MADEN MÜHENDİSLERİ ODASI BORAKSIMIZ ÜZERİNDE OYNANAN OYUNLARA KARŞI DURUYOR

Maden Mühendisleri Odası Boraksımız Üzerinde Oynanan Oyunlara Karşı Duruyor

Yurdumuz yeraltı kaynakları nın nasıl yabancı egemenliğinde olduğunu, petrol ve madenlerimiz den sömürülen miktarların büyük lüğünü konuyla az buçuk ilgile nenler bilmektedirler. Buna rağ men sorunun bütün yönleriyle ve örtülü yanlarıyla halkımıza anla tılması konusu/ıda gerekli adım lar atılamamaştır. Bu konuda işin içinde olmaları bakımından tek nik elemanlara önemli görevler düşmektedir. Maden Mühendisleri Odası'nın Borakslarımız hakkında yayınladığı bildiri bu yolda atıl mış önemli bir adımdır.

23 Mart 1970 tarihli Cumhu riyet Gazetesi'nde yer alan bir ha ber ilgililerin hatalarını anlayarak

— Türk Boraks adıyla anılan — Borax Consolidated İngiliz tekeli nin elindeki 5 boraks yatağına ait işletme ruhsatlarını iptal ettikle rini bildiriyordu. Bu haber dış sö mürünün mekanizması hakkında yeterli bilgisi olan yurttaşları pek sevindirmemiştir. Gerçekten ne emperyalizm borakslarımız üzerin deki sömürüsünden vazgeçer nede mevcut iktidar bu yolda tutarlı adımlar atabilir. Nitekim Maden Mühendisleri Odası'nın açıklaması böyle düşünenlerin haklılığını bir kere daha belgelemektedir. Esa sen Cumhuriyet'in haberinde yer alan başka bir nokta, İngiliz fir masının geriye kalan 6. ve en önemli yatağın işletme hakkını Amerikan «Rio Tinto Ring Com pany» firmasına bıraktığı nokta sı, sorunun çoktan İngiliz ve Ame rikan tekelleri arasında dostça hal ledilmiş olduğunu ortaya koymak tadır. Doğal olarak bu anlaşmayı şimdi ruhsatları geri alınan yatak

ların da Amerikan tekeline peş keş çekilmesi izleyecektir. İlgili bakanın «Bu yatakları tabii Eti bank'a vereceğiz» demesine aldan mamalı; «tekniğimiz geri, yeter li işletme imkânlarımız yok» gibi göstermelik beyanlarla bu iş — kolayca— ileri sürdüğümüz gibi halledilecektir. Esasen Ame rikalı uzmanlara hazırlatılmış Ma den Kanunu da buna yardımcı olacaktır. Gerçek şudur ki, İngi liz ve Amerikan tekelleri Türk boraksı üzerine anlaşmalı bir oyun oynamaktadırlar. Bu işte bi zim işbirlikçilerin rolü formalite leri yerine getirmekten ibaret ola caktır.

Maden Mühendisleri Odası, bildirisinde boraksımızın önemini şu satırlarla açıklıyor : «Yurdu muzda yaklaşık olarak 1 milyar tonluk bir rezervle ileride 900 milyar liralık mamul değerine ulaşabilecek bor cevherleri bulun duğu bir gerçektir. Bu varlık bütün dünyada eşsiz üstünlüğü olan bir hazinedir. Bu hazinenin Türkiye Cumhuriyeti Bütçesinin 30 katını aşan çapta olduğunu söylemek önemini kabaca belirt meye yeter sanırız.»

«Amerika'nın bilinen bor re zervleri önem sırası bakımından Türk kaynaklarının ardında kal mıştır... Amerikan bor yatakla rıyla da ilgilenen İngilizler 1920 lerde bu konudaki dünya ticare tini hakimiyetleri altına almışlar dır. Bu hakimiyet bor üretimin de yüzde 80, bor endüstrisinde yüzde 75 gibi oranlarla çok etken bir tekel karakteri kazanmıştır».

İşbirlikçiler siyasi iktidarı el lerinde tuttukça emperyalistlerin bu kadar zengin olan Türk borak sını gözden çıkarmalarının müm kün olacağına ancak aşırı safdiller inanabilir. Maden Mühendisleri Odası, Amerikan ve İngiliz tekel lerinin boraksımızı elde etmek ve elde tutmak için «Türk yönetimin deki bilgisizlik ve saplantılardan ve güçlü politik müdahalelerden» yararlandıklarını haklı olarak be lirtiyor.

Maden Mühendisleri Odası ay rıca; «Tekel İngiliz firmasının bu stratejisi şu anda dahi başarı yo lundadır. Nitekim Cumhuriyet ga zetesinde verilen habere göre 6 saha üzerindeki işletme hakkından 5 'inin iptaJ olunması1 suretiyle başarılı bir sonuca ulaşıldığı ka nısı doğmaktadır. Halbuki gerçek böyle değildir. Geri alındı diye se vindiğimiz 5 saha bu servetin an cak saçaklarıdır. Hem de kesinlik kazanan işlem 5 değil 2 sahaya aittir» diyerek halkımızı aldatmak için nasıl yanlış haberler sızdırıl dığını ortaya koymaktadır.

«İngiliz bor tekeli bu biricik sahaya sahip olduğu sürece reka bet mücadelesini başarıya ulaş tırmamız sözkonusu bile edile mez». Aslında işbirlikçilerin ko misyon almak gibi kârlı ve rahat bir yolu bırakıp riskli olan reka bet işine girişebilecekleri gibi bir kanıyı belirtmeleri maden mühen disi arkadaşların şakacılıklarını ortaya koymaktadır.

«Cumhuriyet Gazetesi'nin ver diği haberde konunun Amerikan firmasına devri de vardır. Eğer bu doğruysa, bu haber rekabet müca (arkası 10. sayfada)

Elektrik Mühendisliği 159 160