KÖYLERİMİZİN ELEKTRİĞE KAVUŞTURULMASI MEVZUU

Türkiye'nin iskan politikası ve köyün

1 — Okul 2 — Yol 3 — Ziraatın makineleşmesi ve modernleşmesi 4 — İşsizliğin izalesi 5 — Koy meskenleri 6 — Köy sağlığı 7 — Köy içmesuyu 8 — Köyün teshini 9 — Köy içi yolları mevzularının mühim kısmı nın halli gerekir Bu dâvalar küçük dâvalar olma yıp her bin milyonlar isteyen işlerdir Bunların Devlet bütçesine asgarî yükle halli ancak köylünün müstahsil vaziyetine gelerek gelirinin artması ile mümkündür

O halde yukarıdaki maddelere derhal önem ve rilmesi icap eder Kanatimce elektrik köy içm 10 uncu derecede ehemmiyetli bir husustur

Köyde elektrik uzun seneler yalnız tenvirat için kullanılacaktır Çünkü 30 35 yıldan beri elektri ği olan küçük kasabalarda dahi elektrik halâ yal nız tenvirat için kullanılmaktadır

Mahsulünü en iyi fıatla satabilen Ankara'dır Balgat, Kalaba, Üreğıl, İstanbul da Sağmalcılar, Alı bey köyleri 10 15 seneden beri TUrkiyenin en ucuz elektriğine sahip oldukları halde onu yalnız ten viratta kullanmışlardır

Bu durumda çok fakir olan köylüye aylık 706 kuruşluk veya vasati bütçesi 25 000 TL olan koy hey'etıne 5050 lira yıllık zarar büyük bir yük ola caktır.

Esasen köyde elektrikli Ziraat mkineleri kulla nan Avrupa memleketlerinde dahi lstihlâkta mü him bir artış yoktur Çünkü bu maklneleıin kullan ma faktörleri çok düşüktür

Bunların ithali zor olacağı gibi fıatları da yük sek olacaktır Ayrıca Türklyede işçi ücretleri çok düşük olduğundan şimdilik bunlara ihtiyaç da yoktur

Bütün bunlardan sonra şunu da İfade edeyim ki nüfusu 2 0001 aşan köylerin elektriğinin yapıl ması nlsbetten daha ucuz ve nisbeten de daha az gayrî iktisadî olduğu için uygun olacaktır Esasen bu köylerde Belediye teşkilâtı kurulduğundan ve bu sebeble de devletin fon tahsisatından faydalandık larından köye bir yük tahmil etmeden veya çok az bir yük tahmil ederek tesisleri' yapılabilmek tedir

Ayrıca büyük şehir ve kasabaların, santral ve trafo merkezlerinin yanında veya 15 34 5 KV enerji dağıtım hatlarının hemen üzerindeki köylerin te sislerini peyderpey yapmak doğru olacaktır Bu gibi hallerde "köylünün iştirak hissesine ilâveten İller Bankasının kârının bu işlere tahsisi düşünülebilir Ancak bu dahi bazı problemler tevlit eder çünkü tatbikat göstermiştir ki köylü tevzi edilen İller Ban kasının kârını % 60 otel, dükkân, gazino vesaire binalar yapmak % 7 elektrik ve % 33 de başka yer lerde kullanmayı istemektedir

Eğer İller Bankası kâfi gelirler temin ederek 974 Belediyenin elektriğini tamamlarsa böylece tak riben 360 380 köyün elektriği yapılmış olacaktır

0 halde

1 — Şimdilik 2000 den fazla nüfusu olan köy lerin elektrik tesisleri yapılmalı

2 — Köyün kalkınmasını tetkik etmek üzere Ziraatçılar, idareciler, Maarifçiler, Mühendisler (Zi raat. Orman. Makine. Elektrik v s ) ve ilgili diğer müesseselerin müşterek bir toplantı yapmasına köy dâvasının tetkikine ihtiyaç vardır ve çok faydalı olacaktır

Y. Mühendis T. Fikret Suer'in Konuşması

Köylerimizin Elektriğe Kavuşturulması Mevzuu

Bugün burada köylerimizin elektrifikasyonu mevzuu üzerinde görüşmeler yapmak imkânını sağlayan Elektrik Mühendisleri Odasına ve. bil hassa bu toplantıyı tertip eden kıymetli oda arkadaşlarıma teşekkür etmeyi bir vazife bi lirim.

Köylerimizin elektriğe kavuşturulmaları memleketin kalkınması bakımından müstesna bir ehemmiyet taşımaktadır. Türkiye sadece ışık için köye elektrik götürülmesini düşünmüyor. Ziraî istihsalin arttırılmasında ve bilhassa ziraî istihsal maddelerinin muhafaza edilmesinde ve kıymetlendırilmesinde elektrik enerjisi son dere ce mühim bir rol ifa etmektedir. Birleşik Ame rika'da elektrik enerjisinin ziraatte 400 den fazla tatbik sahası bulunmaktadır

Nüfusu durmadan artan Türkiye'nin lâyıkiy le beslenmesi ve fazla istihsal maddelerini dış. memleketlere İhraç edebilmesi için yalnız istih

E. M M. 45 46

salin arttırılması değü, ziraî istihsal maddeleri nin bozulmadan muhafazası ve bir kısım madde lerin mahallerinde kıymetlendirilmesi gerekmek tedir.

Meselâ; memleketimizde yer altı sularından henüz lâyıkiyle İstifade edemiyoruz. Elektrik enerjisinin yer yer yeraltı sularının terfiinde kullanılması ziraî istihsalimizde büyük inkılâp ve gelişmeler sağlayacak bir mevzudur. Hayvan cılığın . ilmî esaslar dairesinde geliştirilmesinde keza elektrik enerjisi başlıca bir faktör ola caktır.

Ziraî istihsal maddelerinin sayılı günler zar fında istihlak edilmediği takdirde heba olup git tikleri hepimizin malûmudur. Halbuki köylerde başlıca istihsal merkezlerinde soğuk hava de polarının kurulması bir çok gıda maddelerinin muhafazasını ve tedricen ihtiyaca göre istihlâk merkezlerine sevk edilmelerini mümkün kılacak

U

tır. Gıda maddelerinin muhafazasında bilhassa Amerika'da kaydedilen son buluğlar muvacehesin de elektrik enerjisine olan ihtiyaç kaçınılmaz bir zaruret halini almıştır.

Köylerimizin elektriklendirilmesi bir plân ve bir priyorite esasına göre ve ancak zamanla ta hakkuk ettirilebilir. Ama bu işe, iyi düşünülmüş ve ba^ka memleketlerde tahakkuk ettirilmiş program ve tecrübelerden istifade etmek sure tiyle girişmemiz lâzımdır. Bu işlere seçim ve rey politikasının karıştırılmaması rantabl olan işlerin evvelâ ele alınması lâzımdır.

Bayındırlık Bakanlığı Devlet Su İşlerinin köy içme sularında takip ettiği esasların, köy elek trifikasyonunda yer alması asla mevzuu bahis olmamalıdır ve olamaz. Birleşik Amerika'da ol duğu gibi devlet bütçesinden verilecek tahsisat

ların bir döner sermaye haline getirilmesi ve her hangi bir köy veya köyler grubu için ihtiyar edilecek masrafların tamamının yine köy veya köyler grubu tarafından 20 25 senede ödenmesi esasına göre bu işler tahakkuk ettirilmelidir. Ak si halde Türkiye Millî Ekonomisi salım bir yolda yürüyemez, bu bakımdan çeşitli yönlerden az veya çok istifade edenlerin, istifadeleri kadar masraflarını da deruhte etmeleri kadar tabiî bir şey olamaz. Köylere verilecek elektrik enerjisinin plân, proje, inşa ve tesis, işletme, bakım, finans man, sevk ve idare ile ilgili bütün arkadaşların bu hususta büyük hassasiyet göstermelerini ehemmiyetle rica etmeyi bir vazife sayıyorum.

Hepinizj saygı ile selâmlar, tekrar Elektrik Mühendisleri Odasına ve O'nun bu toplantısını ter tip eden azalarına tekrar teşekkürler ederim.

HABERLER:

t Meslekdaşımız Y. Müh. Enver KUTAY DIN 30 Ağustos 1960 tarihinden itibaren Tuğ generalliğe terfi etmiştir.

• PTT de büyük çapta nakil ve tayinler.

PTT Genel Müdürlüğünün iki büyük teknik dairesi (Etüd ve Proje ile Tesis ve Bakım Dai releri) Teknik İşler Dairesi adı altında birleş tirilmiş, Y. Mühendis Hicrî Göçeoğlu bu daire nin başına getirilmiştir. Eski Etüd ve Proje Dairesi Başkanı Y. Mühendis Necdet Tanay, Diyarbakır Baş Müdürlüğüne, eski Tesis ve Ba kım Dairesi Başkanı Turhan Zırh, Eskişehir Baş Müdürlüğüne, Odamız İdare Heyeti Baş kanı Y. Müh. Galip Baloğlu, İzmir PTT Fen Müdürlüğüne tayin edilmişlerdir.

f

Ayrıca eski Etüd ve Proje Dairesi Başkan Yardımcıları Y~. Müh. Ömer Kolçak ve Y. Müh. Hacim Kamay Balıkesir ve Sivas PTT Fen Mü dürlüklerine, Adana PTT Başmüdürü Y. Müh. Necatı İrez Ankara Telefon Müdürlüğüne, PTT Teftiş Heyetinden Y. Müh. Nusret Erçil İstan bul PTT Başmüdürlüğüne, Y. Müh. Muhtar Atabey Ankara PTT Başmüdürlüğüne tayin edilmişler, Edirne PTT Başmüdürü Y. Müh. Hamit Atalay, Sivas PTT Başmüdür görevlisi Y. Müh. Hikmet Tamer ve Y. Müh. Nihat Ya zar, yeni kurulan Teknik İşçiler Dairesi Baş kanlığına Başkan Yardımcısı olarak getirilmiş lerdir.

• Etıbank Umum Müdürlüğü Enerji İş letme ve Kontrol Şubesi Başmühendisi Feridun Şuşutoğlu Sanayi Bakanlığı Enerji Dairesi Reisliğinde uzmanlığa tayin edilmiştir.'

Temper Döküm Boru Rakorları

Standardı Kabul Edildi

1705 sayılı Kanun hükümlerine uygun ola rak Türk Standardları Enstitüsü tarafından hazırlanarak Sanayi ' Bakanlığının 29/6/1960 tarijh ve 4/E 67121 11/7001 sayılı yazısile teklif olunan «Temper döküm boru rakorlan> standardı Bakanlar Kurulunun 5/116 sayılı ka rarnamesile kabul edilmiştir.

Adı geçen kararname ve kararnameye ili şik TS. 11 sayılı standardın metni 12 Ağus tos 1960 tarih ve 10576 sayılı Resmî Gazete'de yayınlanmıştır.

Peşel Boru ve Parçaları

Standardı Değiştirildi

27/4/1960 tarih ve 10490 , sayılı Resmî Ga zete'de yayınlanan, Bakanlar Kurulunun 4/12698 sayılı kararı ile mecburi tatbike konulan «Pe şel boru ve parçaları> standardının peşel bo rular ile ilgili 1 No. lu, muflarla ilgili 2 No.lu ve dirseklerle ilgili 3 No. lu tablolarının değiş tirildiği ve imalâtta yeni tabloların gözönünde tutulacağı Sanayi Bakanlığı tarafından 10 Ağus tos 1960 tarih ve 10574 sayılı Resmî Gazete ile tebliğ edilmiştir. Yeni tablolar bu tebliğe ilişik olarak yayınlanmıştır.

E. M. M. 45 46