın”, “neden güya buzlanmış olan kadının
resmi eşliğinde yazılı ve gör- tecavüze uğrayanın kimli- “Sevdiği gerekçesiyle”,
sel basına malzeme ediyor. ği mutlaka gizlenmeliyken “karşılık görmemesi ne-
Birkaç yıl önce yaşanan bu aksine çoğu zaman haber deniyle” gibi bahanelere
olayda kadının kanalın ana hikayeleştirilerek veriliyor “zorla ilişki”, “zorla seks”
haber programına telefonla ve kullanılan fotoğraflarla gibi tanımlamalar iliştirilen
katılarak isyan edişini belki pornografik bir malzemeye sayısız tecavüz haberi var.
hatırlarsınız. Kadının yayında dönüştürülüyor. Özellikle in- Tecavüze uğrayan kadının
söylediği “ben şu anda sizin ternet haberciliğinde tecavüz cinsel ilişkinin bir tarafıyiçin haber değeri olan biriyim, haberlerinin veriliş şekli tam mış gibi gösterilmesi ve
ama ben insan olarak değer- bir garabet. Bu haberler mini cinsel objeye dönüştürülli olmak istiyorum” sözlerine etekli ya da iç çamaşırlı kadın mesi kabul edilemez. Erkek
herkes kulak vermek zorunda. resimleriyle görselleştirildiği medya ısrarla tecavüze yeni
Tecavüze uğrayan 11 ya- gibi kimi haberlerin altında bir isim bulmaya ve bahaşındaki çocuk, yaşadığı şehir- cinsel ürün satan firmaların neler türetmeye çalışıyor.
den okuduğu okula
reklamları da yer alıyor.
Tecavüzü sanki ilişkinin bir çeşidiymiş gibi
kadar tüm bilgileriyansıtan ifadeler,
nin haberleştirilmesi üzerine okuldaki öğrenci velilerinin gazabına uğruyor ve
Medya “aşk cinayeti”, “kızgın koca”, “sinir krizi”, “kıskançlık”, “onur”, “namus”, “maddi sıkıntılar nedeniyle bunalım” gibi
tecavüzü olağan bir eylemmiş gibi göstermekle kalmayıp münferitleştiren,
okuldan alınması için kavramlarla cinayetleri makulleştiriyor. Planlı yol yöntem öğreveliler ayaklanıyor. cinayetler, bir anlık öfke kılıfıyla sunuluyor ten ve artmasına
Tecavüze karşı ayaklanmayıp da namus duygularını küçük bir
ve haberlerde katillere “haksız tahrik” bahanesi olacak yanlı detaylar konuyor.
neden olan tehlikeli bir noktaya götürmekte.
çocuk üzerinden tatmin etmeye çalışan
“Su testisi su yovelilerin şuursuzluğu bir yana, Belki hatırlarsınız bir
lunda kırıldı”, “fanteçocuğun hayatını içinden çı- süre önce yabancı uyruklu zi kurbanı oldu”, “parkta hayat
kılmaz hale getiren habercilik bir kadın tecavüze uğradı. kadınıyla zorla seks” vs. gibi
faciası diğer yana.
Haberin manşeti; “İsveçli başlıklar atılan haberlerin de-
Basın Kanun’un 21. Maddesi’ne göre süreli yayınlarda tecavüz mağdurlarının kimliklerini açıklayacak ya da tanınmalarına yol açacak şekilde haber yapmak suç sayılıyor. Ne yazık ki ülkemizde medya bu konuda büyük bir aymazlık içerisinde. Tecavüzün nasıl gerçekleştiği ve
Kadının Türk Erkeği ile İmtihanı”. Devamı alt başlıkta; “Yatakta Biten Beyoğlu Gecesi”. Bu kadarla da hırsını alamayan haberci, kadının sosyal paylaşım sitelerindeki resimlerine ulaşarak haberi kadının resimlerinden oluşan bir fotogaleriye dönüştürmüş.
vamında da habercilerin kurguları yer alıyor. Soruyoruz; tecavüz haberlerini kurgulayarak fantezi malzemesi yapmakta nereden çıktı? Bakın tecavüz haberi sonrası okuyucuya üstü kapalı ne mesajlar veriliyor; “kadın o saatte dışarıda ne yapıyormuş”, “neden alkol almış”, “erkek arka-
EMO Kadın Bülteni
daşının evinde ne işi varmış”, diliyor. Telefona gelen mesaj, bunalım” gibi kavramlarla
“neden açık giyinmiş”? Israrla boşanmak istemek, boşanmış cinayetleri makulleştiriyor.
kadının oturuşu, kalkışı, kıya- olmak, etek boyu, başka bir Planlı cinayetler, bir anlık öfke
feti bu suça neden olarak gös- erkekle sohbet etmek, sık yı- kılıfıyla sunuluyor ve haberterilmeye çalışılıyor.
Oysa tecavüz, kadınların kıyafetleri, tavırları, bakışları ile kışkırtılan bir eylem değildir. Sokaktan eve, gözaltından okula, savaştan aile içine kadar görüldüğü sayısız örnekleri vardır. Kadınların kimlikleri, emekleri, bedenleri üzerinde denetim kurmanın bir parçasıdır ve bir erkeklik eylemidir.
kanmak, yemeği tuzlu yapmak gibi mahkeme tutanaklarına girmiş birçok gerekçeler erkeklerin kadınları öldürmesine yetiyor. Yargı, bu gerekçeleri haklı bulup cezalarda indirime gidiyor. İşin medya ayağında ise bu cinayetler hala 3. sayfa haberi. Haberler katil erkeğin ifadesi üzerinden geçerli bir sebep yaratılmaya çalışılarak veriliyor. Medya “aşk cinayelerde katillere “haksız tahrik” bahanesi olacak yanlı detaylar konuyor.
Yargılama usulleri, adli tıp raporları, verilen kararlar, olayların habere dönüştürülme şekilleri isyanımızı artırıyor. Anlamakta direnen çok olsa da tekrar etmekte fayda var; Erkek Adalet Değil Gerçek Adalet! İstiyoruz.
Türkiye’ de yılda binin üze- ti”, “kızgın koca”, “sinir krizi”, rinde kadın; kocası, eski kocası “kıskançlık”, “onur”, “namus”,
ya da sevgili tarafından katle- “maddi sıkıntılar nedeniyle