Bilim, teknoloji ve meslek tarihi
Bilim ve teknoloji tarihi, elektriğin öncüleri, Türkiye elektrifikasyon tarihi, meslek büyükleri ve tarihsel anlatılar. Anma, biyografi ve hatıra yazılarının çoğunun ana teması budur.
Yıllara göre
Tüm yıllarBir döneme tıklayarak yazıları o yıllarla sınırlayın.
Sık geçen konular
-
ELEKRTİK MÜHENDİSLİĞİ EĞİTİM TARİHİNE BİR BAKIŞ
Frederick E. Terman'ın kaleme aldığı bu tarihsel derlemede, ABD'de elektrik mühendisliği eğitiminin 1880'lerden II. Dünya Savaşı sonrasına kadar elektrik endüstrisiyle koşut gelişimi ve müfredat, lisansüstü eğitim ile araştırma anlayışındaki dönüşümler ele alınmaktadır.
-
BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK GELİŞMELER
Yazı, yapay zekâ (Yapay Us) teknikbiliminin tarihçesini, Turing ve Von Neumann gibi öncü bilim adamlarının katkılarını, kuramsal gelişimini ve 1980'lere kadar üretim, tıp ve otomasyon alanlarındaki uygulamalarını ele almaktadır.
-
BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK GELİŞMELER
Yazı, süperiletken teknolojisindeki güncel gelişmeleri elektronik mühendisliği açısından ele alarak film teknolojisi, tel ve şerit üretimi ile Josephson junction tabanlı bellek yongaları gibi dünya çapındaki son ürün ve araştırmalardan haberler sunmaktadır.
-
TÜRKİYE'DE VLSI YAPIMI
Yazıda tümdevre (VLSI) teknolojisinin dünyadaki ve Türkiye'deki gelişimi, YİTAL, TESTAŞ ve İTÜ gibi kurumların çalışmaları ile VLSI üretim aşamaları ve gerekli donanım anlatılmaktadır.
-
YARI-ÖZEL TÜM DEVRELER
Yazıda uygulamaya özgü tümdevre (ASIC) kavramı ve yarı özel tümdevre üretim teknikleri tanıtılmakta, TÜBİTAK MAE YİTAL'de bipolar teknolojisiyle üretilen bir faz kenetlemeli çevrim devresi örneği üzerinden tasarım-üretim süreci anlatılmaktadır.
-
DÜNYADA ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ EĞİTİMİ
IEEE Spectrum'dan çevrilen bu yazıda ABD, Sovyetler Birliği, Japonya, Batı Almanya, Fransa, İngiltere ve Hindistan'ın elektrik mühendisliği eğitim sistemleri karşılaştırılarak her ülkenin eğitim yapısının kendi ekonomik ve toplumsal ihtiyaçlarına göre şekillendiği anlatılmaktadır.
-
ENDÜSTRİ ÖLÇMELERİNDE RADYOİZOTOP TEKNİĞİ
Radyoizotopların endüstriyel ölçmelerde kullanımı; radyoaktivite, radyasyon-madde etkileşimi ve algılayıcı türleri tanıtılarak kalınlık, seviye ve yoğunluk ölçümlerine yönelik uygulamalar örneklerle açıklanmaktadır.
-
KUANTUM ETKİSİ AYGITI:YARININ TRANSİSTÖRÜMÜ
Yazı, alışılmış tümleşik devre elemanlarının küçültülmesindeki fiziksel sınırları ele alarak, kuantum mekaniksel etkilere dayanan yeni tür yarı iletken aygıtların (kuantum etkisi aygıtları) geleneksel alan etkisi transistörlerine (FET) alternatif olabileceğini tartışmaktadır. Galyum arsenit ve alüminyum galyum arsenit tabakalarından oluşan bu aygıtlarda tünelleme, büyüklük kuantizasyonu ve rezonans gibi kuantum olaylarının nasıl çalıştığı açıklanmaktadır.
-
ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİNDE KARŞILAŞILAN BAZI PARADOKSLAR
Yazar, elektrik mühendisliği ve fizik alanında karşılaşılan çeşitli paradoksları (kayıplı-kayıpsız devre, açısal momentum korunumu, iletim hatlarında enerji akışı, görelilik kuramı ile ilgili örnekler) mantıksal ve matematiksel açıklamalarla ele almaktadır. Devre teorisi ve elektromanyetik teori örnekleri üzerinden temel kabullerin önemine dikkat çekilmektedir.
-
TÜRKİYE ELEKTRONİK SANAYİİ ÜZERİNE BİR İNCELEME (2)
Türkiye'de elektronik sanayiinin 1960'lardan itibaren gelişimi, Milli Güvenlik Kurulu kararları, PTT'nin 1967 tarihli kuruluş raporu ve montaj sanayiinden yerli üretime geçiş süreci tarihsel belgelere dayanarak incelenmektedir.
-
TRANSFORMATÖR
Scientific American'dan çevrilen bu makale, transformatörün Faraday'ın elektromanyetik endüksiyon buluşundan Edison ve Gaulard-Gibbs'in erken uygulamalarına kadar tarihsel gelişimini ve temel çalışma prensiplerini anlatır.
-
1990'LAR İÇİN UYDU TEKNOLOJİSİ VE SENARYOLAR
Yazı, 1990'lar için uydu iletişim teknolojilerini, mevcut servis türlerini (FSS, MMSS, BSS) ve fiber optik kablolar ile ISDN'in uydu sistemlerine getireceği rekabeti ve teknik/ekonomik değerlendirmeleri ele almaktadır.
-
RADAR
Yazı, radarın tarihsel gelişimini, çalışma ilkesini, frekans bantlarını, radar denklemini ve radar türlerini (özellikle sürekli dalga radarı) teknik ayrıntılarıyla ele almaktadır.
-
SÜPERİLETKENLİKTE SON DURUM
Yazı, 1987 Fizik Nobel Ödülü'nü kazanan Bednorz ve Müller'in yüksek sıcaklık süperiletkenliği keşfini, bu alandaki tarihsel Nobel ödüllerini ve Trieste'de düzenlenen uluslararası toplantıyı ele alarak Türkiye'nin bu alandaki araştırma olanaklarını değerlendiriyor.
-
MAGNETİK OLARAK YÜKSELTİLEBİLEN VE HAREKET EDEBİLEN SÜPER HIZLI TRENLER
Yazı, süperiletken mıknatıslarla manyetik olarak yükselen ve hareket eden Maglev trenlerinin çalışma prensibini, Japonya ve Batı Almanya'daki uygulamalarını ve bu iki teknik yaklaşımı karşılaştırmalı olarak anlatmaktadır.
-
SÜPERİLETKENLER: ''ISINDIKÇA ISINIYORLAR''!
1987 yılında dünya çapında art arda gelen yüksek sıcaklıkta süperiletkenlik keşiflerini, bu alandaki tarihsel gelişimi ve laboratuvarlar arası bilimsel yarışı anlatan bir bilim haberi/derleme yazısı.
-
ODA SICAKLIĞI SÜPERİLETKENLİĞİNE DOĞRU
Yazı, süperiletkenliğin keşfinden 1980'lerin ortasındaki yüksek sıcaklık süperiletken buluşlarına kadar tarihsel ve teorik gelişimini anlatarak oda sıcaklığı süperiletkenliğine yaklaşımın teknolojik ve bilimsel önemini tartışıyor. Ayrıca süperiletken malzemelerin elektrik motorları, mıknatıslar ve bilgisayar teknolojisindeki olası uygulamalarına değiniliyor.
-
YÜKSEK GERİLİM DOĞRU AKIM ENERJİ TAŞINMASINDA GENEL BİLGİLER
Yazıda yüksek gerilim doğru akım (YGDA) enerji taşımasının tarihsel gelişimi, dünyadaki uygulama projeleri ve almaşık akım sistemlerine göre teknik, ekonomik üstünlük ve sakıncaları karşılaştırmalı olarak ele alınmaktadır.
-
ENDÜSTRİYEL DENETİMDE GENEL EĞİLİMLER
Yazı, endüstriyel devrimlerin tarihsel gelişimini ve otomatik denetim (kontrol) kuramının zanaat döneminden bilgisayarlı denetime kadar geçirdiği evrimi anlatmakta, geribesleme kavramının kökenlerinden Watt düzengecine, Maxwell ve Vişnegradski'nin kuramsal katkılarından uzay çağı ve sibernetiğe kadar uzanan bir teknoloji tarihi sunmaktadır.
-
SAYISAL SİNYAL İŞLEME YÖNTEMLERİ VE BİR UYGULAMA: ATATÜRK'ÜN 10. YIL NUTKUNUN GÜRÜLTÜDEN ARINDIRILMASI
Yazı, sayısal sinyal işleme yöntemlerinin ses iletişimindeki uygulamalarını özetleyerek ODTÜ'de geliştirilen 'görüngesel çıkarma' yöntemiyle Atatürk'ün 10. Yıl Nutku kaydındaki dip gürültünün nasıl bastırıldığını anlatmaktadır. Yöntemin uygulanışı, kullanılan donanım ve elde edilen sonuçlar anket verileriyle desteklenerek sunulmuştur.
-
FİBER OPTİK İLETİŞİMİNE GENEL BİR BAKIŞ
Yazı, iletişim sistemlerinin tarihsel gelişiminden başlayarak elektromanyetik görüngenin kullanımını ve fiber optik iletişim teknolojisinin ortaya çıkışını, temel elemanlarını ve avantajlarını genel olarak inceliyor.
-
İŞ ROBOTLARININ GELİŞİMİ VE GÜNÜMÜZDEKİ UYGULAMA ÖRNEKLERİ
Yazıda iş robotlarının tarihsel gelişimi, ilk endüstriyel robotların ortaya çıkışı ve otomobil sanayii başta olmak üzere boyama, nokta kaynak ve parça yerleştirme gibi alanlardaki uygulama örnekleri ele alınmaktadır.
-
OPTİK BİLGİ İŞLEME
Yazıda tutarlı (coherent) aydınlanma altında çalışan optik bilgi işleme dizgeleri, mercek yardımıyla Fourier dönüşümü ve süzgeç gerçekleştirme yöntemleri anlatılmakta; görüntü netleştirme ve biçim tanıma uygulamalarından örnekler verilmektedir.
-
JAPONYA VE BEŞİNCİ KUŞAK BİLGİSAYAR PROJESİ
Japonya'nın 1981'de başlattığı Beşinci Kuşak Bilgisayar Sistemleri Projesi'nin kökenleri, finansmanı, ICOT örgütlenmesi ve yapay zekâ hedefleri MİTİ'nin rolü çerçevesinde ele alınıyor.
-
UZAY SİLAHLARI
ABD ve SSCB arasındaki uzay silahları yarışı, Reagan'ın Stratejik Savunma İnisiyatifi (Yıldız Savaşları) programı ve bu kapsamda geliştirilen kinetik enerji ve yönlendirilmiş enerji (laser) silahları teknik ve stratejik açıdan ele alınmaktadır. Yazı, konunun elektrik-elektronik teknolojisiyle bağlantısını vurgulayarak uydular, karşı-uydu silahları ve savunma sistemlerinin genel bir görünümünü sunmaktadır.
-
ÜLKEMİZDE TERMİK SANTRALLAR VE ELEKTRİK ÜRETİMİ İÇİNDEKİ YERLERİ
Yazı, termik santrallerin tarihsel gelişiminden başlayarak Türkiye'deki termik santralleri, kurulu güç ve elektrik üretimindeki paylarını istatistiksel verilerle ele alıyor; ayrıca inşa halindeki ve planlanan yeni termik santral projelerini listeliyor.
-
NÜKLEER SANTRAL GÜVENLİĞİ 1. BÖLÜM 'TMI RAPORU'
Yazı, Üç Mil Adası (TMI) kazası çerçevesinde nükleer santral güvenliğini ele alarak reaktör türleri, basınçlı su reaktörünün (PWR) çalışma prensibi, zenginleştirilmiş uranyum üretimi ve santrallerde karşılaşılabilecek kaza, sabotaj ve saldırı tehlikelerini ayrıntılı biçimde açıklamaktadır. Makale, Türkiye'de nükleer santral gündeme geldiği bir dönemde kamuoyunu ve mühendisleri bilgilendirmeyi amaçlayan iki bölümlük çalışmanın ilk kısmıdır.
-
NÜKLEER SANTRAL GÜVENLİĞİ II. BÖLÜM ''DİĞER KAZALAR VE ÇÖZÜMLER''
Yazı, Three Mile Island öncesi yaşanan Windscale (İngiltere) ve Ural Dağları (Sovyetler Birliği) nükleer kazalarını, radyasyonun sağlık ve çevre üzerindeki uzun vadeli ve belirsiz etkilerini örneklerle anlatmaktadır.
-
MAVİ LED'LER
Mavi ışık saçan LED üretiminde kullanılan geniş bant aralıklı yarı iletken maddeler, özellikle silikon karbidin fiziksel özellikleri ve üretim yöntemleri; ışık saçılım mekanizmaları ve pn-eklem yapısı teknik olarak anlatılmaktadır.
-
ORKESTRA SESİ, KONSER SALONLARI VE TINI VEYA GÜZEL SES NEDEN GÜZELDİR?
Yazı, orkestra sesinin kalitesini belirleyen kulak algı mekanizmalarını, tını (timbre) kavramını ve konser salonlarının akustik özelliklerini inceleyerek ses kayıt teknikleri ve salon mimarisi arasındaki ilişkiyi ele almaktadır.