PARLAYICI VE PATLAYICI MADDELERLE ÇALIŞILAN İŞYERLERİNDE ELEKTRİK TESİSATLARINDA ALINACAK GÜVENLİK TEDBİRLERİ

PARLAY ICI ve PATLAY ICI MADDELERLE ÇALIŞILAN İŞY ERLERİNDE ELEKTRİK TESİSATINDA ALINACAK GÜVENLİK TEDBİRLERİ

Bakanlar Kurulunca 27.11.1973 tarihinde yürürlüğe konulması kararlaştırılarak, 24.12.1973 tarih ve 14752 sayılı resmi gazetede yayımlanan «Parlayıcı, Patlayıcı, Tehlikeli ve Zararlı Maddelerle Çalışılan İşyerlerinde ve İşlerde Alınacak Tedbir ler Hakkında Tüzük», elektrik tesisattnı da kapsamaktadır. 7/7551 sayılı bu ka rarnamenin ikinci kısım, ikinci bölümünde yer alan ilgili maddeler aşağıdadır.

Madde 23. Parlayıcı gaz veya buharların havaya karışması ile patlama tehlikesi bu lunan yerlerdeki elektrik alet ve teçhizatı, tehlikeli alanın dışına kurulacak veya etanş yapılmış olacak ve bu teçhizat, alev geçirmez tipte yapılacak veya cihaz için de devamlı olarak ortam basmcmdan biraz yüksek bir temiz hava basmcı sağlana cak, yahut normalin biraz üstünde bir basınçla asal gazla doldurulmuş olacak veya uygun ve yeterli şekilde havalandırılacak ve nihayet özel haller için, Çalışma Ba kanlığının kabul edeceği şartlara uygun tarzda yapılmış olacaktır.

Madde 24. Parlayıcı maddelerin bulunduğu işyerlerindeki elektrik motorları, alev geçirmez tam kapalı tipten olacaktır.

Madde 25. Alev geçirmez cihazların kullanılmasından önce imalatçı ve satıcı mües seselerden bu cihazların gerektiği gibi olduklarına dair belgeler alınacaktır. Alev geçirmez cihazların üzerinde yapılacak herhangi bir onarım veya değişiklik, bu ci hazların ilk güvenlik durumlarım bozmıyacak veya azaltmayacak şekilde yapıla caktır.

Madde 26. Alev geçirmez cihazlar için kullanılacak iletkenler eksiz borular içinde bulunacak veya madeni kılıflı, zırhlı yahut mineral tecritli kablolar kullamlacak

tır. Bu gibi aletlere iletkenlerin bağlantısı, tesisatın alev geçirmez özelliğini bozma yacak şekilde yapılacaktır.

Madde 27. Tehlikeli bir ortama giren elektrik tesisat boruları, tehlike alanına gi recekleri noktada alev geçirmez buvatlarla donatılacaktır.

Madde 28. Mekanik bir etkiye maruz kalması muhtemel olan yerlerde, zırhlı kab lolar kullanılacaktır.

Madde 29. Alev geçirmez cihaz veya teçhizatın madeni gövdesi ile kabloların ma deni kılıfları ve boruları arasındaki elektrik bağlantısı lehim kaynağı veya uygun manşonlar kullanılarak sağlanacaktır.

Madde 30. Kablo uçları, neme karşı bu tip iletkenlere özgü alev geçirmez özel kapaklarla tecrit edilecek ve boruları veya kabloların madeni kılıfları iletken ola rak kullanılmıyacaktır.

Madde 31. Binaların madenî kısımlarından geçen borular ile kabloların madenî kılıfları tecrit malzemesi ile kaplanacak veya bunlar binanın madenî kısımlarına karşı uygun şekilde korunacaktır.

Madde 32. Tam yalıtılmış elektrik cihazları, gerilim altında oldukları sürece de vamlı bir şekilde temiz hava ve asal gaz basıncı altında bulundurulacaktır.

Bu cihazların, basıncın düşmesi halinde tesisatı devre dışı bırakacak uygun koru yucu tertibatı olacak ve tesisatın basınç altında olup olmadığının her zaman kont rol edilebilmesi için de uygun bir göstergesi bulunacaktır. Güvenlikli oldukları yetkili makamlar tarafından onaylanmış aletler ve tesislerin üzerinde, güvenlik durumlarını bozacak hiç bir değişiklik yapılmıyacaktır.

Madde 33. Yukarıdaki şartlara uygun olarak korunmamış bulunan büyük elektrik motorları veya sair elektrik aletleri kapalı tipten olacak ve içine kuvvetli bir şe kilde temiz hava basılacak ve bu hava açık havaya ekzoz bacalarından veya bo rularından atılacaktır.

Madde 34. Çıplak hava hatları tehlike alanına girmeden son bulacak ve bu uçlar da, gerilim yükselmelerine karşı uygun koruyucu cihazlar bulundurulacaktır.

Madde 35. Besleme hattının tehlikeli bölgeye, zırhlı veya madenî kılıflı kablolar da uzatılması gerektiği hallerde, bütün madenî kılıflar birbirleriyle irtibatlanacak ve etkili şekilde topraklanacaktır.

Madde 36. Telekomünikasyon kabloları da dahil, bütün yeraltı kabloları en az 50 santimetre derinliğe konacaktır.

Madde 37. Sık sık bakıma ihtiyaç gösteren elektrik teçhizatını devreden tama men ayırma olanağı sağlanacaktır.

Madde 38. Parlayıcı bir ortamda akım kesici tertibat, kumanda ettiği makina veya cihazın hemen bitişiğinde bulunmadığı hallerde, bunların kontrol, bakım veya onarım sırasında beklenmedik bir anda, gerilim altında kalmasını önlemek için gerekli tedbirler önceden alınacaktır.

Akım kesicilerde, kontrol ettikleri cihazları belirten uygun etiketler bulunduru lacaktır.

Madde 39. Sigortalar daima tehlike bölgesi dışına konacaktır.

Ancak bunun sağlanamadığı hallerde bunlar, alev geçirmez kutular içinde buluna cak ve bu kutular gerilim kesilmeden açılmıyacaktır. Sigorta buşonlarmm tel sarıl mak suretiyle tekrar kullanılması yasaktır.

Madde 40. Aydınlatma devresi de dahil olmak üzere bütün elektrik tesisatı bir yılı geçmiyen süreler içinde muntazaman ehliyetli elemanlar tarafından kontrol ve bakıma tabi tutulacaktır.

Madde 41. Sunî aydınlatma tesisleri ancak etanş armatürlerle yapılacak, aksi halde ortam dışına yerleştirilmiş lambalardan yararlanılacaktır.

Madde 42. Bütün madenî bölme ve çatı kısımları ile makina ve teçhizat uygun şekilde topraklanacaktır.

Madde 43. Patlama tehlikesi yaratabilen tozların bulunduğu yerlerdeki yol verme reostaları aydınlatma anahtarları ile bütün sigorta ve şalterler ve benzeri cihaz lar, tehlikeli ortamın dışmda kurulacaktır.

Madde 44. Motorların durdurulup çalıştırılmasına uzaktan kumanda eden tesisat da diğer bütün elektrik tesisatı gibi, tozlara karşı korunmuş olacaktır.

Madde 45. Elektrik motorları etanş tipten olacaktır. îşin gereği olarak bu çeşit motorların kullanılması olanağı bulunmayan yerlerde, bu motorlar alev geçirmez koruyucular içine alınacaktır.

Madde 46. Aşın akımlara ve kısa devrelere karşı korunmak üzere faz iletkeni ile toprak arasında bir kaçak olması halinde, devreye, otomatik olarak akım kesen bir cihaz konulacak ve bu cihaz akımın % 10 artması halinde harekete geçecek tir.

Madde 47. Seyyar elektrik cihazları tehlikeli bir ortam içinde hiç bir nedenle kul lanılmıyacaktır.

Madde 48. Aliminyum veya magnezyum tozu bulunan yerlerde işçiler antistatik ayakkabjJar giyeceklerdir.

Madde 49. Parlama ve patlama tehlikesi yaratabilen organik tozun meydana geldi ği, taşındığı, aktarıldığı ve çalışıldığı yerlerde elektrik motor ve jeneratörleri toz geçirmez etanş tipten olacak veya devamlı olarak temiz hava basılan tecritli hüc relerde bulundurulacaktır. Motorların uzaktan kontrol edildiği hallerde kumanda düğmeleri toz geçirmez tipten imal edilmiş olacak veya toz geçirmeyen ayrı bir odada bulunacaktır.

Madde 50. Parlama ve patlama tehlikesi yaratabilen organik tozların meydana gel diği, taşındığı, aktarıldığı ve çalışıldığı yerlerde sigortalar tehlikeli ortamın dışm da kurulacaktır.

Buna olanak bulunmayan hallerde sigortalar toz geçirmez etanş kutular içinde bulunacak ve bu kutular ancak akım kesildikten sonra açılabilecek ve bu gibi ku tular üzerinde, bu hususu belirten uyarma levha veya yazılar bulundurulacaktır.

Madde 51. Parlama ve patlama tehlikesi yaratabilen organik tozların işlendiği, ta şındığı veya aktarıldığı konveyörler, elevatörler, silolar veya benzeri tertibatın içini aydınlatmakta kullanılacak elektrik lambaları toz geçirmez (etanş) globlann içine alınacak ve elektrik tesisatı ayrıca, çarpma, düşme gibi mekanik tehlikelere karşı uygun tarzda korunmuş ve buralarda dışarıya tesis edilmiş olan toz geçir mez (etanş) anahtarlar kullanılacaktır.