GÖRÜŞLER

Bu sütunlarda Üyelerimizin hepimizi ilgilendireceğini umduğumuz görüşlerini bulbcaksmız. Amacımız bize gelen mektuplar arasında ilginç olanlarım size duyurmak olduğa gibi, elektrik mü hendislerinin fikirlerini ve ortak soranlarını dile getirebilecekleri ve tartışabilecekleri bir ortamm yaratılmasıdır.

İller Bankasındaki Mücadelede Nerede Durdurulduk

Eski Genel Müdür Sayın Esat Kıratlıoğlu' nun yönetiminde % 153 e ulaşıldığı iddia olu nan yatırım oranı ile tiler Bankası nurlu ufuk lara yolculuğa çıkarıldığı zamanlarda T.M.M.O.B' ne mensup teknik personel, bu yolculuğun teh likelerini görmüg ve yöneticileri uyarmayı mil lî bir görev saymışlardır. Ajna, samimi ve mesleksever duygularla yapılmış olan bu uyar ma eski Genel Müdür tarafından gereği gibi değerlendirilememiş ve bunu başında bulunduğu ulusal kuruluşun kurtarılması çabasından ziya de, şahsına ve otoritesine karşı bir davranış ola rak nitelendirmiştir.

Teşhisteki bu hatadan sonrada diğer hatalar tabiatı ile devam etmiştir. Tamamen samimi ve memleketsever düşüncelerle kaleme alınıp, zararlı ve sakıncalı istikamette yol almakta ol duğu görülen tiler Bankasını mukadder akibet ten korumak İsteyen 80 teknik elemanın için de bulundukları kıyım ortamının kendileri için teşkil ettiği tehlikeleri de göze alarak imzala dıklaıı uyarma yazısı, eski Genel Müdür üze rinde gereği gibi bir sonucun elde edilmesine yaramamıştır.

Dalma kuvvetlinin yanında bulunmayı ken di kişisel çıkarları için faydalı gören ve bu lundukları makamlar için pürüz telakki ettik leri bazı teknik elemanların kuruluştan uzak laştırılması fırsatının geldiğini sanan taraflar, eski Genel Müdürün ters bir İstikamete İtil mesinde etkili olmuşlardır. Eski Genel Müdür, yüzde yüz samimi duygularla hem Ulusal Ku ruluşun iyiliği ve hem de kendisinin başarısını İsteyen uyarmayı, elinin tersiyle itmiş ve ku ruluşu bildiği istikamette şevke devam etmiş tir. Diğer taraftan fırsatçı çevrelerin etkisi ile de 80 teknik elemanı cezalandırmak ve Bankayı dikensiz gül bahçesi haline sokmak girişimlerine başvurmuştur.

Halit TEKELİ

Girişimin İlk etabı Enerji Dairesi Reisliğin den iki elektrik mühendisini kış ortasında do ğu illerine atamak olmuş ve bunun arkasının geleceği de fısjltı halinde yayılmıştırt Olay, ta biatı İle çevrede büyük yankılar yapmış ve tepkiler yaratmış ye 50 teknik elemanın İm zasını taşıyan bir uyarma İle Eski Genel Müdür protesto edilmiştir. Üzücü olay kısa zamanda tiler Bankası duvarlarını aşarak bir taraftan yargı organlarına diğer taraftan T.M.M.O.B. örgütüne sıçramıştır.

Yargı organları haksız ve İnsafsız atama tasarruflarını durdurma karan almış ve T.M. M.O. Birliğinin yetkili organları da bu buna lıma el konulması ve tedbir alınması amacı İle Başbakanlık ve tmar ve iskân Bakanlığı nez dinde girişimlerde bulunmuştur.

Kısaca değindiğimiz bu safhalar Mart Ni san 1969 aylarına alt «Elektrik Müdendisliği» dergisinde daha geniş şekilde üyelerimizin bil gisine sunulmuştur.

Ancak, İşin bundan sonraki safhasıdır W T.M.M.O.Birliğlnln yetkili organları ve üye leri bakımından üzerinde durulmayı gerektiren önemi taşımaktadır. Buraya kadar belirttiğimiz biçimde akmış olan olaylar Elektrik Mühendis leri Odası Yönetim kurulunun girişimleri ba kımından birden bire durmuş ve daha garibi büyük bir şevkle girişimlerde bulunduğunu gör düğümüz Oda Yönetim Kurulu Başkanı da ani olarak görevden ayrılmıştır. Sayın Başkanın görevden ayrılması ile beraber Oda Yönetim Kurulunun bu konudaki faaliyetinin bir nokta da bırakılmasının nedeni, 1969 yılı çalışma Ra porunda «Bir meslek Odasının bu konuda daha fazla blrşey yapabileceğini beklemek mümkün değildir» diye ifadelendirfimigtir.

Elektrik Mühendisliği 161

Bu ifadeden Oda Yönetim Kurulunun 6235 sayılı kendi kuruluş kanununun bahşettiği hak ve faaliyetlerden gereği gibi istifade edemediği sonucunu çıkarmak, fazla haksızlık olmayacak tır. Zira 6235 sayılı kanunun 2/b maddesi : Ammenin ve memleketin menfaatleri, mesleğin inkişafı, meslek mensuplarının hak ve selahi yetleri bakımdan lüzumlu gördüğü bütün te şebbüs ve faaliyetlerde bulunmak hak ve yet kisini Oda Yönetim Kuruluna vermektedir. Ba his konusu olayın kaynağında ise, kanunun tarif ettiği bu iki unsur pek açık şekilde yat maktadır. Yani hem «Ammenin ve memleketin menfaatleri» ve hem de «meslek mensuplarının hak ve faaliyetleri».

Nitekim, Üter Bankasındaki teknik perso nelin Genel Müdürlük makamını uyarmak late mesi, tamamen «Ammenin ve memleketin men faatleri» nin düşünülmesinden ileri gelmiş ve bilhare içlerinden ikisinin cezalandırılması sonu cu gösterilen reaksiyon da meslek mensupları nın haklarını korumak amacından doğmuştur. Bu göz önüne alınırsa, T.M.M.O.B. örgütlerinin derhal faaliyete geçmesi ve sonuç alınıncaya kadar bu faaliyetini sürdürmesi kadar kanuna uygun bir davranış olamaz. Oda Yönetim Kuru lu, girişlerini bir noktada bırakmak suretile ka nunî hakkını sonuna kadar kullanmamış ve bu suretle bir amme kuruluşu olan Dler Bankasının bozuk yönetimden kurtarılmasına yardımcı ola mamıştır.

Bunun sonucu ne olmuştur?

. Yalnız bir kuruluşta çalışan mühendis ve' mimarlardan 80 ninin bir araya gelerek, o ku ruluşun kötü yönetildiğini iddia etmesine ve bu iddiasını ilgili bakanlığa duyurmasına rağmen T.M.M.O.B. örgütünün takipsizliği yüzünden amaç tersine tepmiş ve bazı çevrelerin cüreti arttığı için yönetim daha da bozulmuştur. Bu bozukluk o mertebeye varmıştır ki Banka Yö netim Kurulu kendilerine emanet edilmiş olan Belediye işlerinden kendilerine fayda sağlayıcı kararlar almakta sakınca görmemeğe başlamış

lardır. İzmit, Zonguldak ve Gaziantep şehir tmar Planı yarışmasının danışman jüri üyeli ği teşkiline dair Banka Yönetim Kurulu karar ları buna müşahhas örneklerdir. Bir devlet ku ruluşunda görev yapan kişilerin, o görevin ya pılması sırasında kendisine ve yakınlarına fay da sağlamaması, bir genel kaide iken, yukarı da işaret ettiğimiz cüretin artması nedeni iledir ki, bu kaidenin dışına çıkılmakta hiç bir sakınca görülmemiştir. Hele bunun, Bankanın ortağı belediyelerce Bankaya emanet edilen ve aslında tamamen ihtisas isteyen bir işde yapılmış ol ması insanı cidden ürkütmektedir. Zira, Tica ret Kanunun 332. maddesine aykırı olarak (Mad de 332 : İdare meclisi azalan şahsi menfaatle rine veya 349 uncu maddede sayılan yakınları nın menfaatlerine teallûk eden hususların mü zakeresine iştirak edemezler... Bu hükümlere aykın hareket eden aza, ilgili olduğu muamele yüzünden Şirketin husule gelen zararını taz mine mecburdur) Kendi kendilerini «Danışman jüri üyesi» tayin eden kararlan tamamen kanuna aykın bulunmakta ve kendilerine emanet edilmiş işlerde ihtisasları olmadığı halde kişisel fayda sağlamak tutumlannı açığa vurmaktadır. Ban kanın bugüne kadarki hayatında ilk defa vaki olan bu halin, çalışan personelin üzerindeki olumsuz etkisini ve bunların yaratacağı zarar lan burada belirtmeğe lüzum bulunmamaktadır

Nitekim, kuruluştaki bozuk yönetim yüzün den meydana gelmiş olan olayların bir araştır ma ile tesbitini öngören Cumhuriyet Senatosu nun oy birliği ile alınmış karanda, kuruluşun dışardanda dikkatle izlendiğini göstermektir. Bu durum T.M.M.O.B. örgütünün ve özellikle Elektrik Mühendisleri Odası Yönetim Kurutu'nua görevini sonuna kadar yapmamış olmasının Mil li kuruluşta meydana getirdiği zararlan belirt mesi bakımından üzerinde önemle durulmalıdır.

BU itibarla, Odalarda yeni görev alan Yöne tim Kurullarının aynı hataya düşmeyeceklerini umarak, kendilerinin memleket hizmetlerinde ba sanlar kazanmasını candan ve samimi olarak dllemekteteyiz.

Elektrik Mühendisliği 191