Elektrik makinaları, güç elektroniği ve elektrikli ulaşım
Transformatörler, motorlar, generatörler, sürücüler, güç dönüştürücüleri (DA/DA, evirici), bataryalar ve şarj, elektrikli demiryolu ve elektrikli araçlar.
Yıllara göre
Tüm yıllarBir döneme tıklayarak yazıları o yıllarla sınırlayın.
Sık geçen konular
99 yazı 1970'ler kaldır Süzgeçleri temizle
-
MÜHENDİSLİK DÜNYASI (UYGULAMALAR-HABERLER)
Yazı, dönemin mühendislik ve teknoloji dünyasından çeşitli uygulama ve gelişmeleri derleyen bir bölüm olup; anahtarlamalı gerilim bölücü devreler, testere dişi üreteci, nükleer santrallarda generatör kesicileri, uzay uygulamaları için fotodiyot, tümleşik devre test üniteleri, elektronik dedektörler, analizörler ve laser tüpleri gibi konuları kısa haberler halinde sunmaktadır.
-
YÜKSEK GERİLİM PROBLEMLERİ-1
Yazıda yüksek gerilim iletim hatlarında işletme frekansında oluşan aşırı gerilimler, bunların nedenleri (yük atma, ferranti etkisi, zati ikaz) ve önlenmesine yönelik yöntemler (paralel bobinler, seri kondansatörler) Keban sistemi örneğiyle matematiksel olarak incelenmektedir. Makalenin ikinci bölümünde korona, demet iletken ve stabilite konularının ele alınacağı belirtilmektedir.
-
BAĞIMLI KAYNAKLARA GÖRE DEVRE FONKSİYONLARININ DUYARLIKLARININ BULUNMASI
Yazıda, çok uçlu lineer elemanlardan oluşan devrelerde tanımlanan devre fonksiyonlarının bağımlı kaynak katsayılarına göre polinom biçiminde ifade edilebileceği gösterilerek, bu özelliğin devre duyarlığı hesaplarında nasıl kullanılabileceği matematiksel olarak incelenmektedir. Önerilen yöntemin, klasik Director-Rohrer yöntemine kıyasla daha az ölçme gerektirdiği ve fiziksel devreden uzaklaşmadan duyarlık hesaplanabildiği vurgulanmaktadır.
-
GEÇİCİ OLAYLARI GELİŞTİRİLMİŞ SAYKIL-SEÇME METODU İLE TEK-FAZLI ASENKRON MOTORLARIN HIZ KONTROLU
Tek fazlı asenkron motorların tristörlü gerilim kontrol sistemleriyle hız kontrolü incelenerek, mevcut saykıl-seçme sisteminden daha iyi performansa sahip geliştirilmiş bir saykıl-seçme yöntemi teorik ve deneysel olarak sunulmaktadır.
-
SİMETRİLİ BİLEŞENLER
Yazıda simetrik olmayan üç fazlı elektrik şebekelerinde kısa devre ve arıza hesaplarını kolaylaştıran simetrili bileşenler yöntemi, teoriye fazla girmeden pratik ve akılda kalıcı genel denklemler ile örneklerle anlatılmaktadır.
-
ELEKTRİKLE TAHRİK SİSTEMLERİNİN EKONOMİK BOYUTLANDIRILMASI
Yazıda elektrik motorlarının, özellikle alternatif akım kısa devre motorlarının, ekonomik açıdan doğru boyutlandırılmasının önemi ele alınmakta; aşırı boyutlandırmanın güç faktörü, verim ve enerji kayıpları üzerindeki olumsuz etkileri sayısal örneklerle açıklanmaktadır.
-
ÜÇ FAZLI FAZ KONTROLLU TİRİSTÖR ANAHTAR
Yazıda, elektrik makinaları ve AC devrelerindeki geçici rejim akımlarının deneysel incelenmesini sağlamak amacıyla geliştirilen üç fazlı, faz açısı kontrollü tiristör anahtarın tasarımı ve çalışma esasları anlatılmaktadır. Önce tek fazlı bir tiristör anahtar tasarlanıp denenmiş, ardından bu esaslardan yola çıkılarak üç fazı eşzamanlı kontrol edebilen daha duyarlı bir anahtar geliştirilmiştir.
-
ÇOK YÜKSEK GERİLİMLERDE ENERJİ İLETİMİNİN TEKNİK VE EKONOMİK YANLARI
Makale, 380 kV üzerindeki çok yüksek gerilimlerde enerji iletiminin teknik ve ekonomik boyutlarını; DA ve AA iletim sistemlerinin karşılaştırmasını, gerilim seçimi kriterlerini ve hava hatlarının tasarım ilkelerini (iletken kesiti, korona, demet düzeni) ele almaktadır.
-
FIRÇASIZ UYARMA SİSTEMİ
Yazı, kömür fırçası ve bilezik kullanmadan senkron generatörlerin uyarılmasını sağlayan fırçasız uyarma sisteminin çalışma prensibini, uyarıcı doyma eğrilerini ve cevap oranının hesaplanma yöntemini teknik olarak ele almaktadır. Ayrıca uyarıcı zaman sabitesinin küçültülmesi yollarının sistem kararlılığına etkisi açıklanmaktadır.
-
TRANSFORMATÖRLERDE KULLANILAN YANMAZ SIVI YALITKANLAR
Transformatörlerde mineral yağ yerine kullanılan klofen, piralen, askarel gibi yapay yanmaz sıvı yalıtkanların fiziksel, kimyasal, fizyolojik ve elektriksel özellikleri ile sanayideki uygulama ve tasfiye koşulları ele alınmaktadır.
-
DARBE-MODÜLASYON TEKNİKLERİ VE GÜÇ İNVERTÖRLERİNE UYGULAMA OLANAKLARI
Bu teknik makalede, güç invertörlerinde kullanılan darbe genlik modülasyonu (PAM) ve darbe genişlik modülasyonu (PWM) tekniklerinin çıkış gerilim harmonik muhtevalarının hesaplanmasına yönelik formüller çıkarılmakta ve iki sistemin harmonik içerikleri karşılaştırılmaktadır. Ayrıca darbe zaman modülasyonu ve darbe frekans modülasyonu gibi ilgili yöntemler de kısaca ele alınmaktadır.
-
TRİSTÖRÜN ÇALIŞMA PRENSİBİ VE GÜÇ KONVERTÖRLERİNDE KULLANILMASI
Yazıda tristörün (PNPN yapılı yarı iletken elemanın) çalışma prensibi, tetiklenme ve söndürülme yöntemleri ile tabii ve cebri komütasyonlu güç konvertörlerinde kullanımı teknik olarak anlatılmakta, ODTÜ'de geliştirilen cyclokonvertör örnek olarak sunulmaktadır.
-
GİRİŞ GERİLİMİNİ DEĞİŞTİREREK ENDÜKSİYON MOTORUNUN HIZ KONTROLÜ
Yazıda sincap kafesli endüksiyon motorlarının hızının, giriş gerilimini iki yönlü kontrollü silikon doğrultkanlar (TRIAC) ile değiştirerek kontrol edilmesine dayanan statik bir yöntem teorik ve deneysel olarak ele alınmaktadır.
-
HAVA HATLARINDAKİ TİTREŞİMLERİN KONTROLUYLA İLGİLİ YÖNTEMLER
Hava hatlarında rüzgarın yol açtığı titreşimlerin türleri, enerji dengesi ve yorulma hasarları ele alınarak, geleneksel damper yöntemlerinin yanı sıra hız orantılı damper ve öz sönümlemeli iletken gibi yeni geliştirilen titreşim kontrol yöntemleri açıklanmaktadır.
-
KUMANDA EDİLEBİLEN YARI İLETKEN (SİLİSYUM) HÜCRELERLE DONATILMIŞ ELEKTRİK MOTORLU İŞLETMELER
Yazıda kumanda edilebilen yarı iletken (silisyum) hücrelerle donatılmış elektrik motorlu işletmelerin çalışma prensibi, Leonard düzenine göre üstünlükleri ve endüstrideki kullanım alanları (döküm, kağıt, plastik, elektrikli demiryolları) anlatılmaktadır.
-
TRİSTÖRLERLE AA'DA GERİLİM KONTROLÜ
Yazıda tristörler kullanılarak alternatif akım (AA) gerilim kontrolünün faz açısı ve periyod seçme yöntemleri teorik olarak açıklanmakta, çıkış gerilimi denklemleri ve harmonik içerik analizleriyle desteklenmektedir.
-
ARAYA GİRME KAYBI İLE SÜZGEÇ SENTEZİ
Yazıda, LC elemanlarıyla süzgeç tasarımında kullanılan araya girme kaybı yönteminin matematiksel temelleri anlatılmakta; Butterworth, Tchebychev, Cauer ve genel parametreli filtre tiplerinin yaklaşıklık yöntemleri ile z-parametrelerinin elde edilişi incelenmektedir.
-
İŞLEM DİNAMİĞİNDE SİSTEM ANALOJİSİ VE VARYASYON PRENSİPLERİ
Makale, işlem dinamiği alanında sistem analojisi ve varyasyon prensiplerini teknik açıdan ele almaktadır.
-
YÜKSEK GERİLİMLİ DOĞRU AKIM (HVDC)
Yazı, yüksek gerilimli doğru akım (HVDC) enerji dağıtım tekniğindeki gelişmeleri, dünyadaki uygulama örneklerini, sistem bağlantılarını, uzun mesafe iletimde sağladığı avantajları ve teknik elemanlarını (dönüştürücü köprüler, tristörler) ele almaktadır.
-
YÜKSEK GERİLİM GÜÇ KAYNAKLAN VE GERÇEKLEŞTİRİLMESİ
Yazıda nükleer radyasyon detektörlerini ve fotomultiplikatör tüplerini beslemek için kullanılan yüksek gerilim güç kaynaklarının tasarım ilkeleri incelenmekte, 5 kV-5 mA değerlerinde gerçekleştirilmiş bir push-pull osilatörlü devrenin blok yapısı ve çalışma prensibi ayrıntılı olarak açıklanmaktadır.
-
AKTİF FİLTRELER
Yazıda temel filtre teorisi ele alınarak alçak ve yüksek geçirgen filtrelerin aktif elemanlarla gerçekleştirilmesi anlatılmakta; Butterworth, Bessel ve Tschebyscheff filtre tiplerinin frekans bağımlılıkları ve karşılaştırmaları örneklerle sunulmaktadır.
-
YÜKSEK GERİLİM KONDANSATÖRLER SERİLERİ VE BUNLARIN KORUYUCU DONANIMLARI
Yazı, yüksek gerilim güç kondansatör serilerinin güç faktörü düzeltmedeki rolünü, tesis ve kurulum biçimlerini, devre kesici ve akım sınırlayıcı reaktans seçimini, ayrıca kondansatör elemanlarının sigorta ve dengesiz durum koruma yöntemlerini teknik olarak ele almaktadır.
-
DAĞITILMIŞ PARAMETRELİ RC DEVRELERİ
Yazıda, üniform dağılmış parametreli RC ve RCG devrelerinin ortogonal fonksiyonlar kullanılarak yaklaşık sentezine yönelik bir yöntem sunulmakta; kompleks frekans dönüşümü yardımıyla bu devrelerin toplu R ve C elemanlarıyla ifade edilmesi sağlanarak örneklerle yöntem açıklanmaktadır.
-
VARİYOSYONEL PRENSİPLERLE TOPOLOJİK DURUM DENKLEMLERİNİN MODELLERİ
Yazıda Millar teoremi ve variyasyonel prensipler kullanılarak genelleştirilmiş lineer devrelerin durum modelinin topolojik yöntemlerle daha hızlı elde edilmesi anlatılmakta, bu amaçla matris-işaret akışı diyagramı modeli önerilmektedir.
-
EPOKSİ REÇİNELERİN YÜKSEK GERİLİM İZOLASYONLARINDA KULLANILMASI
Yazıda epoksi reçinelerin yüksek gerilim izolasyonlarında kullanılması, özellikle harici uygulamalarda sağladığı avantajlar ve karşılaşılan karbonlaşma (tracking) problemi ile bu problemi çözmek için geliştirilen yeni siklo-alifatik epoksi reçine türleri ele alınmaktadır.
-
ÇIKIK KUTUPLU FIRÇASIZ MOTORLARIN YOL VERME DEVRELERİ
Yazı, çıkık kutuplu fırçasız senkron motorların şaft üstü doğrultkanlı alan devrelerinde ilk hareket sırasında ortaya çıkan ters yönlü moment sorununu ve bunu gidermek için seri/paralel dirençler, tiristorlu anahtarlama ve lineer olmayan dirençler kullanılan devre çözümlerini teorik ve deneysel olarak incelemektedir.
-
TELEKOMÜNİKASYON HATLARININ MEKANİK HESABI
Havai telekomünikasyon hatlarının bakır ve copperweld iletkenler üzerindeki ısı, rüzgâr ve buz yükü etkileri incelenerek mekanik sehim hesaplamaları örneklerle açıklanmaktadır.
-
İNCE FİLM DEVRE TEKNOLOJİSİ
İnce film devre teknolojisinin temel prensipleri, evaporasyon ve sputtering yöntemleri ile taşıyıcı yüzey hazırlığı ve devre imalat teknikleri (maske ve kimyasal yedirme usulleri) teknik olarak açıklanmaktadır.
-
SOĞUTUCU LEVHA ABAĞI
Yazıda güç transistörlerinin soğutucu levha yüzey ve ısısal direnç hesaplarının bir abak (grafik) yardımıyla nasıl kolayca yapılabileceği anlatılmaktadır.
-
DAĞINIK PARAMETRİLİ DİNAMİK SİSTEMLERİN VARİYASYONEL ANALİZİ
Yazıda, lineer paralel çok iletkenli bir elektrik transmisyon hattı sistemi Hamilton prensibi kullanılarak variyasyonel mekanik yoluyla incelenmekte, enerji ve kayıp fonksiyonları tanımlanarak sistem modeli durum denklemleri biçimine indirgenmektedir.