Mühendislikte Kadın Olmak

MÜHENDİSLİKTE KADIN OLMAK

Hilal Dankaz

Ataerkil Toplum Yapısı: Kadın Ne Anlar Mühendislikten…

Eğitimde Fırsat Eşitliği

genelde. Kız yurtlarında son

Ailenin eğitim yapısı, ka- giriş saati uygulaması vardır

Mühendislik mesleği genelde kadınlara pek yakıştırılmaz, erkek işi olarak görülür. İş hayatında bu ayrım biz kadınların karşısına sıklıkla çıkarılıyor, üstelik bu ayrım sadece erkekler tarafından yapılmıdının hayattaki rolünü doğrudan etkiliyor. Meslek sahibi olabilen kadınların ailelerinin eğitim oranlarının genelde daha yüksek olduğu biliniyor. Toplumumuzdaki genel aile yapısında erkek doğumdan

ve bu saate uymayanlar için tutanak tutularak işlem yapılırken erkek yurtlarında böyle bir uygulama söz konusu değildir. Çocukluktan başlayan kadın erkek ayırımı üniversitede de devam ediyor.

yor. Yüzyıllardan beri içimize itibaren her konuda serbest İstanbul Teknik Üniverişleyen ataerkil toplum yapı- ve doğal bir şekilde eğitim- sitesi (İTÜ) Kadının Atölyesi

sı sebebiyle çoğu zaman bu de de önceliklidir. Erkeklerin Kulübü’nün “Kadın-Erkek Rolayrımı erkeklerden daha çok eğitimi için her türlü imkan lerini Değerlendirme Anketi”

biz kadınlar yapıyoruz. Mes- zorlanırken; kadınların eğitim adlı bir çalışmasında; şöyle

lek seçiminde kadına uygun hakkını kazanabilmeleri, kendi denilmektedir:

olan aranıyor hep. Sekreter- çabalarıyla oluyor.

“Kadınların arasından neden

lik, öğretmenlik, hemşirelik Üniversiteyi kazanabilen bir Shakespeare ya da Einstegibi meslekler benimseniyor, kadınlar için ailenin gönde- in çıkmadığını ‘Doğamız gereama mühendislikten uzak du- rip göndermeyeceği günde- ği…’ ile başlayan cümlelerle

ruluyor. Toplum; erkek fiziksel me gelebilirken, bu sorunu anlatmak mümkün olamaz.

olarak kadından güçlü olduğu yaşayan bir erkek neredeyse Shakespeare’in kız kardeşi

halde tarlada çalışan, yük ta- yoktur. Kadın üniversiteye Shakespeare gibi evden kaçıp

şıyan, hayvancılıkla uğraşan gitti diyelim, yurtta kalması başka bir şehre gitseydi, yolda

kadını normal görüyor, ama daha güvenli, giriş-çıkış sa- başına gelebilecekler sizce nemühendis olanı garipsiyor. atleri belli zihniyeti hakimdir ler olurdu? Sizce hangi anlayış

Shakespeare’in kız kardeşine kaçma imkanı vermedi? Bugünün ‘Kadınlardan mühendis çıkmaz’ anlayışı olabilir mi?”

lir olduğunu gördüm.

Mühendislik Nasıl Bir Meslek?

Mühendislik

mesleği

farklı şekillerde tanımlanameslektir.”

Bu tanıma göre, mühendislikte erkeklerin kadınlardan daha yetenekli veya daha

Farklı örneklerdeki anlayış- bilir belki. Amerika Birleşik başarılı olabileceği sonucunu

ların benzer olması, bu görüş- Devletleri’nde yükseköğretim çıkaramıyorum, ya siz? Mülerden birine taraf olanların, kurumlarının uygulamalı bi- hendislik beden değil, beyin

diğer konularda da olağan bir şekilde benzer algılarla hareket ettiğini gösteriyor. Kadından mühendis olmaz diyen erkeklerin yüzde 65’i ders

lim, mühendislik, teknoloji ve bilişim alanlarındaki programlarını akredite eden ve sivil toplum kuruluşu olarak faaliişidir.

Mühendislik Diplomasını Alsak Bile...

Kadın meslek hayatına 1-0

notlarını bayan arkadaşların- yet gösteren ABET’in (Accredi- yenik başlıyor. Ailede, topdan alıyor. Ne ilginç, değil mi! tation Board for Programs in lumda, eğitimde karşılaşılan

Üniversitede iken aldığım derslerde hocalarımdan bazıları sınıfa hitap ederken, “Evet beyler” sözünü kullanırlardı. Bunu elektrik mühendisliğini bir erkek mesleği olarak görüp mü yaptıklarını hiç sorgulamadım. Bana da doğal gelirmiş meğer. Bu baskının

Engineering and Technology) mühendislik tanımı şöyle:;

“Mühendislik, matematiksel ve doğal bilim dallarından, ders çalışma, deney yapma ve uygulama yolları ile kazanılmış bilgileri akıllıca kullanarak, doğanın kuvvetleri ve maddelerini insanoğlu yaraeşitsizlikler işe başvuru aşamasında da kadının peşini bırakmıyor. İşin bir parçasını pazarlama oluşturuyorsa kadın tercih ediliyor. Kadının cinsel kimliği kullanılmak isteniyor. Kadın çoğu zaman aldığı eğitime paralel bir işte çalışmıyor ya da çalıştırılmıyor.

hayatın ilerleyen dönemlerin- rına sunmak üzere ekonomik Kadınların özellikle erkek

de, iş hayatında daha hissedi- olan yöntemler geliştiren bir egemen sektörlerde çalış-

NNisisaann22001155||SSaayyı:ı3:3

masının elbette

yaşamaktadırlar.

türlü zorlukları var. Ama en çok yaşanan zorluk; önyargıları yıkmak konusunda... İşin eğitim kısmının tamamlanmış olması, bu sorunu aşmaya

mühendislerin yüzde 10’u ka-

Her mühendislik disiplininin kendine has çalışma prensiplerinden kaynaklı farklı alanlarda farklı deneyimlerden

yetmiyor.

dınlardan oluşmaktadır, Kadın söz etmek mümkündür. Ancak

Kapitalizmin Krizi Kadın

mühendislerin yüzde 65.8’inin hepsi “mühendisliğin erkek işi küresel ekonomik krizden çe- olarak görülmesi” ortak pay-

Mühendisi Vuruyor…

şitli şekillerde etkilendikleri dasında birleşiyor.

Ekonomik krizden en çok çalışan kadın etkileniyor. Masrafları kısmak söz konusu olunca akla işten çıkarma; işten çıkarma söz konusu olunca da akla ilk kadın geliyor.

belirlenmiştir.

Kadınlar ekonomik anlamda özgürlüklerini, gün be gün gericileştirilen toplum yapısı içerisinde adım adım kaybetmektedirler.

Okulu bitirdik, kabullenmeseler de “mühendisiz” artık. Daha iyi işler başarabilmek, mesleğimizde daha güzel yerlere gelebilmek hedefimiz olmalıyken, maalesef ki

EMO, 2009 yılı içerisinde, üyeleri olan elektrik, elektronik, elektrik-elektronik, elektronik haberleşme, bilgisayar ve biyomedikal mühendisleri üzerinde “Küresel Krizin Etkileri: EMO Üyelerinin İstihdamı” araştırmasını yapmıştır. Bu araştırmada kadın mühendislerde işsizlik oranının ortalama işsizlik oranından daha yüksek olduğu saptanmıştır. EMO üyesi mühendisler arasında yüzde 10 olan

Sermayenin krizi ve gerici zihniyetin baskısı altında kadınlara yönelik ayrımcılık giderek artmaktadır. Yalnızca ekonomik değil, şiddet, taciz, tecavüz gibi insanlık dışı uygulamaların üstü de örtülmeye çalışılmaktadır.

Ne Yapmalı?

Temelde tüm çalışan kadınların yaşadıkları sıkıntılar, problemler var. Ancak mühendislik toplumumuzda tamabiz mücadelemizin en büyüğünü kadın kimliğimizle var olabilmek için veriyoruz. Bu mücadeleden vazgeçmeyip daha cesur davranabildiğimiz sürece ve mesleğimize dört kolla sarılabildiğimiz sürece her şey çok daha güzel olacak.

Hakların eşit olduğu; sınıf, ırk, hak ayrımının olmadığı güzel günler için; kadın kendine inanmalı, güvenmeli ve örgütlenmelidir.

işsizlik oranı kadın EMO üyesi mıyla erkek işi olarak görül- Erkek gibi kadın olmak

mühendisler arasında yüzde düğü için kadınlar bu alanda zorunda değiliz, KADIN GİBİ

17.1’e çıkmaktadır. EMO üyesi maalesef daha fazla problem KADINIZ.