Bilim, teknoloji ve meslek tarihi
Bilim ve teknoloji tarihi, elektriğin öncüleri, Türkiye elektrifikasyon tarihi, meslek büyükleri ve tarihsel anlatılar. Anma, biyografi ve hatıra yazılarının çoğunun ana teması budur.
Yıllara göre
Bir döneme tıklayarak yazıları o yıllarla sınırlayın.
Sık geçen konular
241 yazı “TEK” kaldır Süzgeçleri temizle
-
AV. GÜNEY DİNÇ’İN ARDINDAN
Yazar, mühendislik ve mimarlık mesleklerinde teknik uygulama sorumluluğu ile yapı denetimi alanındaki mücadeleleriyle tanınan hukukçu Av. Güney Dinç'i, hukuki mirası ve AİHM'e yaptığı öncü başvurularla birlikte anıyor.
-
ODAMIZIN TARİHİNDEN: 1973 Elektrik Enerjisi Teknik Kongresi
Yazı, EMO'nun 1973 yılında Ankara'da düzenlediği Elektrik Enerjisi Teknik Kongresi'ni ve dönemin enerji krizi, dışa bağımlılık ve teknik elemanların ekonomik sorunlarına ilişkin tartışmaları anlatan tarihsel bir arşiv belgesidir; TMMOB Başkanı Teoman Öztürk ve CHP Genel Başkanı Bülent Ecevit'in mesajları ile EMO Başkanı Ahmet Varol'un açış konuşması aktarılmaktadır.
-
KİTAP TANITIMI
Yazı, güneş enerjisi ve yenilenebilir enerjiye dair iki kitabı (Wolfgang Palz'ın 'Güneşin Zaferi' ve Tanay Sıdkı Uyar'ın editörlüğünü yaptığı '%100 Yenilenebilir Enerjiye Doğru') ve F. Behçet Yücel'in 1970-1990 yılları arasında Türkiye'deki köylerin elektriklendirilmesi sürecini anlatan kitabını tanıtmaktadır.
-
TARİHTE ELEKTRİK Osmanlılarda İlk Elektrik Uygulamaları
Yazı, Osmanlı İmparatorluğu'nda telgraf teknolojisiyle başlayan ilk elektrik uygulamalarını ve bu süreçte Fransız mühendis Emile Lacoine'in eğitim, teknik gelişim ve elektrikli cihazların üretimindeki rolünü tarihsel kaynaklara dayanarak anlatmaktadır.
-
ŞEKER FABRİKALARINDA ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ UYGULAMALARI ve ÜLKEMİZ SANAYİSİNE KATKILARI
Yazı, şeker fabrikalarının Sanayi Devrimi'nden bugüne teknolojik gelişimini ve Türkiye'deki şeker sanayiinin kuruluş sürecini, bu süreçte elektrik mühendisliğinin oynadığı rolü ve EMAF gibi kurumların yerli üretime katkılarını ele almaktadır.
-
TEKNİK ELEMANLARIN DEMOKRATİK, EKONOMİK, SENDİKAL HAKLAR MÜCADELESİ
Yazı, 1970-1981 yılları arasında faaliyet gösteren Teknik Elemanlar Sendikası (TEKSEN) ve devamı niteliğindeki TÜTED'in sendikal mücadele tarihini konu alan, Çetin Ünalın'ın hazırladığı ve Mimarlık Vakfı'nca yayımlanan kitabı tanıtmaktadır.
-
OSMANLI’DA SİVİL MÜHENDİS YETİŞTİRMEK ÜZERE AÇILAN HENDESE-İ MÜLKİYE MEKTEBİ
Makale, Osmanlı'da sivil mühendis yetiştirmek üzere kurulan Hendese-i Mülkiye Mektebi'nin tarihçesini, İTÜ'nün kuruluş tarihine ilişkin tartışmaları ve askeri mühendislik okullarıyla ilişkisini arşiv belgelerine dayanarak inceliyor.
-
LİTYUM-İYON BATARYALAR KULLANIM DIŞI
Yazı, elektrikli araçlar için 800 km menzil hedefleyen Battery500 projesi kapsamında geliştirilen lityum-hava bataryaların lityum-iyon bataryalara kıyasla enerji yoğunluğu, maliyet ve teknik zorluklarını (elektrolit bozulması, dendrit oluşumu) ele almaktadır.
-
GEZGİN HABERLEŞMENİN EVRİMİ
Yazı, gezgin (mobil) haberleşmenin tarihsel gelişimini 1. nesilden 4. nesile kadar teknik standartlar, frekans bantları ve veri hızları açısından ele almaktadır.
-
İNSANLIĞIN DEĞİŞTİRİLEBİLİR YAZGISI
Stefan Zweig'in telgrafın okyanusu aşmasını anlattığı öyküsünden yola çıkarak, iletişim teknolojilerindeki tarihsel dönüşüm ile günümüzdeki gözetim toplumu, medya tekelleşmesi ve teknolojinin kullanımına ilişkin eleştirel bir değerlendirme sunuluyor.
-
SİNEMA BELLEĞİ KORUMA ALTINDA
Alternatif Medya Derneği'nin başlattığı sinematek.tv projesi, sinema eserlerinin, dergilerin, afişlerin ve sözlü tarih kayıtlarının dijital ortamda arşivlenerek sanatseverlere ve araştırmacılara sunulmasını sağlıyor.
-
CUMHURİYET TÜRKİYESİ’NİN SANAYİLEŞME ÖYKÜSÜ
Mahmut Kiper, Dr. Fikret Yücel'in Cumhuriyet Türkiyesi'nin sanayileşme sürecini üç döneme ayırarak incelediği kitabını tanıtıyor ve yazarın mühendislik-teknoloji politikaları alanındaki hayatını özetliyor.
-
EDİTÖRDEN MÜHENDİSLİK, TEKNOLOJİ VE TEMEL BİLİM
Yazar, mühendislik eğitiminde temel bilim derslerinin öneminin azalmasını eleştiriyor; MÜDEK ölçütlerini ve Türkiye'de temel bilimlerin kurumsal tarihini (Cahit Arf, TÜBİTAK Temel Bilimler Araştırma Enstitüsü'nün dönüşümü) örnekleyerek temel bilim eğitiminin zayıflatılmasının mühendislik mesleğine zarar verdiğini savunuyor.
-
TÜRKİYE’DE ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ EĞİTİMİNİN BAŞLANGICI
Yazı, Türkiye'de elektrik mühendisliği eğitiminin İstanbul Darülfünunu'ndaki Elektromekanik Enstitüsü'nden başlayarak Yüksek Mühendis Mektebi ve İstanbul Teknik Üniversitesi'ne evrilen kurumsal tarihini, müfredat ve mezun verilerini de aktararak anlatmaktadır.
-
FİKRİ MÜLKİYET HAKLARININ “KORUNMASI
Ha-Joon Chang'in kitabından derlenen bu yazıda fikri mülkiyet haklarının, özellikle patent sisteminin tarihsel gelişimi ve gelişmekte olan ülkeler ile teknoloji transferi üzerindeki etkileri ele alınıyor; HIV/AIDS ilaçları örneği üzerinden patent lobisinin baskıları ve kamu yararı arasındaki gerilim tartışılıyor.
-
KİTAP TANITIMI
EMO'nun yayımladığı dört kitap tanıtılıyor: Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı'nı inceleyen bir tarih kitabı, Nobel Fizik Ödülleri'ni günümüz teknolojisiyle ilişkilendiren bir eser, bilgi güvenliği panelinin bant çözümlerinden oluşan kitap ve EMO Antalya Şubesi'nin lisanssız güneş enerjisi üretim sürecine ilişkin kılavuz kitapçığı.
-
Ada Lovelance
Yazı, ilk bilgisayar programcısı olarak kabul edilen Ada Lovelace'ın yaşamını, Charles Babbage ile çalışmalarını ve Analitik Makine üzerine yazdığı notları anlatmakta, ayrıca kadınları bilim ve teknolojide görünür kılmayı amaçlayan Ada Lovelace Günü'nden bahsetmektedir.
-
TÜRKİYE’DE ASANSÖRÜN DÜNÜ VE BUGÜNÜ
Yazı, Türkiye'de asansör sektörünün Pera Palas ve İzmir'deki tarihi örneklerden başlayarak gelişimini, sektördeki öncü firmaları ve 1950'lerden günümüze kadar yaşanan teknolojik ve ekonomik dönüşümü ele alıyor.
-
ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ MECMUASINDAN YANSIYAN 25 YIL
Yazı, EMO'nun yayın organı Elektrik Mühendisliği Dergisi'nin 1956'daki ilk sayılarından başlayarak 25 yıllık içeriğini, dönemin teknik yazılarını ve odanın örgütsel etkinliklerini tarihsel bir perspektifle inceliyor.
-
REKLAMLARIN GÖZÜNDEN MÜHENDİSLİK
EMO'nun 60. yılı vesilesiyle Elektrik Mühendisliği Dergisi'nin 1956-1976 yılları arasındaki sayılarında yer alan reklam ve ilanlar üzerinden Türkiye'nin ekonomik, sanayi ve teknolojik dönüşüm tarihine bakılıyor. Kamu kurumlarının ilk reklamlarından yerli ve yabancı özel sektör ilanlarına, Basın İlan Kurumu ile yaşanan mücadeleye kadar dönemin toplumsal ve ekonomik izlerini yansıtan örnekler aktarılıyor.
-
İKİ ATATÜRK ÇOCUĞU Prof. Dr. Mustafa BAYRAM-Prof. Emin ÜNALAN
Yazar, İstanbul Teknik Üniversitesi'nde uzun yıllar birlikte çalışan ve 'Atatürk Çocukları' olarak Almanya'ya eğitim için gönderilen Prof. Dr. Mustafa Bayram ile Prof. Emin Ünalan'ın yaşam öykülerini ve dostluklarını anlatıyor.
-
Unutulmaz Hoca ve Öncü Bilim Adamı: TARIK ÖZKER
Yazı, Türkiye'de modern devre teorisinin öncüsü olan İTÜ öğretim üyesi Prof. Dr. Tarık Özker'in EMO tarafından düzenlenen anma toplantısı vesilesiyle yaşamını, akademik katkılarını ve öğrencileri üzerindeki etkisini anlatmaktadır. Eski öğrencilerinden Yakup Peker'in anılarıyla desteklenen metin, Özker'in mühendislik eğitimine getirdiği bilimsel yaklaşımı vurgular.
-
TEKNOLOJİ, ÜRETİM SÜRECİNDE BÖLÜNME ve EMEK
Yazar, sanayi devrimi döneminden Babbage ve Ure'ın eserlerinden örneklerle teknoloji ve mühendislik gelişiminin toplumsal ve sınıfsal ilişkiler içinde şekillendiğini, teknolojik belirlenimciliğin eleştirisi üzerinden ele alıyor. Makinalaşma ve iş bölümünün emek üzerindeki etkileri, kâr odaklı üretim ilişkileri bağlamında tartışılıyor.
-
ELEKTRİĞE ADANAN HAYAT
TEK'in eski genel müdürü Gültekin Türkoğlu ile yapılan söyleşide, TEK'in kuruluşu, elektrik planlamasının önemi, yerli üretim çabaları ve nükleer santral girişiminin durdurulması gibi anılar aktarılırken, günümüz enerji politikalarının plansızlığı eleştiriliyor.
-
ARAMIZDAN AYRILANLAR
EMO'ya bağlı çeşitli şubelerden vefat eden üyelerin biyografileri ve anıları yer almaktadır.
-
İNGİLTERE’DE MÜHENDİSLİK EĞİTİMİ
İngiltere'deki mühendislik eğitimi sistemi, mühendis birliklerinin ehliyet tanıma şartları, üniversite ve teknik kolej yollarının karşılaştırılması ile tam ehliyetli mühendis ve teknik eleman yetiştirme süreçleri ele alınmaktadır.
-
KİTAP TANITIMLARI
EMO'nun 2011 yılında yayımladığı dört kitap tanıtılıyor: Veblen'in 'Mühendisler ve Fiyat Sistemi' çevirisi, İTÜ Elektrik Elektronik Fakültesi'nin kuruluş dönemine ait hoca söyleşilerini içeren 'İTÜ'nün Çınarları', Tayfun Akgül'ün karikatür kitabı 'Fennikarikatürler' ve Doğu Karadeniz Bölgesi HES teknik gezisi raporu.
-
ENERJİ POLİTİKALARI ve ÖZELLEŞTİRMELER
Türkiye'de 1902'den 2001'e uzanan süreçte elektrik enerjisi politikalarının dönemin ekonomik politikalarıyla paralel şekillenişi, devletçilik-liberalizm sarkacı ve TEK'in bölünüp özelleştirilmesi süreci ELECO 2010 açılış sunumu temelinde ele alınmaktadır.
-
KİTAP TANITIMLARI
Dergide telekomünikasyon tarihi, bilgisayar/internet öncüsü bir profesörün biyografisi, iletişim teknolojilerinin yayılmasının ekonomi politiği ve HES karşıtı direnişleri ele alan dört kitap tanıtılıyor.
-
GÖRÜNTÜ İŞLEMENİN DÜNÜ, BUGÜNÜ ve GELECEĞİ
Yazıda görüntü ve fotoğraf kavramlarının tarihçesi, analog-dijital görüntü dönüşümü, piksel, çözünürlük ve renk kodlama yöntemleri gibi görüntü işleme teknolojisinin temelleri teknik açıdan ele alınmaktadır.