KİTAP TANITIMI

Elektrik Mühendisleri Odası yayını olan kitaplara elektronik ortamda; http://kitap.emo.org.tr adresinden ya da EMO Yayın Birimi’nden ulaşabilirsiniz.

Yazar, Wolfgang Palz, enerji ve ekonomi alanında bağımsız bir uzmandır. Kendisinin de ka bulunduğu güneş devrimi üzerine küresel görüşlerinin bir özetini sunan bu kitap ayrıca, ö tutku ve çabalarının en sonunda başarıya ulaşmasından duyduğu mutluluğun da bir ifade

Yazar Hakkında

Dr. Wolfgang Palz, Alman bir fizikçidir. 50 yılı aşkın bir süredir güneş enerjisinin ve tüm ye

enerjilerin küresel liderlerinden biri olmuştur. Almanya, Karlsruhe Üniversitesinde doktor

GÜNEŞİN ZAFERİ Yeni Yüzyılın Enerjisi

Palz, Wolfgang (2018) The Triumph of the Sun: The Energy of the New Century ISBN-13: 978-9814800068 ISBN-10: 9814800066

2000’de yeni yüzyıla girerken, dünyamız, küresel bir kirlilik ve bunun sonucunda da perişanlık yaratan ve kontrolden

ybauptıgktöarnesvodnrea,kFaralndsıız. U2l0u0sa0l Uilzeay20Ar0a2ştaırmraalsaırnı Mdaer,kAezlimndae n(CNPaESr)-güneş PV’nin gelişim sloarmumelunotoldsuuğ’unguönre,vHinoerbiazşolandı2. 1095707’idçeinABAKlommaisynoneunnuenr,jiApvreuprsa-ve dünyada güneş e ypeenikletinfeibüilzireernienrejilekruinrguellaişinmi“nEdneqn usoêrutemCluodmepmartimssainoınnın”ubnaşdınaakgieçti. AB Komisyonu Düiyreeklteörrldüğeünnebgierçieyndei.deDka2h0 ayıl sboungörarevAdeBkKalodmı. 2i0s0y0oinleu2’0n0a2 aLraas-ında, Alman Parlam HtionrizAonm2e05ri0kiaçin’dAalmkai nPeVnerpjirpoegrsrpaekmtifliaürzıeriinçeinkurdualann ı“şEmnqauêntleıkCommission”undaki bhiriizymdi.eDtai hvaesrodnir.aAAyBrKıocmai,sygoenlue’ncaeLkatiinçiAnmyeraiktaır’dımakilaPVr pürzoegrraimneları için danışmanlık vyeürdriü. Atüyrleıcna, gveeleckeıksiaçinbyiartırsıümrlaer üöznercinee tyaürmütaülmenlvaenkaısna bpirrsoürge-önce tamamlanan draahmil odlmaakdüazehriel çoelşmitlai Fkraünszıez urelusçael pşriotlgirFamralanrısnıdzauyleursaaldlı.pDrro. Pga-lz, Uluslararası Gün Brairlmiğ’ilnainrı(nISdESa) Gyüenerş Eanledrjıi.si DPorl.itikPaasılnzı,n İUlelrulestillamreasirnadesıKüGreüsenleLişderlik Ödülü dahil o çEonkesaryjiısdia öBdirülliağld’iın. Ainlma(InSyEaSC)umGhüunriyeeşti lEiynakeartjinsiişaPnıonlaitsiakhaipstıinr. ın

İlerletilmesinde Küresel Liderlik Ödülü dahil olmak üzere çok sayıda ödül aldı. Almanya Cumhuriyeti liyakat nişanına sahiptir.

çıkan bir iklimi ve nükleer savaş tehdidini beraberinde

%100 YENİLENEBİLİR ENERJİYE DOĞRU

getiren yanlış gelişmelere sırGtıÜnNıEŞdİNönZAdFüER.İ Bu olumsuz gelişmelerin hepsi, sürdürülebilir olmayan fosil ve nükleer enerji kullanımından kaynaklanıyordu.

Yeni Yüzyılın Enerjisi

Bunu herkes fark etmemiş olabilir ama 21. yüzyılla

Tanay Sidki Uyar (Editör) Towards 100% Renewable Energy: Techniques, Costs and Regional Case-Studies Springer Proceedings in

beraber tekrar doğayla, Güneş’le uyumlu bir hayata Pdaolz,ğWruolfgilaengr.le(2y01e8n). TrhoetTaridumapkh aofrtaherlSıulnık: Tlahe iElneerrgley mof tehye eNebwaCeşnlatu-ry IdSBıNk-.13B:u97k8-i9t8a1p48,00e0k6o8 lojik hayaller ve daha iyi bir dünyayla ilgili rüyalar hakkında değildir. Basitçe, somut IvSBeNr-i1le0:r9l8e14n8e00l0e6r6olduğuna dair bir rapordur.

Güneş ve onun faydalarına uyumlu bir yolda ilerlendiğinde sadece iklim değil herkes kazançlı duruma

Energy Editör: Tanay Sıdkı Uyar Baskı: resimli Yayıncı: Springer, 2017 ISBN: 3319456598, 9783319456591 Uzunluk: 453 sayfa

2g0e00le’dce eyekntiiyrü.zyİınlaogvirearkseyno, dnünvyaemısze, krüireüserlebtirimkirlilsikavyeebusninundseon, uGcuünd-a da perişaBnluık kyairtaatapn, 2011’den 2015’e kadar Uluslararası %100 Yevneekşo’ntteronldeenldçıkeanebdiriilkelimni gveünçükaleerrtıskavkaşotnevhdaidninsiibyeoranbeerlinddeügnetyiraenyyıanlış gelişmneilelerenseırtbıniılir Enerji Konferanslarında (IRENEC) sunulan

dköenndüd. Bi usoiluamhsuıyz lgaelişvmuerleuriyn ohre:pssi,ossürydoür-üelekboilinr oolmmaiy.anYfeonsilivdeününkyleaer-enerji kulltaenıbmlıinğdalneri toplar. Zaman aralığı göz önüne alındığınkmayınzadklaan,ıyogrdüun. eş enerjisi konvansiyonel enerjilerden

da, bölümlerin güncel ve uygun olmasını sağlamak

Bduanuhhaerkuecs fuarzk hetamleemigş oelalbdiliir. aHmear2k1.eysüziyçıllianbemraibleyrotenkrlaarrdcoağayilsa,tiGhü-neş’le uyumiçluibnirgüncellendi. Bu katkılar araştırma, geliştirme ve

hdaayamta ıdnoğryuailerraletyıeldn rıoğtaı,dasküaradrlüılırklüalileerbleimlieryebbiarşlagdeıkl.iBşueknitaep,keokonlooji-k hayaller vue dyaghauilyai malarında enerji çözümlerine katkıda bulubmir idyüenyasyalahiligbiliirzü.yalar hakkında değildir. Basitçe, somut verilerle neler olduğuna dair binr raapnorudulur. slararası bir araştırma bilim adamları ve uz-

Kitap, temel bilgilerle başlıyor ve Güneş’in doğada

manlar grubunun sonucudur.

Gvüeneyşaveşoanmunlfaayrdıamlarııznda auyuomylunbairdyoığldıa iölenrleenmdiğliindreoslaüdeeceleikliamldıyeğoilrh.erkes kazanBçulı dkuirutampa , enerji verimliliğindeki sorunlar ve konular gYeelenceiktyirü. İznyovılaısnyonbvae şseınri düraetimtesmayeizsinbdei,rGdünüeşn’tyenaenldıenedteilemn geülçinaritnık konvansiyoünzeel drüinnydayeı çalışan araştırmacılara ve karar vericilere

kneandsiıslilaahtıyıladvıuğruınyodr:asonsyob-eakhonsoemdi.eYerneikdü, nbyaumıdzdea,ğgiüşniemş eingerejisriçkoenkva-nsiyonel enyeörjnileerdliekntir. Tablolar, grafikler ve şemalar, enerji kuldleahşatiurceunz hkalieşgieleldri.inHerçkaesliıçşinmmailylaonrlıarhcaaisktikhdınamdınayabrailtgıldiığvı,esürridyüorürl.ebilir bir gelişleannımında verimlilik ve yenilenebilir enerji depolaekonomiye sahibiz.

Kitap, daha iyi bir dünya için, bir güneş dünyası için

ması ile dayanışmada %100 yenilenebilir enerjiyi

bu değişime öncülük etmiş olan Hermann Scheer’e

teşvik eden metne eşlik eder. Bu şekilde, %100 Yeniadanmıştır.

lenebilir Enerjiye Doğru, fosil sorunlarından alterna-

Yazar, Wolfgang Palz, enerji ve ekonomi alanında bağımsız bir uzmandır. Kendisinin de katkıda buluntif çözümlere geçişi düşünen liderlere düşünce için yeni gıdalar ve eylem için teşvikler sunuyor.

duğu güneş devrimi üzerine küresel görüşlerinin bir özetini sunan bu kitap ayrıca, öncülerin tutku ve çabalarının en sonunda başarıya ulaşmasından duyduğu mutluluğun da bir ifadesidir.

Editör Hakkında: Tanay Sıdkı Uyar Çankırı/TÜRKİYE, 19 Ağustos 1953, Robert Academi, İstanbul Türkiye 1967-1971 Boğaziçi Üniversitesi Mühendislik Fakültesi, Elektrik

Yazar Hakkında: Dr. Wolfgang Palz Alman bir fizikçidir. 50 yılı aşkın bir süredir güneş enerjisinin ve tüm yenilenebilir enerjilerin küresel liderlerinden biri olmuştur. Almanya, Karlsruhe Üniversitesinde doktorasını yaptıktan sonra, Fransız

Mühendisliği Bölümü, İstanbul Türkiye 1971-1976 Boğaziçi Üniversitesi Mühendislik Fakültesi, Nükleer Mühendisliği Bölümü, İstanbul Türkiye 1976-1980 Doktora: Yıldız Teknik Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü, İstanbul Türkiye 1990

Ulusal Uzay Araştırmaları Merkezinde (CNES) güneş

Uzman Araştırmacı, TÜBİTAK Marmara Enerji Sistem-

PV’nin gelişiminden sorumlu olduğu görevine başladı. 1977’de AB Komisyonunun, Avrupa ve dünyada güneş enerjisinin ve yenilenebilir enerjilerin gelileri Araştırma Enstitüsü Bilimsel ve Endüstriyel Araştırma Enstitüsü, Gebze Kocaeli Türkiye, Aralık 1981-Mayıs 1992, Eylül 1993-Şubat 1994

şiminden sorumlu departmanının başına geçti. AB

Kocaeli Üniversitesi, Teknik Mühendislik Fakültesi,

Komisyonu Yardım Direktörlüğüne geçene dek 20 yıl

Elektrik Mühendisliği Bölümü, İzmit Kocaeli Türkiye

Doçent Dr., Marmara Üniversitesi Mühendislik Fakültesi, Makine Mühendisliği Bölümü, 2000Prof., Marmara Üniversitesi Mühendislik Fakültesi, Makine Mühendisliği Bölümü, İstanbul Türkiye, Enerji Bölümü Başkanı, 2009Makina Mühendisliği Bölümü Misafir Öğretim Üyesi, CERL, UOIT, Oshawa, ON, Kanada, 2015-2016

KÖYLERİMİZİN ELEKTRİKLENDİRİLMESİ (1970-1990)

Türkiye Elektrik Kurumu (TEK)’nun hem en aktif döneminde hem de en uzun süre genel müdürlüğünü yapmış olan elektrik yüksek mühendisi F. Behçet Yücel’in 2016 Mayıs’ında Köylerimizin Elektriklendirilmesi (1970-1990) başlığıyla yayınlanmış olan bu eserinin (205 sayfa) iki alt başlığı daha var: Cumhuriyet Tarihimizin Övünülecek Bir Projesi ve Türkiye’nin Tüm Köylerinin Elektriklendirilmesini Kapsayan -Yirmi Yıla Sığmış – Büyük Bir Projenin Özgün Hikayesi.

Yazar kitabının önsözünde şu genel değerlendirmeyi yapıyor:

“TEK yasasının kuruma verdiği ana hedefler nelerdi? Kısaca ifade edersek: • Ulusal Elektrik Sistemi’nin (Enterkonekte sistem) kurulması ve kısa sürede ülkemizin her köşesine uzatılması. • Elektrik enerjisi talebinin yurt sathında her noktada güvenli, kaliteli ve yeterli miktarda karşılanabilmesi, • Yaşamın ortaya koyduğu esaslar dahilinde köylerin elektriklendirilmesi faaliyetlerinin yürütülmesi. İlk hedef, ulusal elektrik sistemiyle ilgiliydi. Sistemin yurdun her köşesine iletilmesi işlemi hızla sürdürülmüştür. Bir taraftan bölge şebekeleri sisteme katılmış, diğer yandan yüksek gerilimli hatlar, şehirleri, sanayi bölgelerini, santralları, ulusal şebekeye bağlamıştır. TEK’in kuruluşundan 20 yıl geçtikten sonra, ulusal elektrik sistemi yurdun her yanına ulaşmış bulunuyordu. 1970’li yıllar ve 1980’li yılların ilk yarısı, birçok olumsuzluğun üst üste geldiği, elektrik arzının yetersiz kaldığı dönemdir. 1985’ten sonraki yıllar ise devam eden ve yeni üretim yatırımlarının ele alınıp tamamlandığı, dolayısıyla ihtiyacın bir hayli üstünde kapasiteye sahip olunan yıllardır. Bu rahatlık, 1990’lı yılların ilk yarısında da sürmüştür. Ancak bu dönemde elektrik yatırımlarının, özellikle üretim yatırımlarının ihmal edilmesi sonucu elektrik enerjisi arzında yetersizlikler meydana gelmiştir. Kısaca, TEK Yasası’nın ortaya koyduğu, elektrik talebinin güvenli (yani kesintisiz, kısıntısız), kaliteli (yani standart gerilim ve frekansta) ve yeterli (yani istenilen noktada, istenilen za-

manda ve istenilen miktarda) karşılanması hedefinde süreklilik sağlanamamıştır. Köylerin elektriklendirilmesi projesi, Türk köylüsünün yaşantısını ve hayat görüşünü değiştirerek, ekonomik gelişmesine önemli boyutta katkıda bulunmuştur. Gaz lambasından elektrikli aydınlatmaya geçiş, köy yaşamının ilk uygarlık basamağını oluşturmuştur. Köy konutlarına radyodan sonra, televizyon, buzdolabı, çamaşır makinesi gibi ev gereçleri girmiştir. Ayrıca köylerde elektrikli süt sağma, mandıra cihazları gibi elektrik makineleri, su pompaları, öğütme, ayırma, kurutma, soğutma tesisleri yaygınlaşmıştır. Köylerin elektriklendirilmesi, devletle halkın el ele vererek yaptığı çalışmanın en güzel örneğidir. Ülkemizde büyük bir tevazu içinde sessizce gerçekleşen bu büyük olayda yöneticiler, mühendisler, işçiler ve en az onlar kadar valiler, kaymakamlar, köy muhtarları ve köylüler rol almıştır. Köylerimizin elektriklendirilmesi, çok doğal bir faaliyet olarak başlamış, büyümüş, bitirilmiş, ancak kimseden alkış almamış, tüm büyüklüğüne ve önemine karşılık bir süre sonra unutulup gitmiştir. Köylerin elektriklendirilmesi, cumhuriyet tarihimizde övünülerek anılacak önemli bir olaydır. Ayrıca Türk halkının, çağdaş bir toplum olma yolunda ne kadar istekli olduğunun kanıtıdır. TEK Yasası’nın kuruma verdiği üçüncü hedefin (köylerin elektriklendirilmesi) gerçekleştirilmesi, yani 36 bin köyün elektriklendirilmesi 20 yıla sığdırılmıştır (1970-1990). Bu kitap, bu faaliyetin ayrıntılı bir şekilde öyküsünü vermek amacıyla kaleme alınmıştır.”

F. Behçet Yücel, eserinde köylerimizin elektriklendirilmesiyle ilgili tüm sorunlara ve uygulamalara, sahanın içindeki bir yönetici olarak tüm yönleriyle açıklık kazandırmaktadır. Bu yönleriyle Köylerimizin Elektriklendirilmesi (19701990), ülkemizin ve özel olarak da köylerimizin elektrifikasyonuyla ilgili en bilgilendirici kaynaklardan biridir.

Yazar Hakkında: F. Behçet Yücel 1954 yılında İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Elektrik Fakültesi’nden elektrik yüksek mühendisi olarak mezun oldu. Soma Termik Santralı’nın kuruluşunda bulundu. Fransa’da elektrik sistemleri işletmesi ve planlaması konularında çalışmalar yaptı. Balıkesir-Denizli Batı Şebeke İşletmesi’nde mesul mühendis olarak görev yaptı. 1961’de Ankara’da Yük Tevzi Dairesi başmühendisliğine atandı. 1965’te köylerin elektriklendirilmesi faaliyetlerinin yurt düzeyindeki organizasyonunda daire başkanı olarak çalıştı. Türkiye Elektrik Kurumu (TEK)’nun kuruluşundan sonra ilk iki yıl genel müdür yardımcısı oldu, Kasım 1972’de ise TEK Yönetim Kurulu Başkanı ve Genel Müdürü oldu ve bu görevini 1978’e kadar sürdürdü. 1995-2005 yılları arasında Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi’nin Yüksek Danışma Kurulu başkanlığını yaptı. Enerji Terminolojisi (1991), Enerji Ekonomisi (1994), Yüksek Gerilim’li Yıllar (1997) başlıklı kitapları yayımlandı. Çeşitli gazete ve dergilerde 250 kadar yazısı yayımlandı.