DÜNYA ENERJİ KONFERANSI VE İSTANBUL'DA YAPILAN 10. DÜNYA ENERJİ KONFERANSI

DÜNYA ENERJİ KONFERANSI ve

İSTANBUL'DA YAPILAN 10.DÜNYA ENERJİ KONFERANSI

Korkut Öngün

Dünya Enerji Konferansı enerji üzerinde çalışan uluslararası en büyük kuruluştur.

Birinci Dünya Enerji Konferansı 1924 yılında Lon dra'da toplanmıştır. Bu Konferansta sürekli bir uluslararası kuruluşun oluşturulması uygun görü lerek Dünya Enerji Konferansının kurulmasına ka rar verilmiştir. Önceleri a l t ı yılda bir yapılan Konferansın dördüncüsü İkinci Dünya Savaşı yılla rına rastladığı için toplanamamıştır. Bu nedenle 14 yıl aradan sonra Dördüncü Konferans yine Lon dra'da toplanmıştır. Bundan sonra Beşinci 1956'da Viyana'da, Altıncı 1962'de Melbourne (Avusturalya) Yedincisi 1968'de Moskova'da toplanmıştır. Mosko va' daki Yedinci toplantıda gelecek konferansların

Korkut Öngün, 10.Dünya Enerji Konferansı Yurtiçi Teknik Turlar Komitesi Başkanı.

üş yılda bir yapılması kararlaştırılmıştır. Seki zinci toplantı Bükreş'te, Dokuzuncu Detroit (ABD) de ve son olarak da Onuncu toplantı İstanbul'da yapılmıştır. Konferansın başlangıçta adı World Power Conference (Dünya Güç Konferansı) iken, Se kizinci Konferanstan sonra adı World Energy Con ference (Dünya Enerji Konferansı)'na çevrilmiş tir.

Bu kuruluş dünyada gün geçtikçe daha fazla önem kazanan enerji kaynaklarının rasyonel kullanımı ile diğer konularda uluslararası işbirliğini, bilgi alışverişini sağlamak, enerji konusunda karşılaşılan sorunların çözümüne yardımcı olmak, enerji tasarrufuna öncülük etmek ve bu eğilimin yayılmasına çalışmak konuları ile uğraşmaktır.

Dünya Enerji Konferansı toplantıları arasında iki yada üç, ara toplantı yapılmaktadır.

Daha önce yapılan konferanslar: Konferansın Ulus lararası Yürütme Kurulu (International Executive Council, IEC) tarafından her Konferansın geniş kapsamlı bir konusu ev sahibi ulusal komite ile danışılarak ve Program Komitesinin de görüşleri alınarak saptanmaktadır. Bundan sonra bu ev sahi bi Ulusal Komite ile Konferansın Program Komitesi Teknik Programın taslağını birlikte hazırlarlar. Teknik Programın ayrıntıları ev sahibi Ulusal Ko mite tarafından tamamlanır. Merkez sekreterliği ev sahibi Ulusal Komiteye danışmanlık yapar.

İstanbul'da yapılan Onuncu Konferanstan önceki di ğer 9 Konferansın ana konuları şöyle belirlenmiş tir:

Birinci Konferans 1924, Londra, Güç ve Yakıt Yönünden Dünyanın Kaynakları ve Bunlardan En Fazla Yararlanma.

İkinci Konferans 1930, Berlin, Her Yönü İle Enerji Sorunları.

Üçüncü Konferans 1936, Washington, Ulusal Enerji Ekonomisi.

Dördüncü Konferans 1950, Londra, Dünya Enerji Kaynakları ve Enerji Üretimi.

Beşinci Konferans 1956, Viyana, Yeni Teknik ve Ekonomik Gelişmelerin Işığında Dünyanın Enerji Kaynakları.

Altıncı Konferans 1962, Melbourne, Enerji Alanında Yeni Görüşler.

Yedinci Konferans 1968, Moskova, Dünya Enerji Kaynakları ve Bunların İnsanlığın Yararına Kullanılışı.

Sekizinci Konferans 1971, Bükreş, Özellikle Karmaşık Kullanışlar Dolayısıyla Enerjiden Yararlanma Konusundaki Gelişmeler.

Dokuzuncu Konferans 1974, Detroit (23 27 Eylül),

Gelecekteki Enerji Gereksinmelerinin Ekonomik ve Çevresel Çağırışımı.

Onuncu İstanbul Dünya Enerji Konferansında belir lenen ana konu ise: Enerji Kaynaklarının Yeterli liği ve Rasyonel Kullanımı'dır.

Dünya Enerji Konferansı genel olarak çeşitli ül kelerin Ulusal Komitelerinin bir araya gelmesiy le oluşmaktadır. Her Ulusal Komite kendi ulusal

yasalarına göre kurulmuş bir dernek görünümünde dir. Genel olarak her Ulusal Komite devlet kuru luşları ile, enerji ile ilgili tüm bilimsel ve tek nik endüstri kuruluşlarını ve enerji konusu ile ilgili kişileri yapısında toplamaktadır. Ulusal Komiteler doğrudan dofruya hükümete bağlı değil dirler, ancak enerji ile ilgili kişiler ve kuru luşların büyük ölçüde bu dernekte toplanmış olma sı onun etkili bir çalışma yapmasını kolaylaştır maktadır.

Londra'da bulunan bir merkez sekreterliği Ulusal Komiteler arasındaki birliği ve yönetimi yürütür. Merkez bir genel sekreter tarafından yönetilir. Genel yönetim yukarıda sözü edilen IEC tarafından yapılır.

Hem merkez sekreterliğinin hem de Ulusal Komite lerin giderleri Ulusal Komitelerin ve üye kuruluş ların üyelik ödentileri ile karşılanmaktadır.

Dünya Enerji Konferansının çeşitli uluslararası kuruluşlar ile de ilişkisi bulunmaktadır.

Dünya Enerji Konferansının Düzenlenmesi:

Dünya Enerji Konferansını düzenlemek isteyen ül kelerin bazı koşulları sağlayıp sağlayamadığına bakıldıktan sonra bu ülkede Konferans düzenlenme sine karar verilmektedir.

İstenen koşullar şöyle sıralanabilir:

En az 3000 kişiyi alacak büyüklükte bir konfe rans salonunun bulunması. Teknik oturumlar ve yuvarlak masa toplantıları için 500 kişiyi alacak büyüklükte üç küçük sa lon. Konferansın yapılacağı şehirde uluslararası ya da birinci sınıftan 3000 yatak kapasiteli otel lerin bulunması. Oturumlardaki tartışmaların karşılıklı olarak İngilizce ve Fransızcaya yada başka dillere he men çevrilmesi ile ilgili düzenlemenin yapıl ması. Oturumların düzgün bir şekilde yapılabilmesi için gerekli projektörler, kayıt ve büro maki nası ve aygıtlarının sağlanması. Konukların ağırlanması, kayıtlar ve oturumlar için gereken diğer ayrıntılı işlemler.

İstanbul'da 3000 kişiyi alacak büyüklükte bir kon ferans salonunun bulunmayışı Konferansın İstanbul da yapılmasına karar verilirken düzenleyicileri en fazla düşündüren bir konu olmuştur.

Büyük bir yangın geçiren Atatürk Kültür Merkezi nin bu işe ayrılması ve Kültür Merkezindeki ona rımların tamamlanmamış olması büyük sorunlar ve zorluklar yaratmıştır.

Ancak sonunda, Ekim 1973'de Buenos Aires'te yapı lan IEC toplantısında, 1977 yılı Konferansının İstanbul'da yapılmasına karar verilmiş ve hazır lıklara başlanmıştır.

Dünya Enerji Konferanslarının düzenlenmesinde ev sahibi Ulusal Komitenin giderlerini azaltmak üze re Konferansa katılan delegeler ile beraberinde gelenlerden bir ücret alınmaktadır. İstanbul Kon

ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ 251 252 522

feransında bu ücret yabancı delegeler için 200 dolar, Türk delegeler için 1500 TL idi. Delege lerin beraberinde gelenler için de, yabancılardan 70 dolar, Türklerden 750 TL olarak alınacağı belirtilmişti.

Konferansa sunulacak tebliğlerin sayısının 200'ü geçmemesi üzerinde bir karar vardır. Konferans üyesi ülkelerin en fazla ne kadar tebliğ sunacağı ev sahibi Ulusal Komite, IEC Başkanı ve Genel Sekreter tarafından kararlaştırılmaktadır. Teb liğlerin yalnız Konferansa üye Ulusal Komiteler den gelenleri kabul edilmektedir. Kişisel başvu rular kabul edilmemektedir.

Ayrıca seçilen uluslararası kuruluşlardan kendi çalışma alanları ile ilgili tebliğler de isten mektedir. Bu kuruluşların seçimi Genel Sekreterin danışmanlığı altında ev sahibi Ulusal Komite ta rafından yapılmaktadır.

Tebliğlerin basım giderlerinin yaklaşık olarak 1/3'ü ev sahibi Ulusal Komite tarafından karşılan makta, kalanı tebliğ gönderen Ulusal Komitelerden sayfa başına belirtilecek bir bedel alınarak kar şılanmaktadır.

Konferansa katılan, kayıt ücretini ödeyen delege lere basılı tebliğler ücretsiz olarak verilmekte dir.

katılmaktan vazgeçmiştir. Türklerden de 73 delege Konferansa katılmamıştır. Böylece Türkiye'den 528 delege katılmış olmaktadır. Katılan diğer yabancı delegelerin sayısı 1701 kişi, toplam delege sayı sı da 2229'dur. Delegelerle birlikte eşleri yada yakınlara olmak üzere Türkiye'den 150 ve yabancı ülkelerden de 878 kişi olmak üzere 1028 kişi Kon feransa katılmıştır.

Delege yada yakınları olarak Konferansa katılan ların toplamı 3257 kişiyi bulmuştur.

Konferansa katılan ülkelerden ne kadar delege ve yakınlarının geldiği Çizelge 1'de gösterilmiştir.

Konferansa katılan delegelerin Konferanstan sonra Türkiye'nin turistik, tarihi yerlerini ve enerji ile ilgili tesislerini gezip görmek için 9 değişik bölgeye geziler düzenlenmiştir. Bu gezilerin tüm giderleri katılan delegelerden alınmıştır.

Bu bölgelerden Konya yöresine yapılacak geziye çok az istekli çıktığı için (A kişi) bu geziden vazgeçilmiş, 4 7 gün süren diğer geziler yapılmış tır. Gezilere en fazla istekli İzmir bölgesi (221 kişi), Ege bölgesi (170 kişi), Nevşehir Ürgüp yöresi (126 kişi), Doğu Karadeniz bölgesi (61 ki şi) çıkmış, diğer bölgelerden Adana Çukurova böl gesi (16 kişi), Bursa (19 kişi), Elazığ Keban

Konferanstaki tartışmaların raporu da ayrıca bas tırılıp dağıtılmaktadır.

Tebliğlerin 20 sayfayı geçmemesi ve beraberinde bir sayfalık özeti bulunması gerekmektedir. Teb liğler tngilizce yada Fransızca, özetler hem Fran sızca hem îngilizce olarak hazırlanmaktadır. Ev sahibi Ulusal Komite isterse özetleri yada tüm tebliğleri başka bir dile yada kendi ulusal dili ne çevirebilir. Bu durumda çevirme giderleri Ulusal Komiteye ait olur. Türk Milli Komitesi bu çevirileri yapmaya gerek görmemiştir.

Onuncu Dünya Enerji Konferansı:

Onuncu Dünya Enerji Konferansını yürütmek üzere Türk Milli Komitesi, enerji işleri ile uğraşan Kamu İktisadi Kuruluşlarının parasal ve destekle yici yardımları ile bir Organizasyon Grubu kurmuş tur. Onbir kişiden oluşan Grup çeşitli konu ve amaçlar için 9 komite kurmuş ve bu komitelerde toplam olarak 60 kişi görev almıştır. Ayrıca bir de Grubun merkez bürosu değişken sayıda görevli lerle (görevli sayısı 20 kişiye kadar çıkmıştır) sürekli olarak çalışmıştır.

Dünya Enerji Konferansına halen 75 ülke üyedir. İki üye de gözlemci olarak katılmaktadır.

İstanbul'daki Onuncu Konferansa üyelerden Türkiye ile birlikte 69 ülke katılmak istemiştir. Bunlar dan Güney Afrika ve Tayvan'ın delegelerinin yurdu muza girmesine, aramızda diplomatik ilişkiler bu lunmadığı gerekçesiyle, Türk Hükümeti izin verme diğinden gerçekte katılan ülke sayısı 67 olmuştur.

Katılan

Sıra 01 ke

Delege Y akınlarının

1 Türkiye

Sayısı 528

Sayısı 150

2 ABD

3 Fransa

4 İngiltere

5 federal Almanya

6 İsveç 7 İspanya

8 Japonya

9 Kanada 10 Norveç 11 Finlandiya

12 İ t a l y a

13 Y ugoslavya

14 Hollanda

15 İ sviçre

16 Avusturalya

17 Danimarka

18 Sovyetler Bi r l i ği

19 Y eni Zelanda

20 Venezüella

21 Avusturya

22 Belçika

23 Arjantin

24 Meksika 25 Macaristan

26 İ ran

27 Fildişi Sahili

28 Malezya

29 Kore

30 Fas 31 Çekoslovakya

32 Hindistan 33 Portekiz

10 (

34 Bulgaristan 35 Alman Demokratik Cum.

ı1o0 '

Diğer 01 kel er

(VTI P I Tnnl nm

Toplam

678 309 269 279 235 161 133 64 88 98 84 66 52 57 48 53 49 28 42 28 20 26 24 22 15 17 18 19 12 15 11 11 14 10 10

Konferansa, Türkiye'den 601 kişi olmak üzere, top lam 2600 delege kayıt olmak üzere başvurmuştur. Çeşitli nedenlerle yabancı delegelerden birçoğu

Çizelge 1. Onuncu Dünya Enerji Konferansına katılan ülkeler ve bu ülkelerden konferansa gelen delegeler ile yakınlarının sayısı.

bölgesi (28 kişi), Antalya bölgesine (49 kişi) ise fazla ilgi görülmemiştir.

Böylece eşleri ile birlikte toplam 690 delege Kon' ferans sonrası gezilere katılmıştır. Gezi ücretle ri, süreye bağlı olarak, her türlü giderler ve ye mekler içinde olmak üzere kişi başına 140 dolar ile 365 dolar arasında değişmiştir.

Konferansa katılanlar, Konferans için yapılan gi derlerin yaklaşık 2/3'ünü ödemişlerdir. Kalan 1/3'ü de yurt içinden enerji ile uğraşan Kamu İk tisadi Teşekküllerinin yardımları ile karşılanmış olmaktadır.

Konferansın Teknik Yönü:

Konferansın teknik oturumları dört ana bölüme ay rılmıştır:

1.Bölüm: Alışılmış Enerji Kaynaklarının Gelişimi:

Biri ana tjebliğ (Kanada tarafından hazırlanmış tır) olmak üzere 4'e ayrılmış bu bölümde 34 teb liğ vardır. Bu bölüme Türkiye'den iki tebliğ su nulmuştur.

2.Bölüm: Enerji Kullanımında Tasarruf:

Bu bölümde biri ana tebliğ olmak üzere (İngiltere tarafından hazırlanmıştır) 30 tebliğ sunulmuştur. BSlüm 5'e ayrılmıştır. Türkiye'nin bir tebliği vardır.

3.Bölüm: Birincil Enerjinin Dönüşümü:

Ana tebliğ Sovyetler Birliği tarafından hazırlan mış olup'8'e ayrılmış bölümde 44 tebliğ bulunmak tadır. Türkiye'den 3 tebliğ sunulmuştur.

4.Bölüm: Alışılmamış Enerji Kaynaklarının Geliştirilmesinin İncelenmesi:

Sekize ayrılmış bu bölümün ana tebliği Fransa ta rafından hazırlanmış olup bölümde 23 tebliğ bulun maktadır. Türkiye'den bölüme 1 tebliğ sunulmuştur.

Sıra Dike

1 Kanada

2 ılngiltere 3 Fransa 4 Sovyetler Birlimi 5 Türkiye 6 Federal Almanya 7 Japonya 8 AED 9 italya 10 İsveç 11 Avusturalya 12 Belçika 13 Alman Demokratik Cum. 14 Hollanda 15 Polonya

16 Arjantin

17 Avusturya 18 Bulgaristan 19 Danimarka 20 Finlandiya

21 Macaristan ?2 Hindistan 23 Endonezya 24 İsrail 25 Kore 26 Yeni Zelanda 27 Norveç 28 Romanya 29 'Güney A f r i k a 30 ispanya 31 İsviçre 32 Çekoslovakya

33 Y ugoslavya 34 M ısır 35 Bengaldeş

36 Malezya 37 Nepal 38 Port ekiz 39 M i l l i y e t ç i Cin 40 Tayland

41 Venezüella 42 Meksika

Gönderilen Tebliğler

I.BÖ üm II.Bölüm III.Bölüm IV.Bölüm Toplam

Z

I

3 2

KURULUŞ

43 CMEA

44 HASA 45 CCE 46 OECO 47 IAEA 48 UMO 49 UNEP 50 NOROEL

_.

Diğer Uluslararası Kuruluşlar

c

CMEA : Council f o r Mutual Economlc Asslstance HASA : I n t e r n a t i o n a l I n s t U u t e f o r AppHed Systems Analysls CCE : Commisslon des Communautes Europeenes OECD : 0rgan1sat1on f o r Economlc Cooperatlon and Develöpmen IAEA : I n t e r n a t i o n a l Atomlc •nergy Agency UMO : Uorld Meteorological Organlzatlon UNEP : United Nations Envlronment Programme NORDEL: O r g a n l z a t l o n f o r E l e c t r i c Power C o o p e r a t l o n Betw een t h e N o r d i c C o u n t r l e s

Ayrıca uluslararası kuruluşlardan CIGRE, UNIPEDE gibi enerji ile uğraşan beş kuruluşun kendi çalış ma alanları ile ilgili olmak üzere beş tebliği de vardır. Böylece toplam tebliğ sayısı 142'yi bul maktadır. Türkiye'den gönderilen tebliğ sayısı toplam olarak 7'dir.

Çizelge 2. Onuncu Dünya Enerji Konferansına çeşit li ülkelerin gönderdikleri tebliğ sayılarının bölümlere göre ayrılışı.

Tüm tebliğler dört kalın ciltte toplanmış, buna indeks ve raportör raporlarının bulunduğu küçUk iki kitapçık eklenmiştir. Böylece tebliğlerle il gili basılı takım 3500 sayfa tutmaktadır.

Her ülkenin hangi bölümlere, kaçar tebliğ sunduk ları Çizelge 2'de ayrıntılı olarak gösterilmekte dir.

Teknik oturumların dışında konferans sırasında yedi yuvarlak masa toplantısı, yedi özel oturum, dört inceleme komitesi oturumu da yapılmıştır.

Yuvarlak masa toplantılarının çoğunluğu çeşitli enerji kaynakları, bunlardan yararlanma olanakla rı, enerji tasarrufu, istenen ve sunulan enerji nin planlanması gibi ana konuları kapsamakta idi.

olan süreyi içeren, Türkiye koşullarına uygun, kaynaklardan en etkin biçimde yararlanmayı öngö ren bir amaçla hazırlanan matematiksel Türkiye Enerji Modeli yuvarlak masa toplantılarından bi rinin konusunu oluşturmuştur.

özel oturumlar bazı Ulusal Komitelerin isteği üze rine onların sorumluluğu altında yapılmıştır. Özel oturumları bir başkan yönetmekte bir yada birkaç sunucu konuyu sunmakta, sonunda dinleyicilerin so rularına karşılık verilmektedir, özel oturumlar resmi olmayan açık oturumlar niteliğinde idi. özel oturumlar da bütün delegelere açık olup, belli sayıda uzmanlar grubuna başvurularak hazırlanmış günün sorunlarının teknolojisi ile ilgili konula rı kapsamakta idi.

Daha önce Boğaziçi Üniversitesine hazırlattırılan ve 20 Haziran 1977 günü Ankara'da geniş bir şe kilde tartışması yapılan ve 2000 yılına kadar

İnceleme komitelerinin oturumları da Onuncu Dünya Enerji Konferansı için raporlarını hazırlayan ya da hazırlamakta olan yürütme komitelerinin çalış

maları çerçevesinde düzenlenmiştir. Bunlar da bü tün delegelere açıktı.

Yuvarlak masa toplantıları, özel oturum ve ince leme komitelerinin çalışma konuları aşağıda gös terilmektedir:

Yuvarlak masa toplantılarının konusu:

a) Türkiye Enerji Modeli b) Enerji İstemleri ve Tasarruf c) Akaryakıt ve Gaz d) Plütonyumun Kullanılışının Denetlenmesinin

Yönetimi Koşulları e) Enerjide Uluslararası İşbirliği f) Kömür g) Atom Enerjisi ve Alışılmamış Enerji Kaynakları özel Oturumların Konusu:

a) Enerji Konusunda Danışma b) Elektrik ve Isı Üretmek İçin Artıkların Kulla nılması c) Koklaşabilir Kömürün Kullanılışının Genişle tilmesi d) Hidrolik Kaynaklar e) Aşırı İletken Kabloların Ekonomik Görünümü f) Denizcilikte Pervane Hareketi İçin Atom Ener jisi g) Alternatif Enerji Stratejisi Üzerinde Toplu

Çalışma

İnceleme Komitelerinin Konuları:

a) Enerji Ekonomisinin Koşulları b) Enerji Kaynakları Açık Oturum c) Termik Üretim Santrallarının Yeterliliği d) Elektrik Üretimi ve Isıtmanın Birlikte Kulla nılması ve Merkezi Isıtma.

İstanbul Konferansının Toplantıları:

Konferans 19 Eylül 1977 Pazartesi günü İstanbul1 da Atatürk Kültür Merkezinde yapılan bir açılış töreni ile çalışmaya başlamıştır. Açılıştan önce 15 Eylül 1977 Perşembe günü ve bundan sonraki üç gün Dünya Enerji Konferansının yönetimi ile ilgi li Program Komitesi, Yönetim Komitesi, Uluslarara sı Yürütme Kurulu (IEC) toplantısı yapılmıştır. Kapanış töreni de 23 Eylül 1977 Cuma günü yine Atatürk Kültür Merkezinde olmuştur.

Konferans çalışmaları Atatürk Kültür Merkezinin üç salonu ile Intercontinental Otelinin iki salo nunda sabahları bir, öğleden sonra iki oturum ha linde sürdürülmüş, ayrıca basın toplantıları ya pılmış, filmler gösterilmiştir.

Konferansa katılan delegelerin şehri tanıyıp gö rebilmeleri için Şehir Gezileri, bayanlar için geziler ve moda defileleri yapılmış, İstanbul yöresindeki birçok fabrika ve elektrik tesisleri gezdirilmiş, müzeler, tarihi yerler ziyaret edil miştir.

Ev sahipliği görevini yerine getirmek üzere gece leri delegeleri eğlendirecek çeşitli sosyal dü zenlemeler, Konferansı renklendirmiştir.

Konferans sırasında çıkarılan İngilizce, Fransız ca ve Türkçe dillerinde yayınlanan bir günlük ga zete Konferans çalışmalarının daha geniş bir bi çimde duyurulmasını sağlamıştır. Yerli ve yabancı basın Konferansa büyük ilgi göstermiş, Konferansa

büyük yer ayırmıştır.

Elektrik Mühendisleri Odası tarafından İstanbul Spor ve Sergi Sarayında Türkiye'deki enerji en düstrisini yansıtan bir de sergi düzenlenmiştir.

Konferansın sonunda yapılan Uluslararası Yürütme Kurulu Toplantısında Ren Vestfalye Elektrik İş letmesi Anonim Şirketi Yönetim Kurulu üyesi Fede ral Almanya delegesi Prof.Dr.Heinrich Mandel IEC Başkanlığına, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Enerji Dairesi ve Türk Milli Komitesi Başkanı Ali Galip Mutdoğan da Dünya Enerji Konferansı Başkan lığına seçilmişlerdir.

Bu arada Dünya Enerji Konferansının gelecek Onbi rinci toplantısının Federal Almanya'nın Hamburg şehrinde 29 Eylül ile 3 Ekim 1980 arasında top lanmasına karar verilmiştir.

SONUÇ

Böyle Uluslararası Konferansların yurdumuzda ya pılmasının Türkiye'ye ne kazandırdığı üzerinde hep durulmuştur. Kişisel düşüncemize göre böyle bir uygulamadan edinilecek yararları fazla abart mamak gerekir. Bunların küçük boyutta olduğu açıktır. Uluslararası Konferanslara birçok Türk teknisyenin katılamadığı bilinmektedir. Konferans bu kimselere bu fırsatı yaratmaya yaramıştır. An cak Konferansa katılan Türk delegelerin sayısının daha fazla olması beklenirdi. Bunu sağlıyacak ön lemler alınmalıydı.

Konferansa katılan Türklerin çeşitli uluslardan teknisyenler ve uluslararası üne sahip kişilerle tanışmak, onlarla tartışmak, enerji konusundaki sorunların diğer ülkelerde nasıl çözümlendiğini öğrenmek gibi durumlara, yönetim, teknik ve diğer konularda onlarla işbirliği yapmaya ve bunu ge liştirmeye başlıyacağı umulur. Bu durum büyük öl çüde Türk delegelerin etkinliğine bağlıdır.

Konferans, katılanlara Türkiye'yi ve İstanbul'u tanıtmaya yaramıştır. Olumlu izlenim edinen dele gelerin Türkiye'nin tanıtılmasına yardımcı ola cakları açıktır.

Kısacası, Onuncu Dünya Enerji Konferansında yeni teknolojiler üzerinde düşünce ve bilgi alışverişi yapılmış, birçok ülkenin yapıcı ve uygulayıcı gi rişimleri üzerinde tartışma ve görüşme açılmış, sorunların ilerde de tartışılıp çözülmesi karar laştırılmıştır.

İstanbul'da yapılan Onuncu Dünya Enerji Konferan sı başarılı bir biçimde sonuçlanmış, ülkemizle yabancı ülkeler arasındaki dostluk bağı kuvvetlen dirilmiş, başarılı bir düzenleme ile Türkiye'nin bu çapta bir düzenlemeyi başarı ile yapabileceği kanıtlanarak olumlu sonuçlar elde edilmiştir. Kon ferans ın başarısı birçok yerli ve yabancı kuruluş ve kişiler tarafından gönderilen yazılarda belir tilmiştir.

İstanbul Onuncu Dünya Enerji Konferansının başa rılı bir biçimde sonuçlanması; düzenlemeyi yapan Organizasyon Grubu ve onu destekleyen Türk Kamu İktisadi Kuruluşları, çalışan çeşitli komitelerin başkan ve üyeleri ile sekreteryada ve Konferans sırasında bu işte görev alan kimselerin hizmetle ri, çalışmaları, büyük çaba ve yardımları ile el de edilmiştir.