Elektrik Mühendisliği · Sayı 235 · Temmuz 1976
MC'NİN GENÇLİĞE VERDİĞİ: BASKI, SALDIRI, TERÖR
Toplum, demokrasi ve emek Görüş ve değerlendirme
- Yıl
- 1976
- Sayfa
- 4
- Okuma süresi
- 11 dk
- Görüntülenme
- 0
Konu
İlgili: Mevzuat ve hukuk, Mühendislik eğitimi
Anahtar kelimeler
- MC hükümeti
- komando saldırıları
- öğrenci olayları
- faşizan baskı
- 1970'ler siyasi şiddet
- üniversite işgalleri
Özet
Yazı, Milliyetçi Cephe (MC) iktidarı döneminde 1975-1976 yılları arasında öğrencilere ve okullara yönelik komando saldırıları, işgaller, ölüm ve yaralanma olaylarını tarih sırasıyla ve örneklerle aktarıyor. Dönemin siyasi şiddet ortamını ve yüksek öğrenim kurumlarındaki baskıları belgelemeyi amaçlıyor.
Tam metin
Metin PDF'ten otomatik çıkarılmıştır; tablo, şekil ve formüller eksik ya da hatalı olabilir. Özgün dizgi için PDF'e bakın.
MC iktidarının kuruluşundan bu yana aşağı yukarı 15 ay kadar bir süre geçti. Bu dönemin en göze çarpan özelliği öğrencile re yöneltilen faşizan baskılar oldu. Birkaç sayımızda bu bas kıları örnekleriyle dergimizde sergilemiştik. 29 Mart 1976 ta rihli bir gazete haberinde MC döneminde o tarihe kadar 16'sı öğrenci olmak üzere 46 kişinin öldürüldüğü belirtiliyordu. Bu tarihten Temmuz başına kadar öldürülen öğrenci sayısı ise 15. Yani 15 aylık MC döneminde 31 öğrenci öldürülmüş. Bu dö nemde yaralanan, işkence gören, okuluna devam edemeyen öğrenci sayıları ise onbinleri buluyor.
Yalnızca Ankara'da 20 bine ya nkın öğrencinin komando baskısı
yüzünden okullarına gidemedik leri açıklandı. Faşizan baskı lar yalnızca Ankara, İstanbul, İzmir gibi üniversite kentleri yada Üniversite, Yüksek Okul, Akademi gibi yüksek öğrenim ku rumları ve öğrencilerine yönel tilmiş de değil. Saldırı ve baskılar tüm yüksek okul, lise, meslek okulu, hatta ortaokulla ra yönelik.
Baskılar zaman zaman yoğunla şıp zaman zamanda politik orta ma göre hafifleyebiliyor. Fa kat hiçbir zaman bütünüyle or tadan kalkmıyor. En azından 'işgal' edilen okullara ilerici öğrenciler sokulmuyor. Bütün bu baskı ve saldırıların bir özel liği de son derece 'planlı' ve 'bilinçli' oluşu. Örneğin İs
tanbul'da Hal it Pelitözü ve Cezmi Yılmaz adlı öğrenciler otomobilden açılan ateş sonucu, Ankara'da Ata Yıldırım adlı öğ renci 'davadan döneni vurun' emrine uygun olarak, yine İs tanbul'da İTÜ öğrencisi Erdoğan Yalçıngil polis kontrolündeki okula ders saatinde, dershane ye kadar giren komandolar tara fından, hedef gözetilerek, son derece planlı bir şekilde öldü rüldüler.
Aşağıda 16 aylık dönemden ör nekler veriyoruz. Tüm saldırı olaylarını tek tek vermek ola naksız. Bu durumda derginin en az yarısını buna ayırmak gere kirdi. Ayrıca konunun öneminin bir kere daha vurgulanması yö nünden bu kadarının yeterli olacağı kanısındayız.
mc nin gençliğe verdiği: baskı, saldırı, terör...
NİSAN 1975
24 . Komandolar ve polis, İ s tanbul Site öğrenci Yurdu nu bastı (Bir i ş ç i , Abdi Gönel) öldü. Çok sayıda öğrenci yaralandı.
. Ankara'da, komandoların attıkları kurşunlarla 2 yaşında bir çocuk, (Burçin öztürk) yaralandı, 2 gün sonra da öldü.
29 . Komandolar, Galatasaray İşletmecilik Okulu'na saldırdılar, bir öğrenci tabancayla yaralandı.
MAYIS 1975
5 . Komandolar, Gazi Eğitim ve
Dil Tarih öğrencilerine saldırdılar.
10 . Komandolar, Gazi Eğitim
Enstitüsü'nü taş yağmuru na tuttu.
13 . Ankara Deneme Yüksek Öğ retmen Okulu'nda çıkan ça tışmada, 4 öğrenci yara landı .
17 . Komandolar, Ankara Atatürk Lisesi'nde öğrencileri de mir çubuklarla dövdüler.
26 . Altındağ caddesindeki bir kahveyi basan 6 Ülkü Ocak lı komando, MHP'ye kaydını yaptırmak istemeyen Musta fa Gün, Bayram Çangı ve Hüseyin Topgüder isimli 3 öğrenciyi döverek komalık ettiler.
30 . Sosyal Hizmetler Akademi sine komandolar saldırdı 10 kişi yaralandı.
HAZİRAN 1975
16 . Komandolar DMMA öğrenci lerine zincir ve sopalar la saldırdılar. Bu öğren cilere, Belgrad Ormanında piknik yaparken saldıran komandolar "Albay" diye nitelendirdikleri bir genç ten emir aldılar ve bent ler bölgesini "Ötügen Yay lası" diye adlandırdılar.
19 . Komandoların bıçaklı sal dırısına uğrayan ODTÜ öğ rencilerinden 3'ü yaralan dı.
24 . Ankara'da SBF önünde Öğ rencilerle polis çatıştı, 2 toplum polisi, 2 öğren ci yaralandı.
TEMMUZ 1975
1 . Komandolar, Ankara'da 1 komser muavininin (Yurda kul özdemir) tabancasını aldı. Komserin tabancasını alanların Site öğrenci Yurduna sığındıkları b i l dirildi.
3 . Komandolar, İstanbul'da, lise mezunu bir gence (Mustafa Germen) işkence yaptılar.
10 . Bursa'daki çatışmada, 1 lise öğrencisi (Ahmet Kurk bulak) öldürüldü, 1 genç de (Mümtaz öz) kurşunla yaralandı, olay nedeniyle Ülkü Ocakları Bursa Şube Başkanı Efendi Barutçu • hakkında gıyabi tutuklama kararı alındı.
AĞUSTOS 1975
25 . Kırşehir'deki olaylarda b i r öğrenci (Ahmet Deveci) öldürüldü, 1 öğrenci ile 3 polis yaralandı.
EYLÜL 1975
24 . Komandolar, Kırıkkale'de MHP'ye girmek istemeyen bir genci (Yusuf Vehbi Yılmaz) öldürdü.
25 . Muğla'da İbrahim Kocaka rın isimli genç, dövüle rek öldürüldü.
29 . Maliye Yüksek Okulu'nu ba san bir grup, bir öğrenci yi (Ekren Sö£üt) öldürdü, bir ö&renci de (Ahmet Ali Çelik) yaralandı.
EKİM 1975
20 . İTÜ'de çatışma ç ı k t ı , Fa külte 1 gün kapatıldı, bir grup öğrenci 1 günlük boykot kararı alan 3000 öğrenciye zincirle saldır dı, saldırganlardan 1 şa hıs üzerinde tabanca ya kalandı.
21 . Bursa Eğitim Enstitüsü' nde Türkeş'in resmi olay lara yol açtı, 100'e yakın öğrenci gözaltına alındı.
23 . İzmir'de komandolar, 2 öğ renciyi rehin aldı, l ' i ağır 4 kişi yaralandı.
24 . Ankara'da Gazi Eğitim Ens tütüsü'nde olaylar çıktı, 1 öğrenci (Mustafa Acar) yaralandı, 7'si dövüldü.
ÖĞRENİM YILI BAŞLIYOR ( I )
KASIM 1975
1 . Ege Üniversitesi İTİA öğ rencilerinden biri öldü rüldü.
2 . Hasanoğlan Atatürk îlköğ retmen Lisesine komando lar baskın yaptı. 3 . Ankara Gazi Eğitim Ensti tüsü'nde çatışmada bir öğrenci öldü, süresiz boykot başladı. 5 . İTÜ'de komandolar sınıfla ra girip rasgele ateş aç tılar, 7 kişi yaralandı. 6 . Şişli Siyasal Bilgiler Yüksek Okulu, Ülkü Ocak lılar tarafından işgal edildi. 7 . İTÜ Taşkışla'da çatışma çıktı. 1 öğrenci öldü. 8 . Malatya'da Akçadağ llköğ retmen Okulu, Mustafa. Ke mal Eğitim Enstitüsü ve Atatürk Lisesinde faşist saldırılar sonucu 20 kişi . yaralandı. 10 . Darüşşafaka Lisesinde 21 öğrencinin okuldan atılma sı üzerine olaylar çıktı. . Komandolar Dil Tarih ve
Coğrafya Fakültesi'ni iş gal etti. 11 . Erzurum Atatürk Üniversi tesinde çatışma sonucu 8 öğrenci yaralandı. . Malatya Atatürk Lisesinde öğrenciler can güvenlikle ri sağlanana dek boykota başladılar. 13 . Gazi Eğitim Enstitüsü açıldı ve okulu komando lar işgal etti. 17 . Erzurum Ticaret Lisesi öğ rencilerinden biri bıçak lanarak öldürüldü. . Komandolar İTÜ Taşkışla' yi bir süre işgal etti, 16 yaralı var. . Ankara DMMA'ya 150 koman do baskın yaptı.
19 . Çanakkale öğretmen Lise sinden 130 öğrenci uzak laştırıldı.
20 . Atatürk Üniversitesi Zi raat Fakültesi'nde 3 öğ renci bıçaklandı.
. Bir öğrenci Ankara Ziraat Fakültesi önünden geçer ken tabancayla vuruldu.
21 . Silahtarağa'da bir öğren ci evinde öldürüldü.
22 . Beyazıt Meydanındaki ça tışmada b i r İTÜ öğrenci si öldürüldü. . Gazi Eğitim, DTCF, Ankara Ziraat, Veteriner, Beşev ler İTİA ve Başkent İTİYO komando i ş g a l i altında.
PLANLI SALDIRILAR
ARALIK 1975
1 . Ş i ş l i ' d e komandolar i k i devrimci öğrenciyi sokak ta öldürdüler.
3 . Şişli'de vurulan öğrenci nin cenaze töreninde ça tışma çıktı, 50'den fazla ağır yaralı var.
4 . Ankara'da ikisi öğrenci üç k i ş i sokak ortasında tabancayla öldürüldü.
5. Malatya Atatürk Lisesin de bir öğrenci öldürüldü.
9 . Ankara DTCF açıldı ve ye niden komandolar tarafın dan işgal e d i l d i .
11 . Hacettepe'de çıkan çatış mada b i r kız öğrenci ta banca i l e yaralandı.
22 . İstanbul Diş Hekimliği Fakültesinde boykot 255'inci gününü doldurdu.
23 . Bir Gazetecilik Y.O. öğ rencisi Ankara'da 10 kur şunla öldürüldü.
24 . Ankara Ticaret ve Turizm Okulu öğrencileri komando
1M1F
işgali nedeniyle okulla rına giremediklerini Dev let Güvenlik Mahkemesine bildirdiler.
29 . Eskişehir Eğitim Enstitü sünde çıkan olaylarda 31 öğrenci yaralandı.
. Ankara Ziraat'ta 2 öğren ci komandolar tarafından ağır yaralandı.
. Galatasaray MMYO'nu koman dolar işgal etti.
30 • Balıkesir Necati Eğitim Enstitüsü'nde boykotun 26'ncı gününde öğrenciler faşist baskıları kınadı.
OCAK 1976
3 . Sınava giden ODTÜ öğrenci lerinin otobüsünü basan komandolar, 4 kişiyi ta bancayla ağır yaraladı.
. Ziraat Fakültesi öğrenci l e r i , Korutürk'e başvura rak komandoların baskısı yüzünden okula gidemedik lerini bildirdiler, can güvenliklerinin sağlanma sını istediler.
6 . Ankara'da komandoların DMMA'nı işgal etmesi sonu cu çıkan olayda 7 öğren ci yaralandı.
. Gaziantep Eğitim Enstitü sü'nde çıkan olayda 2 öğ renci ağır, 7 öğrenci ha fif yaralandı.
7 . Hacettepe öğrenci Yurdu nu basan komandoların ya raladığı Şükrü Bulut öldü.
NURAY ERENLER ÖLDÜRÜLÜYOR
8 . Hacettepe'de çatışma oldu 13 yaralı var, yaralılar dan Nuray Erenler b i t k i s e l hayata girdi.
10 . Erzurum Atatürk Üniversi t e s i 'nde çıkan çatışmada, 6 öğrenci yaralandı.
11 . Erkek Teknik Yüksek öğret men Okulu'nda 10 gün önce vurulan öğrenci Yunus Ceylan öldü.
12 . Komandolar, Maçka'da i k i genci pusuya düşüre rek yaraladılar.
. Komandolar, Tıp Fakülte s i ' n i basıp, doktorları dövdüler.
. Maçka'da 2 öğrenci (özer Elmas ve Kemal Nabi Ünal) ülkücü bir grup tarafın dan tabancayla yaralandı.
13 . ülkü Ocaklarının Ege Üni v e r s i t e s i Mimarlık Mühen d i s l i k Fakültesi i l e Fen
Fakültesi'ne yaptıkları silahlı saldırıyı jandar ma önledi, 153 Ülkü Ocak lı gözaltına alındı, üzer lerinde Çek yapısı silah lar ele geçti. 14 . 8 Ocak günü yaralanan Nu ray Erenler öldü. . İTÜ öğrencileri komando saldırısını kınamak için geceyi Maden Fakültesinde geçirdiler. 18 . Komandolar, Fındıkzade' deki Kocaeli Yurdu'nu ba sarak 9 öğrenciyi yarala dılar. 22 . Ankara'da bir öğrenci (Zeki Yılmaz) öldürüldü. Komandoların işgali altın daki okullarda işkence odaları kurulduğu açıklan dı. Derslere giremeyen öğ renciler (Ticaret ve Tu rizm Okulu silah deposu oldu) dediler. 29 . Komandolar tarafından 12 Ocak'ta vurulan İTÜ öğren cisi özer Elmas öldü. . özer Elmas'in ölümünü ve Malatya olaylarını protes to için Güzel Sanatlar Akademisinde düzenlenen forumdan sonra çıkan olay larda Metin Arıkan adında ki bir öğrenci öldü, 2'si ağır, 5 kişi yaralandı. 30 öğrenci göz altına alın dı.
31 . Karakolda yediği dayaktan komaya girdiği iddia edi len Hukuk öğrencisi Şenyüz öldü.
ŞUBAT 1976
2 . öğrencilerin can güvenliği kalmadığı gerekçesiyle Konya DMMA'da süresiz ta til kararı alındı.
. Selçuk Eğitim Enstitüsü' ndeki öğrenci velileri can güvenliği sağlanıncaya ka dar çocuklarını okula gön dermeyeceklerini bildirdi ler.
13 . ODTÜ otobüslerine komando ların yaptığı silahlı sal dırı sonucu yaralanan Se mih Erbek adlı öğrencinin cenaze töreninde polis öğ renci çatıştı. Yaralılar arasındaki Gülay özdemir adlı kız öğrencinin duru mu ağır.
25 . Ege Üniversitesine 12 Ocak 1976 Pazartesi günü yapı lan silahlı saldırı olayı nın Ülkü Ocakları İzmir Şubesince düzenlendiği saptandı.
FART 1976
2 . Ankara Yüksek Teknik Öğ retmen Okulu ile Hacette pe Üniversitesi komando larca işgal edildi.
5 . Elazığ Fırat Üniversitesi Veteriner Fakültesi'nde okuyan 84 öğrenci koman doların saldırı ve baskı ları sonucu okula gideme diklerini bildirdiler.
9 . Erkek Teknik Yüksek Öğret men Okulu, Ankara Devlet Mühendislik ve Mimarlık Akademisi ile Hacettepe Üniversitesinde çıkan olaylarda bir öğrenci ta banca ile yaralandı, 225 öğrenci gözaltına alındı.
10 . Kıbrıs uyruklu Mehmet Ömer adlı devrimci öğrenci si lahlı kişilerin saldırısı sonucu öldUıüldü.
. Eskişehir'de bir öğrenci nin ölümü üzerine komando lar terör havası yarattı.
. İzmir'de bir işçiyi öldü ren komando, babası tara fından polise teslim edil di.
"DAVADAN D Ö N E N İ VURUN '."
13 . Abidinpaşa'da Ata Yıldırım adlı bir lise öğrencisi tabanca ile öldürüldü.
16 . İTÜ Maçka Maden Fakültesi' ni ülkü Ocakları Derneği üyesi oldukları bildirilen 25 komando sabahın erken saatlerinde işgal ederek derse girmek isteyen öğrencilere engel oldu.
19 . İstanbul'da komandolar Va tan Mühendislik ve Mimar lık Yüksek Okulu, Galata saray Mühendislik Yüksek Okulu ve Yıldız Devlet Mi marlık Mühendislik Akade misi'ne silahlı saldırılar düzenlediler.
29 . Bir yıllık MC devrinde 46 kişinin öldüğü 1534 kişinin yaralandığı saptandı. Haf talık bir derginin araştır masına göre ölenlerin 16'sı öğrenci, 7'si işçi, 6'sı öğretmen, 3'ü partili, 14' ü çeşitli mesleklere men sup. Çeşitli illerde mey dana gelen olaylarda yara lananlar ise şöyle: 695 öğrenci, 397 işçi ve par tili, 53 öğretmen, 389 ki şi de çeşitli meslekler den. Açıklamaya göre 39 ölüm olayı "komando" deni len sağcı grupların saldı
r ı l a r ı , diğer 7 kişi de güvenlik kuvvetlerinin olaylara müdahaleleri so nucu hayatını kaybetti. 30. "Ülkücü komando"ların i ş galinde bulunan Yüksek Teknik Öğretmen Okulu'nda derse girmek isteyen öğ renciler dövüldüler. 8 öğ renci taş ve kurşunla ya ralandı.
• İzmir İTBF'nin komandolar tarafından işgal edilmesi üzerine çıkan olaylar so nucu 50 öğrenci gözaltına al indi.
HALKA ATEŞ AÇILIYOR
31 . Komandolar Ankara'da halk ve öğrencilere ateş açtı. Sami Ova.lıoğlu adlı bir öğrencinin öldürülmesi i l e sonuçlanan komando saldı rısında 9 k i ş i de taban cayla yaralandı. Maltepe PTT'si önündeki olay sıra sında paniğe kapılan halk pencereleri kırarak bir banka şubesine sığındı.
. KTÜ öğrenci yurdunda ba şından tek kurşunla vuru larak öldürülen devrimci öğrenci Orhan Aydın i l e Kayseri'de kaldığı evde nacakla öldürülen l i s e öğ rencisi Muhtad Karazehir' in katilleri belirlenemedi.
NİSAN 1976
11 . Demirel: "Cinayetlerin hepsi ideolojik değil, bir kısmı trafik kazası dır" dedi.
DAVADAN DÖNENLER VAR
13 . Gazi Eğitim Enstitüsü'nde bir "ülkücü" öğrenci ta bancasıyla gösteri yapar ken (!) arkadaşını öldür dü.
16 . İsparta Büyük ülkü Derne ğinden 31 Mart gecesi ken d i s i n i atarak intihar e t t i ğ i öne sürülen tsparta Eğitim Enstitüsü öğrencisi Hüseyin Hatipoğlu'nun ba bası: "Oğlum davadan döne ni vurun emrine uyularak katledildi" dedi.
19 . Komandoların yuvalandığı Ankara Eğitim Enstitüsü ve öğretmen Lisesinde ko mando baskısından okulla rına gidemeyen öğrencile rin kayıtları siliniyor.
İlk olarak okul yönetimi 25 öğrencinin kaydını sil di.
ÖLÜM KOL GEZİYOR
MAYIS 1976
1 . DMMA'ya bağlı Kadıköy Mü hendislik Yüksek Okulu'nda 1 Mayıs a f i ş i a s a n l a r ı en gelleyen komandolar öğren c i l e r i yaylım ateşine t u t t u , Mehmet Dağbaşı adlı öğrenci tabancayla vurula rak öldürüldü.
2 . DİSK1in düzenlediği i ş ç i bayramını kutlama törenine katılmak için İstanbul'a gelen Ankara Siyasal Bil i m l e r Yüksek Okulu öğren c i s i Ali Fuat Okan Kocaeli Yurdundan açılan yaylım ateşi sonunda göğsünden vurularak öldürüldü.
3 . Gültepe Endüstri Meslek Lisesi öğrencisi Timur Demir afiş asmak yüzünden çıkan kavga sonunda ta banca ile vurularak öldü rüldü.
16 . Sandıklı Lisesinde çıkan çatışmada bir öğrenci öl dü.
. Komandolar Ankara'da, ödev hazırlığı için Devlet İs tatistik Enstitüsüne giden SBF öğrencilerine saldır dılar.
18 . Ankara'da Başkent Lisesin de ve Erzuruma bağlı Tor tum ilçesinde olaylar sı rasında yaralanan iki öğ renci öldü.
19 . Başkentte komandolar Ha cettepe üniversitesi Mate matik bölümü hazırlık öğ rencisi Fevzi Aslansoy ad lı devrimci öğrenciyi ta banca ile öldürdüler.
FAKÜLTE KAPISINDA PANZERLER
21 . Bir grup sağcı öğrencinin Eğitim Fakültesi'ne gele rek marş söylemek isteme leri üzerine çıkan olaylar da 9 kişi yaralandı. SBF Cumhuriyet ve Hukuk Fakül tesi yurtlarının kapıları panzerlerle kırılıp polis tarafından arandı. 268 öğ renci gözaltına alındı.
30 . İTÜ'yü basan komandolar Erdoğan Yalçıngil adlı öğ renciyi tabancayla öldürüp, iki öğrenciyi de yaraladı lar*
31 . Evinin duvarından MHP slo ganlarını silerken taban cayla vurulan öğrenci En sar Bingöl kaldırıldığı hastanede öldü.
HAZİRAN 1976
5 . Ankara Bahçelievler Kız Öğrenci Yurdunda kalan bir kız öğrenci önceki akşam 4 komandonun saldırısına uğradı.
DERS YOK SINAV VAR
. Okulda öğrenim süresince ders yapılmadığı için ADMMA ve YO'nda sınavların yapılmasına karşı çıkılma sı istendi. Bu konuda Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB), Tüm üni versite ve \üksek Okul Asistanları Derneği (TÜMAS) Tüm öğretim üyeleri Derne ği (TÜMÖD), ADMMA ve Öğ renci Aileleri Derneği or taklaşa bir basın toplan tısı düzenledi.
8 . Komandoların işgalindeki okullara öğrenciler gire miyor. Ankara İktisadi ve Ticari İlimler Akademesine • bağlı Mali Bilimler ve Mu hasebe Yüksek Okulu öğren cileri ana ve babalarının eşliğinde gittikleri okula, silahlı komandoların tehdi diyle karşılaşarak geri dönmek zorunda kaldılar.
10 . 15 bin Eğitim Enstitüsü öğrencisinin baskılarla öğrenim olanağından yoksun bırakıldığı öne sürüldü.
NE İÇİN ?
25 . 316 bin öğrencinin katıl dığı üniversite Giriş Sı navı yapıldı, üniversite lerin bu yıl alabileceği öğrenci sayısı ise 50 bin dolayında.
28 . üniversitelerarası sınav . soruları ile ilgili cevap anahtarını üzerinde taşı yan Mustafa Dağdelen adlı öğrenci, soruların özel bir dersanedeki öğretmeni tarafından kendisine ve rildiğini söyledi.
29 . İstanbul'da Yeni Levent Lisesi önünde öğrenciler le polis çatıştı, İrfan Ala adlı liseli bir öğren ci polis kurşunlarıyla öl dü.