Bilim, teknoloji ve meslek tarihi
Bilim ve teknoloji tarihi, elektriğin öncüleri, Türkiye elektrifikasyon tarihi, meslek büyükleri ve tarihsel anlatılar. Anma, biyografi ve hatıra yazılarının çoğunun ana teması budur.
Yıllara göre
Tüm yıllarBir döneme tıklayarak yazıları o yıllarla sınırlayın.
Sık geçen konular
-
EMO’dan
Yazıda Elektrik Mühendisliği dergisinin misyonu, içeriği ve yayın ilkeleri; haber niteliği, mesleki sorunlara çözüm önerileri, söyleşiler ve tarihsel yazılar gibi hedefleri tartışılıyor.
-
FOSİL YAKITLARDAN YENİLENEBİLİR ENERJİYE
Yazar, sanayi devriminden bugüne enerji kullanımının tarihsel gelişimini fosil yakıtlar, nükleer enerji ve petrol krizleri üzerinden anlatarak, iklim değişikliğiyle mücadelede güneş, rüzgar ve hidroelektrik gibi yenilenebilir enerji kaynaklarının önemine değiniyor.
-
KADIN DOĞULMAZ OLUNUR
Yazar, Simone de Beauvoir'ın 'kadın doğulmaz, olunur' sözünden yola çıkarak toplumsal cinsiyetin tarihsel inşasını, kadın mücadelesinin tarihini ve 2017'de dünyada ve Türkiye'de yaşanan kadın hareketlerini (Trump karşıtı eylemler, MeToo, Korkusuz Kız heykeli) değerlendiriyor.
-
MESLEK ODALARI EĞİTİM-BELGELENDİRME ve AKREDİTASYON
Yazıda TMMOB ve EMO bünyesinde meslek içi eğitim, belgelendirme ve akreditasyon çalışmalarına yönelik tartışmalar ele alınmakta, konuya ilişkin iki farklı eğilim tartışılmakta ve Türkiye'deki mühendislik örgütlenmesinin tarihsel gelişimi özetlenmektedir.
-
İŞÇİLEŞME ve MÜHENDİSİN OASİSİ
Yazar, mühendisliğin zanaatkâr-usta kimliğinden kapitalizmle birlikte işçileşmiş bir mesleğe dönüşümünü tarihsel olarak ele alıyor; kitleselleşen mühendis arzının, beyin göçü ve rezerv işgücü ordusu dinamikleriyle mühendislik emeğinin ayrıcalıklarını nasıl aşındırdığını çeşitli ülke örnekleriyle tartışıyor.
-
İNSANLIĞIN DEĞİŞTİRİLEBİLİR YAZGISI
Stefan Zweig'in telgrafın okyanusu aşmasını anlattığı öyküsünden yola çıkarak, iletişim teknolojilerindeki tarihsel dönüşüm ile günümüzdeki gözetim toplumu, medya tekelleşmesi ve teknolojinin kullanımına ilişkin eleştirel bir değerlendirme sunuluyor.
-
EDİTÖRDEN MÜHENDİSLİK, TEKNOLOJİ VE TEMEL BİLİM
Yazar, mühendislik eğitiminde temel bilim derslerinin öneminin azalmasını eleştiriyor; MÜDEK ölçütlerini ve Türkiye'de temel bilimlerin kurumsal tarihini (Cahit Arf, TÜBİTAK Temel Bilimler Araştırma Enstitüsü'nün dönüşümü) örnekleyerek temel bilim eğitiminin zayıflatılmasının mühendislik mesleğine zarar verdiğini savunuyor.
-
TEMEL BİLİMSİZ BİR TOPLUMDA KAÇINILMAZ SON: KARANLIK GELECEK
Yazarlar, mühendislik eğitiminin sağlam bir temel bilim eğitimine dayanması gerektiğini savunarak, temel bilimlere önem vermeyen toplumların gelişme ve sürdürülebilirlikten yoksun kalacağını tarihsel örneklerle tartışıyor.
-
MATEMATİĞİMİZ VE UYGARLIĞIMIZ
Prof. Dr. Mithat İdemen'in bir konuşmasından derlenen bu yazıda, matematiğin tarihsel gelişiminin uygarlığın ilerlemesindeki rolü; Yunan matematikçilerinden Kepler ve Newton'a uzanan bilimsel devrimler örnekleriyle ele alınıyor.
-
TEMEL BİLİMSİZ MÜHENDİS OLMAZ
EMO'nun sekretaryasını üstlendiği Bölüm Başkanları Konseyi'ne katılan elektrik, elektronik ve biyomedikal mühendisliği bölüm başkanlarının temel bilimler eğitiminin mühendislik eğitimi ve mesleğine etkisi, temel bilim bölümlerinin kapanma süreci ve çözüm önerileri üzerine görüşleri derlenmiştir.
-
FİKRİ MÜLKİYET HAKLARININ “KORUNMASI
Ha-Joon Chang'in kitabından derlenen bu yazıda fikri mülkiyet haklarının, özellikle patent sisteminin tarihsel gelişimi ve gelişmekte olan ülkeler ile teknoloji transferi üzerindeki etkileri ele alınıyor; HIV/AIDS ilaçları örneği üzerinden patent lobisinin baskıları ve kamu yararı arasındaki gerilim tartışılıyor.
-
1977’den Bir Kesintinin Öyküsü
Yazar, 1977'de New York'ta yaşanan ve 9 milyon kişiyi etkileyen büyük elektrik kesintisini konu alan eski bir makaleyi, 31 Mart 2015'te Türkiye'de yaşanan büyük kesinti sonrası yeniden yayımlayarak, ülkemizdeki şebeke arızalarının şeffaf ve bilimsel biçimde incelenmediğini eleştiriyor.
-
Kadın Hareketinin Süreçleri, Talepleri ve Kazanımları
Yazı, dünyada ve Osmanlı/Türkiye'de kadın hareketinin tarihsel gelişimini, feminizmin birinci dalgasını, kadın dernekleri ve kazanımlarını tarihsel bir çerçevede ele almaktadır.
-
Cinsiyete Dayalı İş Bölümü Üzerine Notlar
Yazar, kavramsal ve tarihsel bir çerçeveyle cinsiyete dayalı iş bölümünün ataerkil sistemle bağını, Marx ve Engels'in yaklaşımlarını referans alarak inceliyor; antik, feodal ve kapitalist toplumlarda kadınların ev içi bakım emeğinin nasıl görünmez kılındığını tartışıyor.
-
Türkiye’de 8 Mart Kadınlar Günü’nün Tarihsel Süreci
Yazı, 8 Mart Dünya Kadınlar Günü'nün ortaya çıkışını ve Türkiye'deki kutlanma sürecini tarihsel olarak anlatıyor, 1857-1911 yıllarındaki işçi kadın hareketlerinden başlayarak İlerici Kadınlar Derneği'nin rolüne ve günümüze kadar gelen kadın haklarına dair taleplerin değişmediğine dikkat çekiyor.
-
Kadın Bülteni-Sayı:3 (Bültenin Tamamını İndirmek İçin Tıklayınız)
EMO Kadın Bülteni'nin bu sayısı, Özgecan Aslan cinayeti üzerinden kadına yönelik şiddet ve erkek egemen sistemi eleştiren bir sunuş yazısı ile kadın hareketinin tarihsel süreçlerini, taleplerini ve kazanımlarını anlatan bir makaleyle açılıyor.
-
EDİTÖRDEN NİCE 60 YILLARA!
EMO'nun kuruluşunun 60. yılı nedeniyle hazırlanan Elektrik Mühendisliği Dergisi'nin 450. özel sayısının editörü, sayının hazırlık sürecini, ele alınan konu başlıklarını ve EMO'nun kuruluş tarihçesiyle üye profilindeki değişimi anlatmaktadır.
-
REKLAMLARIN GÖZÜNDEN MÜHENDİSLİK
EMO'nun 60. yılı vesilesiyle Elektrik Mühendisliği Dergisi'nin 1956-1976 yılları arasındaki sayılarında yer alan reklam ve ilanlar üzerinden Türkiye'nin ekonomik, sanayi ve teknolojik dönüşüm tarihine bakılıyor. Kamu kurumlarının ilk reklamlarından yerli ve yabancı özel sektör ilanlarına, Basın İlan Kurumu ile yaşanan mücadeleye kadar dönemin toplumsal ve ekonomik izlerini yansıtan örnekler aktarılıyor.
-
TÜRKİYE’DE ELEKTRİK-ELEKTRONİK-BİYOMEDİKAL-KONTROL MÜHENDİSLİĞİ EĞİTİMİNİN TARİHSEL SÜRECİ
Yazı, Türkiye'de elektrik-elektronik, biyomedikal ve kontrol mühendisliği eğitiminin Cumhuriyet döneminden bugüne tarihsel gelişimini; İTÜ, Robert Kolej, ODTÜ, YTÜ gibi kurumlar ve YÖK sürecini ele alarak, güncel bölüm sayıları ve vakıf üniversitelerinin yarattığı eşitsizliklere ilişkin eleştirel bir değerlendirme sunuyor.
-
İŞÇİLEŞEN MÜHENDİSİN İNKÂRI
Yazar, mühendislik mesleğinin tarihsel dönüşümünü 68 Kuşağı hareketleri, Taylorizm ve Fordizm bağlamında ele alarak mühendislerin küçük burjuvaziden işçileşen bir konuma geçişini sınıfsal ve tarihsel bir perspektifle tartışıyor.
-
TMMOB YALNIZCA BİR MESLEK ÖRGÜTÜ DEĞİLDİR: VEBLEN’İN KÜMÜLATİF NEDENSELLİK YÖNTEMİNİN TÜRKİYE’YE UYGULANMASI
Yazar, Thorstein Veblen'in kümülatif nedensellik yöntemini kullanarak TMMOB çevresinde gelişen 'devrimci demokrat mühendis' kimliğinin kökenlerini ve Amerika'daki mühendis-işadamı ilişkisinden farklılaşan Türkiye örneğini kuramsal olarak inceliyor.
-
MESLEKİ DENETİM SMM ÜYENİN GÜVENCESİDİR
Yazı, EMO'nun 50 yıllık mesleki denetim (Oda Vizesi) uygulamasının tarihsel gelişimini, SMM üyelerin hak ve yetkilerinin korunmasındaki önemini ve İMO, MO, MMO ile birlikte oluşturulan Ortak Mesleki Denetim Uygulaması'nın (OMDU) kuruluş sürecini anlatmaktadır.
-
MÜHENDİSLİĞİN ‘YENİ’ YÜZÜ
Yazı, mühendislik mesleğinin tanımı, yaratıcılık kavramıyla ilişkisi ve makineleşme/otomasyonun istihdam ve emek üzerindeki dönüştürücü etkilerini teorik kaynaklara (UNESCO, James Adams, Ahmet Alpay Dikmen, Kemal İnan, Marx) referansla tartışmaktadır.
-
TEKNOLOJİ, ÜRETİM SÜRECİNDE BÖLÜNME ve EMEK
Yazar, sanayi devrimi döneminden Babbage ve Ure'ın eserlerinden örneklerle teknoloji ve mühendislik gelişiminin toplumsal ve sınıfsal ilişkiler içinde şekillendiğini, teknolojik belirlenimciliğin eleştirisi üzerinden ele alıyor. Makinalaşma ve iş bölümünün emek üzerindeki etkileri, kâr odaklı üretim ilişkileri bağlamında tartışılıyor.
-
MÜHENDİSLİK EĞİTİMİNE TARİHTEN BİR NOT
Yazar, babasının kitaplığında bulduğu 1940'larda hazırlanmış İngiliz eğitim sistemine dair bir kitaptaki mühendislik ehliyeti ve İngiltere'de mühendislik eğitimi bölümlerini Türkçeye çevirerek İngiliz mühendislik ehliyeti sisteminin tarihsel özelliklerini aktarıyor.
-
ENERJİ POLİTİKALARI ve ÖZELLEŞTİRMELER
Türkiye'de 1902'den 2001'e uzanan süreçte elektrik enerjisi politikalarının dönemin ekonomik politikalarıyla paralel şekillenişi, devletçilik-liberalizm sarkacı ve TEK'in bölünüp özelleştirilmesi süreci ELECO 2010 açılış sunumu temelinde ele alınmaktadır.
-
GRAFİK, ANİMASYON, GÖRÜNTÜLEME ve OYUN
Yazar, grafik, animasyon, görüntüleme ve oyun alanlarında Türkiye'de düzenlenen GAG Kurultayı'nı tanıtırken, bilgisayar grafiği biliminin Utah Üniversitesi'nde doğuşunu ve bu okuldan çıkan Sutherland, Catmull, Clark, Warnock gibi isimlerin sektöre etkilerini anlatıyor.