EMO ÜYELERİ ARASINDA İŞSİZLİK

Toplam çalışabilir işgücünden belirli bir bölümünün iş bulamaması nedeniyle çalışma yaşamı dışında kalması “işsizlik” olarak tanımlanmaktadır. Çalışamayacak durumda olanlar ile iş aramayanlar işsizlik kapsamı dışında tutulmaktadır. Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) standartları1 kapsamında işsizlik tanımı için 3 temel kriter göz önünde bulundurulmaktadır:

1. Çalışmıyor olmak. 2. Halihazırda çalışabilir durumda olmak. 3. İş aramak.

Bu kriterlere ilişkin açıklamalarında ILO iş arama koşuluna ilişkin 1 gün ya da 1 hafta gibi bir süre sınırlandırması yapılamayacağını, ancak 1 ay ya da 4 hafta gibi daha uzun sürelerin göz önünde bulundurulması gerektiğini belirtmiştir.

Türkiye İstatistik Kurumu’nun işgücü istatistiklerinde esas aldığı kavramlara bakıldığında; işsizlik tanımı içinde yer alabilecek kişilerin de çeşitli nedenlerle işgücüne dahil olmayanlar başlığı altında sınıflandırılarak dışarıda tutulduğu görülmektedir. Daha önce iş aradığı halde bulamayan veya kendi vasıflarına uygun bir iş bulabileceğine inanmadığı için iş aramayan ancak işbaşı yapmaya hazır olduğunu belirten kişiler “iş bulma ümidi olmayanlar” başlığı altına alınarak işgücüne dahil edilmemektedir. Mevsimlik çalışma, ev kadını olma, öğrencilik, irat sahibi olma, emeklilik ve çalışamaz halde olma gibi nedenlerle iş aramayıp ancak iş başı yapmaya hazır olanlar da işgücüne dahil edilmemektedir. Bu koşullarda olup iş başı yapmaya hazır olmayanlar ise zaten işgücü dışındadır.2 Burada özellikle çalışmaya hazır olduğunu, ancak çeşitli nedenlerle iş aramadığını beyan edenlerin işgücü kapsamı dışına çıkarılması gerçek işsizlik rakamının saklanmasına yol açtığı gerekçesiyle eleştirilmektedir. Günümüzde “yüksek lisans ve doktora eğitimi” sürecinin işsizliği emici bir sünger olarak işlev gördüğü de belirtilmelidir.

TÜİK’in araştırmasında işsiz statüsüne girebilmek için son 4 hafta içinde iş aramış olmak gerekmektedir. Daha önceden bu süreyi 3 ay olarak dikkate alan TÜİK’in bu uygulamaya geçmesi işsizlik rakamlarının daha da geriye çekilmesini sağlamıştır. TÜİK; işsizlik tanımı ve uygulamasına ilişkin eleştiriler nedeniyle yaptığı açıklamada; iş arama süresi için 4 hafta öngörülmesini şöyle açıklamıştır:

“2014 Şubat döneminden itibaren ise yılın 52 haftasının referans dönemi olarak alındığı sürekli işgücü anketi olarak adlandırılan yapıya geçilmesi ile birlikte iş arama süresi ‘son 3 ay’ yerine Eurostat’ın iş arama kriteri olan ‘son 4 hafta’ ile değiştirilerek uluslararası uygulama farklılığının giderilmesi sağlanmıştır.”3

Geniş İşsizlik Kavramı

DİSK-AR’ın “İşsizlik ve İstihdam Raporu-Mayıs 2017” çalışmasında; TÜİK tarafından açıklanan dar tanımlı (standart) işsizlik oranının işgücü piyasalarındaki durumu bütün

boyutlarıyla ortaya koyamadığına dikkat çekerek, geniş tanımlı işsizlik hesaplaması yapılıyor. Bu araştırmada işsizlik tanımı ve hesaplamasına ilişkin şu bilgilere yer veriliyor:

“TÜİK tarafından kullanılan standart işsizlik tanımına göre referans dönemi içinde istihdam halinde olmayan kişilerden, iş aramak için son dört hafta içinde iş arama kanallarından en az birini kullanmış ve iki hafta içinde işbaşı yapabilecek durumda olan 15 ve daha yukarı yaştaki kişiler işsiz kabul edilmektedir. Bu hesaplama yöntemi işsizliğin gerçek boyutlarının anlaşılmasını zorlaştırmaktadır. Geniş tanımlı işsizlik hesaplaması klasik dar tanım kapsamında yer alan işsizler yanında, iş bulma ümidini kaybeden işsizleri, iş aramayan ancak çalışmaya hazır olan işsizleri, mevsimlik ve zamana bağlı eksik çalışanları kapsayan alternatif işsizlik tanımıdır ve çalışma ekonomisi literatüründe kullanımı giderek artan bir hesaplama yöntemidir. Geniş tanımlı işsizlik verileri yıllardır ABD Çalışma Bakanlığı Çalışma İstatistikleri Bürosu tarafından da kullanılmaktadır. TÜİK tarafından açıklanan resmi işsizlik oranı işsizliğin bütün boyutlarıyla anlaşılması için yeterli değil. Bu işsizlik oranı tarım ve tarımdışı cinsiyet ve yaş farkı gözetilmeksizin ortalama işsizliği yansıtıyor. Oysa işsizlik, kentsel alanlarda, gençlerde ve kadınlarda daha yüksek seyrediyor.”4

İşgücü Arzı Oluşturan Örneklemin Tespiti

Araştırmamızda, işsizlik tanımlamaları ve eleştiriler dikkate alınarak, mühendisler arasındaki gerçek işsizlik oranı belirlenmeye çalışılmıştır. Bunun için 3 aşama izlenmiştir. İlk aşamada ankete katılan 4 bin 178 EMO üyesinden 845’i çalışmadığını bildirmiştir. Ancak bu çalışmayan kesim doğrudan işsiz verisini oluşturmamaktadır. İkinci aşamada ne kadar zamandır iş aradıkları sorulmuş ve 1-3 aydan başlayıp 2 yıldan fazlaya uzanan 5 seçenek sunulmuştur. Aynı soru kapsamında “İş aramaktan vazgeçtim” seçeneği de verilerek, ILO standartlarında işsizlik tanımı için geçerli olan iş arama koşulunun gerçekleşip gerçekleşmediği öğrenilmek istenilmiştir. Sonuçta “İş aramıyorum” seçeneğini işaretleyen 173’ü erkek, 23’ü kadın olmak üzere 196 kişi bulunmuştur.

Ancak bu kişilerin hepsinin işgücü kapsamı dışına çıkarılarak iş aramayanlar statüsü ile işsiz olmadıklarını söylemek de mümkün değildir. Çünkü iş aramaktan vazgeçtiğini söyleyen bu 196 mühendisten 124’ü bir sonraki aşamada sorulan “Hangi alanda iş arıyorsunuz” sorusunda aradıkları iş alanına yönelik bildirimde bulunmuşlardır. Üçüncü doğrulama olarak bu aşamada “Hangi alanda iş aradıkları” sorusuna “İş aramıyorum, emekliyim, çocuğumla ilgileniyorum, mühendislik alanında iş aramıyorum” gibi yanıt verenler tespit edilmiştir. Böylece ne kadar zamandır iş aradıklarına ilişkin soruya “Aramaktan vazgeçtim” yanıtı veren 196 kişiden 75’i “Hangi alanda iş arıyorsunuz” sorusunda iş aramadıklarını belirterek işgücü dışında olduklarını doğrulamışlardır. Yani iş aramaktan vazgeçtiklerini söyleyen 196 kişiden 121’i hangi

1 http://laborsta.ilo.org/applv8/data/iloce.pdf 2 TÜİK İşgücü İstatistikleri/Analitik Çerçeve, Kapsam, Tanımlar ve Sınıflamalar 3 http://www.tuik.gov.tr/basinOdasi/Tekzipler/Tekzip_20150311_2.pdf 4 https://disk.org.tr/2017/05/disk-ar-issizlik-ve-istihdam-raporu-mayis-2017/

ELEKTRONİK+ELEKTRONİK ve HABERLEŞME MÜHENDİSİ İşgücü Arzına Dahil Olan

12,23 10,48 9,05 7,05

alanda çalışmak istediklerini beyan ederek, umAurtsauşztoılrmmaka- EvreonluişntudraenköirnPeaklyemı in araştırma 9ev,r5en2i için1d0ek,4i p1ayı 32-84,187 8,41

la birlikte çalışmak istediklerini göstermişlerdir.

yaş aralığında yüzde 8.4, 42-51 yaş aralığında yüzde 8.9, 62

Sonuçta 75 kişinin işgücü arzı oluşturmaması nedeniyle

yaşında ve üzerinde olanlarda yüzde 9.5’dir.

ivaşerszriiızlmolilkiuşşdotueluğrpde;ur4lğebunidnbie1rlm7ir8eleksnainmtıdliıeşmtidcrıı.dşTaarnaıbd4laboitn1u’1tdu0el3mi’şüagnsüüıcnnüaişakgrazürıcanAİürışrsaizşltİAiışkrrsaişmzOtlırikmarOadadrnaaaçnıaıçlYıYşamüülzaıddzşıemdğı1ne8aı .b71de7y8ıağn.7ıend7eın 8b45ekyişaidnen 7e5dkieşinnin845 kişid

yer almadığı tespit edilerek, işsiz sayısı 770 olara oluşturan 4 bin 103 mühendisin unvan ve yaş gruplarına göre dağılımları hem sayısal hem de oransal olarak verilmiştir.

işgücü arzı içinde yer almadığı tespit edilerek, işsiz sayısı 770 olarak belirlenmiştir. İşgücü arzını oluşturan örneklem

o31İşl80ug.5şüb9ticun’üuran7an5ur5zöoırknlnuiıeşşkiotlluilekurmmşEtiuanMkraatOranadşüıötryır.ernmsTei aakablerelvaomrşet2dınr’edimkieçiaii4nse1dev0erie3koaüşnigmlryipünuaaceüiynüşhllsaeetyaırnuüırnrzduzirıddinnsaea-ı,arnkasi ıöniçsa1rşarad8ayns.y7ısasiüı7eınzkk’nkddslıiienairlkkki.4eiBşbbimusişirsonioidzzr1rüal0lianzsk3ie,ağnooyEleriydMıanuunıOlğsıGaouGşıütndlyrrıdğeiaıkalıfennukikrfaıkiti1gaek’öçrd4asaaeltsıenıg1nrdyöbmd’ısüğadtieıkenknkiretdiieslşaddse;gi1iiEğrzk.iöl0Migğs3biOibntiiüeoryylorüdedzulliedldükrde-izuieğğyuiegudilbiakiş

vanlar ve yaş gruplandırması da dikkate alınarak verilmiştir.

EMO’nun 2009 yılında EMO üyeleri arasında yaptığı ça-

Unvanlar bazında bakıldığında EMO üyesi elektrik-elektrolışmada işsizlik oranı yüzde 9.1 düzeyinde bulunmuştur.5

nik mühendislerinin yüzde 11.03’ü, elektrik mühendisleri-

Temmuz 2016 tarihli araştırmamızda bu oranın oldukça

nin yüzde 10.13’ü, elektronik ile elektronik ve haberleşme

yüksek düzeye ulaşmasında tesadüfi ve katmanlı bir örmühendislerinin de yüzde 9.82’sinin işgücü arzını oluşturan

neklem seçilmeksizin üyelerin neredeyse tümüne açık bir

örneklemi oluşturdukları ve temsiliyet düzeyine sahip olduğu görülmektedir.

Yaş gruplarına göre baktığımızda, 31 yaşında ve daha genç mühendislerin araştırma evrenine göre işgücü arzını oluşturan örnekleme yüzde 13.6 oranıyla en fazla katılım gösteren yaş grubunu oluşturduğu belirlenmiştir. Bu yaş grubunun araştırma evreni içindeki yüzde 34.3’lük payına göre 1408 kişiyle temsil edilmesi gerekirken, 1810 kişilik katılımla yüzde 28.6 fazla temsiliyeti söz konusu olmuştur. 32-41 yaş aralığındaki mühendisler açısından ise bu durum tersine dönmüş, araştırma evrenine göre yüzde 20.6’lık eksik temsiliyet oluşmuştur. Eksik temsiliyet; 42-51 yaş aralığında yüzde 16.2, 52-61 yaş aralığında yüzde 1.7, 62 yaş ve üzerindekilerde yüzde 10 olmuştur. İşgücü arzını

Grafik 1: EMO Üyeleri Arasında İşsizlik ve İstihdam

Tablo 1: Ankete Katılanlardan İşgücü Arzını Oluşturan Mühendislerin Unvan ve Doğum Tarihine Göre Sayısal Dağılımı

Elektrik Mühendisi Elektronik+Elektronik ve Haberleşme Mühendisi Biyomedikal Mühendisi

Toplam İşgücü Arzının Yaşlara Göre Dağılımı-%

6,63

11,77

13,23

24,25

44,11

İşgücü Arzının Unvanlara Göre

Dağılımı-% 56,50 31,85

11,43

0,22 100

Tablo 2: İşgücü Arzını Oluşturan Örneklemin Araştırma Evrenini Temsiliyeti-%

44,44

13,59

9,12

8,68

9,09

9,69

8,56

12,23

10,48

9,05

7,05

İşgücü Arzına Dahil Olan

9,52

10,41

8,87

8,41

Araştırma Evrenindeki Payı

1985 ve Sonrası 12,86 16,90 15,67

13,61

İşgücü Arzına Dahil Olan Örneklemin Unvana Göre Araştırma Evrenindeki Payı

11,03 10,13

9,82

10,59

5 Küresel Krizin Etkileri: EMO Üyelerinin İstihdamı Araştırması (2009)

yöntemle ankete katılımlarının esas alınmış olması etkili

Unvan ve yaş eşleştirmesiyle oluşan çapraz gruplamaya

görülebilir. Yani işsiz olanların EMO’nun anketine daha

bakıldığında; işsizlerin yüzde 46.49’unun 31 yaşında ve

çok ilgi gösterdikleri düşünülebilir. Ancak işgücü arzını

daha genç elektrik-elektronik mühendisleri olduğu görüloluşturan örneklemin araştırma evreni içindeki payını dikmektedir. Bundan sonra en yüksek işsizlik payına sahip

kate aldığımızda en düşük yüzde 8.41 oranıyla temsiliyet

olan kesim; yüzde 10.91 ile yine 31 yaşında ve daha genç

gerçekleşmiştir. Ayrıca EMO’ya büyük ölçüde iş sahibi ol-

EoMlaOn‟neunle2k0t0r9ikyımlınüdha eEnMdOislüeyreilderiir.arAasrınddına dyaapntığiışsçiazlılşimkaidçainişdsiezkliki oranı yüzde

duktan sonra faaliyetler yürütmek üzere üye kaydı yapıldığı,9.1 düzepyianydlearbıunluanmgöuşrteurs.5ırTaesmıymlauz; 260216yataşrıinhldi aaravşetırdmaahmaızydaaşbluı oerlaenkıntroikldukça yüksek

özellikle yeni mezunların üye kaydı için çalışma yaşamınadüzeye umlaüşmheasnınddiasletersiad(üyfüizvdee k6a.t8m8a)n,lı52bi-r61örnyeakşleamralsıeğçıinlmdeakksizeinleükyterliekrin neredeyse

gayerirarmmaleaayyniabnEe,MkmlOeüdhmikenleesdrliiesdklieikadalialkanknlaalatrerı ıakdlaııpnşsmınamadlaııdnçıdarl.aıÜkşmiymeaoüylahmşeaanmydaiınsnl,deiaşrtiayüşrüszmziızdnüeınoeol8alimna.nu4lçlşei1aıktükur3ıhrionb2alereni-aErnn4eöMdyı1lyröeinOlsnyakel‟taktenşrtlmrueeoinmamln(ersiyaianiaknüllinkıyazvğkereedeaıttintşenhetgdeı6arekamb.rda7kçteaa5eıihlrk)ıeealml,veel3erçlşşaeom1kmrnkıtiiynşreaıtiiinilçkşmrgi.ı-inenüedsAgdalehöesykaserkitaıvnectlperrıadndaodyimiEnksıanıllMihşeeıkrarOiodmilig‟dmk(yeüükyaaşnüahsütçıbzeneüdeüenaytllekdelüedibk5ilkıiisğ.ltli5ıögrrem8.olörçır)-Aiüzüddlneeacbaieiklşnir.isdşaYgühüşaiücnbükii arasındaki işsizlik de ayrıca düşünülmeye değerdir. Sonuçtaolduktan(syoünzradfeaa5li.y5e8tl)ergyeülrmütmeekkteüdzeirre. üByue nkalayrdıınyadpıılşdıınğıd, aözeçlalipklreazyelanimmaezunların üye

EMO’ya üye mühendislerde işsizliğin önemli bir sorunakaydı içionlaçraalıkşmolauyşatşuarmuılnaanghirimçbeyiri gbreuklbeduinkleişrisidzelikdikiçkiantedealkıni mpalyııdyırü. zÜdyee olmayan, iş

dönüştüğü ortaya çıkmaktadır.

aramaya5n,’emuühlaeşnmdisalimk aaklatnaldarıır.dışında çalışma yaşamında yer alan EMO mesleki alanları kapsamındaki mühendisler arasındaki işsizlik de ayrıca düşünülmeye değerdir. Sonuçta

EMO‟yaBüuyeramdüaheonrdtisalyeradeçiışksiaznliğişnsöinzemElMi biOr soüruynealedröinnüişntüğhüaonrgtaiyauçnıkvmanaktadır.

Genç Mühendisler İşsiz

GgernuçbMuünhdeandvieslehraİnşgsiiz yaşlarda yoğun olduğuna ilişkin tespit,

dİşasğizılımEMı GOraüfiykes2i’dmeüghöreünldmiselketreindiur.nUvannvlaanrlıanraıngoölrueştsuarydısua-logöldrüulğmuenİşkicusstaietzdigbhieriEdl.ndMaUçimrOnemnvaaüülnayh7lne7aes0lrniaıdrnmmıinsoüüıllhnehuereşngtneduediyrlsiöidslşetnuterğieinnruliilkymukünoaezvtldamsanreiaalaankç5rlııa9dnsr.aeı1an2ndgoeöaryirlanieemnössyankaaleyarımozısdlaaaallnrindamdkiarfağ.ablıAzalaılrymakırsınıılıd-nıGıığnrınaedfilake;kti2rş‟isdkizebeğluieldkkitarretimkn-a7en7lel0akmrtarüoonhrieaknnmdsaiüslthoeelnanrydaüikzsidboealk5dı9uld.ğ1ıu2ğıginlöedryaüa;lrmiışdseaikznteofadldzirlua.ğsİuışnsnıiunzebylüieyzkodtmreoend1lsaiia1kalk.ışğ8anmı2lllaam’mürsyhiaüaaekchkneaetlgdenakiökddszditiırsdroeoi.dlesndYitnirueki.ğnkguleeielçgeeyiöiğrrceiiüilltemlismkmüteerrlkpoietdnoeçiidllkrieit.rri.kvöİeaşnssıgihzdöambraüeübrlhlmueeşnsemdoseinislugemreçirülnaehrkyeündtizdiğdkiisekia,a2nt8ye-.ü7’zsdieele0k.2tr6i’ksı,

mühendislerin yüzde 28.7’si elektrik, yüzde 11.82’si elektronik ile elektronik ve haberleşme mühendisi, yüzde 0.26’sı

biyomedikal mühendisidir.

Grafik 3’te ise işsiz EMO üyesi mühendislerin doğum

tarihlerine göre hem sayısal hem de oransal dağılımı yer

almaktadır. Yaş aralıklarına göre yapılan dağılımda ise işsiz

770 mühendisin yüzde 63.25 ile çok büyük bölümünün 31

yaşında ve daha genç olduğu belirlenmiştir. İşsizlik içinde

yüzde 13.51 ile ikinci sırada en yüksek paya sahip olan

mühendisler, 52-61 yaş grubundadır. Üçüncü sırada yüzde 8.57’lik payla 32-41 yaş grubu yer almaktadır. İşsizliğin

yüzde 7.66’sını 62 yaş ve üzerinde olan mühendisler, yüzde

7’sini ise 42-51 yaş arasındaki mühendisler oluşturmaktadır. 32-41 ve 42-51 yaş gruplarının işsizlik içindeki paylarının

Grafik 2: İşsiz EMO Üyesi Mühendislerin Unvanlara Göre Sayısal

Dağılımı Grafik 3‟te ise işsiz EMO üyesi mühendislerin doğum tarihlerine göre hem sayısal

düşük olmasını diğer gruplara göre ankete katılımın azlığıhem de oransal dağılımı yer almaktadır. Yaş aralıklarına göre yapılan dağılımda ise işsiz

ile açıklanabileceği gibi çalışma yaşamında en yoğun olarak770 mühendisin yüzde 63.25 ile çok büyük bölümünün 31 yaşında ve daha genç olduğu

yer

alan

bu

gruplarda

oranının

düşük

olduğununbmeülihrelnendimslieşrt,ir5.2-İ6ş1sizylaikş

içinde yüzde 13.51 grubundadır. Üçüncü

ile ikinci sırada en yüksek paya sahip olan sırada yüzde 8.57‟lik payla 32-41 yaş grubu yer

açık göstergesi olarak da değerlendirilebilir.

almaktadır. İşsizliğin yüzde 7.66‟sını 62 yaş ve üzerinde olan mühendisler, yüzde 7‟sini ise

Unvanlara

yaşlara

göre

bildiriminde

bulunan

770i4ç2in-5d1ekyiaşpaaryalsaırnındıanki

mühendisler oluşturmaktadır. 32-41 ve düşük olmasını diğer gruplara göre

42-51 yaş gruplarının işsizlik ankete katılımın azlığı ile

mühendisin ayrıntılı olarak sayısal dağılımı da Tablo 3’teaçıklanabileceği gibi çalışma yaşamında en yoğun olarak yer alan bu gruplarda işsizlik

verilmiştir.

oranının düşük olduğunun açık göstergesi olarak da değerlendirilebilir.

Her bir grubun yüzde 18.77’lik genel EMO üyeleri arasındaki işsizlik oranına katkısı ise Tablo 4’te ayrıca hesaplanmıştır. Bu tablo işsizlik üzerinde yaşın ve mesleki unvanın5 Küresel KGrirzainfiEktk3ile:rİi:şEsMizOEÜMyeOlerÜinyinesİsitiMhdüamhıeAnrdaişstılremraisnı (D20o0ğ9u) m Tarihlerine

UnvanlarGa övree Syayaışslaalrvae OgröarnesailşDsiazğlıilkımlbairlıdiriminde bulunan 770 mühendisin ay

olarak sayısal dağılımı da Tablo 3‟te verilmiştir.

Tablo 3: İşsiz Mühendislerin Unvan ve Doğum Tarihine Göre STaAyıBsaLlOD3a-ğıİlŞıSmİZı MÜHENDİSLERİN UNVAN VE DOĞUM TARİHİNE GÖRE SAYISAL DAĞILIM

1Ö9n5c4evsUTeiANRVİAHNLEL1RA9İ5R5/-D1O96Ğ4UM

1965-19714954 ve1975-1984 Öncesi 1955-1964

1985 ve

1S9o6n5r-1a9sı74

1975-1984

TOP

2 ELEKTRİK-EL3E5KTRONİK 18

MÜHENDİSİ

53 ELEKTRİK MÜ52HENDİSİ 21

53 11 52

84 21

22111

4 ELEKTRONİK1+7ELEKTRONİK v1e5

0 BİYOMEDİKA0L MÜHENDİSİ 0

Her bir grubun yüzde 18.77‟lik genel EMO üyeleri arasındaki işsizlik oranına k

ise Tablo 4‟te ayrıca hesaplanmıştır. Bu tablo işsizlik üzerinde yaşın ve mesleki un

Unvan ve yaş eşleştirmesiyle oluşan çapraz gruplamaya bakıldığında; işsizlerin

46.49‟unun 31 yaşında ve daha genç elektrik-elektronik mühendisleri olduğu görülmek

Tablo 4: Unvan ve Doğum Tarihine Göre İşsiz Mühendislerin Dağılımı-%

1955-1964 1965-1974

4,55

1975-1984 5,58

6,88

6,75

2,73

1,43

0,52

2,21

1,95

Yaşlara Göre İşsiz Mühendislerin Dağılımı

7,66

13,51

7,01

8,57

1985 ve Sonrası 46,49 10,91

5,58

63,25

Unvana Göre İşsiz Mühendislerin Dağılımı

59,12 28,70

Ağırlıklandırılmış Olarak İşsizlik

Araştırma evrenini oluşturan 38 bin 755 mühendis içinde yaş ve unvanlara göre ağırlığı dikkate alınarak örnekleme katılanların işsizlik sonuçları yeniden hesaplanmıştır. Örneklemin araştırma evrenini oransal olarak temsiliyeti büyük ölçüde sağlanmış olduğu için ağırlıklı işsizlik oranında büyük bir değişiklik ortaya çıkmamıştır. Ağırlıklı hesaplamaya göre işsiz sayısının 768 kişi ve işsizlik oranını da yüzde 18.72 olduğu görülmüştür. EMO geneli için ağırlıklı hesaplama işsiz sayısı ve oranı üzerinde önemli bir değişiklik yaratmazken, daha küçük araştırma evrenleri oluşturan her bir unvan ve her bir yaş grubu bazında ise kayda değer farklılaşma yaratmaktadır. Bu nedenle Tablo 5’te yer alan unvanlar ve yaş grupları bazında işsizlik oranlarına ağırlıklı olarak da bakılması uygun görülmüştür.

Ağırlıklı olarak yapılan hesaplama sonucunda EMO geneli için tespit edilen 768 işsiz mühendisin yüzde 56.97 ile çok büyük bölümü elektrik-elektronik mühendisidir. Ağırlıklı hesaplama yapılmadan elektrik-elektronik mühendislerinin işsizlik içindeki payı yüzde 59.12 idi.

İşsizlik içinde yüzde 28.7 payı olan elektrik mühendisleri, ağırlıklı hesaplamada işsizlerin yüzde 30’unu oluşturmuştur. Elektronik ile elektronik ve haberleşme mühendislerinin ise yüzde 11.82 olan işsizlik içindeki payı ağırlıklı hesaplama yapıldığında yüzde 12.8 olmuştur.

Ağırlıklı hesaplamaya yaş grupları bazında bakıldığında işsizlerin yüzde 49.34’ünün 31 yaşında ve daha genç mühendislerden oluşması dikkat çekmektedir. Yani işsizlerin yüzde 63.25’ini oluşturan genç mühendislerin payı ağırlıklı hesaplama yapıldığında yüzde 49.34 olmuştur. İşsizlik içinde ikinci en büyük paya sahip grup olan 52-61 yaş aralığındaki mühendislerin payı ağırlıklı hesaplamada da çok fazla değişmemiş olup; yüzde 13.77 ile yerini korumuştur. Üçüncü sırada yer alan 32-41 yaş grubunun yüzde 8.57 olan işsizlik içindeki payı ağırlıklı hesaplamada yüzde 10.82’ye çıkmıştır. Mühendislerden 62 yaş ve üzerinde olanların işsizlik içinde yüzde 7.66 olan payı ağırlıklı hesaplamada yüzde 8.54’e; 4251 yaş aralığında olanların yüzde 7 olan payı yüzde 8.39’a çıkmıştır.

EMO’nun kapsamına giren tüm mühendislik alanlarında işsizlik oranı yüzde 15’in üzerine çıkmıştır. Unvanlar bazında elektronik ile elektronik ve haberleşme mühendisleri yüzde 20.9 ile işsizliğin en yüksek olduğu EMO üyesi mühendis grubunu oluşturmaktadır. Elektrik-elektronik mühendislerindeki işsizlik oranı yüzde 10.7’den yüzde 18.9’a; elektrik mühendislerinde işsizlik oranı yüzde 10.3’ten yüzde 17.7’ye çıkmıştır. Elektronik ile elektronik ve haberleşme mühendislerinde ise işsizliğin büyük bir artış gösterdiği görülmektedir. İş aramaktan vazgeçen mühendisler dışarıda tutulduğunda

EMO geneli için işsizlik oranı yüzde 16.23 olmaktadır.

Tablo 5: Ağırlıklı İşsizlik Oranı İçinde Unvan ve Yaşa Göre Grupların Payları-%

1955-1964

0,06

3,55

1965-1974 2,72

1975-1984 6,83

38,37

8,04

7,40

3,38

1,78

6,85

0,45

2,24

2,29

3,78

0,17

13,77

8,39

10,82

49,34

Toplam 56,97 30,08 12,77

0,21 100

için ayrı işsizlik oranı hesaplandığında; 8E.M05Oikgeenn,el2in0i1n6işysıilzılniğdia iyçiünzddeeg2ö0re.9ce‟açkoakdayrertırm

tutmayan elektronik ile elektronik ve haberleşme mühendislerinin işsizlik sorunuyla karşı karşıya kaldıkları anlaşılmaktadır.

kendi

içlerinde

önemli

dbosir

İkinci sırada yer alan elektrik-eleGktrraonfiikk 4m-üHheenrdBislierriUnEdnLeEvKaiTşRnsİiKzBMliakÜzHoıEnrNadDnİaSıLİaAĞğİğırılrılkılkı lan

hesaplamada yüzde 18.9 olarak belirlenmiştir. Elektrik mühendislerinde ağırlıklı olarak

hesaplanan işsizlik oranı ise yüzde 17.7 olmuştur.

ediİpylşaomsşliliaztiirşkdEatEaiMs:ıM yOoçğizOuümny‟eenoklleudrauinçnğısiunınn2udh0aat0nnes9gapiniltuaynemıtvmllaııneoklgamirrsuaatkbihşluadtnıabdrmimarlivvkaeetseehığdnaitandihmgaai

oranları unvanlar bazında şöyle

A- Elektrik-Elektronik Mühendislerinde Ağırlıklandırılmış

tespit

sağlıklı“bEirldeekğetrrlieknd-iermleekytarpoılanbiilkmesmi içüinhheenr bdiirsulnevraninvede yüzde 10.7, eleİkşstizrliikkOrmanıü(h%e) ndislerinde yüzde

10.y3aş,gerulebuknturnokneinkdi viçeindheaişbsiezlrikleoşramnıneı amyrıücahheensadpilasmleakrinde yüzde 8.3, elektronik mühendislerinde yüzde 7.7g,ebreikymoemkteeddiri.kÇaülnkmü EüMheOnüdyeilselrei irçiinnddeeağyırülızğıdaez o7la.n1.”6 duankviankavStekoyılanaşruıgrdçualpaalzarrıoınlaıcnkaEaktMrışrO.ıElüaMyşeOtleırrüidygeıelğenrıeimliairşıaszsiızdnlidakaogreöarnleeıncke- trik-elektronik mühendislerindeki işsizlik oranı yüzddüşeük1iş0si.z7li‟kdoelunştuyraünzbdireun1va8n.9gr‟uabu(nGunrkaefnidki iç4in-dAe ); elektrik mühendislerinde işsizlik oranı yüzde 10.y3ü‟ktseeknbiryiüşszizdliek or1an7ı.n7a‟syaheip o(lGmarsaı dfiakayrı4ca-Beğ)itimçıvke mıştır. Elektronik ile elektronik ve haberleşme

müihsteihnddamisploelirtiiknadlaerı açiıssıendainşdsiikzklaiteğailnınmbasüı ygeürekkenbbiirr artış gösterdiği görülmektedir. Elektronik ile eleukntsruornduirk. Bvuenedheanbleeurnlveaşnmveeyaşmbaüzıhndeanodluişstluerurilanndheer 2009 yılı araştırmasına göre işsizlik oranı yüzde 8.0ba5liırnigakrrauekbnyua,np2ıEl0aMc1aOk6düeyyğeıelyrıalnpenıdsdıaiirçmyereüishziendrdueenk2viaa0nğ.ıvr9elı‟yğaaışdgkaraudbdikuaknardteatırmanmıştır. (Grafik 4-C)

ayrı ayrı işsizlik rakamını ortaya koyabilecektir.

GrTaafbilko 64’d-a yHaşeveruBnviarn çUaknışvtıramnasBıylaaozluınştudraulmAuğş 2ır0 laıykrılandırılmış Olarak İşsizlik Oranları

grup için ankete katılım sayısı, işgücüne dahil olma durumu6 age ve işsizlik bildirimleri dikkate alınarak ağırlıklı olarak işsizlik oranları ayrı ayrı hesaplanmıştır. Buna göre EMO’nun

B- Elektrik Mühendislerinde Ağırlıklandırılmış İşsizlik Oranı (%)

kapsamına giren tüm mühendislik alanlarında işsizlik oranı

yüzde 15’in üzerine çıkmıştır. Unvanlar bazında elektronik

ile elektronik ve haberleşme mühendisleri yüzde 20.9 ile

işsizliğin en yüksek olduğu EMO üyesi mühendis grubunu

oluşturmaktadır. Görüldüğü gibi her unvan grubu için ayrı

işsizlik oranı hesaplandığında; EMO genelinin işsizliği

içinde görece çok yer tutmayan elektronik ile elektronik ve

haberleşme mühendislerinin kendi içlerinde önemli bir

işsizlik sorunuyla karşı karşıya kaldıkları anlaşılmaktadır.

İkinci sırada yer alan elektrik-elektronik mühendislerinde işsizlik oranı ağırlıklı hesaplamada yüzde 18.9 olarak 6 agbeelirlenmiştir. Elektrik mühendislerinde ağırlıklı olarak hesaplanan işsizlik oranı ise yüzde 17.7 olmuştur.

EMO’nun 2009 yılı araştırmasında işsizlik oranları unvanlar bazında şöyle tespit edilmişti:

“Elektrik-elektronik mühendislerinde yüzde 10.7, elektrik mühendislerinde yüzde 10.3, elektronik ve haberleşme mühendislerinde yüzde 8.3, elektronik mühendislerinde yüzde 7.7, biyomedikal mühendislerinde yüzde 7.1.”6

C- Elektrik ile Elektronik ve Haberleşme Mühendislerinde Ağırlıklandırılmış İşsizlik Oranı (%)

Sonuçları karşılaştırdığımızda elektrik-elektronik mühendislerindeki işsizlik oranı yüzde 10.7’den yüzde 18.9’a

(Grafik 4-A); elektrik mühendislerinde işsizlik oranı yüzde

10.3’ten yüzde 17.7’ye (Grafik 4-B) çıkmıştır. Elektronik

ile elektronik ve haberleşme mühendislerinde ise işsizliğin

büyük bir artış gösterdiği görülmektedir. Elektronik ile

elektronik ve haberleşme mühendislerinde 2009 yılı araştırmasına göre işsizlik oranı yüzde 8.05 iken, 2016 yüzde 20.9’a kadar tırmanmıştır. (Grafik 4-C)

yılındYa aş

gGOrrrauanfilpakrlı4a: Hrıer BbiraUznıvnandBaazınbdaaAkğıırllıkdlaınğdıırınlmdışaOlairsakeİşs6izl2ik

yaş

21.69 olan işsizlik oranı ağırlıklı hesaplamada yü

Tablo 6: Anket Gönderilen Mühendislerin Yaş ve UnmvanlüarhBaezınndda Aiğsırlleıkrlardınea GyöreüBzedlirelene2n1İşs.i5zli3k Ooralnalarnı-%işsizlik oranı hemen h

hsaehsaippla1Ög9mn5öc4eavrseiüdnae1yn95ü5-z139d614e 21y916a5.-ş919ı7n4odlma197u5-vş19te8u4 rd. S1aAo98nh5rraavaseıştgıreTmonpaçladmamyüühzdened

hesapla5m,96ada y27ü,27zde 2100,.791 olmu8,0ş4tur. 21,64

18,88

2İ5ş,6s1izlik17o,75ranı 141,921-51 y6a,17ş mü1h7,1e4ndisl1e7,r67de ağırlık

Elektronik+Elektronik ve Haberleşme Mühend9is.i94‟ten15,0y5 üzde27,2151.9’a1;3,5032-4115,0y1aş m21ü,8h5 endi2s0,l9e2 rde yüzd

Sonuçta0,00ağırlık0,0l0ı hesa0,p00lamad0,0a0 en 1y5,8ü8ksek17,i7ş8 sizlik or

24,12

11,87

8,35

20,94

18,72

aralığında yer alan mühendislerden oluşmuştur.

hesaplanmış ağırlıklandırılmış işsizlik oranları Grafik 5‟t

6 age

En düşük işsizlik oranının ise 32-41 yaş aralığın

grubu daha çok iş yaşamında yer alan kesimi olu2ş1turmak düşük olması da değerlendirmede dikkate alınmalıdır.

EMO‟nun 2009 yılında yaptığı araştırmada yaş

A- 1985 ve Sonrası Doğumlu Mühendislerde İşsizlik Oranı-%

B- 1975-1984 Doğumlu Mühendislerde İşsizlik Oranı-%

C- 1965-1974 Doğumlu Mühendislerde İşsizlik Oranı-%

D- 1955-1964 Doğumlu Mühendislerde İşsizlik Oranı-%

E- 1954 ve Öncesi Doğumlu Mühendislerde İşsizlik Oranı-%

Grafik 5: Her Yaş Grubu İçin Ayrı Hesaplanmış Ağırlıklandırılmış İşsizlik Oranları

Yaş ve unvanı temel alarak oluşturulan çapraz gruplar ba

Yaş grupları bazında bakıldığında ise 62 mühendislerde yüzde 21.69 olan işsizlik

oyaraşnvıeaüğzıherellerıeksiknlaıdtphreloeka-inmikasmınr1üda9sha.1ı;e’ddnhoeedğennuissmyaiüyplzüulgdkagerYmesu2neba0açk.şus9mın4inü’vşdedhseaeçaizın;kvuldmiieenksınlvşetyaorırdynür.eüaızBknkdiuıtsierşeeasmydki2züael7zioikl.şdr2tosea5ariazlyna2aliiışr7lkdaem.ak2üoye7ührlozaeeidlnnklue-eıtşrtiy5ukü2ruz-id6llaee1ne2ylç7aeaş

saplamada yüzde 24.1’e çıkarken; 52-61 yaş mühenmdüishleerdnedisleridigslreurebvleuenhkedtnraoünzkiekamyedmkeliüdlihkileçmnağidşıintsaiirg.eglBmruuebmuyişnüdmkasüehvkenediişysslüeizrzdldieke o2r7a.2n5lariıle

gytkıüaörlzrmaüdraneadke2an1ay.3ğ5ü1ı3rzlydoıakleşalıın2nh6idşe.a9ss1iavzepliilldkaeamoheranaadngayıeühynküeçszmemdkeeünihş2hse1ien.z9mdliiokeslnlmeoarrudyaşnnetıkımagundilröaaüi.üşrznAsshüeaireznyhaldnmişyipke-daeilsknltıeezrdcigigbnaişrerisrulniilezpisçekrlltlimamatm.ikeerhlkıüaüühandhtnrahhdartelaıieeemnşknnnıidysddiçdtadsiaimiillhkılessnışdkrşllüııiaeeamznnmhtrrcaaiiieçşnazdengigokıütdşirmriscıeuilunüstdlenaibelkihlaeuukğitrdtrelznitiuidlanrıedğiimoinrkuanyl.lueoüAşdrdlktrzmiaınutiandşağrüyınaem4enrdh2rtmaa-eety5ı1bdneğa1i7zıitidbriuvl.aialme7nnsdşg55llliiaöase2ğşşmars-tıiy6ilitinaımre1şssi.ısrıaynyygikavlBzüeaş-edlzsuiidkiğeeyorülomk1rbas7uinre.ş7ıktgyu5ölr

oranı ağırlıklı hesaplamada yüzde 20.9 olmuştur.

tadır.gİşölreütmnemleercketemdailriyletrl.i bulunan yaş gruplarının işten

İşsizlik oranı 42-51 yaş mühendislerde ağırlıklı hesapTlaAmBaLO 6-AçNıkKarEılTarGakÖgNeDnçERmİeLzEuNnlMar ÜdaHhEaNdDüşİüSkLEüRcrİNetlYerAleŞiVstEihUdaNmVANLAR BAZ

mmYmmeeilallböeşmsskknkaeaüüüyaısllurtışnkneeshhdheüaeznmiırratlpeeeedncşnrdiivdnnnalosimüydiaaraeitidddgnahalzYilmlieeriiilmila;sevelsssdukknruiatranlleEiYtdl5dyall.kiibiteıaeışnşeeeeasl2dhğikşüeaznsankssukpmrvırr-lştşiidndicylpnıoiii6ıizntdesüavglnhraiairü1lküddrriyütdknriir.oeidmagekzıunhşyaklyüeağısiolsenegrüadpBd;oseuüaeıkiluşynrmukıdlmrpretidnlşzatüsk.ulaidbemaelneimrtiiıdedhaaznyağrşaıubnuşkmovms2dkaselidiübüyeıyyıarulşntsleia7unüaıaazdurhzrertdüinyğdn6zişdı.iizlamldalreeiı2k1şkı.tüdbdGaaıakn.6nudgnesd5s7eiaki3ndeBdarroitidrered’.nmtaa9zskailulrutğ7m2ekilmfa.eıeaivlgyayase9idabçş57mlinynkrüeykrle4köüyekıaaiiuarı.reliky’tnğş5nşe2ısdhepştkaüsnrat’neaiıiaysled7eoietegrizlnşenşydndeairkaıülrddnrrssrrznii.eaoiuiyıazgeaizriingsitidyvlüşkhblmzözilnmelid8eBseuüielmzeuarktvll.ıisddeg3aesdr3üüsiişzzrulenkkidd2iai5ieiltlrha5deykiğmoğpşu-ke’auk2ek1oer2e4üthleeyrirynpo1eaidio71nlçt-oauazriünrk.düeimrlrı6.9lnki.doryklaatm2ik1çaezbkn’yae1asaknmlaorelun5s7aldşdiaaıBnnuü;ıkeştreşnıtıdie.re3aırşıyşzre72buatlkaıidlyr2tii.ıgutşğdaçeıym5a7ağla-seulrı2öerşll4e5akyaaüznr..eyıiırl.ah2s1ğl7nSpşa2tıuzrıüşotırikriansmBoe7.yrnp-daelşlıo2k1lginarbaldun6madsrzaueeyşanu5s7öznşıinaigi1laaEUEMEHlnklırmıemçlzid.rişndıeLLLyeko7t2AkkNtgelığadiıgüÜgugEEEsrrlaiayçrö57lcdBıırakiVihaşKKK.öre5ğşlrHaankueuv.oğmtiuEeeAyTTT2suoışpşbdğıEenrcegRrprtiıRRRsre7Nuul-oraeaNşlr--ieş.rmdLli6aaılİİOnkrsauLrzhkeEKKDazr1aigilAriulNbakŞal-lhzanİiMeıEeRşSbuMlketİrlaeıyıgsbrKLtiİıe/lnyğluÜkiiaEierE5a+DerkldşoıyYayiydemvruşK5kHalzşsEo2knüeüasr.dMOaaeartpa2tTıütşLikEzltd-ioaşişrihtanaBzhĞlmnrlEhR6ds-gılNÜyoneğavmrgaarğiddle6eeKsreeOUub1aıkbaeiknlırDHköuuanral1kEEUMEaTieunelr2-lgmıiMNlbdrişıİEıeLLLyrrmRknş7öıNkyeSğiubtlÜıEEENİslysa.vayrleduOcİaK2neeıiTıViaTaüKKKşğlşzHıanDe7rvkşigdn5kşNAazmlAlAşTTTış.mtdriıaEıeİ2sgtırikneBuRRRİRSNeltraniNBlyKeedare-dzboİaoLıOİİİegrkdukmL6mhilkHKKrDuiOuar5rarvinttöAaiNbaka1nal.i-2heüLealİenilMıErRSbudıld-d6hllGyEİhÜkaeleağı6KLaaİaiiee/n-eRaayğnlÜÖrğc1srilEıA+svDenra.dğşşıaiİnıtevaeyKHlnrşREekndyN5sOışaaepdaeaayilTg2iLriEEtdlnkilşKsüşznaĞlnr-kERrNydlamaız6oiBdElımekuasKhkOUzkedika1lrgDriTrlEuikcbğeTaaaelir-ehaıiMNyLaş1ıİesbRluGlnga2ÖSateıİırıİe9şrğu7çnRenOİKğÖlbnluTi5ı.ardeer2dLnşımiNubrAcNl4kşarkn5Esda21aelue;taİRgaeliDNtdairv555KşıneslznnrözğkiİeyamneE,,i,dkEiHuslıis609çvkeneikRtaNnymaleLke156leedr-üıiepİlklGrEaLüaekkİrgaRrkŞEkÖathsyedriztSeİNdesi1rRma1kkİinegiZ9221koE9drMdiiüdlLş-5ul777i6eihmaBslİsp5,,,ÜmeK4eeil272Elziule-nlaşeHei557lLr1şOrşdsikÖkitkİEt9ibituRtRyzisnrNror5aürllLooA.erzi.c4z1DğEnn1a2BırBeNdn9111iniiNi9İv55nunukkse-SL6ı3017e,i,EAL695,,,4N759E16R-101RIİ-ŞİN(S%11İ1Y1Z921)991AL957767568İ85,,ŞK4725,,,4-001V57-O

HLUROALNİGERL6TVREÖ/-AAİNADRBNNOEMLKLĞBOAÜEUEiETRşH6L1MMsÖ/-GİE9iRAzDyvy“nON5ÖlT1aüLeNiOc4’Dk9EşAzNneKd8dĞNgİvoRuDsa4SEerreUinEİuhLEaTHv1NbnEaMR29LGeulRİ0aG.Eİg)L1ÖŞİ0srTeRENÖ;ıom9SnAnN1İNn11İRçüaYZRy9rD99hEıaMiAL57oİl6lEeHıkİi4l5BŞnnşK4RaiÜ-Lk-dEdn1VİyGEOiHaLiL19nlsıÖERaEİÖlE8R9lRylserİN4nNUa5aARor)L1pcr1d4nDNyENEdM9mete9uıNıİvaVlL6sBğ7çSüylÜeAiEa5ıAlLüE4hdarNHR-EazNLer1oıÖrdRnİIğE9şLaİaR-emdönŞİN(5şArNL%yiSt6acu4s1DRlEı11.İe1selrş)3YZ9Neı9İ9vmds9Bn;SALr5o7ie6iE8d1drAİLal5Ş5K4aN:9ad4eEZ--n6aVROIid4İNşEŞİ(y-oRsN21aSDğiU1A1zş519aSİ1A1YZl9l7N9Nn9oaTB9iy9AL45k8r6nAVOL6İaİ(7a5ŞY5yK4Ar2ş5AĞoP4-ıaOıg5rlVR-vnNOILlsaö-RaMedIEA3ırnLR-rLa5e(AMııUEAI%1KR1D1NN19)L99Tİ9BVAL6K77O8AA5ARA454PR-ZIN-sİA1lLNeLIşoI7rNLrA-MrA.aeA(A7uşDM%5nr1tÜnRS1Aı1ae)i9uroBTH9şmm9Bkn8nsAOİ7AEa8AiY5aaryz5ĞdPN4BaOaZklaSv-iILnEsDarkIRMeüANıpıRzotİLrsMlaSDLrEIaeam1KaİSErmDlAne9ıoLŞa;TİıırA8nMnyAKniOişld5nRdrAaĞgıPEaaeIrügvLINLsçiöRMceGşAıMaArüLlaeMöıÜIraşcÜKramreHedLzHTdaıEıAİkEOadşdNlRhNıasıPğDşaIriDıNzııLnş2nİslAİSaıAid40oSnkbİMra,,İseu10Oloysı20alurgdnaöuyneröğüdnluanee2rntmlı10teimsel,,m80pküi90titheşeedtindirrd.ill12Beie1sr540nu-.10,,,010,,8052070

EKL-EELKETKRTİKR-OENLEİaKKraTsR5ınO,9dNa6dİKoğa2n7(,3257-45 ya1ş0gr,7u1bu) müh8e,n0d4islerde2y1ü,6zd4e

7518m,8ü8hendis hariç olmak üzere 770 kişilik işsiz üzerinden

MDİÜSİHENDİSİ 6; 12955,46-11964 y1ı7ll,a7r5ı arası1n51d,,a9961doğan25(76,49,,5216-7755 ya2ş1710g,7r2,7u,71b14u) 108,,70d141eğ7e,r6l7e2n8d1,0i,r64il4miştir2.1,6148,88 18,88

EvKeLMEKÜTHREİKNMDİÜSmyİHaüşEhüNeznDedrİiiSs)lİemrdüeheynüdzidsleer1d1e2.55y;ü,16z91d5e42ö52n.1”c57e7,s6,i71n5de d1o17ğ1a,7,n951(55 OEHENLŞAEMİBKKEE+TRERMLLOEEÜNŞKGyHMTaİKöEkRrlE+NaOüEşDMlNıdL1kİüE50İÜSaKğKİ,,yH00ünTv50EıRgedNiObüDizN1eİİ2S9yKd5İ704e,v,20çve50ıeköarnkcee11ns530;i 1,d,,0509o5500ğ5u-m191lu62154l7a50,,0r,1,,2d00595a106i4ş-s1i9z217l7i2143k,512,yo5ı,,5rl880laa85nrıı

116,,91dT172aah0ba,l9oy2o716ğ’7du,1e,n17y4oelarraalka1ni7ş,v1ae1r4ra7idl,e6ırk7liaşrsınizal1,e7rbi,un67silükre3

ay içerisinde içerisinde bir

1135,,50ki0ş1ı1as7rme,7tın81eı2nt5m1,i0ş,e81kb5tuelddiur.ğ2uİ1şn,a8a2,r5b0ayi,ra9nk2lıasrm6ın-21ın02,u9amy2 uardausnınudyaityirindieğibnier

270,2,05 08,0,30

MBTDOİİYKPOALMAL MMEDÜiaaİşKHrrsatAiEmszıNLlnıişkDMd2tıa4oİrSÜrd.,a1İo1Hn2ğ9ıEa7iNn5s-emD1y92İüüS81hzİ4e,d8nde9do6iğ.s3ule’mtre2d1lnu40e18,,i,E10ş8.3sM2075iz’Oleikyü2üoy240kre10a8s,,s10ne,,i,803l20ımm90y5aüikşhl,ae1ş2n91ı10dk8210i,,5i0s80,,k80ls,i90e9o70krn4ian-t 11080,,,,8030muy7005o1mağ8yuua,tn7lbla2aar21ş80şımn05l,,a30,,aad8905zı84gğaölımsatnaelyra21amş05vıel,,em89k11it84aşe87gkd,,üt77iarc28d.üıBrd.uıNşnıia11ntea87kk,,açi77rımkş28ıml1ıka-2e1yğıyillıilamdraainsnıinnsdoanarrtiaş-

7 age

arayan sayısı 116 iken, 2 yıldan fazla bir zamandır iş arayan sayısı 71’e gerilemektedir. İş aramaktan vazgeçtiğini beyan eden işsiz mühendis sayısı ise 124’tür.

İşsizlik tanımında dikkate alınacak iş arama sürelerine ilişkin farklı görüşlerin olması nedeniyle işsizlik oranları iş arama sürelerine göre ayrı ayrı da hesaplanmıştır. İş aramaktan vazgeçen mühendisler dışarıda tutulduğunda EMO geneli için işsizlik oranı yüzde 16.23 olmaktadır. İşsizlik hesabında 2 yıldan uzun zamandır iş arayan 71 mühendis de kapsam dışında tutulursa; EMO üyelerinin işsizlik oranının yüzde 14.7 olduğu görülmektedir. İş arama süresi 1-2 yıl olanlar da işgücü arzı dışına çıkarılırsa oran yüzde 12.10’a gerilemekte; iş arama süresi 6 ayla sınırlandığında yüzde 8.26’lık işsizlik oranıyla karşılaşılmaktadır. Yalnızca 1-3 aydır iş arayanlar dikkate alındığında bile EMO’daki işsizlik oranı yüzde 5.06 olmaktadır.

EMO’nun 2009 yılı araştırmasındaki veriler üzerinden iş arama sürelerine göre işsizlik oranları, 2016 yılında gerçekleştirilen bu araştırmanın sonuçlarıyla karşılaştırılmıştır. 3 aya kadar işsizlik süresiyle sınırlı işsizlik oranının yüzde 2.18’den yüzde 5.06’ya; 6 aya kadar olan işsizlik süresine bağlı işsizlik oranının yüzde 4.16’dan yüzde 8.26’ya; 1 yıla kadar olan işsizlik süresini dikkate alan işsizlik oranının yüzde 6.4’den yüzde 12.1’e çıktığı görülmektedir. İş aramaktan vazgeçenler hariç olmak üzere tüm işsizler dikkate alındığında ise oranın yüzde 8.76’dan yüzde 16.23’e yükseldiği yani her şekilde işsizlik oranlarının yaklaşık olarak ikiye katlandığı anlaşılmaktadır.

İşsiz mühendislerin iş arama sürelerine göre oransal dağılımını gösteren Tablo 8 üzerinden unvanlar bazında değerlendirme de yapılabilmektedir. Elektrik-elektronik mühendislerinden 1-3 aydır iş arayanlar, toplam işsizlik oranı içinde yüzde 15.58 ile en yüksek paya sahiptir. Bu grupta 6-12 aydır iş arayanların payı yüzde 14.42; 3-6 aydır iş arayanların payı yüzde 10.13; 1-2 yıldır iş arayanların payı yüzde 9.87, 2 yıldan daha uzun süredir iş arayanların payı yüzde 3.51; iş aramaktan vazgeçenlerin payı ise yüzde 5.71’dir.

Elektrik mühendislerinin iş arama sürelerine göre işsizlik içindeki dağılımı birbirlerine çok yakın düzeylerde çıkmıştır. İşsiz elektrik mühendislerinin toplam işsizlik içindeki paylarına bakıldığında, yüzde 4.81’inin 1-3 aydır; yüzde 4.42’sinin 6-12 aydır; yüzde 4.16’sının 3-6 aydır; yine yüzde 4.16’sının 2 yıldan daha uzun süredir; yüzde 3.25’inin 1-2 yıldır iş aradığı görülmektedir. Toplam işsizlik içinde yüzde 7.92’lik paya sahip işsiz elektrik mühendisleri ise iş aramaktan vazgeçmiştir. Bunda halen iş arayan ve bulamadıkları için iş aramaktan vazgeçen 52 yaş ve üzerindeki elektrik mühendislerinin ağırlığı etkili görülmektedir. Özellikle bu yaş grubundaki işsizlikte eğitim aldıkları dönemde elektrik- elektronik mühendisi unvanının olmaması ve elektrik mühendisi programlarında eğitim verilmesi etkendir.

İşsizlerin iş arama sürelerine göre oransal dağılımına Grafik

6’dan bakacak olursak, işsiz mühendislerin yüzde 23.12’sinin 1-3 ay gibi kısa bir zamandır iş aradıkları görülmektedir.

İş arama süresine göre işsizlerin yoğunlaştığı ikinci grubu

yüzde 20.65 ile 6-12 aydır iş arayan mühendisler oluşturmaktadır. Üçüncü sırada ise yüzde 16.1 ile iş aramaktan

vazgeçenler yer almaktadır. İşsiz mühendislerin yüzde

15.84’ünü 3-6 aydır iş arayanlar, yüzde 15.06’sını 1-2 yıldır

İşsiz mühendislerin iş arama sürelerine göre oransal dağılımını gösteren Tablo 8

iş arayanlar, yüzde 9.2’sini 2 yıldan fazla bir zamandır iş arayanlar oluşturmaktadır.

üymzüüekhrsienenGDkddearpniğsaalıfeyliuırakmninvs6ıdaa-:neh%nİliaşprs1tii-rz3b. MaaBzyıuüdnhıdgrearnuişpddtaieasrğla6eey-rr1alie2nnnldaİaişryr,mdAıtreroapimşldaeaamrSaiyyüşaasrpniezılllaleairkbrıniinlompreaaeGynkııtöeiydrçüeiirzn.ddeeE1yle4ük.z4td2re;ik13-5e-6l.e5k8aytirdloeırneiinkş

arayanların payı yüzde 10.13; 1-2 yıldır iş arayanların payı yüzde 9.87, 2 yıldan daha uzun

süredir iş arayanların payı yüzde 3.51; iş aramaktan vazgeçenlerin payı ise yüzde 5.71‟dir.

Tablo 7: İşsiz Mühendislerin İş Arama Sürelerine Göre Dağılımı-(Sayı) Elektrik mühendislerinin iş arama sürelerine göre işsizlik içindeki dağılımı birbirlerine

3-6 ay 4çpo.a1ky6la‟6syrııa-nnk1ıaın2nba3a-dy6küızladeyıydğlıeırnr;dd1yea-i,2nçeyyıküıymzlüdzıeşdteır4.4.8.21İ1ş6‟fysi‟ainıszzliınndlıeaanl1en-2k3tryiıkalİydşdamVınAraü;rdhzaaeyghmnüeadzçaidusteklziemutra4nin.n4isn2ü‟rsetidonTipirnlo;apmy6ül-az1idm2şesiz3aly.i2dk5ı‟ri;inçiiynnüdz1ed-k2ei

78 yıldır iş11a1radığı görülme7k6tedir. Toplam2i7şsizlik içinde yü4z4de 7.92‟lik pay4a57sahip işsiz elektrik

mühendisleri ise iş aramaktan vazgeçmiştir. Bunda halen iş arayan ve bulamadıkları için iş

32 aramakta3n4 vazgeçen 2552 yaş ve ü3z2erindeki elektr6ik1 mühendisle2ri2n3in ağırlığı etkili

görülmektedir. Özellikle bu yaş grubundaki işsizlikte eğitim aldıkları dönemde elektrik12 elektroni1k4 mühendisi u1n3vanının olma1m2ası ve elektrik19mühendisi pro9g1ramlarında eğitim

verilmesi etkendir.

El0ektronik mühen2disleri ile ele0ktronik ve habe0rleşme mühendi2slerinin iş arama

122 süreleri1n5e9göre EMO g1e1n6el işsizlik rak7am1 ı içindeki pay1l2ar4ı; 1-3 ay arası7n7da0 yüzde 2.73, 6-12

ay arasında yüzde 1.82, 3-6 ay arasında yüzde 1.56, 1-2 yıl arasında da yüzde 1.56‟dır. İş

aramaktan vazgeçtiğini bildiren elektronik mühendisleri ile elektronik ve haberleşme

mühendisleri, işsiz kitlesinin yüzde 2.47‟sidir. Tablo 8: İşsiz Mühendislerin İş Arama Sürelerine Göre Oransal Dağılımı-(%)

Elektrik-Elektronik Mühendisi Elektrik Mühendisi Elektronik+Elektronik ve Haberleşme Mühendisi Biyomedikal Mühendisi Toplam

1-3 ay 15,58

4,81 2,73 0,00 23,12

3-6 ay 10,13

4,16 1,56 0,00 15,84

6-12

TABLO ay

8-

İŞ1S-İZ2MyÜılHENDİSL2EfyRaİıNzldlİŞaaAnRAMA İSşÜVRAaErzLaEgmReİNçaEtkiGmtaÖ2nRyEıldOaRnANTİSoşAApLrlDaamAmĞaIkLtIaMnI-(%)

UNVAN/İŞ ARAMA SÜRESİ 1-3 ay 3-6 ay 6-12 ay 1-2 yıl fazla Vazgeçtim TOPLAM

ELE1K4T,R4İ2K-ELEKTRON9İK,87

3,51

5,71

59,35

MÜH4E,4N2DİSİ

3,25

ELEKTRİK MÜHENDİSİ

15,584,1160,13 14,42 79,9,827 4,81 4,16 4,42 3,25

3,51 28,96 5,71

4,16

7,92

59,35 28,96

ELEK1T,R8O2NİK+ELEKTR1O,N69İK ve

2,73 1,56

2,47 1,82 1,69

2,47

BİYO0M,0E0DİKAL MÜHE0N,2D6İSİ

0,000,000,00 0,00 00,0,206

0,00 0,26 0,00

TO2P0LA,6M5

23,129,2125,84 20,65 1165,1,006

9,22 100 16,10

Elektronik mühendisleri ile elektronik ve haberleşme mühendislerinin iş arama sürelerine göre EMO genel işsizlik rakamı içindeki payları; 1-3 ay arasında yüzde 2.73, 6-12 ay arasında yüzde 1.82, 3-6 ay arasında yüzde 1.56, 1-2 yıl arasında da yüzde 1.56’dır. İş aramaktan vazgeçtiğini bildiren elektronik mühendisleri ile elektronik ve haberleşme mühendisleri, işsiz kitlesinin yüzde 2.47’sidir.

İş Arama Sürelerine Göre Unvan Bazında İşsiz Mühendislerin Dağılımı

Tablo 9’da her bir iş arama süresine ilişkin seçenek için ayrı ayrı olmak üzere işsiz mühendislerin unvan bazında dağılımları görülmektedir. 1-3 aydır iş arayanların yüzde 67.42’si elektrik-elektronik mühendisiyken, yüzde 20.79’u elektrik, yüzde 11.8’i elektronik ile elektronik ve haberleşme mühendisidir. Oranlar farklı olmakla birlikte yoğunlaşmanın olduğu unvan sıralaması; 3-6 ay, 6-12 ay ve 1-2 yıl arasında iş arayanlarda da değişmemektedir. Ancak iş arama süresi uzadıkça yoğunlaşmanın olduğu unvan grubunda değişiklik dikkat çekmektedir. İş arama süresi 2 yılı aştığında ağırlık elektrik-elektronik mühendislerinden elektrik mühendislerine kaymakta, elektronik ile elektronik ve haberleşme mühendislerindeki yoğunlaşma da artmaktadır. 2 yıldan fazla zamandır iş arayan mühendislerin yüzde 45.07’si elektrik, yüzde 38.03’ü elektrik-elektronik, yüzde 16.9’u elektronik ile elektronik ve haberleşme mühendislerinden oluşmaktadır. Yukarıda da belirtildiği gibi bu sonuç geçmiş

yıllarda elektrik-elektronik mühendisi unvanlı mezuniyetin olmamasından kaynaklanmaktadır.

İş arama sürelerine göre 770 kişilik işsiz kitlesinin yaş gruplarına göre sayısal dağılımı Tablo 10’da, genel işsizlik içindeki payları da Tablo 11’de gösterilmektedir. Bu tablolara göre işsiz mühendislerin yarıdan fazlasını oluşturan 31 yaşında ve daha genç 487 mühendisten 116’sı 6-12 aydır, 141’i 1-3 aydır, 92’si 3-6 aydır, 78’i 1-2 yıldır, 24’ü 2 yıldan daha uzun süredir iş ararken, 36’sı iş aramaktan vazgeçmiş durumda bulunuyor. İşsiz mühendisler içinde yüzde 63.25 ile en büyük paya sahip olan genç mühendisler, 1-3 aydan 2 yıldan fazlaya uzanan iş arama sürelerine ilişkin seçeneklerin tümünde de doğrusal bir orantı ile en büyük kesimi oluşturuyorlar. Tek istisna “İş aramaktan vazgeçtim” seçeneğinde ortaya çıkıyor.

İş aramaktan vazgeçen 124 işsiz mühendisin içinde en büyük kitleyi 1955-1964 yılları arasında doğan mühendisler oluşturuyor. İşsizlik açısından 104 kişi ile ikinci en büyük kitleyi oluşturan bu yaş grubu mühendislerin 42’sinin iş aramaktan vazgeçtiği görülüyor. Yine 1954 ve öncesi doğumlu olup işsiz olduğunu bildiren 59 mühendis içinde iş arama süresine göre en büyük kitleyi oluşturan grup da iş aramaktan vazgeçen 29 mühendistir.

66 işsizin yer aldığı 32-41 yaş aralığındaki işsiz grubunda ise genel işsizlik içinde en büyük paya sahip olan kesimi 2 yıldan fazladır iş arayan 15 kişi oluşturmaktadır. 42-51 yaş aralığındaki 54 işsiz içinde en büyük kesim 1-2 yıldır iş arayan 14 kişidir.

Tablo 9: İş Arama Süresine Göre İşsiz Mühendislerdeki Yoğunlaşmalar-%

Elektrik-Elektronik Mühendisi Elektrik Mühendisi Elektronik+Elektronik ve Haberleşme Mühendisi Biyomedikal Mühendisi Toplam

67,42 20,79 11,80

0,00 100

63,93 26,23

9,84 0,00 100

69,81 21,38

8,81 0,00 100

65,52 21,55 11,21

1,72 100

2 yıldan fazla 38,03 45,07 16,90 0,00 100

İş Aramaktan Vazgeçtim 35,48 49,19 15,32 0,00 100

Tablo 10: İşsiz Mühendislerin İş Arama Süreleri ve Yaşları Arasındaki İlişki-(Sayı)

2 yıldan fazla 24 15 9 9 14 71

İş Aramaktan Vazgeçtim 36 6 11 42 29 124

487 66 54

104 59

Tablo 11: İşsiz Mühendislerin İş Arama Süreleri ve Yaşları Arasındaki İlişki-%

18,31 1,69 0,65 1,69 0,78

23,12

11,95 1,30 0,65 1,69 0,26

15,84

15,06 1,69 1,30 1,95 0,65

20,65

10,13 1,17 1,82 1,56 0,39

2 yıldan fazla 3,12 1,95 1,17 1,17 1,82 9,22

İş Aramaktan Vazgeçtim 4,68 0,78 1,43 5,45 3,77 16,10

13,51 7,66 100

Tablo 12: Yaş Grupları Bazında İşsizlerin İş Arama Süresine Göre Dağılımı-%

1985 ve Sonrası 1975-1984 1965-1974 1955-1964 1954 ve Öncesi

79,21 7,30 2,81 7,30 3,37

75,41 8,20 4,10

10,66 1,64

72,96 8,18 6,29 9,43 3,14

67,24 7,76

12,07 10,34

2,59

2 yıldan fazla 33,80 21,13 12,68 12,68 19,72

İş Aramaktan Vazgeçtim 29,03 4,84 8,87 33,87 23,39

13,51 7,66

İş Aramaktan Vazgeçen “Umutsuz Mühendisler”

Tablo 12’de iş arama sürelerine göre işsizler gruplandırılmış ve her bir grup için yaşlara göre dağılım dikkate alınarak oransal payları hesaplanmıştır. Bu tabloya göre iş aramaktan vazgeçenlerin yüzde 33.9 ile en büyük bölümü 52-61 yaş grubundadır. İş aramaktan vazgeçenlerin yüzde 23.4’ünü de 62 yaş ve üzerindeki mühendisler oluşturmaktadır. 52 yaşın üzerinde olan işsiz mühendislerin emeklilik ve bugüne kadar elde ettikleri gelir düzeyiyle çalışma yaşamının dışına çıkmaya yönelim içerisinde oldukları belirtilebilir. Ancak burada dikkat çeken 52-61 yaş ile ülkemizdeki emeklilik yaş sınırının altında olan kesimin de iş aramaktan vazgeçme kararıdır. Yine de bu kesimin emeklilik yaşının yükseltilmesine yönelik mevzuattan kademeli geçiş kapsamında doğrudan etkilenmedikleri için emeklilik hakkına kavuştukları düşünülebilir.

İş aramaktan vazgeçenler içinde ikinci en büyük grubu yüzde 29 ile 31 yaş ve daha genç mühendisler oluşturmaktadır. Üniversiteden mezun olup çalışma yaşamına giriş yapmış ya da giriş yapacak olan bu mühendislerin iş aramaktan vazgeçme eğilimi de ayrıca değerlendirme ihtiyacı göstermektedir. 31 yaşında ve daha gençlerin işsizlik karşısında yüksek lisans, doktora ve çeşitli meslek içi eğitimlerle kendilerine işgücü piyasasında yer açmak üzere daha donanımlı hale gelmek için iş aramaktan vazgeçtikleri düşünülebilir. Yine bu kesimin ekonomik olarak ebeveynlerine bağımlı hayatı sürdürmeye devam edebilmeleri de iş aramaktan vazgeçmelerinde bir etken olarak belirtilebilir. Ancak bu kesimin iş aramaktan vazgeçmesi çok boyutlu değerlendirmeyi gerektirmektedir. Çeşitli sınavlarda yüksek puanlar alarak ve mühendislik gibi Türkiye’de prestijli bir meslek dalında eğitim görüp iş bulamayan gençlerin üzerinde işsizliğin yarattığı psikolojik tahribat sosyal ve psikolojik açıdan ele alınması gereken bir durum olarak karşımıza çıkmaktadır. Üstelik bu yaş grubu, iş arama sürelerine ilişkin oluşturulan tüm seçeneklerde en büyük ağırlığa sahip olan kesim, yani işsizlik sorunuyla en çok karşı karşıya bulunan mühendislerdir.

İş aramaktan vazgeçen diğer işsiz mühendislere baktığımızda, yüzde 8.9’unun 42-51 yaşlarında, yüzde 4.8’inin 32-41 yaş aralığında olduğu görülmektedir.

İş arama süreleri açısından ortaya çıkan veriler tüm iş arama sürelerinde gençlerin ilk sırayı aldığını gösterirken, ikinci sırada ise yaş gruplarına göre farklı eğilimler ortaya çıkmıştır. 1-3 aydır iş arayanlar içinde ikinci sırayı yüzde 7.30 ile 32-41 yaş ve 52-61 yaş grubu paylaşmaktadır. 52-61 yaş grubundaki işsizler; hem 3-6 aydır iş arayanlar içinde yüzde 10.66 ile hem de 6-12 aydır iş arayanlarda yüzde 9.43 ile ikinci sırayı almaktadır. 1-2 yıldır iş arayanlarda ise ikinci sıraya yüzde 12.07 ile 42-51 yaş grubu yerleşmektedir. 2 yıldan daha uzun süredir iş arayanlarda ikinci sırada yüzde 21.13 ile 32-41 yaş grubu bulunmaktadır.

TÜİK Hesabıyla İşsiz Mühendisler

Son 4 hafta içinde iş başvurusunda bulunmuş olma koşuluyla işsizlik hesabı yapan TÜİK’in 2016 yılına ilişkin mezuniyet-meslek ilişkisini dikkate alarak açıkladığı işsizlik rakamlarına bakıldığında; mühendislik alanında 2015 yılında yüzde 8.8 olan işsizlik oranının yüzde 9.4’e çıktığı görülmektedir. Tablo 13’te TÜİK’in mühendislik ve mühendislik işlerindeki istihdam ve işsizliğe ilişkin verilerine yer verilmektedir. Buna göre 2015 yılında 708 bin olan işgücü arzı yüzde 9.46 artış göstererek 775 bine yükselmiştir. İşsiz sayısı ise yüzde 17.74 artarak, 62 binden 73 bine çıkmıştır. Yani 2016 yılında bir önceki yılın işsiz sayısından daha fazla mühendis işgücü arzına eklenmiştir. Bu yeni işgücü arzının ancak 56 binine istihdam olanağı sağlanmış ve istihdam sayısı 2016 yılında bir önceki yıla göre yüzde 8.67 artarak 646 binden 702 bine çıkabilmiştir. TÜİK verileri; mühendislik işlerinde işgücüne katılım oranı 2015 ve 2016 yılında yüzde 87.6 ile aynı oranda olmasına karşın istihdam oranının yüzde 80’den yüzde 79.3’e gerilediğini göstermektedir. Sonuçta 73 bin işsiz mühendisin istihdam edilebileceği iş alanlarına ihtiyaç olduğu görülmektedir. EMO’nun yaptığı bu araştırma işsiz mühendislerin önemli bir bölümünün de elektrik, elektronik, elektrik-elektronik, elektronik ve haberleşme, kontrol ve otomasyon, biyomedikal mühendisleri olduğunu göstermektedir.

Tablo 13: TÜİK’in 2016 Yılı Eğitim Durumu ve Mezun Olunan Alana Göre İşgücü Durumu Verileri

Mühendislik ve Mühendis İşleri

İşgücü (bin kişi)

İşsiz (bin kişi)

İstihdam (bin kişi)

İşsizlik oranı (%)

8,8

9,4

İstihdam oranı (%)

80,0

79,3

İşgücüne katılım oranı (%)

TÜİK verileri; mühendislik işlerinde işgücüne katılım oranı 2015 ve 2016 yılında yüzde 87.6 ile aynı oranda olmasına karşın istihdam oranının yüzde 80’den yüzde 79.3’e gerilediğini göstermektedir. Sonuçta 73 bin işsiz mühendisin istihdam edilebileceği iş alanlarına ihtiyaç olduğu görülmektedir.