BU SAYIDA

Sayın Okurumuz,

Bu sayımızı tümüyle radyo ve televizyona ayırdık. Üzerinde önemle durduğumuz konulardan biri radyonun ve özellikle televizyonun gerikalmış ülkelerdeki işlevi. Gerikalmış ülkelerde radyo ve televizyonun eğitim ve kültür alanındaki önemli yerini ve bu açıdan ülkemizdeki TRT yayın larının durumunu inceleyen iki yazımız var. "Ülkemizde Radyo ve Televizyonun Genel Çizgisi" adlı yazımızda radyo ve televizyon programlarının niteliğinin reklamların varlığından soyut lanarak ele alınamayacağı, reklamların kitleler üstündeki yozlaştırıcı etkisi ve TRT'nin giderek nasıl reklamsız yaşayamayacak bir duruma getirildiği konuları da ele almıyor; oysa dünyanın birçok televizyonunda, bildiğiniz gibi, reklam yok. Radyo ve televizyonun işlevi konusunu ele alan ikinci yazıyı Sayın Şensu Yemişçi yazdı.

Sayın Uygur Kocabaşoğlu, gerikalmış ülke televizyonlarının, hele olanakları yeterli değilken hızlı bir büyüme içine sokulurlarsa, nasıl dış kaynaklara bağımlı olacaklarını dünyadaki ve bizdeki durumları karşılaştırarak ortaya koyuyor; böylelikle gerikalmış ülkelerde televizyo nun kültür emperyalizmi süreci içinde önemli bir halka oluşturduğunu görüyoruz.

12 Mart'tan sonra TRT'nin yoğun bir baskı dönemine girdiğini hepimiz biliyoruz. Bu faşist dönemde TRT'de olup bitenlerin hiç olmazsa bir bölümüne Sayın M. Tali Öngören'in dergimiz için hazırladığı "TRT Televizyonunda Yasaklar" yazısı ışık tutacaktır sanırız. Bu yazıdan,televiz yonda yasaklamaların 12 Mart döneminden önce de, so.nra da bir ölçüde var olduğunu da öğreni yoruz. Böyle toplu bir biçimde ilk kez yayınlanmakta olan bu yasaklamaları TRT'ye faşist sal dırıların yoğunlaştığı şu günlerde okurlarımıza sunmakla demokrasi düşmanlarının özlediği TRT'yi bir yanıyla da olsa sergilediğimiz ve böylece önemli bir işlevi yerine getirdiğimiz kanısındayız. Bu yazıda o dönemde kıyılan TRT'cilerden ancak bir bölüğü üzerinde durulabil miştir. 12 Mart döneminde türlü baskılar altında tutulan; bu dönem geçtikten sonra da birçok değerli programcı gibi MİT raporlarına dayanılarak TRT'ye dönmesi engellenen Adem Yavuz bun lardan biridir. Kıbrıs'da şehit düşen bu kardeşimizin cenaze törenine ait gazete haberini de sayfalarımıza aldık. Yavuz sağken ona dolaylı, dolaysız kıyanların hemen hepsinin o törende hazır bulunduğunu belgelemek istedik.

Televizyonun ülkemize gelmesi ve hızla yayılması olgusunun en ufak bir plana dayanmadığı bi linen bir gerçek. Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planı televizyon yayınlarının başlamasından önce radyonun tüm yayılma olanaklarının zorlanması öngörülüyordu. Ama, plana rağmen, tele vizyon yayınları ülkeye (alıcı yapımı konusvnda hiç bir önlem alınmadan) getirildi. Plan da arkadan geldi: İkinci Beş Yıllık Planda bu kez çok garip gerekçelerle televizyon yayınlarının başlatılması savunuluyordu. Bu gerekçelerden bazılarını "Planlama ve TV" yazımızda bulacaksı nız. Sonuç biliniyor: Bir yandan milyonlarca dolarlık döviz dışarıya akarken öte yandan man tar gibi türeyen montaj kuruluşları yerli (!) televizyon yapımına başladılar. Bugünlerde bir başka oyun daha tezgahlanmakta ülkemizde. Dergimiz Haziran 1973 sayısında Türkiye'ye renkli televizyonu sokmak için bir firmanın karar aldığını haber vermişti. Geçti ğimiz günlerde bu konuda kamuoyu oluşturulması çabalarına girişildi. Renkli televizyon konu sunu da dergimiz için Sayın M.Tali Öngören ele alarak işledi.

Bu sayımızdaki bütün yazılar dergimiz için hazırlanmış özgün yazılar. Tek alıntımız, emper yalizmin, işine gelmeyen yönetimlerin yıpratılması ve yıkılması amacıyla kitle haberleşme araçlarını nasıl kullanabileceğini somut bir örnekle, Şili örneğiyle, belgeleyen yazı.

Orta ve uzun dalgalarda vericilerin gittikçe daha güçlü yapıldığı, bu nedenle de karışma ve bozma olgusunun gittikçe önem kazandığı günümüzde bu durum uluslararası toplantılara konu oluyor. "Orta ve Uzun Dalga Yayınlarının Geleceği" adlı yazımızın bu bakımdan ilgi ile izle neceğini umuyoruz. Uluslararası Uziletişim BirliğVnin konuyla ilgili Ekim 1974 toplantısının da bir özetini sunuyoruz.

Sayın Timur Sayraç'm NTSC renkli televizyon dizgesini tanıtan yazısını da sayfalarımızda bulacaksınız. İlerde öbür renkli televizyon dizgelerini tanıtan yazılara da yer vermeyi is tiyoruz. Bu yazının yayımlanması Türkiye'ye renkli televizyon getirilmesinden yana olduğumuz anlamına alınmamalı elbette. Dergimizde olanaklar elverdiğince tüm ilginç ve önemli konula ra yer vermek gerektiği kanısındayız.

Bir başka ilginç konuyu da Sayın İlhan Altaykan "Televizyon İmlerinin Banda Alınması" yazı sında ele alıyor. Gelecek sayımızdan başlayarak Odamızın Ocak ayında düzenlediği "6. Teknik Kongre ve Açık Oturumlar" da sunulan makaleleri yayınlayacağız.

Elektrik Mühendisliği 217