BU SAYIDA

bu sayı da

Sayın Okurumuz,

Artan elektrik enerjisi tüketimi karşısında, enerji iletim hatlarında kullanılan gerilimler her geçen gün büyüyor. Ülkemizde yakın bir tarihe kadar enerji iletimi 154 kV'ta yapılırken, bugün artık iletim için 380 kV kullanılıyor. Örneğin Sovyetler Birliği' nin belli yörelerinde 1000 kV dolayında gerilimde çalışan iletim hatları görmek mümkün.

Böylesi yüksek gerilimlerin bulunduğu salt sahaları ve hatların oluşturduğu elektromagnetik alanın, ge rek bu hatların bakım ve işletmesinde çalışan perso nel, gerekse bu elektromagnetik alanın içinde yaşa mak zorunda olan diğer canlılar üzerinde ne gibi etkiler yaptığı araştırmaya değer bir konu. Nitekim Fransa, îspanya, îtalya, Almanya, Sovyetler Birliği ve Birleşik Amerika gibi ülkeler böyle bir sorunun bilincine çoktan varmış bulunuyorlar. Bu ülkelerde, bu konuda yoğun araştırmalar sürdürülüyor.

Bu önemli konuya, ülkemiz kamuoyunun dikkatini çekmek için bu sayımızı, yukarda saydığımız ülkelerde yapı lan araştırmaların ürünlerini yansıtan makalelere ayırdık. Ülkemizde şimdiye dek topraklama hataları nın, doğrudan elektrik çarpmalarının neden olduğu kazaların önlenmesi için çalışmalar olmuş, ancak yukarda kısaca belirtmeye çalıştığımız konu üzerinde hiç durulmamıştır. Oysa konu, çarpık kentleşmenin sonucu olarak gecekondularda yaşayan yüzbinlerce dar gelirli emekçi açısından çok önemlidir. Her ne kadar yüksek gerilim hatlarının yapımına ilişkin şartname ler, hatların yerleşim merkezlerinin dışında yada açığında kurulmasını gerektiriyorsa da, gecekondula rın şehir planlarında yer almayan yerleşim birimleri olmaları, örneğin başkent Ankara'da "10 katlı gece kondu semti" Demetevler'de apartman blokları arasın dan 154 kv'luk hatların geçmesine neden olmaktadır.

Alan etkileri bugünden yarma görülecek etkiler de ğildir, uzun dönemde ortaya çıkar ve kalıcı olabi lirler. Bu nedenle ülkemizde de bu konuda araştırma ya başlamak gerekmektedir.

Bu sayımızın hazırlanmasında Yayın Kurulumuzdan Dr.Haluk Tosun'un büyük emeği geçti. Yazıları bulan, çeviren yada çevirten, dizgiye hazırlayan o oldu. Ancak, ilgiyle okuyacağınızı sandığımız yazıların cümünü bu sayıda yayımlamak yer darlığı nedeniyle mümkün olamadı. Bu yazılardan bir kısmını Ekim sayı mıza ertelemek zorunda kaldık.

ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ 249