EMO’DAN YANGIN GÜVENLİĞİ UYARISI

“EMO olarak, 26 Mayıs 2009 tarihinde yaşanan ve 8 yurttaşımızın can verdiği Bursa Şevket Yılmaz Devlet Hastanesi’nde çıkan yangın felaketinin benzerlerinin yaşanmaması için Binaların Yangından Korunması Hakkındaki Yönetmeliğin yeniden düzenlenmesini talep ediyoruz. EMO, uzmanlık alanlarındaki bilgi birikimini kamu yararı doğrultusunda kullanma girişimlerini sürdürme, kararlılığındadır. Ulusal yönetmelik ve standartların geliştirilmesi, uygulamaların doğru yapılabilmesi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığı dahil tüm kurum ve kuruluşlara bir kez daha çağrıda bulunuyoruz. Otomatik yangın algılama sistemlerinin kurulmasının zorunlu hale getirilmesi kadar, bu sistemlerin bakımlarının ve kontrollerinin eksiksiz olarak yapılmasının da hayati önem arz ettiğini hatırlatarak, tüm kurum ve kuruluşların yetkililerini duyarlı davranmaya çağırıyoruz.”<

Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) 41. Dönem Yönetim Kurulu tarafından 26 Mayıs 2009 tarihinde Bursa Şevket Yılmaz Devlet Hastanesi’nde çıkan yangına ilişkin 27 Mayıs 2009 tarihinde basın açıklaması yaptı. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmeğin birçok binayı korumasız bıraktığına dikkat çekilen açıklamada, elektrik tesisatlarına standart getiren ve güvenlik tedbirleri içeren yeni Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği’nin de 4 yıldır yayımlanmadığı vurgulandı.

Bursa Şevket Yılmaz Devlet Hastanesi’nde çıkan yangında 8 yurttaşın hayatını kaybettiği kaydedilen açıklamada, şöyle denildi:

“Yangının nedeni araştırmalar sonucunda kesin olarak belirlenecek olmakla birlikte elektrik tesisatından kaynaklı olduğu ve oluşan dumanın etkisi ile yoğun bakım ünitesinde bulunan hastaların zehirlenerek yaşamlarını yitirmiş olabileceği ifade edilmektedir. Ülkemizde yapılan elektrik tesisatları standartlara ve yönetmeliklere tam olarak uygun halde tesis edilmediği gibi elektrik tesislerinin işletme ve bakımına gereken önem verilmemektedir. Bunun

sonucunda elektrik tesisatlarından kaynaklı yangınlar meydana gelebilmektedir.”

Açıklamada, binalarda yapılan elektrik tesisatlarının sorunsuz ya da en az sorunla çalışabilmesi için proje aşamasından itibaren adım adım yerine getirilmesi gereken koşullar şöyle sıralandı:

“1- Tesislerin uzman elektrik mühendisleri tarafından projelendirilmesi. 2- Standartlara uygun malzeme seçilmesi. 3- Tesisatların elektrik mühendisleri tarafından doğru yapılmasının sağlanması.

elektrik mühendisliği, 437. sayı, aralık 2009 99

4- İlgili kurum ve kuruluşlardaki elektrik mühendislerince denetim yapılması. 5- Kullanıcının eğitilmesi. 6- Elektrik mühendisi işletme ve bakım sorumlusu denetiminin sağlanması. 7- Topraklama tesislerinin düzenli ölçümlerinin yapılması, aykırılıkların giderilmesinin sağlanması.”

Alınan tüm tedbirlere rağmen binalarda çıkacak yangınlara olabildiğince erken müdahale edilebilmesi için, yangın algılama ve uyarı sistemlerinin önemine dikkat çekilen açıklamada, “Yaşanan acı olayda yangının çıkış nedeni ve tesisattaki sorunlar kadar yangına müdahale ve kurtarma süreci de ayrıca sorgulanmaya muhtaçtır” denildi.

Ülkemizde yangın algılama ve uyarma sistemlerinin kullanılması gerekliliği ve hangi binalarda kullanılacağının Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik ile düzenlendiği hatırlatılan açıklamada, şöyle denildi:

“EMO tarafından 19 Aralık 2007 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren bu yönetmeliğin kamunun can güvenliğini tehlikeye atan maddelerine daha yönetmeliğin hazırlık sürecinde yazılı ve sözlü olarak itirazlarda bulunulmuştur. Özellikle yangın algılama ve uyarma sistemleri kurulumu konusunda sınırlandırmaya gidilmesi ya da bazı binalara muafiyet getirilmesi can güvenliği açısından çok büyük risk olarak görülmüştür. Yönetmelik ile sağlık tesisleri ya da insanların yoğun olarak bulunduğu yeme, içme, eğlence vb. yerler ile endüstriyel tesisler gibi bir çok bina, getirilen sınırlarla otomatik yangın algılama sistemlerinin yapılması zorunluluğu ortadan kaldırılarak, yangın güvenliği önlemlerinden yoksun bırakılmıştır. Uyarılarımızı dikkate almadan yayımlanan yönetmelik, bilime ve tekniğe uygun olmayan, kamu

güvenliği ve sağlığı açısından oluşacak tehlikeleri önlemekten yoksun olan kısımları için EMO tarafından dava edilmiştir. Dava halen Danıştay 10. Dairesi’nde devam etmektedir.

Topluma açık yapılarda oluşan bir yangın sırasında bünyesinde halojen esaslı maddeler bulunan kablo ve yapı malzemelerinin yanması sonucu ortaya çıkan hidrojen klorid (HCL), hidrojen florid (HF) ve hidrojen bromide (HBr) gibi zehirli gazlar insanların birincil ölüm nedenlerindendir. 2002 tarihli Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik’te halojenden arındırılmış kablo kullanım zorunluluğu düzenlenirken 2007 yılında yayımlanan yeni yönetmelikte bu konu Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği’ne bırakılmıştır. Ancak yürürlükte bulunan Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği’nde tıbbi yerlerin elektrik tesisatlarının yapılması ve güvenlik tedbirleri ile ilgili yeterli kural bulunmamaktadır. EMO tarafından uluslararası standartlara uygun olarak hazırlanarak 31 Mayıs 2005 tarihinde Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’na gönderilen Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği

Taslağı’nda güvenlik tedbirlerine en geniş şekilde yer verilmiştir. Aradan 4 yıl geçmesine rağmen hala yeni yönetmeliğin yayımlanmaması nedeniyle elektrik tesisatlarının uluslararası normlara uygun ve güvenli bir şekilde yapılması sağlanamamakta, mevcut yönetmeliğe göre yapılan tesisatlar yetersiz kalmaktadır. Bu türden kazaların tekrarlanmaması için yönetmeliğin bir an önce yayımlanması tesisatların buna uygun olarak yapılması gereklidir.”

Hastanede yangın algılama sistemlerine yönelik standartlara uygun gerekli önlemler alınmış olmasına rağmen işletme ve bakım zaafiyetine dikkat çekilen açıklamada, yangın güvenliğine ilişkin öneriler şöyle sıralandı:

“1- Binalarda elektrik kaynaklı yangınların en aza indirgenmesi için elektrik tesislerinde bakım, işletme ve denetim sorumluluğu sisteminin uygulanması ve tesislerin düzenli bakım ve testlerinin yapılması gereklidir. 2- Yangın algılama ve uyarma sistemlerinin binaların yüksekliği ya da alanlarına bakılmaksızın özellikle kamuya açık, toplu yaşanan yerlerde yapılmasının zorunlu olması gerekmektedir.” <

100 elektrik mühendisliği, 437. sayı, aralık 2009