Bilim, teknoloji ve meslek tarihi
Bilim ve teknoloji tarihi, elektriğin öncüleri, Türkiye elektrifikasyon tarihi, meslek büyükleri ve tarihsel anlatılar. Anma, biyografi ve hatıra yazılarının çoğunun ana teması budur.
Yıllara göre
Bir döneme tıklayarak yazıları o yıllarla sınırlayın.
Sık geçen konular
-
DENETİM:KURAM VE UYGULAMA
Denetim (kontrol) biliminin tarihsel gelişimi, temel kavramları, mühendislikten biyolojiye kadar farklı alanlardaki uygulamaları ve gelecekteki olası yönelimleri ele alınmaktadır.
-
ROBOTİK UFUKLAR
Yazı, robot teknolojisinin tanımı, tarihsel gelişimi ve sınıflandırılmasını ele alarak robot kontrol sistemlerinin temel özelliklerini ve esnek/akıllı otomasyon uygulamalarındaki yeni kullanım alanlarını inceliyor.
-
BİLGİSAYAR VE YARI İLETKEN TEKNOLOJİSİNDE GELİŞMELER
Bilgisayar ve yarı iletken teknolojisindeki tarihsel gelişmeler ele alınarak MOS, CMOS, bipolar ve GaAs devre teknolojilerinin performans, yoğunluk, hız ve güç tüketimi açısından karşılaştırılması yapılmaktadır.
-
ODA TARİHİNDEN
1976 yılında EMO İstanbul Şubesi'nde düzenlenen bir panelden derlenen bu yazıda, bilişim teknikbiliminin tanımı ve Türkiye'de bilgisayar kullanımının tarihsel gelişimi, kamu-özel sektör dağılımı ve eğitim durumu ele alınmaktadır. Yazının sonunda ayrıca dergi tarafından üyelere yönelik bir 'Dağıtım Sistemleri' özel sayısı çağrısı yer almaktadır.
-
BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK GELİŞMELER
Yazı, yapay zekâ (Yapay Us) teknikbiliminin tarihçesini, Turing ve Von Neumann gibi öncü bilim adamlarının katkılarını, kuramsal gelişimini ve 1980'lere kadar üretim, tıp ve otomasyon alanlarındaki uygulamalarını ele almaktadır.
-
BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK GELİŞMELER
Yazı, süperiletken teknolojisindeki güncel gelişmeleri elektronik mühendisliği açısından ele alarak film teknolojisi, tel ve şerit üretimi ile Josephson junction tabanlı bellek yongaları gibi dünya çapındaki son ürün ve araştırmalardan haberler sunmaktadır.
-
TÜRKİYE'DE VLSI YAPIMI
Yazıda tümdevre (VLSI) teknolojisinin dünyadaki ve Türkiye'deki gelişimi, YİTAL, TESTAŞ ve İTÜ gibi kurumların çalışmaları ile VLSI üretim aşamaları ve gerekli donanım anlatılmaktadır.
-
YARI-ÖZEL TÜM DEVRELER
Yazıda uygulamaya özgü tümdevre (ASIC) kavramı ve yarı özel tümdevre üretim teknikleri tanıtılmakta, TÜBİTAK MAE YİTAL'de bipolar teknolojisiyle üretilen bir faz kenetlemeli çevrim devresi örneği üzerinden tasarım-üretim süreci anlatılmaktadır.
-
ENDÜSTRİ ÖLÇMELERİNDE RADYOİZOTOP TEKNİĞİ
Radyoizotopların endüstriyel ölçmelerde kullanımı; radyoaktivite, radyasyon-madde etkileşimi ve algılayıcı türleri tanıtılarak kalınlık, seviye ve yoğunluk ölçümlerine yönelik uygulamalar örneklerle açıklanmaktadır.
-
1990'LAR İÇİN UYDU TEKNOLOJİSİ VE SENARYOLAR
Yazı, 1990'lar için uydu iletişim teknolojilerini, mevcut servis türlerini (FSS, MMSS, BSS) ve fiber optik kablolar ile ISDN'in uydu sistemlerine getireceği rekabeti ve teknik/ekonomik değerlendirmeleri ele almaktadır.
-
RADAR
Yazı, radarın tarihsel gelişimini, çalışma ilkesini, frekans bantlarını, radar denklemini ve radar türlerini (özellikle sürekli dalga radarı) teknik ayrıntılarıyla ele almaktadır.
-
MAGNETİK OLARAK YÜKSELTİLEBİLEN VE HAREKET EDEBİLEN SÜPER HIZLI TRENLER
Yazı, süperiletken mıknatıslarla manyetik olarak yükselen ve hareket eden Maglev trenlerinin çalışma prensibini, Japonya ve Batı Almanya'daki uygulamalarını ve bu iki teknik yaklaşımı karşılaştırmalı olarak anlatmaktadır.
-
ODA SICAKLIĞI SÜPERİLETKENLİĞİNE DOĞRU
Yazı, süperiletkenliğin keşfinden 1980'lerin ortasındaki yüksek sıcaklık süperiletken buluşlarına kadar tarihsel ve teorik gelişimini anlatarak oda sıcaklığı süperiletkenliğine yaklaşımın teknolojik ve bilimsel önemini tartışıyor. Ayrıca süperiletken malzemelerin elektrik motorları, mıknatıslar ve bilgisayar teknolojisindeki olası uygulamalarına değiniliyor.
-
YÜKSEK GERİLİM DOĞRU AKIM ENERJİ TAŞINMASINDA GENEL BİLGİLER
Yazıda yüksek gerilim doğru akım (YGDA) enerji taşımasının tarihsel gelişimi, dünyadaki uygulama projeleri ve almaşık akım sistemlerine göre teknik, ekonomik üstünlük ve sakıncaları karşılaştırmalı olarak ele alınmaktadır.
-
ENDÜSTRİYEL DENETİMDE GENEL EĞİLİMLER
Yazı, endüstriyel devrimlerin tarihsel gelişimini ve otomatik denetim (kontrol) kuramının zanaat döneminden bilgisayarlı denetime kadar geçirdiği evrimi anlatmakta, geribesleme kavramının kökenlerinden Watt düzengecine, Maxwell ve Vişnegradski'nin kuramsal katkılarından uzay çağı ve sibernetiğe kadar uzanan bir teknoloji tarihi sunmaktadır.
-
SAYISAL SİNYAL İŞLEME YÖNTEMLERİ VE BİR UYGULAMA: ATATÜRK'ÜN 10. YIL NUTKUNUN GÜRÜLTÜDEN ARINDIRILMASI
Yazı, sayısal sinyal işleme yöntemlerinin ses iletişimindeki uygulamalarını özetleyerek ODTÜ'de geliştirilen 'görüngesel çıkarma' yöntemiyle Atatürk'ün 10. Yıl Nutku kaydındaki dip gürültünün nasıl bastırıldığını anlatmaktadır. Yöntemin uygulanışı, kullanılan donanım ve elde edilen sonuçlar anket verileriyle desteklenerek sunulmuştur.
-
FİBER OPTİK İLETİŞİMİNE GENEL BİR BAKIŞ
Yazı, iletişim sistemlerinin tarihsel gelişiminden başlayarak elektromanyetik görüngenin kullanımını ve fiber optik iletişim teknolojisinin ortaya çıkışını, temel elemanlarını ve avantajlarını genel olarak inceliyor.
-
UZAY SİLAHLARI
ABD ve SSCB arasındaki uzay silahları yarışı, Reagan'ın Stratejik Savunma İnisiyatifi (Yıldız Savaşları) programı ve bu kapsamda geliştirilen kinetik enerji ve yönlendirilmiş enerji (laser) silahları teknik ve stratejik açıdan ele alınmaktadır. Yazı, konunun elektrik-elektronik teknolojisiyle bağlantısını vurgulayarak uydular, karşı-uydu silahları ve savunma sistemlerinin genel bir görünümünü sunmaktadır.
-
NÜKLEER SANTRAL GÜVENLİĞİ 1. BÖLÜM 'TMI RAPORU'
Yazı, Üç Mil Adası (TMI) kazası çerçevesinde nükleer santral güvenliğini ele alarak reaktör türleri, basınçlı su reaktörünün (PWR) çalışma prensibi, zenginleştirilmiş uranyum üretimi ve santrallerde karşılaşılabilecek kaza, sabotaj ve saldırı tehlikelerini ayrıntılı biçimde açıklamaktadır. Makale, Türkiye'de nükleer santral gündeme geldiği bir dönemde kamuoyunu ve mühendisleri bilgilendirmeyi amaçlayan iki bölümlük çalışmanın ilk kısmıdır.
-
MAVİ LED'LER
Mavi ışık saçan LED üretiminde kullanılan geniş bant aralıklı yarı iletken maddeler, özellikle silikon karbidin fiziksel özellikleri ve üretim yöntemleri; ışık saçılım mekanizmaları ve pn-eklem yapısı teknik olarak anlatılmaktadır.
-
ORKESTRA SESİ, KONSER SALONLARI VE TINI VEYA GÜZEL SES NEDEN GÜZELDİR?
Yazı, orkestra sesinin kalitesini belirleyen kulak algı mekanizmalarını, tını (timbre) kavramını ve konser salonlarının akustik özelliklerini inceleyerek ses kayıt teknikleri ve salon mimarisi arasındaki ilişkiyi ele almaktadır.
-
GÜNEŞ PİLLERİ
Güneş pillerinin fotovoltaik olay temelinde çalışma prensibi, tarihsel gelişimi, eşdeğer devre modeli ve verim hesaplamaları teknik olarak açıklanmaktadır.
-
DOĞA, HABERLEŞME VE MÜHENDİSLİK
Yazar, haberleşmenin genel karakterini, doğanın entropi artışı yoluyla insan kültürü ve haberleşme sistemleri üzerindeki bozucu etkisini ve mühendisin bu doğal tahribata karşı mücadelesini sibernetik bir bakış açısıyla ele alıyor; ardından teknolojik gelişmelerin (digital modülasyon, uydu haberleşmesi vb.) bu mücadeledeki rolünü tartışıyor.
-
MİKROİŞLEMCİLER VE MİKROBİLGİSAYARLAR
Yazı, mikroişlemci ve mikrobilgisayarların bilgisayarlar arasındaki yerini, genel bilgisayar yapısını ve komut/işleme evrelerini açıklayarak bilgisayar teknolojisinin tarihsel gelişimini ele almaktadır.
-
ENERJİ POLİTİKALARI VE CUMHURİYET DÖNEMİ
TMMOB'un 'Cumhuriyetten Günümüze' konulu Teknik Kongresi'ne EMO tarafından sunulan tebliğ, Türkiye'de 1930'lardan 1950'lere kadar izlenen elektrik enerjisi politikalarını ve sanayileşme süreciyle ilişkisini tarihsel olarak incelemektedir. Yazıda yabancı sermayenin etkinliği, devletçilik dönemi kurumları (EİE, ETİBANK, MTA) ve sanayi planlarının enerji sektörüne yansımaları ele alınmaktadır.
-
BİLİM VE TEKNOLOJİDE DEVRİMLER YARATAN BİR OLAY: ELEKTRİK
Yazı, elektrik ve magnetizma olaylarının ilkçağlardan 19. yüzyıla kadar gelişimini; mıknatıs taşı, pusula, Gilbert'in çalışmaları, durağan elektrik üreten makinalar ve elektrik iletimi üzerine yapılan ilk deneyleri tarihsel bir perspektifle ele almaktadır.
-
LANETLİ ALMAŞIK AKIM
ABD'de 1886-1895 yılları arasında Edison'un doğru akım (DA) sistemi ile Westinghouse'un öncülüğündeki almaşık akım (AA) sistemi arasındaki rekabetin teknik, ekonomik ve tarihsel arka planı incelenmekte; bakır fiyatlarındaki artışın ve güvenlik tartışmalarının bu mücadeledeki rolü ele alınmaktadır. Sonuçta AA sisteminin enerji iletiminde üstün geldiği ve Westinghouse'un elektrik endüstrisinde büyük bir güç haline geldiği anlatılmaktadır.
-
RADAR SONAR VE 2. DÜNYA SAVAŞI
Yazı, radar ve sonar teknolojilerinin tarihsel gelişimini, Faraday ve Maxwell'den başlayarak 2. Dünya Savaşı öncesi ve başlangıcındaki ABD ve İngiltere'deki geliştirme çalışmalarına kadar anlatmaktadır.
-
İLK TELEVİZYON ÖNERİLERİ
1877-1884 yılları arasında görsel işaretlerin elektrikle iletilmesi için önerilen çok ve tek devreli ilk televizyon fikirleri, selenyum ve akkor öğelerin kullanımı, tarama ve eşzamanlama ilkeleri ile Nipkow'un mekanik televizyon icadına giden süreç ele alınmaktadır.
-
TRANZİSTORUN DOĞUŞU
Yazı, 1948'de Bell Telefon Laboratuvarları'nda bulunan tranzistorun bilimsel arka planını, öncesindeki uluslararası araştırmaları ve sonrasında yarıiletken teknolojisinde yaşanan gelişmeleri anlatmakta, buluşun tek bir ülkenin değil uluslararası bilim birikiminin ürünü olduğunu vurgulamaktadır.